დამიზნება იარაღის სილუეტით/weapon silhouette point

January 11th, 2013

დამიზნების ამ ტექნიკის გამოყენების შესახებ, მე პირველად წავიკითხე ჯიმ სირილოს წიგნში Guns, Bullets and Gunfights. მისი სიტყვებით ის წარმატებით იყენებდა ამ ტექნიკას (weapon silhouette point)  და ასწავლიდა მას როგორც ინსტრუქტორი საცეცხლე მომზადებაში. მისი სიტყვებით ეს ტექნიკა ძალიან ეფექტურია, ადვილია ათვისებაში და ის კარგ შედეგებს იძლეოდა. ჯიმ სირილო იყო (ის გარდაიცვალა ავტოკატასტროფაში 2007 წელს) დიდი ავტორიტეტი იმაში რაც ეხებოდა მოკლე ლულიან იარაღს და მის გამოყენებას, ასე, რომ მე ჩავთვალე დამეწერა ბლოგზე ამ უდავოდ საინტერესო ტექნიკის შესახებ. მოკლედ, რომ ავხსნათ, ამ დამიზნების ტექნიკის არსი მდგომარეობს იმაში, რომ პისტოლეტის/რევოლვერის დამიზნებისათვის გამოიყენება არა სამიზნე მოწყობილობები არამედ მთლიანად პისტოლეტი, კონკრეტულად კი მისი სილუეტი, რომელსაც ხედავს მსროლელი. ამასთანავე პისტოლეტის „გამოტანა“ ხდება თვალების დონეზე და ამიტომაც ნუ აურევთ ამ ტექნიკას ე.წ. „მიშვერით“ სროლაში, რაც საერთოდ განსხვავებულ თემას წარმოადგენს.

წიგნის ავტორი, ჯიმ სირილო. წარმოშობით ბერძენი 60-ან წლებში ის მსახურობდა ნიუ იორკის პოლიციის დეპარტამენტის ყველაზე პროფესიონალურ ქვედანაყოფში, რომლის დანიშნულება იყო სავარაუდო ძარცვის ობიექტებზე ჩასაფრების მოწყობა და პირდაპირი დაპირისპირება მძარცველებთან. თითო ასეთ ჩასაფრებაში მხოლოდ ორი პოლიციელი მონაწილეობდა. მრავალ შეიარაღებულ შეტაკებაში მოყოლილი ის ასევე იყო მრავალგზის ჩემპიონი დინამიური სროლის სხვა და სხვა დისციპლინებში და საცეცხლე მომზადების ინსტრუქტორი. ორივე მისი წიგნი, უკვე ნახსენები Guns, Bullets and Gunfights და ასევე Tales of The Stake-out squad, არის ერთ ერთი ყველაზე საინეტერესო ნაშრომები, რომლებიც მე წამიკითხავს.

სირილო ასახელებს რამდენიმე მიზეზს, რომლის გამოც გარკვეულ პირობებში „სროლა სილუეტით“ შეიძლება იყოს უფრო რეზულტატიური ვიდრე სროლა სამიზნე მოწყობილობების გამოყენებით. მოგეხსენებათ იდეალური სამიზნე გამოსახულება როდესაც წინა და უკანა სამიზნე მოწყობილობები იდეალურად არის გასწორებული არის საკმაოდ ძნელად მისაღწევი და მოითხოვს კარგ განათებას, კარგ ხედვას და უნარს შეინარჩუნოთ ისინი ასეთ მდგომარეობაში, გასწორებულები სამიზნის მიმართ.  ეს უკანასკნელი პირობის შესრულება იდეალურად  კი შეუძლებელია, იმიტომ, რომ სხეული მუდმივად მოძრაობს და შესაბამისად მოძრაობს იარაღიც. გარდა ამისა თვალს არ შეუძლია ერთდროულად იყოს ფოკუსირებული რამდენიმე ობიექტზე, რომელიც სხვა და სხვა მანძილით არის დაშორებული.

 

ასე გამოიყურება იდეალური სამიზნე გამოსახულება. ფოკუსი არის „მუშკაზე“, დანარჩენი დეტალები (უკანა სამიზნე მოწყობილობა და სამიზნე) ბუნდოვნად  ჩანან.

მსროლელის სურვილი განახორციელოს გასროლა იმ მომენტში, როდესაც ის თვლის რომ  დამიზნება იდეალურია აიძულებს, მას აჩქარდეს და გამოკრას სასხლეტს მანამ სანამ მისი აზრით ის იდეალურად უმიზნებს სამიზნეს და არა დააჭიროს მას თანაბარი ძალით, როგორც ამას ითხოვს ზუსტი სროლის ერთ ერთი მთავარი პირობა. ამის შედეგი არის გაფუჭებული გასროლა და ტყვია არ ხვდება იქ სადაც ეს მსროლელს უნდა. იგივე მიზეზის გამო მსროლელმა შეიძლება შეეცადოს სამიზნე გამოსახულების შენარჩუნების მიზნით შეეცადოს წინასწარ უკუცემის კომპენსირება და ამით ასევე გამოიწვიოს სიზუსტის დეგრადაცია.  თავის მხრივ სილუეტით დამიზნება გამორიცხავს ასეთი სიტუაციის დადგომას და შესაძლებელია ზოგიერთმა მსროლელმა ასეთი დამიზნების ტექნიკის გამოყენებით მიაღწიოს უფრო მაღალ შედეგებს. ანუ მსროლელი ისვრის უფრო თამამად, სწრაფად და „სუფთად“.

პრობლემა, რომელიც უკავშირდება პატარა სამიზნე მოწყობილობების გამოყენებას, რომლებიც, როგორც წესი ყენდება პისტოლეტებზე წყდება სხვა და სხვა გზებით. ეს ითვალისწინებს, როგორც სამიზნე მოწყობილობების კონსტრუქციის გაუმჯობესებას ასევე ალტერნატიული დამიზნების ისეთი ტექნიკების გამოყენებას, რომელიც არ ითვალისწინებს მათ იდეალურ გასწორებას ან ამ სტატიაში აღწერილ შემთხვევაში საერთოდ არ ითვალისწინებს მათ გამოყენებას.

ეს არის პისტოლეტებზე ყველაზე გავრცელებული ფორმატის სამიზნე მოწყობილობები. მათი ავტორი არის ე.ე. პატრიჯი და ადრინდელ ლიტერატურაში ასეთ სამიზნე მოწყობილობები მისი ავტორის სახელით მოიხსენებოდნენ. პატრიჯი იყო ე.წ. „სანახაობრივი“ მსროლელი და 1880 წლამდე სანამ ის ამ სამიზნეებს შექმნიდა პისტოლეტებზე ყენდებოდა პრიმიტიული V ფორმის (ან უბრალო ღარი) უკანა სამიზნე მოწყობილობა და კონუსური ან მრგვალი „მუშკა“.


XS Big Dot არის მცდელობა სამიზნე მოწყობილობები გახადონ მაქსიმალურად მოსახერხებელი  სწრაფი და ზუსტი სროლისთვის. ის კონცეფციით იმეორებს სანადირო ე.წ. ექსპრეს თოფების/შტუცერების სამიზნე მოწყობილობებს, რომლებიც საუკუნეზე მეტი გამოიყენება ახლო მანძილებზე სახიფათო ცხოველებზე სროლისთვის. მომხმარებლების აზრით 15 მეტრზე უფრო მაღალ დისტანციებზე XS Big Dot-ის გამოყენებით ზუსტი სროლა ხდება პრობლემატური, რაც უკავშირდება „მუშკის“ დიდ ზომას.

სირილოს აღწერილი ტექნიკის გამოყენებით, თავად პისტოლეტი წარმოადგენს დამიზნების ელემენტს, იმიტომ, რომ პისტოლეტი/რევოლვერი არის დიდი და ადვილად ხილვადი განსხვავებით პატარა სამიზნე მოწყობილობებისგან. იმისთვის, რომ მსროლელმა დაიწყოს ამ ტექნიკის ეფექტურად გამოყენება მან უნდა დაიმახსოვროს, თუ როგორ გამოიყურება ვიზუალურად მისი იარაღი მაშინ, როდესაც სამიზნე მოწყობილობები იდეალურად არიან გასწორებულები ერთმანეთთან და სამიზნესთან მიმართებაში. შემდეგ იარაღი უნდა დაიხაროს მარჯვნივ, მარცხნივ, ზევით, ქვევით, რომ მსროლელმა დაინახოს თუ როგორ გამოიყურება იარაღის სილუეტი თუ ის არ არის გასწორებული.  ყურადღება უნდა მიექციოს ცალკეულ დეტალებს, რომელთა დანახვით გასაგები ხდება სად უმიზნებს იარაღი. სტუდენტი იმახსოვრებს სურათს, შემდგომ ხდება სამიზნე მოწყობილობების შენიღბვა (მაგალითად იზოლაციური წებოვანი ლენტით). ჯერ ხდება „მშრალი“ ვარჯიში, შემდეგ მსროლელი იწყებს სროლას სიგნალის მიღების შემდეგ, ერთი ან ორი გასროლა. როდესაც მსროლელი ითვისებს ტექნიკას და  ჯგუფები მცირდება ხდება წებოვანი ლენტის მოშორება და მსროლელი აგრძელებს სროლას სამიზნე მოწყობილობების იგნორირებით.   სასწავლო სესიის ბოლო ნაწილი არის ამ ტექნიკით სროლა დროის შეზღუდვებით.

პისტოლეტი დახრილია მარცხნივ ან მარჯვნივ

პისტოლეტი დახრილი ზევით ან ქვევით. ისრებით ნაჩვენებია ადგილები, რომლის მიხედვითაც შესაძლებელია პისტოლეტის მდგომარეობის დადგენა.


ზოგ თანამედროვე პისტოლეტს აქვს ბრტყელი და განიერი საკეტი, რისი წყალობითაც შესაძლებელია მისი საკეტის ზედაპირის როგორც თოფის პლანკის გამოყენება დამიზნებისთვის. ასეთ შემთხვევაში, მსროლელმა უნდა განსაზღვროს ოპტიმალური სამიზნის გამოსახულება და შესწორებები, რომლებიც უნდა შეიტანოს დამიზნებაში.  ისრით ნაჩვენებია ადვილად ხილვადი “ორიენტირი” რომელიც იუწყება რომ იარაღი უმიზნებს მარჯვნივ.

იდეალური დამიზნების მაგალითი.

არავითარ შემთხვევაში არ ღირს ამ ტექნიკის განხილვა კონტექსტში, რომელიც გულისხმობს სამიზნე მოწყობილობების გამოყენებაზე უარის თქმას. ყოველთვის, როდესაც არის ამის საშუალება მსროლელმა უნდა გამოიყენოს დამიზნებისთვის „მუშკა-ცელიკი“. მათი გამოყენება არის უკიდურესად მნიშვნელოვანი რეზულტატის მისაღწევად. კოვბოური სროლა ბარძაყიდან, ჯიბიდან, ანტონიო „დესპერადო“ ბანდერასის სტილში და ასე შემდეგ არის აქტუალური მხოლოდ კინოფილმებისთვის სადაც ორი მოწინააღმდეგე ესვრის ერთმანეთს ბარძაყის დონიდან დამიზნების გარეშე და თანაც ქუჩის სხვა და სხვა ბოლოებიდან. ნამდვილი განფაიტერებისთვის უკვე იმ დროს, რომელიც ჩვენთან ცნობილია, როგორც ველური დასავლეთის ათვისების ეპოქა, კარგად ესმოდათ სამიზნე მოწყობილობების გამოყენების მნიშვნელობა, მიუხედავად იმისა რომ კინო-ვესტერნები ჩვენ სხვას გვეუბნებიან. ცნობილი სამართალდამცავი და განფაიტერი უაიტ ერპი წერდა თავის მემუარებში, რომ მისი დაკვირვებით შეარაღებულ დაპირისპირებებში ჩქარ, ჯიბიდან მსროლელებს შანსი არ ქონდათ იმ ხალხის წინააღმდეგ, რომლებიც იყენებდნენ თავის დროს და სასხლეტს მხოლოდ ერთჯერ აჭერდნენ. მე არ ვიცნობ განფაიტერს, რომელიც იყენებდა ბარძაყიდან სროლის ტექნიკას ამატებს ის. მოგიყვანთ კიდევ ერთი ადამიანის მოსაზრებას ამ საკითხთან დაკავშირებით. ამ ადამიანის პერსონალური ბიოგრაფი  წერდა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ მას უყვარდა ხალხის გაოცება ბარძაყიდან სროლის სისწრაფით მაგრამ კერძო საუბრების დროს ის თვლიდა, რომ სამიზნე მოწყობილობების გამოყენებას ქონდა უდიდესი მნიშვნელობა შეიარაღებული შეტაკებისას. ბიოგრაფი იყო რობერტ დეარმენტი, ხოლო „ის“ ადამიანი – ბეტ მასტერსონი, უაიტ ერპის მეგობარი და ველური დასავლეთის ეპოქის ერთ ერთი ყველაზე ცნობილი განფაიტერი.

აქიდან გამომდინარე კარგად უნდა გვესმოდეს, როდის ხდება  სილუეტით დამიზნების ტექნიკა ეფექტური და აუცილებელიც.  მხოლოდ მაშინ, როდესაც არ არის საშუალება განახორციელოთ დამიზნება სამიზნე მოწყობილობების გამოყენებით და ძირითადად 10 მეტრამდე მანძილზე. მათ შორის ეს ეხება სროლას ცუდი განათების პირობებში, სადაც იარაღის სილუეტი უფრო უკეთესად ჩანს ვიდრე „მუშკა-ცელიკი“. მსროლელს კარგად უნდა ქონდეს დამახსოვრებული იარაღის სილუეტი და “ორიენტირები” რომლებსაც მან უნდა ყურადღება მიაქციოს.

სირილოს სიტყვებით, ამ ტექნიკით გამოყენებით ჯგუფების საშუალო ზომა იყო 7.5 სმ, ხოლო რეაქციის დრო (დრო ბრძანებიდან ცეცხლის გახსნაზე უშუალოდ გასროლამდე) შემცირდა 50%.

როდესაც მე ეს სტატია დავამთავრე, გავიხსენე, რომ ამგვარი ტექნიკის შესახებ მე კიდევ ერთ წიგნში წავიკითხე. ეს წიგნი იყო „მწვანე თვალები, შავი შაშხანები“ (Green Ayes, Black Rifles). წიგნის ავტორი აშშ-ს სპეციალური დანიშნულების ძალების ვეტერანი და Vickers Tactical-ის ინსტრუქტორი კაილ ლამბი წერდა, რომ უკიდურესად ახლო მანძილებზე უფრო მოსახერხებელია M16A2 (და სხვა ამ ოჯახის იარაღის მოდელების შემთხვევაში, რომელიც იყენებს A2 ტიპის სტანდარტულ „რკინის“ სამიზნე მოწყობილობებს) ისე დამიზნება, როდესაც „ცელიკის“ როლს ასრულებს სახელური მთლიანად, ხოლო მუშკის როლს თამაშობს წინა სამიზნე მოწყობილობის მთლიანი ბაზა.

მისი სიტყვებით ეს ტექნიკა იძლეოდა უფრო სწრაფი და ზუსტი გასროლების განხორციელების საშუალებას მტერთან უკიდურესად ახლო კონტაქტისას, მაგალითად საცხოვრებელ ოთახებში და ასე შემდეგ. საერთოდ კაილ ლამბის აღნიშნული წიგნი არის ერთ ერთი საუკეთესო ნაშრომი AR15/M16/M4 გამოყენებაზე საბრძოლო პირობებში და წიგნის დიდი ნაწილი უნდა იქცეს ამ ტიპის იარაღის გამოყენების სტანდარტულ წესდებად.  პრაქტიკა აჩვენებს, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ეს პლატფორმა უკვე თითქმის 6 წელია ჩვენი ჯარის და პოლიციის შეიარაღებაში მანდ ჯერ კიდევ კარგად არ ესმით ამ იარაღის არსი და დანიშნულება.

 

ამ სურათით მიხვდებით კაილ ლამბის მიხედვით იარაღის რომელი ელემენტები ასრულებენ სამიზნე მოწყობილობის როლს. მარცხნივ არის სამიზნე მოწყობილობის ორი ელემენტი. ვიწრო რგოლი და ტრადიციული “მუშკა”. მარცხნივ (გამოყენებულია კომპიუტერული თამაშიდან სკრინშოტი) არის დამიზნების ელემენტების როლს ასრულებს სახელური მთლიანად (დიოპტრი ყენდება შუალედურ მდგომარეობაში)  ხოლო მუშკის როლს ასრულებს მთლიანად წინა სამიზნე მოწყობილობის ბაზა. ზომებიდან გამომდინარე მათი გამოყენება ადვილი და უფრო სწრაფია ხოლო მიღწეული სიზუსტე ადეკვატურია ძალიან მოკლე მანძილებისთვის.

 

ორი საუკეთესო ხელმისაწვდომი პისტოლეტი

January 3rd, 2013

წარმოგიდგენთ ჩვენი ბლოგის ვერსიით წლის ორ საუკეთესო ხელმისაწვდომ პისტოლეტს, რომელიც შესაძლებელია შეიძინოთ საქართველოში. ეს თემა აქტუალურია იმიტომ, რომ იმ შეკითხვების ლომის წილი, რომელსაც მე ვიღებ ეხება იარაღის შეძენას და ამიტომაც ჩავთვალე საჭიროთ ეს სტატია მომემზადებინა, იმისთვის, რომ კიდევე ერთხელ ამეხსნა ჩემი პირადი არჩევანი, როდესაც საქმე ეხება შედარებით იაფფასიან პისტოლეტების არჩევას. წლების განმავლობაში დაგროვილი გამოცდილების და ინფორმაციის საფუძველზე შესაძლებელია დარწმუნებით გამოვყოთ ორი გამარჯვებული ამ ნომინაციაში, საქართველოს პირობებში და ჩვენი ბლოგის ვერსიით. ორი გამარჯვებულიდან პირველი არის თურქეთში წარმოებული  Stoeger Cougar 8000 იგივე Beretta Cougar 8000, ხოლო მეორე არის ავსტრიული Steyr M. თავდაპირველად მე მინდოდა მოხლოდ „სტოეგერის“ ნომინირება, ვინაიდან  Steyr M/S პისტოლეტები აღარ გამოდის ხოლო მისი თანამედროვე მოდიფიკაციების ფასი უტოლდება პრემიუმ კლასის პისტოლეტების ფასს და ამ სეგმენტში საუკეთესოს გამოვლენა ცოტათი უფრო პრობლემატური ხდება, მაგრამ გამომდინარე იქიდან, რომ ეს პისტოლეტები, კონკრეტულად პირველი თაობის მოდელები საკამოდ გავრცელებულია საქართველოში და ხშირად გვხვდება გაყიდვაში მე ბოლოს მაინც გადავწყვიტე ამ პისტოლეტის ნომინირებაც. ძირითადი კრიტერიუმები იყო, ფასი, ხარისხი, რეპუტაცია, გავრცელებულობა ანუ იარაღის შეძენა ჩვენ ქვეყანაში უნდა იყოს შესაძლებელი.

ფასს რაც შეეხება, ბუნებრივია, როდესაც ვლაპარაკობთ საუკეთესო შენაძენზე, იგულისხმება, რომ ფასი უნდა იყოს ხელმისაწვდომი.  ახალი Cougar 8000 ღირს 1600 ლარი, რაც არც ისე ძვირია პისტოლეტში, რომელიც არის შესანიშნავი ხარისხის თანამედროვე იარაღი და თან რომელსაც აქვს ყველაფერი რაც შეიძლება ისურვო, მათ შორის უსაფრთხოების მრავალსაფეხურიანი სისტემები, “დეკოკერი”, ქრომირებული ლულა, მაღალი ტევადობის მჭიდი და დამაკმაყოფილებელი სამიზნე მოწყობილობები. თანაც ყველაფერი ეს შეიძლება შეიძინოდ მხოლოდ 1000-1100 ლარად, თუ მეორადი იარაღის შეძენას გადაწყვიტავთ. ასეთ ფასად ასეთი იარაღი კი უკვე ნამდვილი საჩუქარია. არის მეორადი და არის მეორადიც. საქართველოს შემთხვევაში მეორადი პისტოლეტი, როგორც წესი პრაქტიკულად ახალი პისტოლეტებია. ხანდახან მსუბუქი (ხანდახან არც ისე მსუბუქი) კოსმეტიკური დეფექტებით  რაც განპირობებულია მათი „ხელებით წვალებით“ ან არასათანადო შენახვით ან ტარებით. როგოც წესი ამის შედეგად პისტოლეტი მხოლოდ კოსმეტიკურ დეფექტებს იღებს, ხოლო ტექნიკურად ის 100%-ან მდგომარეობაშია (თუ მაგალითად არ არის დაზიანებული ლულის ზედაპირი, რაც საკმაოდ იშვიათია).

ეს პისტოლეტი ვიზუალურად ცუდათ გამოიყურება მაგრამ შიგნიდან ის პრაქტიკულად ახალი არის ხოლო ….


… პისტოლეტი (Zastava M57), რომელსაც ეს ლულა ეკუთვნის შესანიშნავად გამოიყურებოდა, მაგრამ ლულა დაზიანებულია კოროზიისგან. თანამედროვე კალიბრების ამუნიცია, როგორც წესი არის სუფთა დენთით და ამაალებლებით, რომლებიც არ შეიცავენ კოროზიის გამომწვევ აგრესიულ ნივთიერებებს. ამის გამო დენთის და ამაალებლის წვის შედეგად წარმოქმნილი პროდუქტების  ხანგრძლივი  ზემოქმედებაც არ იწვევს ლულის და სავაზნის ზედაპირის  კოროზიას. “ზასტავას” შემთხვევაში, რომლის კალიბრია 7.62X25 TT, ამან გამოიწვია ლულის ზედაპირის პერმანენტული დაზიანება.

ნებისმიერ შემთხვევაში შევთანხმდეთ, რომ მეორადი იარაღის შეძენისას, რა ოდენ კარგ მდგომარეობაშიც ის არ უნდა იყოს, ის უნდა კარგად/დაწვრილებით შემოწმდეს.

რატომ ავირჩიე Cougar 8000? ჩემი აზრით საქართველოში დღეს არ არის პისტოლეტი, რომელიც ფასის/ხარისხის შეფარდებით  შეედრება Cougar 8000-ს. ვერ დამისახელებთ 9მმ-ან პისტოლეტს ქრომირებული ლულით, რომელიც ხელმისაწვდომია 1000 ლარად. ვერ დამისახელებთ პისტოლეტს 1000 ლარად, რომელიც იქნება უკეთესად დამზადებული ვიდრე Cougar 8000. ვერ დამისახელებთ პისტოლეტს, რომელიც ღირს 1000 ლარი და პირდაპირ ყუთიდან აქვს ასეთი კარგი სასხლეტი. ეს არის, რაც  გამოარჩევს, Cougar 8000-ს (და ჩვენ მეორე ნომინანტსაც). ის კი ღირს ძალიან იაფი მაგრამ ის არ არის იაფი იარაღი. როგორც ერთ-ერთ უცხოურ ჟურნალში გამოქვეყნებულ სტატიაში დაიწერა, Cougar 8000 ხარისხით არ გავს ბერეტას, ის ხარისხით არის ბერეტა და მე შემიძლია ამას დავეთანხმო და დავადასტურო ეს სიტყვები, ვინაიდან  მქონდა შედარების საშუალება და რამე განსხვავება ორს შორის მე არ შემიმჩნევია, არც შიგნიდან და არც გარედან. განსხვავდება  მხოლოდ საკეტის დაფარვა. Cougar 8000-ზე ის წააგავს ჩეხურ CZ-ზე გამოყენებულ დაფარვას, რომელიც წარმოადგენს საღებავს დატანილს ოქსიდირებულ რკინის ზედაპირზე. მე მქონდა საშუალება მენახა ერთი საკმაოდ ნახმარი Cougar 8000 და მიუხედავად იმისა, რომ იარაღი იყო დაბინძურებული და საღებავი საკეტზე იყო გადაქერცლილი, ღია მეტალი არსად არ ჩანდა და კოროზიის ნიშნებიც ვერსად ვერ ვიპოვე. ეს მიუხედავად იმისა, რომ წლების განმავლობაში, როგორც ჩანს ამ იარაღს არავინ არ უვლიდა. გასაკვირი არ არის, რომ Cougar 8000 არის ბესტსელერი აშშ-შიც სადაც ის დაახლოებით 390 დოლარად იყიდება. მას მერე რაც ამ ბლოგზე  დაიწერა პირველი სტატია ამ პისტოლეტზე, სტოეგერის პისტოლეტების მოდელების გამას დაემატა მოდელი .45ACP კალიბრში და ასევე სუბკომპაქტური მოდელიც. გარდა ამისა პისტოლეტები აღიჭურვა უნივერსალური სამაგრით, ხოლო საკეტის დიზაინი ეხლა ზუსტად იმეორებს იტალიური პისტოლეტის საკეტის დიზაინს. იმედია ეს პისტოლეტები მალე გამოჩნდება საქართველოში!

დააკვირდით პისტოლეტის ფორმებს და დაფარვის ხარისხს. მაღალი კლასის დანადგარები ქმნიან ლამაზ და ზუსტ ფორმებს. ხოლო Cougar 8000 არის ძალიან მაღალი სიზუსტით და ხარისხით დამზადებული.


განახლებული Stoeger Cougar 8045. კალიბრი .45ACP

უნდა ავღნიშნო, რომ სტოეგერის პისტოლეტები, რომლებიც გვხვდება საქართველოში დამზადებულია აშშ-ს ბაზრისთვის, რაც ჩვენთვის ნიშნავს იმას, რომ პისტოლეტს გავლილი აქვს ყველანაირი შემოწმება, ვინაიდან როგორც წესი იარაღი, რომელიც ხვდება პრიორიტეტულ ბაზრებზე და აშშ-ს ბაზარი არის ყველაზე პრიორიტეტული ნებისმიერი მწარმოებლისთვის,  ყოველთვის არის ყველაზე მაღალი ხარისხის სტანდარტებით დამზადებული.

„ჩვენ“ პისტოლეტებს მოყვებათ კომპლექტში ორი მჭიდი, დამზადებული იატალიაში, თავდაპირვრლად ორიგინალური ბერეტას პისტოლეტებისათვის.

მინდა განსაკუთრებით ავღნიშნო, რომ წლების განმავლობაში მე ჯერ ვერ შევძელი მენახა ერთი მაინც უარყოფითი გამოხმაურება „სტოეგერის“ პისტოლეტებზე. ერთადერთი რასაც უჩივიან, არის ის რომ ახალ პისტოლეტებში დამაბრუნებელი ზამბარის ღერძი არის პლასტმასის, ხოლო ადრინდელ მოდელებში ეს დეტალი დამზადებულია უჟანგავი ფოლადისგან.  გამოხმაურებები პოზიტიურია ან ძალიან პოზიტიური. ძალიან კარგი გამოხმაურებები მესმის ასევე ამ იარაღის პატრონებისგან საქართველოშიც.

Cougar 8000 წარმოებაშია, ხოლო მისი წარმოება მეზობელ ქვეყანაში მდებარეობს, რაც სავარაუდოთ კარგია იმ მხრივ, რომ საჭიროების შემთხვევაში ნაწილების შეძენა თეორიულად არ უნდა იყოს რთული.

ერთადერთი „ნაკლოვანება“ არის მხოლოდ ეს წარწერა. დამზადებულია თურქეთში. მიუხედავად ყველაფრისა ავტორი არ თვლის, რომ თავის მასაში თურქული სამოქალაქო იარაღი არის მოწოდების სიმაღლეზე, მაგრამ „სტოეგერი“ ნამდვილად არის გამონაკლისი. და ეს არ ეხება მხოლოდ პისტოლეტებს არამედ ამავე კომპანიის გლუვლულიან თოფებსაც. თუ ოდესმე „სტოეგერი“ გამოუშვებს ტაქტიკურ ნახევრად-ავტომატურ თოფს მე მას აუცილებლად ვიყიდი. სურათზე ასევე ჩანს ამერიკული იმპორტიორის დასახელება (1).

 


თუ მცველი საკეტზე თქვენთვის არ წარმოადგენს სერიოზულ პრობლემას მაშინ „კუგუართან“ თქვენ სხვა პრობლემა არ გექნებათ.

ავსტრიული კომპანიის Steyr-Mannlicher ამ პისტოლეტებს საკაოდ რთული ბედი ქონდათ. თავდაპირველად მათი გაყიდვები იყო შეფერხებული პირველი სერიის პისტოლეტების ტექნიკური პრობლემებით და არადამაკმაყოფილებელი დისტრიბუციით. დასაშვებია, რომ ბევრს ასევე არ მოეწონა ახალი პისტოლეტის ზედმეტად უცნაური დიზაინი და სხვა ასეთივე უჩვეულო ტექნიკური გადაწყვეტილებები. მაგრამ წლების განმავლობაში პირველი M სერიის პისტოლეტები ბევრისთვის იყო ნამდვილი საგანძური, რომელიც მათ აღმოაჩინეს, ისევე, როგორც იყო საყვარელი იარაღი ერთეულებისთვის, რომლებმაც კარგად მიიღეს ის უნიკალური თვისებები რაც ამ იარაღს გააჩნდა. სამწუხაროდ ცალკეული მსროლელების  ენთუზიაზმი არ უზრუნველყოფდა ამ პისტოლეტების სტაბილურ გაყიდვებს და ერთ დროს, M/S სერიის ახალი პისტოლეტები აშშ-ში იყიდებოდა სულ რაღაც 299 დოლარად!  მას მერე გარკვეული დრო გავიდა,  შტეიერ-მანლიხერმა განაახლა მოდელების გამა, პისტოლეტმა გაიარა „რესტაილინგი“, მოწესრიგდა პროდუქციის ტექნიკური უზრუნველყოფა და საგარანტიო მომსახურება და ასევე მისი კლონის წარმოება დაიწყო არაბეთის გაერთიანებულ საემიროებში. პირველი M/S სერია ისტორიას ჩაბარდა და 2006 წლიდან ხელმისაწვდომია მხოლოდ პისტოლეტები Caracal  დამზადებული გაერთიანებულ საემიროებში  და „შტეირის“ ახალი მოდიფიკაციები ინდექსით A1.

(1) პირველი თაობის პისტოლეტი M9. (2) მეორე თაობის M9A1. (3) Caracal С

საქართველოში პირველი თაობის პისტოლეტები გამოჩნდა 2003 წელს. ისინი იყიდებოდა საკმაოდ ზომიერ ფასად, რომელიც შეადგენდა დაახლოებით 1950 ლარს, მაშინ როდესაც სხვა  ავსტრიული პისტოლეტი – გლოკი   იყიდებოდა 2200-2400 ლარად. დღეს ახალი, M სერიის პისტოლეტები მაღაზიებში რა თქმა უნდა აღარ დევს დახლებზე, მაგრამ მეორად ბაზარზე პერიოდულად ჩნდება განცხადებები მათი გაყიდვის შესახებ. ფასი ვარირებს 1000 ლარიდან 1000 დოლარამდე და ამ ფასში ჩვენ მოგვივა იარაღი, რომელიც არაფრით არ ჩამოუვარდება პრემიუმ კლასის პისტოლეტებს. Steyr M/S პისტოლეტები თავად არიან პრემიუმ კლასის პისტოლეტები. დამზადების ხარისხი არის უმაღლესი და დამერწმუნეთ უფრო მაღალი ვიდრე გლოკის შემთხვევაში, რომელიც ბევრად მეტი ღირს. მე არ დამავიწყდება, როდესაც სახლში მოვიტანე ჩემი პირველი გლოკი მოდელი 17 და დავდე ჩემი M9-ს გვერდით. გაოცებული ვიყავი, ნუთუ ეს არის ის გლოკი, რომელზეც ამდენს ლაპარაკობენ?! ჩემი პირველი მაღალი კლასის 9მმ-ნი, „შტეირი მ9“ აშკარად უკეთესად გამოიყურებოდა. მართალია მერე მალე გავიგე, რომ გლოკი უყვართ არა მისი იერსახის  არამედ ცოტა სხვა რამეების გამო.

ავტორის კუთვნილი სუბკომპაქტური Steyr S9. ეს იარაღი სასაცილო ფასად იქნა შეძენილი, სულ რაღაც 900 ლარად. მიზეზი არის ამ პისტოლეტის არაპოპულარული ნაკლებად ცნობილი სახელი, რის გამოც ის არ არის ისეთი ცნობადი, არ არის ისეთი „ბრენდი“, როგორც „გლოკები“ და „ხეკლერები“ და შესაბამისად ძნელად იყიდება.

შტეირის პისტოლეტებში გამოყენებულია უმაღლესი კლასის მასალები, რაც ბუნებრივია იმიტომ, რომ ეს კომპანია დიდიხანი უშვებს უმაღლესი კლასის სამხედრო და სამოქალაქო  იარაღს. რკინის დეტალები დამუშავებულია, როგორც გლოკის პისტოლეტების ნაწილები Tennifer-ის ტექნოლოგიით, რომელიც ჩემი აზრით არის საუკეთესო იმისთვის, რომ დაიცვათ იარაღი ცვეთისგან, ოფლის და ნესტის ზემოქმედებისაგან.

Steyr M/S სერიის პისტოლეტები (M სრული ზომის მოდელი, S სუბკომპაქტი) არიან ძალიან ზუსტები. გარდა ამისა მათი მე ვიტყოდი უნიკალური ერგონომიკის გამო, სწრაფი სროლა ძალიან ადვილია. ასევე ამას ხელს უწყობს უნიკალური Steyr Trapezoid Sights, რომელიც მოსახერხებელია, როგორც ნელი და ზუსტი ასევე სწრაფი სროლისთვის. სუბკომპაქტური მოდელი S-დან სწრაფი სროლა ისეთივე ადვილია, როგორც ბევრი სხვა სრული ზომის პისტოლეტებიდან. პისტოლეტებს აქვთ ძალიან დაბალი ლულის ღერძი და ტარის ფორმა, რომლის წყალობით პისტოლეტი ღრმად ზის ხელში. ყველაფერი ეს განაპირობებს უმაღლეს „სროლისუნარიანობას“.  თავის მხრივ ხარისხი და დამზადების სიზუსტე განაპირობებს მე ვიტყოდი ეტალონურ სიზუსტეს. როგორც წესი, „შტეირები“ საიმედო იარაღებია, ყოველ შემთხვევაში მე რაიმე პრობლემები მათთან არ მქონია. ტექნიკური პრობლემები უკავშირდებოდა პირველი პარტიების პისტოლეტებს, რომელთა სერიული ნომრები იწყება ციფრი 10-ით.  ყველაზე პირველმა პისტოლეტმა M9, რომელიც მე მქონდა, უპრობლემოდ მოინელა ყველა ტიპის 9მმ-ნი ვაზნა, მათ შორის რუსული ექსპანსიური ვაზნები, რკინის მასრებით და ლაკით დაფარულები. ერთადერთი რაც უნდა გაითვალისწინოთ არის ექსტრაქცია. ხანდახან პისტოლეტი ცდილობს მოგახვედროთ ამოგდებული მასრა პირდაპირ შუბლში. ზოგი ტიპის ვაზნის შემთხვევაში ეს ხდება რეგულარულად. ამიტომ ალბათ ლოგიკური იქნება გირჩიოთ, რომ სროლის დროს ატაროთ დამცავი სათვალე, რომელიც პრინციპში ისედაც უნდა ატაროთ ნებისმიერი იარაღიდან სროლისას. მე ერთხელ ვნახე, როგორ მოხვდა ადამიან თვალში დენთის ნამწვავის პატარა ნაწილაკი და მინდა გითხრათ, რომ მიკროსკოპული ნაკაწრიც თვალის გუგაზე არის საკმარისი, რომ დიდიხანი განიცადოთ საკმაოდ ძლერი და შემაწუხებელი ტკივილები.

პისტოლეტები ასევე აღჭურვილია მცველით, რომლის ჩასართავად უნდა ჩამოწიოთ დაბლა ღერძი, რომლის ორი ბოლო ღილაკებივით არის განლაგებული ჩარჩოს ორივე მხარეს (1). მცველის გამოსართავად უნდა აკრათ ღილაკს, რომელიც სასხლეტის წინ არის განლაგებული (2).

ბატონი ვილი ბუბიცი, M/S სერიის პისტოლეტების ავტორი ქმნიდა თავის იარაღს, როგორც გლოკის ანალოგს და კონკურენტს. სინამდვილეში მან ჯერ თავისი იდეები შესთავაზა გლოკის კომპანიას და უარის მიღების შემდეგ დაიწყო თანამშრომლობა ჯერ შტეირ-მანლიხერთან და შემდეგ ასე ვთქვათ არაბულ ბიზნეს-წრეებთან. „შტეირი“ გლოკს რომ შევადაროთ, გამოდის რომ თეორიულად პირველს აქვს გარკვეული უპირატესობები. ეს ეხება ულტრა-მყარ ჩარჩოს, რომელიც წარმოადგენს ფოლადის ჩონჩხს, რომელიც ზის პოლიმერის ჩარჩოში. დეტალები, რომლებზეც დადის საკეტი უფრო მსხვილია, რაც ნიშნავს ნაკლებ ვიბრაციას სროლისას და თეორიულად მეტ სიზუსტეს.

სურათზე კარგად ჩანს მასიური ფოლადის „ჩონჩხი“ (1), რომელიც პოლიმერის ჩარჩოში ზის.

პრაქტიკულ უპირატესობებს, რაც შეხება, ეს არის პირველ რიგში არა ავტომატური მცველი, რომელიც გლოკს არ გააჩნია. ეს მცველი პრაქტიკულად არ ზრდის იარაღის სიგანეს და თუ მას არ იყენებთ ის არც იპყრობს ყურადღებას და პრაქტიკულად იარაღზე ადგილს არ იკავებს. ვინმეს იარაღი, რომ მისცეთ ვინც მას არ იცნობს ის ვერც მიხვდება, რომ პისტოლეტს აქვს არა ავტომატური მცველი. გარდა ამისა პისტოლეტზე თავიდანვე აყენია რკინის სამიზნე მოწყობილობები, რომლებიც ბევრად უფრო გამძლეა ვიდრე გლოკის სტანდარტული პლასტმასის მოწყობილობები. ჩემი სუბიექტური აზრით „ტრაპეზოიდული“ სამიზნე მოწყობილობები „შტეირზე“ უფრო მოსახერხებელია ვიდრე გლოკის სტანდარტული კონფიგურაციის მქონე სამიზნე მოწყობილობები. ასევე ჩემი სუბიექტური აზრით შტეირის სასხლეტი უკეთესია გლოკის სტანდარტულ 5.5 ფუნტიან სასხლეტზე. მას უფრო მოკლე სვლა აქვს და სუბიექტურად ამის გამო ის უფრო მსუბუქიც გეჩვენებათ. სწრაფი სროლა „შტეირიდან“ უფრო მოსახერხებელია ვიდრე გლოკიდან, მაგრამ ვიმეორებ ეს ჩემი პირადი, სუბიექტური აზრია.

გარდა ამისა “შტეირებს” აქვთ სავაზნეში ვაზნის ყოფნის ინდიკატორი. თუ ის არის გარეთ გამოწეული ესეიგი ვაზნა სავაზნეშია.

„შტეირის“ პისტოლეტებს აქვთ უნიკალური სამაგრები, რის გამოც მათზე რაიმე სტანდარტულ სამაგრზე გათვლილი მოწყობილობის  დაყენება შეუძლებელია. ადრე იყიდებოდა ადაპტორები, რომლებიც უზრუნველყოფდნენ პისტოლეტზე პიკატინის სამაგრზე გათვლილი მოწყობილობების დაყენებას. დღეს მათი შოვნა ალბათ უკვე შეუძლებელია.

უნიკალური სამაგრების გარდა M/S სერიის პისტოლეტებს გააჩნია სხვა შეზღუდვებიც. ეს შეზღუდვები გამომდინარეობენ იქიდან რომ პისტოლეტი აღარ არის წარმოებაში. თუ ახალი თაობის პისტოლეტის ნაწილები ზოგ შემთხვევაში მიდის პირველი თაობის მოდელებზე, თქვენ მაგალითად გაგიჭიდრებათ იპოვოთ ბუდე ან სხვა აქსესუარები. პირადი გამოცდილებით ბუდეები გათვლილი მაგალითად გლოკ 30-ზე კარგად „იღებენ“ „შტეირის“ S მოდელის პისტოლეტებს.

განსხვავებით სტოეგერის პისტოლეტისგან, Steyr M/S პისტოლეტები იყენებენ დროით გამოცდილ მოდიფიცირებულ ბრაუნინგის ჩაკეტვის სქემას. იტალიელებმა აირჩიეს ლულის ბრუნვით ჩაკეტვა, იმის, გამო რომ Beretta 92-ის დამოკლება იყო პრობლემატური ასევე იშვიათი ჩაკეტვის სქემის გამო, რომელიც იყენებდა მოძრავ საბრძოლო ბჯენს ისევე, როგორც Walther P38. შესაბამისად შედარებით კომპაქტური მოდელი 8000 უნდა ყოფილიყო დანამატი სრული ზომის მოდელი 92-თვის.

მიუხედავად გარკვეული შეზღუდვებისა Steyr M/S მაინც არიან 100% პრემიუმ კლასის პისტოლეტები და ეს მნიშვნელოვანია თუ გავითვალისწინებთ რა ღირს ამ კლასის პისტოლეტები საქართველოში და რა ღირს კონკრეტულად ეს პისტოლეტები.  ის იწყობა ავსტრიაში და არა თურქეთში და შესაბამისად მისი წარმოშობა სტოეგერისგან განსხვავებით არის ნამდვილად არისტოკრატიული (იმათთვის ვისაც ეს აღელვებს). მიუხედავად იმისა რომ ეს პისტოლეტები აღარ გამოდიან მისი ხელმისაწვდომობის და მაღალი საექსპლუატაციო თვისებების  გამო ისინი ნამდვილად ასევე არიან საუკეთესო შენაძენები და შესაბამისად იმსახურებენ აღიარებას თუნდაც ჩვენი ბლოგის ფარგლებში.

როდესაც ყიდულობთ იარაღს, რომელიც იაფი ღირს, მიდიხართ კომპრომისებზე. ეს ეხება დაფარვის ხარისხს, ანტი-კოროზიულ თვისებებს, ლულის ხარისხ და გამძლეობას, გამოყენებულ მასალებს, რესურსს და სხვა ნიუანსებს, რომლებსაც თქვენ თმობთ ზოგჯერ მეტს, ზოგჯერ ნაკლებს, იმის გამო, რომ შეიძინოთ იარაღი ნაკლებ ფასად. ამ ორი იარაღის შეძენისას თქვენ კომპრომისზე არ მიდიხართ და ყიდულობთ პრემიუმ კლასის პისტოლეტებს, რომლებშიც გარკვეული მიზეზების გამო ნაკლებ ფასს ითხოვენ და გაცილებით მეტი ღირებულების რამეებს გთავაზობენ. სწორედ ეს გამოარჩევს მათ სხვებისგან და ამიტომ მე ვთვლი, რომ ჩვენი რეალიების გათვალისწინებით ეს ორი იარაღი არის საუკეთესო შენაძენი. თუ გავითვალისწინებთ, რომ ერთი არის „ძველი სკოლის“ პისტოლეტი, ლითონებისგან დამზადებული, ჩახმახიანი დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმით, ხოლო მეორე არის უფრო თანამედროვე, „პლასტმასის“ პისტოლეტი დახურული დამრტყმელით, შეიძლება ჩაითვალოს, რომ  ორი ეს პისტოლეტი დააკმაყოფილებს ორივე  „სკოლის“ მიმდევრების მოთხოვნებს. საინტერესოა, რომ მეორადი იარაღის ბაზარზე, ორივე ამ პისტოლეტის დაბალი ფასი ჩემი აზრით პირველ რიგში განპირობებულია იმით, რომ პოტენციური მყიდველები არ ცნობენ/აღიარებენ ამ პისტოლეტებს და არ აფასებენ მათ, გამომდინარე იქიდან, რომ ერთი თურქულია ხოლო მეორე რა არის ბოლომდე არ ესმით. ერთის მხრივ ეს კარგია იმათთვის ვინც ეძებს კარგ იარაღს ხელმისაწვდომ ფასად, მაგრამ მეორეს მხრივ ეს მეტყველებს იმაზე, რომ ჩვენ ქვეყანაში სადაც ძალიან შეზღუდული არჩევანი და მაღალი ფასებია, მაინც ჯერ კიდევ ვერ ისწავლეს სამომხმარებლო თვისებების მიხედვით იარაღის არჩევა. სურათებზე აღბეჭდილი Cougar 8000-ის გაყიდვის შესახებ განცხადება რამდენიმე თვე იყო ატვირთული. 1100 ლარად ხელმისაწვდომი იყო შესანიშნავი, აბსოლუტურად ახალი პისტოლეტი, რომელსაც გარდა ყველაფრისა რაც ახალ Cougar 8000-ს უნდა მოყვებოდეს, პატრონმა ასევე 150 ლარის ვაზნები  და საწმენდები გააყოლა…..

საუკეთესო შენაძენების სია, რომ გავაგრძელოთ, მესამე ადგილზე ალბათ მოხვდებოდა ისრაელში წარმოებული Jericho 941 – ასევე კარგი, საიმედო და ძალიან ზუსტი იარაღი, ხელმისაწვდომი ბევრ კალიბრში და სხვა და სხვა „წონით კატეგორიებში“, კომპენსატორით და მის გარეშე. მეოთხე ადგილს მე მივანიჭებდი ალბათ იტალიური კომპანია „Tanfoglio-ს“ ავტომატურ პისტოლეტებს. მეხუთე ადგილზე დავაყენებდი ბულგარულ „Arcus 94/98“. ყველა ეს პისტოლეტი არის მუშა/საიმედო იარაღები, მაგრამ ყველას მათ აქვთ გარკვეული არა თუ ნაკლოვანებები, არამედ თავისებურებები, რომლებსაც უნდა შეეგუოთ, იმის გამო, რომ ყოველი მათგანი ღირს ორჯერ სამჯერ ნაკლები ვიდრე პრემიუმ კლასის პისტოლეტები. მაგრამ  ეს ნამდვილად არ ეხება  Stoeger Cougar 8000-ს და Steyr-Mannlicher M/S სერიის პისტოლეტებს.

 

ლეგენდარული “870″

December 26th, 2012

 

როდესაც მაგალითად ვხედავ მანქანის ნომერს ასოებით FTF ვკითხულობ failure to feed,  ციფრი 308 ნიშნავს ავტომატურად .308 ვინჩესტერს, ხოლო 870 ჩემთვის ასოცირდება მხოლოდ და ყოველთვის რემინგტონის თოფებთან. მორიგ სტატიაში წარმოგიდგენთ მორიგ სტუმარს: 12 კალიბრის თოფს – Remington 870 Express Tactical. ეს არის პირველი იარაღი, რომელიც მე შევიძინე სპეციალურად იმისთვის, რომ მომემზადებინა მასზე სტატია ჩემი ბლოგისთვის. როდესაც გადავწვიტე მორიგი თოფის შეძენა ჩემი არჩევანი თავდაპირველად იყო კვლავ Mossberg 590A1, თუმცა უკვე გაჟღერებული მოსაზრების გამო არჩევანი შევაჩერე სწორედ რემინგტონზე, კონკრეტულად კი მის ტაქტიკურ მოდიფიკაციაზე.  აღნიშნული თოფი იყიდება საქართველოში 1700 ლარად (გასაყიდი ფასი აშშ-ში 680 დოლარი), რაც ჩემი აზრით ძალიან ძვირია ასეთი კლასის იარაღისთვის. „პომპა“ უნდა იყოს ხელმისაწვდომი ფასით და 1700 ლარა შესაძლებელია უკვე ნახევრად ავტომატური თოფის შეძენა, თუმცა ის ასე მდიდრულად არ იქნება დაკომპლექტებული, როგორც ეს რემინგტონი.  მე ასევე ძალიან მაინტერესებდა პასუხები რამდენიმე კითხვაზე. ერთ ერთი კი ასე ჟღერდა: რომელი არის უფრო უკეთესი იარაღი 590 თუ 870? მე არ მინდოდა კონკრეტული მოდელების შედარება მათზე დაყენებული „ნავაროტებით“, ასეთი შედარებისას ბუნებრივია რემინგტონი გამარჯვებული გამოვიდოდა, მე უფრო მაინტერესებდა, რომელი სისტემა გამოდგებოდა უფრო მოსახერხებელი, იმიტომ რომ მიუხედავად იმისა, რომ ორივე „პომპაა“ მათი მექანიზმები საკმაოდ განსხვავებულად მუშაობს. აქამდე მე 870-ის უკეთესად გაცნობის საშუალება არ მქონია, ხოლო ძველი სტატია, რომელიც ეძღვნებოდა მოსბერგის და რემინგტონის „პომპების“ შედარებას იყო პრაქტიკულად ტტმ-ის და კონსტრუქციის შეფასების მცდელობა.

მეორე კითხვა იყო: შეესაბამება თუ არა სიმართლეს ასე გახშირებული საჩივრები რემინგტონის პროდუქციის ხარისხის შესახებ. სიმართლე გითხრათ მანდვე იმყოფებოდა კიდევ ერთი ამერიკული ლეგენდა, სხვა და სხვა მოდელის რემინგტონ 700 ტიპის შაშხანები. სამწუხაროდ ამ იარაღებმა  ძალიან ცუდი შთაბეჭდილება დამიტოვეს. უხარისხო პლასტმასის კონდახები, უხეში დაფარვა და საკეტი, რომელიც ხრაშუნით მოძრაობდა გეგონება შიგნით ქვიშა იყო ჩაყრილი….ისეთი შთაბეჭდილება დამრჩა, რომ რაღაც „შირპოტრებს“ უყურებდი, იარაღს, რომელსაც არ ქონდა არც სტილი და არც  სული. მაგრამ ეს ჩემი აზრია მხოლოდ და შეგიძლიათ მას იგნორირება გაუკეთოთ. დავამატებ, რომ თავისთავად „რემ 700“ არ იყო არასდროს არისტოკრატი. ეს იყო პირველი მასიური, იაფი დამზადებაში და საკმარისად ზუსტი შაშხანა. მაგრამ ასეა თუ ისე ამ იარაღების ნახვის შემდეგ შაშხანის შეძენის სუსტი სურვილი ეგრევე გამიქრა.  ბოლო მომენტში 870-ის შეძენისგანაც თავის შეკავებას ვაპირებდი, მაგრამ ბოლოს ვაიძულე პრაქტიკულად საკუთარი თავი ის მეყიდა. ჩვენი „პომპების“ „კოლექცია“ არ იქნება სრული თუ არ იქნება დაწვრილებით და დეტალურად შესწავლილი ყველაზე ლეგენდარული „პომპა“ – რემინგტონ 870.

კომპანია Remington Arms Company, Inc-მა დაიწყო  870-ე მოდელის განოშვება 1950 წლიდან და ეს იყო ამ კომპანიის რიგით მეოთხე “პომპა”, რომელმაც შეცცვალა მანამდე წარმოებაში მყოფი მოდელი 31. ახალი თოფს ქონდა ბევრი საერთო ამავე კომპანიის ნახევრად ავტომატურ თოფთან მოდელი 11-48.  რემინგტოინმა ეგრევე გამოუშვა ამ თოფის 15 სხვა და სხვა  მოდიფიკაცია და 1959 წელს დაამატა ასევე ხრახნილულიანი მოდელი Model 870 RSS Rifled Slug Special. 2009 წლის 13 აპრილს გამოვიდა რიგით 10 000 000 რემინგტონ 870, რამაც გახადა ეს მოდელი ყველზე მასობრივად წარმოებული “პომპა” მსოფლიოში.

წლების განმავლობაში მოდელი 870 განიცდიდა გარკვეულ ცვლილებებს კონსტრუქციაში და აქიდან ყველაზე მნიშვნელოვანი, რომლის შესახებ ცოდნა აუცილებელია არის ე.წ. flexi-tab-ის დაყენება, დეტალის, რომელიც გამორცხავდა ვაზნის გაჭედვას მიმწოდებელს და საკეტს შორის, რის გამოც საკეტის ბოლომდე გახსნა ხდებოდა შეუძლებელი.  ძველ მოდელებში საჭირო გახდებოდა თოფის დაშლა გაჭედილი ვაზნის ამოსაღებად. მას მერე რაც შეიცვალა საკეტის ძირის და მიმწოდებლის (ელევატორის) კონსტრუქცია შესაძლებელი გახდა საკეტის გახსნა და ვაზნის ამოღება. რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია აღნიშნული მოდიფიკაცია არის სტანდარტული უკანაკსნელი 15 წელი. თუ საკეტს ქვევიდან შეხედავთ, უნდა დაინახოთ “U” ფორმის ამოჭრილი ნაწილი რაც სწორედ არის ამ მოდიფიკაციის ნიშანი .

ამ მოდელის თოფების სხვა მოდიფიკაციებიც იყო ხოლო კონკრეტულად მოდელი 870 ექსპრეს ტაქტიკალი ავირჩიე მისი დანიშნულების და კომპლექტაციის გამო და უნდა ავღნიშნო, რომ ეს მოდელი საკმაოდ კარგი რამეებით არის აღჭურვილი. ეს მოიცავს მათ შორის კამუფლირებულ დაფარვას A-tac, ლულას, რომელზეც შესაძლებელია სხვა და სხვა  შევიწროებების დაყენება (სტანდარტულად ამ მოდიფიკაციას მოყვება Tactical Rem™ Choke) უკვე დაყენებულ XS-ის Ghost Ring ტიპის წინა და უკანა სამიზნე მოწყობილობებს, პიკატნის ტიპის უნივერსალურ სამაგრს, კონდახს ფიქსირებული პისტოლეტის ტარით და რემინგტონის ქარხნულ მჭიდის დამაგრძელებელს, რისი წყალობითაც მისი ტევადობა ორი ვაზნით გაიზარდა და შეადგენს ეხლა 7 ვაზნას. მჭიდის დამაგრძელებელის გამო თოფი აღჭურვილია უფრო გრძელი ზამბარით და დამატებითი მჭიდის კორპუსის და ლულის გადაბმით. უნდა აღინიშნოს, რომ სტანდარტული 870, რომ აღიჭურვოს ასეთი სამიზნე მოწყობილობებით საჭირო გახდება ხელოსნის ჩარევა, ასევე ხელოსნის ჩარევა დაგჭირდებათ თუ მოითხოვთ კომპენსატორის დაყენებას და მეეჭვება, რომელიმე ხელოსანმა ცადოს სტანდარტული ლულის გადაკეთება იმისთვის, რომ გახდეს შევიწროებების დაყენება შესაძლებელი. თუ თქვენ გინდათ „პომპა: სამიზნე მოწყობილობებით და ლულით, რომელიც „იღებს“ ჩოკებს მაშინ გამოდის, რომ 870 ექსპრეს ტაქტიკალის გარდა თქვენ სხვა არჩევანი უბრალოდ არ გაქვთ. რემინგტონ 870-ზე ჩოკების (Rem Choke) დაყენება შესაძლებელია 1986 წლიდან.  ბოლომდე გულწრფელი, რომ ვიყო მე ვთვლი რომ დღეს საუკეთესო 870-ის შეძენა თუ გსურთ მაშინ მხოლოდ Police Magnum-ის მოდელების გამაზე უნდა შეჩერდეთ. ეს თოფები ტყვილა არ ღირს ორჯერ უფრო მეტი ვიდრე „ცივილური“ 870-ები მაგრამ თუ ექსპრეს ტაქტიკალის ფასი გამოდის 1700 ლარი მაშინ პოლის მაგნუმის ფასი იქნება 3000-3400 ლარი???

ჩასახრახნი შევიწროებები ხელმისაწვდომია 870 მოდელის თიოფებზე 1986 წლიდან.

უფრო კარგად რომ გადავხედოთ ამ კომპლექტაციას სხვა არსებულ მოდელებთან შედარებით, სიმართლე გითხრათ ვერ ვხვდები რა აზრი აქვს Ghost Ring-ის დაყენებას პიკატინის სამაგრთან ერთად. იმიტომ, რომ მეორე გამორიცხავს პირველის გამოყენებას და პირიქით. ამ მხრივ საკმაოდ საინტერესოა მოდელები Synthetic Deer ან Сombos  (ორი ლულით) ან უბრალო Express Tactical კამუფლირების გარეშე. სულ ყველა ეს მოდელი ნაკლები ღირს ვიდრე ჩვენი თოფი. პრინციპში გამოხმაურებები საიტებზე იგივე იუწყებიან, რომ იგივე ან უკეთესი რეზულტატის მიღწევა შესაძლებელია უფრო მარტივი მოდელის ყიდვით და შემდგომ მისი „ტუნინგით“. ზუსტად იგივე დავწერე მე წინა სტატიაშიც. რას იზავ რომ არა ფასი 1700 ლარი, ამდენ ყურადღებას ამას არ მივაქცევდი.

ტტმ-ს რაც შეეხება ექსპრეს ტაქტიკალის ლულის სიგრძე არის 48სმ ხოლო დაყენებული მოსახსნელი ტაქტიკური “შევიწროებით” უკვე 53 სმ, წონა დაახლოებით 3 კგ. დაგრძელებული მჭიდის ტევადობა 7 ვაზნაა + 1 სავაზნეში. თოფის სრული სიგრძე შეადგენს 103 სმ-ს.

პირველი შთაბეჭდილებები საკამოდ პოზიტიური იყო. თოფი ნამდვილად ლამაზია, კომპაქტურია და ხარისხიანად არის შესრულებული, თუმცა ამ მხრივ იტალიურ თოფებს მაინც ვერ შევადრიდი.  ასევე ვერ ვიტყოდი, რომ ამ მხრივ ის უფრო უკეთესად გამოიყურებოდა ვიდრე 590-ები.

XS-ის სამიზნე მოწყობილობები ძალიან კომპაქტური და ეფექტურია. უკანა რგოლი რეგულირებადია და წარმოადგენს პიკატინის ტიპის სამაგრის ნაწილს. რა თქმა უნდა კარგია, როდესაც რგოლი დაცულია გვერდებიდან ფოლადის ფირფიტებით, მაგრამ სამოქალაქო მსროლელისთვის შეიძლება იყოს უკეთესი უფრო მეტი ხედვის ზონა და შესაბამისად ასეთი სამიზნის კომპაქტურობა. წინა სამიზნე მოწყობილობა ფოლადისგან არის დამზადებული, რაც კარგია. ტაქტიკურ თოფში პლასტმასის სამიზნე მოწყობილობა ჩემი აზრით მიუღებელია. საერთოდ პლასტმასის სამიზნე მოწყობილობას ყოველთვის უნდა აარიდოთ თავი და შეცვალოთ ის ფოლადისგან დამზადებული დეტალებით. სამწუხაროდ თოფს არც ამ სამიზნე მოწყობილობების  ინსტრუქცია მოყვა, ხოლო სამიზნეზე არ ეწერა შესწორებების შეტანის წესი საით, რა და რამდენით დავატრიალოთ რომ მივიღოთ სასურველი რეზულტატი.

ყველაზე შემაწუხებელი თოფში არის ის პატარა შეღებილი პლასტმასის დეტალი, რომელიც რემინგტონის „ხალხის“ აზრით უნდა შეასრულოს წინა სახელურის ფუნქცია. ეს სახელური ადასტურებს ჩემ მოსაზრებას, რომ „რემინგტონის“ ხალხი კარგავს ფოკუსს იარაღის სამომხმარებლო თვისებებზე. არც კონდახი პისტოლეტის ტიპის ტარით არ გამოირჩევა რაიმე განსაკუთრებული ერგონომიკით მაგრამ წინა სახელური სრული კატასტროფა არის. ვიწრო, პატარა და თან საკმაოდ ბასრი „ნეკნებით“, რომლებიც ხანგრძლივი სროლისას არასასიამოვნო შეგრძნებებს გიტოვებთ ხელზე. ამის გამო წინა სახელური მოვხსენი და დავაყენე Magpul-ის წარმოებული შესანიშნავი შემცვლელი. აღნიშნული დეტალი უფრო განიერია და გრძელი, აქვს პიკატინის სამაგრების დასაყენებელი ადგილები, იძლევა თოფის ერთი ხელით გადატენვის საშუალებას, იმ „კუზის“ მეშვეობით, რომელიც მის ქვედა უკანა მხარეს არის. ახალ დეტალს ყუთში მოყვა ასევე სპეციალური ინსტრუმენტი, რომელიც უზრუნველყოფს წინა სახელურის სწრაფ და ადვილ გამოცვლას. ამერიკული კომპანია Magpul რჩება ჩემ საყვარელ კომპანიად, რომელიც მართლა ძალიან კარგ რამეებს უშვებს. როგორც ჩანს ეს რემინგტონშიც გაიგეს და ეხლა უკვე მოდელი ექსპრეს ტაქტიკალი გამოდის ამ კომპანიის წინა სახელურით და კონდახით.

Remington 870 Tactical Express აღჭურვილი Magpul MOE წინა სახელურით, Magpul SGA კონდახით. კონდახს აქვს რეგულირებადი სალოყე და ასევე მასსა და რესივერს შორის დასამაგრებელი ქამრის სამაგრის ოფცია. წინა სახელურის ფასი არის 25 დოლარი ხოლო კონდახის 110 დოლარი.

სროლა რა გასაკვირია, რომ ტყვიით სროლისას 870 ავლენს თავის ძლიერ მხარეებს. მიუხედავად იმისა, რომ XS-ის სამიზნე მოწყობილობები უმარტივესია, ესეც საკმარისია, რომ მოდელი ექსპრეს ტაქტიკალი გახდეს ზე ზუსტი (თოფისთვის) ტყვიით სროლისას, რასაც ეს სურათი ადასტურებს.

Ghost Ring-ის ტიპის სამიზნე მოწყობილობა უზრუნველყოფს შესანიშნავ სიზუსტეს. თუმცა თავიდანვე გახდა შესწორებების შეტანა აუცილებელი.

ჩემი აზრით Ghost Ring არის საუკეთესო სამიზნე მოწყობილობის ტიპი თავდაცვითი ტაქტიკური თოფისთვის. ის იძლევა საშუალებას სრულად გამოიყენოთ მოკლე გლუვი ლულის სიზუტის პოტენციალი და ამავე დროს სწრაფად ისროლოთ კარტეჩი ახლო მანძილებზე.

 

კარტეჩით სროლისას რეზულტატები არ იყო საუკეთესო, რაც მე მინახავს მაგრამ, მოხვედრები დაჯგუფებული იყო ცენტრში და 9 ჭურვიდან 8 ყოველთვის იჯდა სამიზნის „მკერდში“. სავარაუდოთ ვაზნების შერჩევით რეზულტატები გაუმჯობესდება. ასევე შესაძლებელია „შევიწროებების“ დაყენება და რეზულტატი რა თქმა უნდა საგრძნობლად გაუმჯობესდება.

ამ სურათიდან აშკარად ჩანს იტალირუი ამუნიციის უპირატესობა, რომელმაც ორვიე თოფიდან სროლისას აშკარად უკეთესი შეჯგუფება აჩვენა ვიდრე თურქულმა ვაზნებმა. 

ორ-ორი სხვა და სხვა მაწრმოებლის ვაზნა, თურქული და იტალიური ნასროლი რემიდან და მოსბერგიდან. ამ კონკრეტულ ტესტირებაში მოსბერგი აშკარა გამარჯვებული გამოვიდა  თუმცა რემინგტონს აქვს საშუალება სხვა და სხვა შევიწროებების დაყენების და მაშინ მოსბერგს არანაირი შანსი არ დარჩება.

საკმაოდ დამაფიქრებელი იყო 870-ის ექსტრაქცია. მიუხედავად იმისა თუ რაოდენ ენერგიულად განახორციელებდით გადატენვას, მასრა მაინც არ მიფრინავდა შორს და პრაქტიკულად იქვე ახლოს ვარდებოდა. სროლის დროს ექსტრაქციის თავისებურება გამოიხატა ერთ დაბრკოლებაში როდესაც მასრა გაიჭედა (ე.წ. ფეჩის ღუმელი) თუმცა მე ეჭვი მაქვს რომ ეს იყო მაინც მსროლელის ბრალი. მართალია ასეთი დაბრკოლების გამოსასწორებლად საკმარისია ერთი წამიც მაგრამ დაბრკოლება მაინც რჩება დაბრკოლებად. არ ვიცი არის ასეთი ექსტრაქცია 870-ებისთვის დამახასიათებელი, მაგრამ ყოველ შემთხვევაში ყველა ჩემ სხვა თოფში ასეთ რამე მე არ შემიმჩნევია. ამის მიზეზი ჩემი აზრით არის ექსტრაქტორის ზედმეტად რბილი ზამბარა. ეგრევე გამახსენდა 590, ორი ექსტრაქტორით და სუპერ პოზიტიური ექსტრაქციით.

ასეთ “სურათს” დაინახავს მსროლელი რემინგოტნის ამ თოფიდან. ასევე ამ სურათიდან გასაგები ხდება საიდან წამოვიდა სახელი Ghost Ring.

არის დეტალები, რომლებშიც რემინგტონი ავლენს კარგ თავისებურებებს. მაგალითად ის ფაქტი, რომ ვაზნა მჭიდიდან ოდნავ გარეთ არის გამოწეული, რის გამოც მჭიდის შევსება შედარებით სწრაფი და ადვილია. მაგრამ არა ისე ადვილი, როგორც 590-ში. რესივერი არის თხელი, თოფიც არის კომპაქტური და თხელი. კონსტრუქცია მარტივი და საიმედო. საკეტის კონსტრუქცია მოიცავს ერთ კბილს (საბრძოლო ბჯენით), რომელიც შედის  შესაბამის პაზში ლულის კუდზე და ამით განტვირთას რესივერს. აღნიშნული ჩაკეტვის სქემა პირველად გამოიყენა გენიალურმა ჯონ ბრაუნინგმა. სიმარტივის გამო ეს სქემა ასევე გამოიყენება ბევრ სხვა თოფებში მათ შორის მოსბერგის და ფაბარმის „პომპებში“ და თურქული წარმოების „პომპების“ უმეტესობაში. ლულის არხის დამუშავებით ასევე რემინგტონი ჯობნის მოსბერგს. რემინგტონის ლულა გაცილებით უფრო უკეთესად გამოიყურება და შესაბამუისად შიგნით ნადები ნაკლები რჩება და წმენდაც ადვილია. როგორც მოსბერგშიც, რემინგტონის ლულაც და სავაზნეც არ არის ქრომირებული.

870-ის სასხლეტი არის ძალიან კარგი. მოკლე სვლით და საკმაოდ რბილი და ერთგვაროვანი. ნაწილობრივ ამის გამოც ტყვიით ზუსტი სროლა ამ თოფიდან იყო ადვილი. სქელი “ბალიში” კონდახის ბოლოს კარგად ახშობს დარტყმას უკუცემისგან.

მთლიანობაში სროლის შემდეგ 870-მა დატოვა დადებითი შთაბეჭდილებები, მაგრამ რაღაც განსაკუთრებული აღფრთოვანება ნამდვილად არ გამოიწვია. თუმცა გარკვეულ წვრილმანებში რემინგტონი ავლენს თავის უფრო მაღალ წარმოშობას იგივე მოსბერგთან შედარებით. რემინგტონის წარმოებაში, როგორც ჩანს ასეთ რამეებს ყურადღებას აქცევენ და ცდილობენ მიუხედავად უტილიტარული დანიშნულებისა იარაღი ცოტათი მაინც მიმზიდველი გახადონ მყიდველისთვის. დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის კორპუსი შეეცადნენ ფორმებით გახადონ მეტ ნაკლებად ელეგანტური. სასხლეტის დამცავ რკალზე არის საფირმო წარწერა. გარედან შესრულებით რემინგტონი უკეთეს შთაბეჭდილებას ტოვებს და დიდად არ ჩამოუვარდება იტალიურ თოფებს, რომლებიც ტრადიციულად ყოველთვის კარგად გამოიყურებიან თუნდაც ყველაზე იაფი მოდელები.

თოფზე დაყენდა Magpul MOE 870 forend, Blackkawk-ის სწრაფად მოსახსნელი ქამრის სამაგრები და იგივე კომპანიის ქამარი აღჭურვილი პატრონტაშით.

ზოგადი მოსაზრებები. ძალიან მყარი, ფოლადის რესივერის და შესანიშნავი  მექანიკური საიმედოობის გამო რემინგტონ 870 რჩება ყველაზე პოპულარულ მოდელად, რომელზეც მუშაობენ კომპანიები, რომლებიც აუმჯობესებენ სტანდარტულ მოდელებს. უფრო მეტიც, ის არის ყველაზე პოპულარული „პომპა“ აშშ-ში და ერთ ერთი ყველაზე პოპულარული მსოფლიოში და ეს არის უდაო ფაქტი. დასაშვებია, რომ საკმარისად გამოცდილი ხალხი არ ცდება და  ძველი გამოშვების რემინგტონები უფრო დახვეწილები იყვნენ მაგრამ არც ეს თანამედროვე თოფი ნამდვილად არ ტოვებს ცუდ შთაბეჭდილებებს, თუმცა მე ნამდვილად მეტს ველოდი.

რას ვისურვებდი ამ თოფზე დამატებით? პირველ რიგში წინა სამიზნე მოწყობილობას ტრიტიუმის ელემენტით. ყველაფერი დანარჩენი შესაძლებელია ჩვენ პირობებში დაყენდეს საკუთარი ძალებით. რიგშია ტელესკოპური კონდახი, გვერდითა პატრონტაში, შუაში განლაგებული სწრაფად მოსახსნელი ქამარის სამაგრი  და ერთ წერტილიანი თოფის ქამარი. ამის შემდეგ რემინგტონ 870 ექსპრეს ტაქტიკალი იქნება ჩემთვის ბოლომდე დაკომპლექტებული.

ამავე დროს არ უნდა დაგავვიწყდეს რაც უფრო მეტი კომპონენტები ყენდება თოფზე, მით უფრო რთულდება მისი მოვლა და მომსახურება. ასე მაგალითად “ტაქტიკური ჩოკის” წმენდა ნამდვილი ჯოჯოხეთია, იმისთვის, რომ თოფი დაშალოთ ჯერ უნდა მოიხსნას დამატებითი გადაბმა, შემდეგ მჭიდის დამაგრძელებელი რა დროსაც ფრთხილად უნდა იყოთ, იმიტომ, რომ მჭიდის ზამბარა ეგრევე შეეცდება ამოხტეს გარეთ. აწყობისას ყურადღება უნდა მიქციოთ ვაზნების ამრეკლს, რომ ის არ მოექცეს საკეტსა და დამრტყმელს შორის. ამიტომაც საკეტის რესივერში მოთავსებისას ამრეკლს თითი დააჭირეთ რომ ის საკეტს არ წამოედოს.

და ბოლოს რა იქნება ჩემი პასუხი კითხვაზე 590A1 თუ 870? ექსპრეს ტაქტიკალი არის სიმპატიური თოფი, გამოწკეპილი ტაქტიკურ სამოსში. 590A1 არის სუფთა მეომარი, სპარტანული, ძალიან მოსახერხებელი და ვირივით მუშა ინსტრუმენტი. რომ იყოს ჩვენ ქვეყანაში ეს მოდელი აღჭურვილი წინა და უკანა სამიზნე მოწყობილობებით  ეს სტატია ალბათ არც დაიწერებოდა. შეიძლება ჩემი მოლოდინები არ გამართლდა იმიტომ, რომ მე ველოდებოდი რაღაცა განსაკუთრებულს, თუმცა 870 არის უბრალოდ კიდევ ერთი კარგი „პომპა“, რომლის არჩევის შემთხვევაში ნამდვილად არ შეცდებით. ალბათ ამ შემთხვევაში 870-ის ლეგენადრულმა რეპუტაციამ ისეთივე როლი იმუშავა, როგორც მხატვრული ფილმის ზედმეტად ეფექტურმა „ტრეილერმა“, რომლისს შემდეგაც ფილმის ნახვამ იმედგაცრუება გამოიწვია.  მხოლოდ მეორეჯერ ნახვის შემდეგ ხვდები რასთან გაქვს საქმე და ფილმს აფასებ სათანადოდ. სავარაუდოთ 870 ექსპრეს ტაქტიკალი კიდევ ცოტახანი დარჩება ჩემთან და მეს მას უფრო დიდიხანი დავაკვირდები. იმედი მაქვს, რომ  მომეცემა საშუალება გავცნო   870-ის ოჯახის საუკეთესო წარმომადგენელი – მოდელი Police Magnum-ი. მანამდე Mossberg 590A1 კვლავ რჩება ჩემ პირად ფავორიტად, მაგრამ სანამ ხელმისაწვდომი არ გახდება მოდიფიკაცია სამიზნე მოწყობილობებით რემინგტონ 870 ჩემთან დარჩება.

 

 

 

 

 

 

ქამრის ბუდეების მიმოხილვა

December 17th, 2012

ჩემი აზრით სწორედ შერჩეული და ხარისხიანი აღჭურვილობა არანაკლებ ყურადღებას იმსახურებს ვიდრე ვთქვათ იარაღის და ამუნიციის არჩევა. ნებისმიერს იქნება ეს სამართალდამცავი, სამხედრო, მონადირე თუ ნებისმიერი სხვა ადამიანი ვისაც უწევს გადაადგილება იარაღით ან არის უბრალოდ სპორტსმენი, უნდა ესმოდეს აღჭურვილობის მნიშვნელობა. უნდა ესმოდეთ თუ უდგებიან თავის საქმეს სერიოზულად. იმიტომ რომ ეს მარტო მათ დამოკიდებულებას კი არ ეხება საქმისადმი არამედ მეტყველებს მათ დამოკიდებულებაზე საკუთარი სიცოცხლის და ჯანმრთელობის მიმართ.  აღჭურვილობის სწორი შერჩევა  არის ძალიან მნიშვნელოვანი. კომპანიები, რომლებიც უშვებენ ასეთ პროდუქციას, ხარჯავენ დიდ ფულს კვლევებზე და ტესტირებებზე. მათ გააჩნიათ მაღალი ხარისხის კონტროლი და იყენებენ უმაღლესი კლასის მასალებს. მათ პროდუქციას შეიძლება ანდოთ საკუთარი და სხვისი სიცოცხლე, იმიტომ, რომ განსხვავებით ჩინური და ადგილობრივი ქართული ქმნილებებისგან მათი პროდუქცია მართლაც მუშაობს და უძლებს ექსპლუატაციას. უნდა ავღნიშნო, რომ ბოლო დროს ჩინური პროდუქციის ხარისხი გაიზარდა და შესაძლებელია გარკვეული მოდელების მეორეხარისხოვანი აღჭურვილობის შეძენა, მაგრამ როდესაც საქმე ეხება პრიორიტეტულ აღჭურვილობას გავიმეორებ, რომ ჯობს შეიძინოთ კარგი მწარმოებლის პროდუქცია. პირადად მე დიდიხანი ვთქვი უარი „ჩინურ“ და „აირსოფტურ“ პროდუქციაზე. როდესაც მე მქონდა AR-15, ყველა ელემენტი, რომელიც მე მასზე დავაყენე იყო კარგი მწარმოებლებისგან. მხოლოდ ორი რამე შევიძინე ჩინური წარმოების იძულებული ეკონომიის გამო. ეს იყო ე.წ. „რაიზერი“, დეტალი რომელიც ზრდიდა ოპტიკური სამიზნის იარაღზე განლაგების სიმაღლეს და ტაქტიკური ფანარი, რომელიც მე მეგონა რომ იყო კარგი ხარისხის და არც ისე იაფი ღირდა თუმცა ცხადია მისი ფასი ნაკლები იყო ვიდრე 300 დოლარიანი SureFire-ის. ‘რაიზერი“, უბრალო ალუმინის დეტალი არ დგებოდა სამაგრზე და საჭირო გახდა მისი გადაკეთება, ხოლო ფანარი მოკვდა პირველივე გასროლების შემდეგ. სხვა მაგალითებსაც დავასახელებ. ერთხელ ტბილისის მაღაზიაში შევიძინე ე.წ. hip holster, ბუდე რომელიც მაგრდება ბარძაყზე. არა იმიტომ რომ მჭირდებოდა, უბრალოდ მაინტერესებდა როგორ მუშაობს ეს სისტემა და რა უპირატესობები,  ნაკლოვანებები ან შეზღუდვები შეიძლებოდა, რომ მას ქონოდა. ბუდეს მწარმოებლის სახელი ჩემთვის უცნობი იყო მაგრამ ის თითქოს ინგლისში იყო დამზადებული. პირველივე ტესტირებისას ბუდეს აძვრა დამცავი ღვედი…. კიდევ ერთი მაგალითი: აშშ-დან შევიძინე ერთ ერთი ყველაზე პოპულარული მოდელის ფანარი დამზადებული ჩინეთში. ლამაზად გამოიყურებოდა, ქონდა ძალიან ძლიერი ნათება, მაგრამ ერთ საღამოს როდესაც  ეზოში ავტოფარეხთან ხმაურზე გავედი ის მოკვდა… გაურკვეველი მიზეზის გამო ის უბრალოდ არ ჩაირთო, სახლში დაბრუნებისას კი ისევ ამუშავდა. ამის მერე მე შევიძინე ამერიკული SureFire E2E და ის უკვე წელიწადნახევარია უპრობლემოდ მუშაობს თუმცა ოთხჯერ უფრო მეტი ღირს ვიდრე ის ჩინური ნაკეთობა. ამის მერე მე საერთოდ უარი ვთქვი უსახელო ან ჩინურ პროდუქციაზე. გარდა ამისა კიდევ გაითვალისწინეთ, რომ სერიოზული კომპანიები ყურადღებას აქცევენ იმას თუ რა პირობებში მოხდება მათი პროდუქციის ექსპლუატაცია, ყურადღებას აქცევენ ყველა წვრილმანს, რომელმაც შეიძლება გადამწყვეტი როლი ითამაშოს კრიზისულ სიტუაციაში. ამ კომპანიებში მუშაობენ პროფესიონალები, ყოფილი სამართალდამცავები, სამხედროები, მოქმედი სპორტსმენები მრავალწლიანი გამოცდილებით   ეს კიდე ისეთი რამეა რასაც ჩინელები თავისი სარდაფული წარმოებებით და უნიჭო კოპირებით ვერასდროს ვერ მიწვდებიან. ამის დამადასტურებელი მაგალითების დასახელებაც შემიძლია, მაგრამ ეს კი ეხლა ნამდვილად ძალიან შორს წაგვიყვანს და არ წარმოადგენს ამ სტატიის მიზანს. ეს სტატია კი ეხება აღჭურვილობის ელემენტს – პისტოლეტის (და რევოლვერის) ბუდეებს, კონკრეტულად კი იმ სახეობას, რომლებიც განკუთვნილია ქამარზე ტარებისთვის (ე.წ. ქამრის ბუდეები, belt holsters). თავიდანვე უნდა ავღნიშნო, რომ ჩემი ღრმა რწმენით საუკეთესო აღჭურვილობას და მათ შორის ქამრის ბუდეებსაც უშვებენ ჩრდილო ამერიკული კომპანიები. ამიტომაც  ამ მიმოხილვაში პრაქტიკულად მხოლოდ მათი პროდუქცია მოხვდა. რომ გაგიადვილოთ ვებ-რესურსებზე საჭირო ბუდეს მოძებნა მე სტატიაში ჩავრთე ინგლისური ტერმინოლოგია, ინგლისურად დაწერილი მწარმოებლების სახელები,  დაწვრილებით აღვწერე რამდენიმე კონკრეტული მწარმოებლების ბუდეები და მიუთითე მათი ფასები.

რამე კონკრეტულ ჯგუფებად ქამრის ბუდეების დაყოფა ძალიან ძნელია და ალბათ ყველაზე სწორი იქნება მათი დაყოფა ქამარზე დამაგრების პრინციპის მიხედვით, იმიტომ რომ ეს არის მათი ძირითადი განმასხვავებელი ნიშანი, თუმცა თავიდან მინდა მიმოვიხილო მასალები, რომლისგანაც ქამრის ბუდეები მზადდება და მერე ის ადგილები სადაც ხდება მათი წელზე განთავსება.

ყველაზე იაფი ქამრის ბუდეებია ისინი, რომლებიც მზადდება ამა თუ იმ პლასტმასის მყარი სახეობისგან. აქიდან Kydex-ი არის ყველაზე პოპულარული მასალა (“მეცნიერული” სახელი თერმოპლასტიკური აკრილ-პოლივინილური ქლორიდი). გამოგონილი 1965 წელს თვითმფრინავის ინტერიერების დასამზადებლად ის დღეს აქტიურად გამოიყენება ბუდეების და დანების ქარქაშების დასამზადებლად.  კაიდექსის ბუდეები, როგორც წესი მორგებულია კონკრეტული იარაღის მოდელზე, ძალიან გამძლეებია და პრაქტიკულად არ იცვითებიან. წყალი, ზეთი მათზე საერთოდ არ ზემოქმედებენ. პლასტმასის ბუდეები ძალიან სწრაფებია, რაც ნიშნავს რომ იარაღის ამოღებისას მინიმალურ წინაღობას ხვდებით (თუ ბუდე სწორედ დარეგულირებულია). ასეთ ბუდეებს, როგორც წესი აქვთ მარეგულირებელი ხრახნები, რომლებიც უზრუნველყოფენ საჭირო ფიქსაციის დონეს. პირველი დღიდან ბოლო დღემდე ბუდის ფორმა არ იცვლება და ის შესაბამისად არ გააჩნია მორგების „აბკატკის“ პერიოდი. მინუსებს განეკუთვნება ის, რომ პლასტმასი შედარებით მალე იწვევს იარაღის დაფარვის ცვეთას. პლასტმასის ბუდეები ასევე არ გამოირჩევა ესთეტიურებით.

მაღალი ხარსხის პლასტმასის ბუდე Raven “Phantom” (აშშ ფასი 80 აშშ-ს დოლარი). მისი ფორმა უზრუნველყოფს მის შენიღბვას ტანსაცმლის ქვეშ და მალავს ბუდეში მოთავსებული იარაღისთვის დამახასიათებელ კონტურებს. მეორე ბუდე არის დაბალ ფასიანი Fobus (ისრაელი). ეს ბუდე პრინციპში ასრულებს დანიშნულებას მაგრამ ძალიან აგრესიულია იარაღის  დაფარვის მიართ. მისი ფასი 20 დოლარიდან იწყება და არსებობს მასზე გაცილებით უფრო უკეთესი ალტერნატივები. ოქროს შუალედია Blackhawk  „CQC“ (აშშ, ფასი 20-30 დოლარი), რომელიც ავტორის გამოცდილებით არის ძალიან მოსახერხებელი და სწრაფი.

მეორე სინთეტიკური მასალა არის რბილი სინთეტიკური  ქსოვილი (ყველაზე პოპულარული არის კორდურა/cordura). კორდურა თავდაპირველად 1929  მოგონილი, როგორც ნატურალური ქსოვილი, შემდგომში მზადდება ნელონის მასალებისგან. მას იგივე პლუსები აქვს  რაც პლასტმასის ბუდეებს, მაგრამ მისთვის იარაღის კონკრეტული მოდელის ფორმის მიცემა საკმაოდ ძნელია.  ის გაცილებით ნაკლებად ცვითავს იარაღს და მთლიანობაში ერთ ერთი საუკეთესო მასალაა ბუდის დასამზადებლად.

Bianchi Accumold Holster 7506  (აშშ, ფასი 30 აშშ-ს დოლარი) დამზადებული სინთეტიკური ქსოვილისგან. ჯონ ბიანკის მიერ დაფუძნებული კომპანია ერთ ერთი საუკეთესოა ამ ინდუსტრიაში. მას ეკუთვნის ძალიან ბევრი უნიკალური დიზაინი, რომელიც შემდგომ გახდა კლასიკა. ამავე კომპანიას ეკუთვნის 100 000 დოლარის ოდენობის რეკორდული ინვესტიცია დახარჯული საუკეთესო დაცვის სისტემის გამოგონებაზე.

და ბოლოს ყველაზე ძველი და კლასიკური მასალა ბუდეების დასამზადებლად – ნატურალური ტყავი. სწორად დამზადებული ტყავის ბუდე ძალიან დიდხანს მოემსახურება პატრონს და კარგად გაუძლებს წყლის, ოფლის და მაღალი ტემპერატურების გავლენას, თუმცა ცხადია სინთეტიკური ბუდეებს ის ამაში ვერ შეედრება. უნდა აღინიშნოს, რომ ტყავი, რომელიც გამოიყენება ბუდეების დასამზადებლად უნდა იყოს ამისთვის სპეციალურად განკუთვნილი. იმ ქიმიურმა ნივთიერებებმა, რომლითაც მუშავდება ტყავი განკუთვნილი ტანსაცმლის და ფეხსაცმლის წარმოებისთვის  შეიძლება გამოიწვიონ კოროზია იარაღის რკინის ნაწილებზე. ტყავის ბუდეების დამზადება ითხოვს მაღალი კვალიფიკაციის ოსტატებს და დიდი რაოდენობით ხელით შრომას. ამის და მასალის მაღალი ფასის გამო, ტყავის ბუდეები, როგორც წესი საკმაოდ ძვირი ღირს. თუ  სინთეტიკური ბუდეების ფასი საშუალოდ არის 50 დოლარამდე, მათი ტყავის ანალოგების ფასი 80-დან 100 დოლარამდე მერყეობს (სტანდარტულ მოდელებში). ოსტატების მიერ, ეგზოტიკური ტყავისგან, ხელით დამზადებული ბუდე შეიძლება 150 დოლარზე გაცილებით მეტიც ღირდეს. ტყავის ბუდე გამომდინარე ფასიდან და მაღალი ხარისხიდან შეიძლება განხილულ იქნას ასევე, როგორც სტატუსის გარკვეული სიმბოლო და ძვირად-ღირებული აქსესუარი. ასეთი აღჭურვილობის ელემენტის ფლობა ბუნებრივია მის მფლობელში იწვევს სიამაყის გრძნობას. გარდა ამისა ასეთ ბუდეებს გააჩნიათ შესანიშნავი სამომხმარებლო თვისებები, რომლებიც შეესაბამებიან მაღალ ფასს, რომელსაც მათში ითხოვენ.

Galco-ს (აშშ) წარმოებული მაღალი კლასის ბუდე „Combat Master“. ამ ბუდის ფასი შეადგენს 80-90 აშშ-ს დოლარს.ასეთ ბუდეებს ეძახიან pancake holsters, რაც ნიშნავს რომ ბუდე აგებულია ორი ანარეკლივით იდენტური ტყავის ნაჭრისგან.

ბუდეების დასამზადებელი მასალების მოკლე მიმოხილვა, რომ დავასრულოთ უნდა აღვნიშნოთ, რომ თავისთავად ცხადია არსებობენ ჰიბრიდული ბუდეები, რომლებიც თავის კონსტრუქციაში სხვა და სხვა მასალებს იყენებენ.

თავიდანვე გადაწყვიტეთ გინდათ ბუდე დამცავი ღვედის და სხვა სისტემების გარეშე ანუ ღია ზედა ნაწილით (1) და სხვა უსაფრთხოების სისტემების გარეშე თუ პირიქით, ასეთით აღჭურვილი (2). ბუდეები დამატებითი ფიქსაციის გარეშე ძალიან სწრაფებია და კარგი ხარისხის ბუდე საკმარისად კარგად იჭერს შიგნით იარაღს, რომ ის არ ამოვარდეს ბუდიდან, მაგრამ იარაღის დაკარგვის ალბათობა მაინც არის და ასევე ასეთი ბუდეები ვერ იცავენ იარაღს არაავტორიზირებული დაუფლებისაგან. გაითვალისწინეთ, რომ ზედა ღვედი არ არის ერთადერთი საშუალება იარღის ბუდეში ფიქსირების. პირველი ბუდე არის „მინიმალისტური“ Galco „Yaqui“ (70 აშშ-ს დოლარი), მეორე Safariland “328″ (აშშ, ფასი 50 აშშ-ს დოლარი).

ბუდეები იყოფიან სამ ძირითად ჯგუფად: ბუდეები, რომლებიც მაგრდებიან სუსტი ხელის მხარეს (ე.წ. cross draw holsters), ძლიერი ხელის მხარეს (ყველაზე პოპულარული, strong side holsters) და ასევე ზურგის უკან (დაახლოებით 6 საათზე თუ უყურებთ ადამიანს ზევიდან). ძლიერი ხელის მხარეს განლაგებული ბუდე (მწარმოებლები ბუდეების უმეტესობა მოდელებს ასევე უშვებენ ცაციებისთვის)  არის ყველაზე კლასიკური და მოსახერხებელი ბუდის განლაგების ადგილი, თუმცა უნდა აღინიშნოს, რომ ეს არ არის საუკეთესო ადგილი თუ გიწევთ დიდი დროის საჭესთან ან ავტომობილში გატარება. იარაღის ამოსაღებად მარჯვენა ხელის უკან გაწევა შეიძლება იყოს გართულებული. აღნიშნულ პრობლემას წყვიტავს მაგალითად სუსტი ხელის მხარეს განლაგებული ბუდე. ამავე დროს ჩვეულებრივ ვითარებაში ასეთი ბუდის გამოყენება ნაკლებად გამართლებულია. იარაღის ამოღებისას მისი დაცვა წართმევისგან საკმაოდ ძნელია და თავისთავად ასეთი ბუდიდან იარაღის სწრაფი ამოღება ითხოვს უფრო რთულ მოძრაობებს. სწორედ ამ მიზეზის გამო ამ ტიპის ბუდეები პრაქტიკულად გაქრნენ დინამიური სროლის დისციპლინებიდან და რეალურ სამყაროში არც ისე დიდი პოპულარობით სარგებლობენ.

აშშ-ში პოლიციელები ხშირად ძირითად იარაღთან ერთად ატარებენ პატარა, დამხმარე პისტოლეტს ან რევოლვერს ფეხის ბუდეში (ankle holsters), იმიტომ რომ საპატრულო მანქანაში ჯდომისას მიწვდე ფეხის ბუდეს უფრო ადვილი შეიძლება იყოს. ანუ ექსტრემალურ სიტუაციაში პოლიციელი ერთდროულად „ჩაყვინთავს“ მანქანის შიგნით, რომ გამოვიდეს ცეცხლის ხაზიდან და ამავე დროს შეძლოს დამხმარე იარაღის სწრაფი ამოღება. არსებობს უამრავი შემთხვევა, როდესაც ფეხზე დამაგრებულ მეორე იარაღს გადაურჩენია პოლიციელის სიცოცხლე სწორედ ასეთი სცენარისას. თავისთავად იარაღის ფეხში ტარების იდეა ახალი არ არის და ჯერ კიდევ ცხენზე ამხედრებული შეიარაღებული ხალხი სწორედ მანდ ინახავდა დამატებით ან თუნდაც ძირითად იარაღს, ხოლო გამოთავისუფლებულ ადგილს ქამარზე სხვა რამეებისთვის ან კიდევ ერთი იარაღისთვის იყენებდნენ. აღნიშნული პრაქტიკა დღესაც აქტუალურია და გამოიყენება სერიოზული სამართალდამცავი სტრუქტურების მიერ. მაგალითად ჯორჯიას შტატის საპატრულო სამსახური გასცემს ორ იარაღს თითო პატრულის ოფიცერზე. ერთი არის სრული ზომის გლოკი (მოდელი 37) მეორე კი სუბკომპაქტური, მოდელი 39. ყველა პატრულის ოფიცერი გადის სავალდებულო კვალიფიკაციას ორივე იარაღით, აქედან სუბკომპაქტური გლოკი მათ, როგორც სამსახურეობრივი მოვალეობის შესრულების დროს, ფეხის ბუდეში აქვთ განლაგებული.

ტიპიური განლაგება cross draw ბუდესთვის. სურათის წყარო American Rifleman

რაც შეეხება ზურგზე განლაგებულ ბუდეებს, ყველაზე პოპულარული ფორმატი არის ე.წ. S.O.B. ბუდეები (small of the back holster). ჩემი და არა მარტო ჩემი აზრით არის გარკვეული სცენარები რა დროსაც ასეთი ბუდეს გამოყენება იქნება გამართლებული, მაგრამ გაითვალისწინეთ, რომ დაიცვათ იარაღის წართმევისგან  საკმაოდ ძნელია, გარდა ამისა ზურგზე დავარდნისას შეიძლება მიიღოთ სერიოზული ზურგის ტრავმა. ამ მიზეზების გამო არც ისე ბევრი მსხვილი მწარმოებელი უშვებს ასეთი ტიპის ბუდეებს. გამომდინარე იქიდან, რომ ხელი ზურგს უკან არაბუნებრივ მდგომარეობაშია, რაიმე რთული დაცვის მექანიზმის მქონე ბუდის გამოყენებაც არ არის გამართლებული. თუ გადაწყვიტავთ რომ ასეთი ტარება თქვენთვის უკეთესია შეიძინეთ სპეციალური ბუდე, რომელიც სწორედ ზურგთან ტარებისთვის არის განკუთვნილი.

SOB ბუდე. Gould & Goodrich “806-26R Gold Line”. (აშშ, ფასი 60 აშშ-ს დოლარი) და მისი ტიპიური განლაგების ადგილი.

ბუდეების ბევრ მოდელს გააჩნია დამცავი მექანიზმები (security level), რომლებიც გამორიცხავენ არაავტორიზირებულ იარაღის დაუფლებას. პირველი დონის დაცვის მექანიზმი გულისხმობს ერთ მოძრაობაში იარაღის ამოღებას და როგორც წესი გულისხმობს ან დამცავი ღვედის ახსნას ან ღილაკზე დაჭერას, რაც გაათავისუფლებს იარაღს.

პირველი დონის დაცვის მქონე სამი ბუდე. პირველი არის Safariland “6288” (აშშ, ფასი 50 აშშ-ს დოლარი), მეორე არის შესანიშნავი და მსუბუქი Bianchi “Evader” (აშშ, ფასი 30 დოლარი) დამზადებული სინთეტიკური ქსოვილისგან, მესამე პლასტმასის Blackhawk „SERPA“ (აშშ, ფასი 25-50 აშშ-ს დოლარი). უკანასკნელი არაერთხელ გამხდარა კრიტიკის სამიზნე. ღილაკის განლაგების გამო დაფიქსირდა სტრესულ პირობებში იარაღის ამოღებისას უნებლიე გასროლების შემთხვევები.  რიგი მაღალი დონის  სასწავლო ცენტრები კრძალავენ მათ გამოყენებას, ხოლო ცნობილ ინსტრუქტორს გაბრიელ სუარესს არაერთხელ გამოუთქვამს თავის ნეგატიური დამოკიდებულება ამ მოდელის ბუდეების მიმართ.

მეორე და მესამე დონე შესაბამისად გულისხმობს ორ და სამ მოძრაობას. სამი  მოძრაობა ძალიან ბევრი გეჩვენებათ? დიახ მესამე დონის უსაფრთხოების მქონე ბუდეები დიდი იშვიათობაა მოდელებში, რომლებიც განკუთვნილია იარაღის ფარული ტრებისთვის მაგრამ სამსახურეობრივ-პოლიციურ მოდელებში, რომლებიც განკუთვნილია იარაღის ღიად ტარებისთვის ის საკმაოდ ხშირად გვხვდება რაც გასაგებია. სტატისტიკა არ იტყუება და არსებობს შემთხვევები, როდესაც პოლიციელი საკუთარი წართმეული იარაღიდან გასროლილი ტყვიის მსხვერპლი ხდება. ასეთი ბუდეები ისევე, როგორც პისტოლეტის მოდელები აღჭურვილი მცველებით ამგვარი სცენარის წარმოშობის საფრთხეს ამცირებენ.

ოქროს სტანდარტი და ყველაზე პოპულარული პოლიციურ/სამსახურეობრივ ბუდეებში/იარაღის ტარების სისტემებში, Safariland „070“, რომლის დიზაინის იდეა ეკუთვნის FBI-ს ვეტერანს ბილ როჯერს. ორი ათწლეულის განმავლობაში მილიონზე მეტი ასეთი სისტემა გაიყიდა. ამ სისტემას დაცვის მესამე ხარისხი აქვს.

ქამრის ბუდეები შეიძლება კიდე პირობითად დაიყონ იმის მიხედვით თუ როგორ მაგრდებიან ქამარზე, პერმანენტულად ანუ მათი მოხსნა/დამაგრებისთვის საჭიროა ქამრის გახსნა და არა პერმანენტულად, როდესაც შესაძლებელია ბუდის ქამარზე დამაგრება ქამრის გახსნის გარეშე.

ბუდეები ე.წ. „კლიფსათი“ (clip) არის ყველაზე თუ შეიძლება ითქვას არა მოხერხებული ბუდის კონსტრუქცია. ეს დეტალი (1) არ უზრუნველყოფს ბუდის საიმედო ფიქსაციას ქამარზე და აქტიური გადაადგილებისას ან დახრებისას ბუდე ეგრევე იცვლის პოზიციას ქამარზე ან უბრალოდ ეგრევე ვარდება ძირს. ავტორს გააჩნია გამოცდილება ასეთი ტიპის ბუდეებთან და არც ერთი მათგანი არ ფიქსირდებოდა ქამარზე საკმარისად საიმედოდ. ბუდის ამოვარდნა ან გამოყოლა იარაღზე (როდესაც იარაღთან ერთად ქამრიდან ბუდეც ამოდის) არც ისე იშვიათი იყო. დამზადების სიმარტივის გამო ასეთ ბუდეებს ამზადებენ საქართველოში, კუსტარულ მცირე წარმოებებში. სურათზე აღბეჭდილი ბუდე არის ტყავის Gould&Goodrich (აშშ, ფასი 25-50 დოლარი).

მოსახსნელი ბუდეები (detachable holsters) პოპულარულია იმათთვის ვისაც უწევთ დღეში რამოდენიმეჯერ იარაღის და ბუდის მოხსნა გაკეთება (მაგალითად დეტექტივები). სწორედ მათ ჭირდებათ ადვილად მოსახსნელი და ჩასაცმელი ბუდები, მაგრამ რომლებიც ამავე დროს საიმედოთ იქნებიან დამაგრებული ქამარზე.

“კლიფსიანი“ ბუდეების გარდა არსებობს აგრეთვე სხვა არც ისე წარმატებული მოდელები, როგორიც ეს Galco „M5X“. (აშშ, ფასი 25 დოლარი) ავტორის გამოცდილებით ქამრის კაუჭების მცირე ზომა არ უზრუნველყოფს ბუდის ქამარზე საიმედო ფიქსაციას. ასევე პრობლემატური იყო იარაღის ამოღებაც. ის ხანდახან თითქოს იჭედებოდა შიგნით და რეგულირებების შეცვლა ამას არ შველოდა. მიუხედავათ დანიშნულებისა ასეთი ტიპის ბუდეებში მთავარია მათი ქამარზე ფიქსაციის საიმედოობა, რამდენად ადვილად იხსნება ის მეორადი მნიშვნელობის საკითხია.


არსებობს „ჰიბრიდული“ ბუდეებიც, რომელთა ქამრიდან პირდაპირ მოხსნა შესაძლებელია თუმცა ეს გარკვეულ ძალისხმევას ითხოვს. ამავე დროს ეს ბუდეები პრაქტიკულად ისევე საიმედოდ არიან განლაგებული, როგორც „პერმანენტულად“ დამაგრებული ბუდეები. ასეთებს განეკუთვნება უკვე ნახსენები Bianchi „Evader“. ღილაკიანი სამაგრები (1), რომლებითაც ის მაგრდება ქამარზე იხსნება და საჭიროების შემთხვევაში შესაძლებელია მისი მოხსნა, ოთხი ღილაკის გახსნით. თუმცა ქამრის გახსნა უფრო მოსახერხებელია. გარდა ამისა აღნიშნულ ბუდეს აქვს ძალიან სწრაფი და საიმედო დაცვის სისტემა – იარაღის ამოღება შესაძლებელია მხოლოდ სპეციალურ ღილაკზე (2) დაჭერის შემდეგ.


შესანიშნავი Safariland „567“ (აშშ, ფასი 35 აშშ-ს დოლარი), რომლის მოხსნა-დამაგრება შესაძლებელია ქამრის გახსნის გარეშე. ის საიმედოდ ფიქსირდება ქამარზე ხოლო მისი კონსტრუქცია მოიცავს, რბილ ნაჭერს, რომელიც ამცირებს შიგნიდან ხახუნს და იცავს იარაღს. გარედან ტყავს ხოლო სამაგრი არის პლასტმასის. რეგულირებები იძლევა საშუალებას ეს ბუდე მორგებულ იქნას მრავალი ტიპის ავტომატური პისტოლეტისთვის. ავტორის გამოცდილებით ფასის და ხარისხის შეფარდებით ეს ბუდე ერთ ერთი საუკეთესოა თავის კლასში. გარდა ამისა ამ ბუდეს კომპლექტში მოყვება მოსახსნელი პლატა, რომლის დაყენების შემდეგ ის მაგრდება ქამარზე პერმანენტულად.

შარვლის შიგნით ტარებისთვის განკუთვნილი ბუდეები (Inside the waistband, IWB holster). როგორც წესი ტყავისგან დამზადებული, ეს ბუდეები განკუთვნილია ფარულობის ყველაზე მაღალი ხარსხის უზრუნველსაყოფად. ტყავი სუნთქავს, არის „თბილი“ და რბილი მასალა, საუკეთესო ასეთი ტიპის ბუდეებისთვის.  სახელიდან გამომდინარე ისინი იტარება შარვლის შიგნით. ფიქსაცია ხდება ქამარზე მაგრამ ბუდე თავსდება შარვლის შიგნით, ამით ის პრაქტიკულად მთლიანად იმალება და გარეთ რჩება მხოლოდ ტარის ზედა ნაწილი და ელემენტები როთიც ბუდე ფიქსირდება ქამარზე. ეს დეტალები ხანდახან შეიძლება შენიღბული იყოს როგორც გასაღებების საკიდი, პეიჯერი და ა.შ. იმისთვის, რომ არ მოხდეს ყურადღების მიქცევა.

Safariland „M27“ (აშშ) მაგრდება ქამარზე N ფორმის პლასტმასის სამაგრის (1) მეშვეობით. მისი მოხსნა შესაძლებელია ქამრის გახსნის გარეშეც. ბუდე ტყავისგან არის დამზადებული და მას საკმაოდ ნაფიქრი კონსტრუქცია აქვს. ორმაგი ტყავის ფენა ბუდის ზედა მხარეს აადვილებს მასში პისტოლეტის მოთავსებას, ვინაიდან ის უფრო ხისტია და ისე ადვილად არ იკეცება ქამრის შიგნით. იარაღი ასევე კარგად არის დაცული ოფლის ზემოქმედებისაგან.


ბოლო წლებში გაჩნდა ხანდახან საკმაოდ რთული კონსტრუქციის მქონე ბუდეები. რომელთა დანიშნულებაა დამალონ იარაღი თუნდაც შარვალში ჩატანებული პერანგის შემთხვევაში ე.წ tuckable holster. ასეთი დანიშნულების ბუდე პირველად შემოთავაზებული იქნა დეივ უორქმანის მიერ.

Crossbreed Super Tuck Deluxe (აშშ, ფასი 70 აშშ-ს დოლარი).


ბუდეების შემთხვევაში უბრალო ყოველთვის არ ნიშნავს კარგს. სურათზე არის Uncle Mike „Sidekick“. ეს უბრალო კონსტრუქციის ბუდეა დამზადებული კორდურასგან. ღვედის ღილაკი, რომელიც იჭერს იარაღს ბუდეში გამოსცემს ხმამაღალ ხმას გახსნისას, ხოლო ბუდე არის დახურული კონსტრუქციის რის გამოც შიგნიდან მისი გაწმენდა რთულია. ის ღირს სულ რაღაც 20 დოლარი, ასრულებს თავის ფუნქციას მაგრამ ხელმისაწვდომია ბევრად უკეთესი და მოსახერხებელი მოდელებიც. ამ ბუდის ფასი შეადგენს 18-20 დოლარს.

ბუდე უნდა იყოს დამზადებული მყარი ტყავისგან და უმჯობესია თუ მისი ზედა ნაწილი დამატებითი ტყავის ფენით არის გამაგრებული. რბილი ტყავი იბრიცება და შეიძლება გაართულოს იარაღის ბუდეში მოთავსება ან რაც კიდევ უფრო უარესია დაიკეცოს და გაიჭედოს სასხლეტთან რასაც გასროლა მოყვება. ასეთი არაერთი შემთხვევა დაფიქსირდა.

ეს სურათი, რომელიც ასახავს უბედურ შემთხვევის მიზეზს ერთ ერთმა რუსულ ენოვანმა ინტერნეტის მომხმარებელმა გამოიყენა გლოკის პისტოლეტების გასამტყუნებლად, მაგრამ ცხადია, რომ ამაში დამნაშავეა ცუდი კონსტრუქციის ბუდე. ეს კიდევ ერთხელ ადასტურებს ბუდის სწორი შერჩევის მნიშვნელობას.

ქართული წარმოების ნიმუში. ბუდე თხელი რბილი ტყავისგან არის დამზადებული, გააჩნია არაფექტური “კლიფსა” და ზედა უყსაფრთხოების ღვედი გადადის არა პისტოლეტის საკეტზე არამედ მის ტარზე რაც შეუძლებელს ხდის პისტოლეტის სწორ და სწრაფ ამოღებას.

ქამარი არის აღჭურვილობის მნიშვნელოვანი ნაწილი. თუ ბუდე არის ტოპ კლასის მწარმოებლის მოდელი ხოლო ქამარი არის რაღაცა თხელი ვიწრო „პიჟონური“ მოდური ბრენდის, რომლებსაც წინიდან დიდი ასოებით აწერია „არმანი“ მაშინ ადგილი აქვს პრობლემას. ბევრი ბუდეების მწარმოებელი უშვებს ასევე ქამრებს, რომლებიც განკუთვნილია მათი ბუდეების სატარებლად. ქამარი უნდა იყოს მყარი, გამძლე, საკმარისად სქელი, რომ კარგად დააფიქსიროს ბუდე. სინთეტიკური თუ ტყავის, არჩევანი თქვენზეა.

Ted Blocker-ის (აშშ, ფასი 80 აშშ-ს დოლარი) ქამარი და მისივე ბუდე – LFI Concealment Rig.  ქამარს შიგნიდან და ბუდეს გარედან გააჩნია „ველკროს/velcro“ სამაგრები („ლიპუჩკები“), რომლებიც უზრუნველყოფენ ბუდის ქამარზე ადეკვატურ ფიქსაციას და ფარულობის მაღალ ხარისხს.

არ არსებობს საუკეთესო ბუდე, არსებობს თქვენი მოთხოვნები, რომლებიც სწორედ უნდა განსაზღვროთ და ამის მიხედვით აარჩიოთ ბუდე.  წელზე დამაგრებული ბუდეები (belt holsters), ყველაზე პრაქტიკულია და გამოსადეგია სრული ან კომპაქტური ზომის პისტოლეტისთვის ან რევოლვერისთვის. იარაღის ტარება ქამრის ბუდეში, განლაგებული ძლიერი ხელის მხარეს ყველაზე პოპულარული ფორმატია. ზოგი დინამიური სროლის დისციპლინა და უმეტესობა სერიოზული სასწავლო ცენტრების პირდაპირ კრძალავენ სხვა ტიპის ბუდეების გამოყენებას. ამის მიზეზი არის ასეთი ფორმატის მაქსიმალური უსაფრთხოება სხვა მეთოდებთან შედარებით.  კონკრეტულად, რომელი ბუდე გჭირდებათ თქვენ ეს თქვენი გადასაწყვეტია. ატარებთ ღიად თუ ფარულად? სად მუშაობთ? როგორია თქვენი განრიგი, გარემო და ასე შემდეგ. ამ და სხვა ფაქტორების გათვალისწინებით კარგად შერჩეული ბუდე მოგცემთ საშუალებას კომფორტულად ატაროთ თუნდაც დიდი ზომის პისტოლეტები და ერთ დღეს შეიძლება სიცოცხლეც გადაგირჩინოთ.

ერთ ერთი ყველაზე კლასიკური და პოპულარული ფორმატის მოდელი და ტარების მეთოდი. მისი მოთავსება შესაძლებელია ქამრის და შარვალს შორის, რაც უზრუნველყოფს ფარულობის უფრო დიდ ხარისხს. ცხადია მის მოსახსნელად საჭირო გახდება ქამრის გახსნა, მაგრამ ისიც არის ცხადი, რომ ეს ბუდე თვითნებურად ქამარს ვერასდროს ვერ დატოვებს. ბუდე არის  Galco “Jak Slide” , ფასი 70 დოლარი.

და ბოლოს რამდენიმე პრაქტიკული რჩევა:

ყოველთვის, ვიმეორებ ყოველთვის (!!!) წაიკითხეთ ინსტრუქცია, რომელიც მოყვება ბუდეს. თანამედროვე ბუდეები არიან საკამოდ რთული ტექნიკური მოწყობილობები. ინსტრუქციაში შეიძლება იყოს სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ინსტრუქციები ბუდის ექსპლუატაციის, მოვლის და მორგების შესახებ;

მწარმოებლის საიტებზე განლაგებულია ბუდეების ზომების ცხრილები, რომლებიც გამოგადგებათ სწორი ზომის ბუდის არჩევაში;

ყოველთვის გასინჯეთ იარაღის ბუდეში ფიქსაციის საიმედოობა. ააყირავეთ ბუდე და დაფერთხეთ ის, იარაღი არ უნდა ამოვარდეს საკუთარი წონით მაგრამ ამავე დროს თავისუფლად უნდა ამოდიოდეს მისი ამოღებისას;

ტყავის ბუდეებს ყოველთვის ჭირდება „აბკატკა“. ასე, რომ რამდენიმე დღე მათი თუნდაც სახლში ტარება და ბევრჯერ ამოღება ჩადება მალე მოიყვანს ტყავის ახალ ბუდეს სამუშაო რეჟიმში;

იარაღი ყოველთვის უნდა თავსდებოდეს ბუდეში თავისუფლად მეორე ხელის დახმარების გარეშე. თუ ეს შეუძლებელია მაშინ განიხილეთ ბუდის გამოცვლა;

როდესაც იარაღი დევს ბუდეში, მისი სასხლეტი ყოველთვის უნდა იყოს ბუდის შიგნით;

არ დაზეთოთ ბუდეები;

პერიოდულად შეამოწმეთ ბუდე, ყველა მისი ელემენტი და პერიოდულად ის გაწმინდეთ;

ივარჯიშეთ და ისწავლეთ დაცვის მექანიზმების სწრაფი გათიშვა, როგორც მარჯვენა ასევე მარცხენა ხელით;

იყიდეთ მხოლოდ ხარისხიანი აღჭურვილობა ცნობილი მწარმოებლებისგან. ნუ დაემსგავსებით 20 დოლარიან განტვირთვის ჟილეტებში გამოწყობილ „რემბოებს“ და ქამარში მაკაროვ გაყრილ „პროფესიონალებს“.

საშუალო ხარისხის ბუდეში მოთავსებული პისტოლეტი  ჯობია უბრალოდ ქამარში გაყრილს.

 

“მაკაროვი” კრიტიკული თვალით

December 5th, 2012

 

ეს პისტოლეტი, როგორც ჩანს არასდროს არ დაკარგავს პოპულარობას, ან როგორც მინიმუმ მასზე ჯერ კიდევ დიდხანს და ბევრს იკამათებენ და ილაპარაკებენ. მიუხედავად იმისა, რომ დანარჩენი მსოფლიოსთვის ამ პისტოლეტის გამოჩენამ და შემდგომ რუსეთშიც კი შეიარაღებიდან მოხსნამ ჩაიარა ზედმეტი აჟიოტაჟის გარეშე ყოფილ პოსტსაბჭოთა სივრცეში ის კვლავ ინარჩუნებს აქტუალურობას და მაღალ რეიტინგს. მიზეზი ამისი ბევრია. ეს იარაღი ძალიან დიდიხანი იყო ყოფილი სსრკ-ას რესპუბლიკების და რუსეთის ძალოვანი სტრუქტურების ერთადერთი პისტოლეტი. მას მერე რაც ნაწილ პოსტსაბჭოთა ქვეყნებში ნებადართული გახდა მოკლელულიანი იარაღის შეძენა უბრალო მოქალაქეებისათვის, ბუნებრივია „მაკაროვმა“ სწრაფად დაიკავა თავისი ნიშა, ისევე, როგორც გაჩნდა კასტა, რომელიც ბოლომდე ინარჩუნებდა ლოიალურობას ამ იარაღის მიმართ. მსროლელებში და იარაღის მოყვარულებში „მაკაროვის“ მიმართ განწყობები ვარირებენ აბსოლუტური აღფრთოვანდებიან თითქმის ფიზიკურ ზიზღამდე. ზოგი თვლის, რომ “მაკაროვი” საუკეთესო რამეა, რაც ოდესმე გამოგონილა იმიტომ, რომ იჟევსკში ხელოსნებმა იცოდნენ ჯადოსნური ფოლადის რეცეპტები და მაგიურ ძალის გამოყენებით ქმნიდნენ საუკეთესო პისტოლეტს. ზოგი თვლის, რომ “მაკაროვი” არის ძალიან ძნელად ასათვისებელი სროლის სიზუსტის მხრივ, ხოლო ნაწილს “მაკაროვი” უბრალოდ მობეზრდა იმის გამო, რომ ის ბევრია, ყველგან ყრია და ადვილად ხელმისაწვდომია. არც ერთი ეს მოსაზრება ჩემი აზრით არ არის ზუსტი და სიმართლე, როგორც ყოველთვის სადღაც შუაშია. მე პირადად „მაკაროვს“ ძალიან კარგად ვიცნობ. მე მქონდა აღმოსავლეთ გერმანული, საბჭოთა, ბულგარული კომერციული, ბულგარული კომერციული „ლუქს“ მოდელის და ბულგარული სამხედრო „მაკაროვები“. ყველა დანარჩენი პისტოლეტები სია 30 მოდელს აჭარბებს, ასე, რომ ალბათ მაქვს უფლება ერთი ორი სიტყვა ხანდახან პისტოლეტებზე დავწერო ხოლმე, მათ შორის ეხლა ამ სტატიაში „მაკაროვზე“. მე მინდა კრიტიკული თვალი გადავავლო ამ პისტოლეტს და კიდევ ერთხელ ხაზი გაუსვა მის სუსტ და ძლიერ მხარეებს და გავაკეთო ეს გამომდინარე იმ ტენდენციებიდან, რაც დღეს არსებობს თავდაცვით იარაღში და იმ მოთხოვნებიდან რაც დღეს არსებობს ამ კლასის იარაღის მიმართ. ვნახოთ რა გამოვა.

მოგეხსენებათ, რომ ბევრ იარაღის მწარმოებელ კომპანიას აქვს ხოლმე სარეკლამო სურათები/პოსტერები, სადაც არის ასახულია პისტოლეტი და გვერძე არის მიწერილი მისი კონსტრუქციული თუ ერგონომიული უპირატესობები. მაგალითად: „ცვლადი ტარის პანელები უზრუნველყოფენ ტარის სწრაფ და მარტივ ადაპტაციას სხვა და სხვა ზომის ხელისთვის“; „დაბალპროფილიანი სამიზნე მოწყობილობები უზრუნველყოფენ მკაფიო სამიზნე გამოსახულებას და არ ედებიან ტანსაცმელს ან აღჭურვილობას“ და ა.შ. ისინი ამახვილებენ ყურადღებას იმაზე, რაც მათი აზრით ქმნის კარგ პისტოლეტს.  გარდა ამისა ყველა „პისტოლეროს“ აქვს საკუთარი პრეფერენციები, რის მიხედვითაც ისინი განსაზღვრავენ რამდენად მისაღებია მათთვის ესა თუ ის პისტოლეტი. მეც მაქვს ჩემი პრეფერენციები და  ჩემთვის ესენია მაგალითად დაბალი ლულის ღერძი, მინიმუმი გამოშვერილი დეტალების, მექანიკური მცველის არ არსებობა, დაბალპროფილიანი სამიზნე მოწყობილობები,  გამძლე მუქი დაფარვა, ტარის “შახტის” პროფილი, რომელიც უზრუნველყოფს სწრაფ გადატენვას და ასე შემდეგ. შესაძლებელია დამატებით განვსაზღვროთ კიდევაც სია იმ „ოფციების“, რომელიც სასურველია ან აუცილებელია თუ გნებავთ, რომ იყოს პისტოლეტში. აი მაგალითად დღეს ძნელად წარმოსადგენია ავტომანქანა ABS-ის ან „აირბაგების“ გარეშე. არა და 10-15 წლის წინ ეს ყველაფერი ყოველთვის არ ყენდებოდა ყველა ავტომობილზე. ცოტათი უფრო დიდიხნის წინ არც უსაფრთხოების ღვედები არ იყო აუცილებელი. დღეს შეიძლება ითქვას, რომ ბევრი, რამ რაც ცოტახნის წინ არ წარმოადგენდა კარგი პისტოლეტის ელემენტს არის თანამედროვე თავდაცვითი პისტოლეტის აუცილებელი ელემენტი. მცველის გადამრთველები ერგონომიული ფორმის არის, რომ ადვილად მოხდეს მათი გამოყენება, სამიზნე მოწყობილობები დიდი ზომის არიან და აადვილებენ დამიზნებას. მაღალტექნოლოგიური დაფარვა, რომელიც გაუძლებს ოფლის, ნესტის ზემოქმედებას არის უკვე სტანდარტი, და ასე ჩანს, რომ ყველა კომპანიას აქვს თავისი საფირმო დაფარვა, რომელიც სხვისას ჯობია, Sigarms-ის Nitron-ი, Kimber-ის Kimpro, Glock-ის Tenifer და ასე შემდეგ. თავისთავად ცხადია გაიზარდა პისტოლეტების შესაძლებლობებიც, საიმედოობა, სიზუსტე, რესურსი. გამოიყენება სულ უფრო მეტი თანამედროვე მასალები და სრულყოფილი საწარმოო პროცესები. ამით იმის თქმა მინდა, რომ ხალხნო იყავით რეალისტები! „მაკაროვი“ პრაქტიკულად არ შეცვლილა იმ დროიდან რა დროსაც ის მიიღეს შეიარაღებაში, ანუ 1951 წლიდან. თვალი, რომ გადაავლოთ იმ მოდლების გამას, რომელიც არსებობს კომპაქტური თვადაცვითი პისტოლეტების კლასში, ბუნებრივია გამოდის, რომ მაკაროვი არის მორალურად მოძველებული იარაღი, მაგრამ ეს ცხადია არ ნიშნავს, რომ მას არ შეუძლია შეასრულოს მასზე დაკისრებული ფუნქციები.

ავხსნათ რატომ არის „მაკაროვი“ მორალურად მოძველებული. დავიწყოთ მთავარით, სროლით. თუ გაქვთ საშუალება შეეცადეთ გაატაროთ “მაკაროვი” სტანდარტულ ტესტირებაში, რომელიც მოიცავს თქვენთვის ტიპიურ ვარჯიშებს. მაგალითად აუცილებელი ვარჯიში პისტოლეტისთვის, რომელსაც გააჩნია ორმაგი მოქმედების დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი: პისტოლეტი ამოღება და ხორციელდება სწრაფი გასროლა დამიზნებით ჯერ ორმაგ რეჟიმში შემდეგ ერთმაგ რეჟიმში. შეადარეთ მიღებული რეზულტატი იმ რეზულტატებს, რომლებსაც აღწევდით თანამედროვე თუნდაც უფრო დიდი კალიბრის პისტოლეტებით. დამერწმუნეთ სხვაობა იქნება და თან დიდი. მიზეზი ამისა იქნება ორმაგ რეჟიმში საოცრად მძიმე “მაკაროვის” სასხლეტი. შემდგომ შეეცადეთ სწრაფად ისროლოთ ერთი ხელიდან ორმაგ რეჟიმში. ძალიან ძნელი იქნება მიაღწიოთ იგივე შედეგს, რასაც თქვენ აღწევთ თანამედროვე „ბლასტერებით“.

სამი გასროლა ორმაგ რეჟიმში 12 მეტრიდან. პისტოლეტი Sig Sauer P226. შეეცადეთ გაიმეოროთ ანალოგიური შედეგი “მაკაროვით”!

სხვაობას სროლის შედეგიანობაში ცხადია შეამჩნევთ თუ იცით პისტოლეტიდან სროლის თუნდაც საფუძვლები და გარკვეული გამოცდილება გაგაჩნიათ სხვა და სხვა პისტოლეტებთან. თუ არა, მენდეთ სიტყვაზე, სხვაობა არის. ანუ კიდევ ერთხელ, რომ ავხსნა, მაკაროვიდან შეიძლება სროლა, შეიძლება სწრაფად სროლა და შესაძლებელია ზუსტი სროლა, მაგრამ  ნებისმიერი თავდაცვითი პისტოლეტი კარგი მწარმოებლისგან იქნება გაცილებით უფრო ეფექტური/სწრაფი/ზუსტი. თუნდაც .40 ან .45 კალიბრის.

მიუხედავად იმისა, რომ მაკაროვი დიდი და მძიმე იარაღია, 30-40 გასროლის შემდეგ ხელი აგტკივდებათ. მას საკამოდ არაკომფორტული და ხისტი უკუცემა აქვს. ტარის ფორმის გამო ორი ხელით მისი ჭერა საკმაოდ პრობლემატურია, თუმცა ეს ეხება ნებისმიერ ანალოგიური კლასის იარაღს გარდა რამდენიმესა.

Smith&Wesson-ის მიერ წარმოებული Walther PPK-ს თანამედროვე ვერსია. დააკვირდით ტარის ზედა უკანა ნაწილს (1) და ანალოგიურ დეტალს ადრინდელ ვალტერში (2). ის გამორიცხავს ხელის ტრავმირებას. „მაკაროვში“ ეს არც ისე იშვიათია თუ იარაღი გიჭირავთ მაღალი ჭერით, როგორც ეს დღეს „საუკეთესო სახლებში“ არის მიღებული (3).

მაკაროვის მჭიდში მხოლოდ 8 ვაზნა ჩადის. შესაბამისად მჭიდის გამოცვლის საკითხი ეგრევე იძენს აქტუალურობას. აქაც მაკაროვი დიდს ვერაფერს ვერ გთავაზობთ. თუ თანამედროვე პისტოლეტში (მჭიდის ღილაკით აღჭურვილები) მჭიდის გამოცვლა შესაძლებელია ერთი ხელით, “მაკაროვში” ეს შეუძლებელია.

“მაკაროვის” ტარი შორს არის ერგონომიულობისგან. ის გვერდებიდან აბსოლუტურად ბრტყელია და საკმაოდ მოუხერხებელია.  ხანგრძლივი სროლა იწვევს ხელში არასასიამოვნო შეგრძნებას. იარაღის კონტროლი სწრაფი სროლისას ძალიან ძნელია. მაგალითად Walther PPS-ზე ტარი ასვე თხელია, მაგრამ მისი ფორმა ნაფიქრია, რის გამოც ამ პისტოლეტის ჭერა და სროლის დროს კონტროლირება ადვილია. „მაკაროვის“ საბჭოთა ტარს აქვს ერთი პლიუსი, ის კომპაქტურია. ბულგარულ „მაკაროვებზე“ ყენდებოდა უფრო ერგონომიული ტარები, მაგრამ ეს საგრძნობლად და უარყოფითად აისახება პისტოლეტის კომპაქტურობაზე.

სამიზნე მოწყობილობები მაკაროვის ყველაზე დიდი ნაკლია. ასეთი სამიზნე მოწყობილობები იყო აქტუალური 60-70 წლის წინ, როდესაც მაკაროვს აპროექტებდნენ. დღეს ამხელა პისტოლეტზე ასეთი რუდიმენტული მოწყობილობები უკვე მიუღებელია. ცუდი განათების პირობებში „მაკაროვიდან“ ზუსტი სროლა შეუძლებელია. კარგი განათების პირობებშიც მიკროსკოპული „მუშკის“ დანახვა სწრაფი დამიზნებისას საკმაოდ რთულია, და კიდე უფრო რთული იქნება ამის გაკეთება მსროლელისთვის სუსტი მხედველობით. როდესაც იყენებთ ალტერნატიულ დამიზნების მეთოდებს (სილუეტით და ასე შემდეგ) სიტუაცია ცოტათი უმჯობესდება.

ჯამში მაკაროვი არ გამოირჩევა კარგი სროლისუნარიანობით, რის გამოც ტირის პირობებში ნელი სროლის რეჟიმში სიზუსტით ის ჩამოუვარდება ბევრ სხვა პისტოლეტს. თუმცა მას გააჩნია აბსოლუტურად ადეკვატური სიზუსტე თავდაცვითი პისტოლეტისთვის.

დღეს ყველაზე კომპაქტური პისტოლეტებიც კი აღიჭურვება ადეკვატური სამიზნე მოწყობილობებით.

 

 

ავტორის კუთვნილი „მაკაროვი“. სავარაუდოთ ამ პისტოლეტის ხელახალი ოქსიდირება საქართველოში მოხდა. ამის გამო რკინის თხელი ფენაც მოიხსნა.  ავტორი არ თვლის, რომ ეს არის მინუსი. ე.წ. „ბეველინგი“ ანუ უხეში კუთხეების „დამრგვალება“ იარაღის კომფორტული ტარებისთვის მიღებული წესია თავდაცვით იარაღში. ამ შემთხვევაში მას ეს უფასოდ ერგო. „მაკაროვს“ არც ერთი ბასრი კუთხე ან დეტალი არ დარჩა.


პროფესიონალურად შესრულებული ე.წ. „ბეველინგის“ ნიმუში.

დაფარვაზე რამის თქმა ზედმეტია. საბჭოთა „მაკაროვები“ დაცულია ოქსიდირებით, რომელიც კარგი ხარისხის არის, მაგრამ ის არ უძლებს საკმარისად კარგად ნესტის და ოფლის მავნე ზემოქმედებას, ის ასევე შედარებით მალე იცვითება. განსაკუთრებული რისკის ქვეშ არის ფოლადი ტარის ქვეშ და თუ იარაღით ხშირად ვარჯიშობთ ანუ ეს ადგილი ხელის ოფლის ზემოქმედებას ხშირად განიცდის, ჯობია რეგულარულად პისტოლეტს ტარი მოხსნათ და ეს ადგილი გაწმინდოთ.

როგორც უკვე ავღნიშნე, მაკაროვი თავისი კლასისითვის დიდი და მძიმე იარაღია. ის 730 გრამს იწონის ვაზნების გარეშე. ამდენს და ცოტათი უფრო ნაკლებს იწონიან კომპაქტური 9მმ-ნი პისტოლეტები ხოლო სუბკომპაქტურები კიდე უფრო ნაკლებს.  ფოლადის ასეთი რაოდენობის გამო “მაკაროვი” საკმაოდ გამძლეა. პრაქტიკულად შეუძლებელია ამ პისტოლეტის უნებლიე დაზიანება. რისკის ქვეშ არის მხოლოდ საბრძოლო ზამბარის წვერი. არასწორი აწყობის შემთხვევაში ის შეიძლება გატყდეს. მე არასდროს არ შემხვედრია მაკაროვი რაიმე მექანიკური დაზიანებით. ჩემი აზრით „მაკაროვის“ დიდი გაბარიტები და მასა განპირობებულია იმ ფაქტით, რომ საბჭოთა კავშირში იყო სერიოზული პრობლემები ხარისხიანი დენთის წარმოებაში, რის გამოც პარტიიდან პარტიამდე წნევები, რომელიც იქმნებოდა მასრაში გასროლის მომენტში აჭარბედნენ დასაშვებ ნორმებს. იარაღს უნდა ქონოდა საკმარისი გამძლეობა, რომ ასეთი რამეებისთვის გაეძლო, რის გამოც ის გახდა ასეთი მასიური. ცნობილია პრობლემები უცხოურ იარაღებთან, რომელთა ექსპლუატაცია ხდება რუსეთის ტირებში და როდესაც გამოიყენება მხოლოდ ადგილობრივი წარმოების ვაზნები. მათი რესურსი ხშირად ვერ აღწევს გარანტიით გათვალისწინებულ ნორმას, თუმცა საზღვარგარეთ მარავლჯერ გადაცილებული რესურსი არის ნორმა. ასევე ცნობილია პრობლემების შესახებ, რომლებიც წარმოიქმნება რუსეთის მიერ წარმოებული ტყვია-წამლის გამოყენებისას, რომლებსაც აქვთ მეტალის მასრები.  ეს მაგალითად იწვევს ექსტრაქტორების ნაადრევ ცვეთას. ამიტომაც შედარებით დაბალი ხარისხის ამუნიცია ჩემი აზრით ასევე არის იმის მიზეზი, რომ მაკაროვი გამოვიდა ასეთი მძიმე, მაგრამ ეს მხოლოდ ჩემი მოსაზრება არის. „მაკაროვის“ შემქმნელი ნიკოლაი მაკაროვი წერდა თავის მემუარებში, რომ პისტოლეტს უნდა გაეძლო 3000 გასროლას. დღევანდელი სტანდარტებით ეს უბრალოდ სასაცილოა. ცხადია რეალური რესურსი ალბათ უფრო მეტი იქნება. რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია კრიტიკული მნიშვნელობა აქვს დამაბრუნებელი ზამბარის დროულ შეცვლას. თუ ის “დაჯდება” მაშინ გასროლიდან გასროლამდე დატვირთვა პისტოლეტის კონსტრუქციაზე იზრდება და ის მალევე გამოდის მწყობრიდან. ყველაზე გავრცელებული დეფექტია, ბზარი საკეტში.

საერთოდ რატომ მოხდა თავიდანვე ასეთი ტაქტიკურ-ტექნიკური მოთხოვნების ფორმირება, რატომ მოხდა პრაქტიკულად სამოქალაქო პისტოლეტის კონცეფციის ადაპტირება სამხედრო დანიშნულებისთვის  ჩემთვის უცნობია. ერთ ერთი ვერსიით მიჩნეულ იქნა, რომ TT-ს პისტოლეტი ზედმეტად დიდი და მძიმე იყო ჯარისკაცისთვის და ოფიცრისთვის. რის გამო არჩეულ იქნა ასეთი მსუბუქი „წონითი“ კატეგორია. კონკურსის ფარგლებში ტესტირებისას შედარებისთვის გამოიყენებოდა სწორედაც რომ ანალოგიური კლასის პისტოლეტები, Walther PPK, Mauser HSc, Browning M22, Sauer 38h, Beretta M1934.

„მაკაროვის“ კალიბრს, რაც შეეხება, შეიძლება აღინიშნოს, რომ ხელმისაწვდომია 9X18 კალიბრის  მხოლოდ მთლიანად გარსით დაფარული მრგვალთავიანი ტყვიები, რაც რბილად, რომ ვთქვათ არ არის საუკეთესო არჩევანი. სამწუხაროდ საქართველოს ნაირ ქვეყანაში, სწორედ რომ მხოლოდ ასეთი ტიპის ამუნიცია არის ხელმისაწვდომი და დიდი არჩევანიც არ არის, უფრო სწორედ არჩევანი საერთოდ არ არის. სამაგიეროდ „მაკაროვი“ იქმნებოდა ასეთი ტიპის ტყვიის ირგვლივ და ამიტომაც ამ ტიპის ამუნიციით პისტოლეტი საიმედოდ იმუშავებს. მაგრამ კალიბრის შემცირებასთან ერთად იზრდება მოთხოვნა ზუსტი სროლის მიმართ, თუმცა როგორც ერთმა ავტორმა დაწერა ვერც ერთი პისტოლეტის კალიბრი ვერ მოახდენს არაზუსტი სროლის კომპენსირებას. ზოგადად 9X18 და მისი დასავლური ანალოგი .380 ACP წარმოადგენს დაბალ ზღვარს თავდაცვითი კალიბრის სიძლიერის მხრივ და ისიც ადეკვატური თავდაცვითი მუხტის პირობებში. მთლიანად გარსით დაფარული ტყვიის გამოყენების შემთხვევამ და თანაც არც ისე კარგი სროლისუნარიანობას გადაყავს „მაკაროვი“ კატეგორიაში, რომელი არ შეიძლება იქნას რეკომენდირებული თავდაცვისთვის, მაგრამ ეს „იქ“, „იმათი“ სტანდარტებით. ჩვენ კი შეიძლება უბრალოდ სხვა არჩევანი არც გვქონდეს.  სულ არაფერს 9X18 ნამდვილად ჯობია.

თანამედროვე თავდაცვითი პისტოლეტი უნდა იყოს უსაფრთხო. ის უნდა იყოს ძალიან უსაფრთხო, აბსოლუტურად. „მაკაროვს“ გააჩნია მექანიკური მცველი, მაგრამ მას არ გააჩნია დამრტყმელის ავტომატური მცველი (დღეს აუცილებელი ელემენტი ნებისმიერ პისტოლეტზე). დამრტყმელი თავისუფლად მოძრაობს ვინაიდან მას არ აქვს ზამბარა. თეორიაში „რბილ“ ამაალებლიანი უცხოური ვაზნის სავაზნეში ყოფნის და საკმარისი სიმაღლიდან მყარ ზედაპირზე ვარდნის კომბინაციამ  შეიძლება გამოიწვიოს შემთხვევითი გასროლა მაგრამ მე ასეთი შემთხვევის შესახებ არ მსმენია.

და ბოლოს შედარებისთვის. შედარებით იაფი და ხელმისაწვდომი სუბ-კომპაქტური პისტოლეტი Steyr S9 “მაკაროვის” წინააღმეგ. პისტოლეტი უფრო სქელია ვიდრე მაკაროვი მაგრამ აქვს იდენტური გაბარიტების და სისქის ტარი, რომელიც იტევს 10 უფრო ძლიერ ვაზნას, ამ შემთხვევაში 9X19  კალიბრის. იარაღს გააჩნია ძალიან გამძლე დაფარვა Tennifer-ი, სამიზნე მოწყობილობები, იდეალური სწრაფი სროლისთვის და ბევრი სხვა რამ, რაც უნდა იყოს პრემიუმ კლასის თავდაცვით პისტოლეტში. ის ორჯერ ნაკლები ღირს ვიდრე მისი ანალოგები და სამჯერ უფრო მეტი ვიდრე “მაკაროვი”. დეტალების დამზადების დიდი სიზუსტის, ხარისხიანი ლულის, კარგი სასხლეტის და სრულყოფილი სამიზნე მოწყობილობების წყალობით ამ პატარა პისტოლეტის ეფექტური გამოყენება შესაძლებელია 0-დან 100 მეტრამდე მანძილებზე. არასდროს არ მქონია სურვილი “მაკაროვის” ასეთ მანძილზე „გაყვანა“, იმიტომ რომ ტიპიურ მანძილებზეც კი მაღალი რეზულტატის მიღწევისთვის „მაკაროვი“ მსროლელისგან ითხოვს კონცენტრაციის მაღალ დონეს.

დღეს მიუხედავად იმისა, რომ Walther PP/K-ს კლასის იარაღი აღარ სარგებლობს დიდი პოპულარობით, გამომდინარე იქიდან, რომ იგივე წონით კატეგორიაში შემოიჭრნენ პისტოლეტები გათვლილი უფრო სერიოზულ კალიბრებზე, მაინც .380 და კალსიკური ფორმების მქონე პისტოლეტები ჯერ კიდევე დიდხანს იქნებიან ჩვენთან. დღემდე საკამოდ ბევრი მწარმოებელი უშვებს ამ ტიპის პისტოლეტებს და ბუნებრივია ადგილი აქვს ამ კონცეფციის ევოლუციას. ქვედა სურათზე სწორედ, რომ ამ ევოლუციის შედეგია. არგენტინული პისტოლეტი  Bersa Thunder. კალიბრი არის .380ACP  რაც 9X18-ის ექვივალენტია. წონა შეადგენს 570 გრამს, ვაზნების გარეშე. იარაღს აქვს შესანიშნავი ერგონომიკა და სრულყოფილი სამიზნე მოწყობილობები. არც მჭიდის გამოცვლა არ არის პრობლემა ამ პისტოლეტში. როგორც თავდაცვითი იარაღი ის აშკარად უკეთესია ვიდრე “მაკაროვი”.

მე მიმაჩნია, რომ იარაღი, რომელიც არის საიმედო იმსახურებს პატივისცემას, შეიძლება ის არ გიყვარდეთ, როგორც მე არ მიყვარს მაგალითად კალაშნიკოვის სისტემის იარაღები მაგრამ მე მათ ასე ვთქვათ პატივს ვცემ, იმიტომ, რომ „კალაშასაც“ და „მაკაროვსაც“ აქვთ პირადი იარაღის მთავარი თვისება – საიმედოობა. საიმედოობის გათვალისწინებით “მაკაროვს” აქვს თავისი ნიშა. ის შედარებით კომპაქტური იარაღია, ის ძალიან საიმედოა და ძალიან იაფია. იაფი და საიმედო იარაღი საკამოდ იშვიათია. სწორედ ამის გამო არის მაკაროვი დასაფასებელი. სამწუხაროდ მეტი დადებითი მხარე მას დღევანდელი გადმოსახედიდან არ გააჩნია. საიმედოობა კი მიღწეულია იმის წყალობით, რომ შეიარაღებაში მიღებამდე „მაკაროვმა“ გაიარა ძალიან რთული ტესტირება, რომელიც იქნებოდა ჩათვლილი, როგორც ზედმეტი სამოქალაქო იარაღისთვის. ტესტირების მსვლელობის პერიოდში მის კონსტრუქციაში შედიოდა შესაბამისი ცვლილებები, რომ მიღწეულ ყოფილიყო შესაბამისი საიმედოობის მაჩვენებლები. ისიც უნდა აღინიშნოს, რომ არც ერთი პისტოლეტი, რომელიც მონაწილეობდა კონკურსში „მაკაროვის“ ჩათვლით ვერ დააკმაყოფილა ბოლომდე თავიდან წაყენებული რიგი მოთხოვნები, რომლებიც ეხებოდა მასას და გაბარიტებს და ასევე სიზუსტეს. მაკაროვი უბრალოდ აღმოჩნდა საუკეთესო და გამოცხადდა გამარჯვებულად. არის მაკაროვი კარგი პისტოლეტი? დიახ არის. არის ის საუკეთესო? არა. საუკეთესო თუნდაც თავის კლასში? არა.

 

 

რას ვესროლოთ?

November 12th, 2012

 

უამრავი სტატია იწერება იმაზე თუ რა ისროლო, საიდან ისროლო და როგორ ისროლო, მაგრამ გაგიჭირდებათ იპოვოთ სტატია იმაზე თუ რას ესროლოთ. ანუ როგორ სამიზნეს. მორიგი სტატია, რომელსაც მე ვამზადებდი ეხებოდა ისევ პისტოლეტს, ისევ ავსტრიულ გლოკს. სტატია პრაქტიკულად დასრულებული იყო როდესაც მე გამახსენდა, რომ დიდიხანი მინდოდა ბლოგის მეშვეობით გამეზიარებინა ჩემი მოსაზრებები და გამოცდილება სხვა და სხვა სამიზნეების ტიპებთან „მუშაობისას“, ისევე, როგორც დამეწერა სხვა და სხვა სამიზნეების ტიპების მოკლე მიმოხილვა.  განვმარტავ მხოლოდ, რომ საუბარი წავა სამიზნეებზე, რომლებიც გამოსადეგია თავდაცვითი იარაღიდან სროლაში ვარჯიშისთვის და ამ მოთხოვნიდან გამომდინარე მოხდება მათი ანალიზი.

საქართველოს პირობებში სადაც არ არსებობს შაშხანისთვის განკუთვნილი სასროლეთები, ჩემ შემთხვევაში საუკეთესოდ მუშაობს ასეთი მუყაოს ყუთები. მისი დადგმა შესაძლებელია ყველგან. თუ მის შიგნით ძირში მოათავსებთ ქვებს (უმჯობესია მიწა) ის საკმარისად მდგრადია და ქარი მას ვერ წააქცევს. მის ზედაპირზე ადვილად მაგრდება  ქაღალდის ნებისმიერი სამიზნე. ასეთი სამიზნის მინუსია, რომ ის შედარებით დაბლა დგას და ეს ყოველთვის შეიძლება არ იყოს მოსახერხებელი. იარაღი არის მოსინ-ნაგანის სისტემის შაშხანა ATI-ს კონდახში, ხოლო სროლის მანძილი შეადგენდა 100 მეტრს.

ყველაზე გავრცელებული ტიპის სამიზნეებია, ერთ განზომილებიანი და დამზადებული როგორც წესი ქაღალდისგან. მათი პოპულარობის მიზეზი არის დამზადების სიმარტივე და დაბალი ფასი. გარდა ამისა ბრტყელ სიბრტყეზე შეიძლება აისახოს ნებისმიერი გამოსახულება და ტაქტიკური სცენარი (მაგალითად მძევალს ამოფარებული დამნაშავე და ა.შ.). თუ გაქვთ სახლში პრინტერი ასეთი სამიზნის დამზადება თქვენც შეგიძლიათ.  ასეთი სამიზნეები, პირობით ჯგუფებად რომ დავყოთ გამოდის, რომ არსებობს შემდეგი ერთ განზომილებიანი სამიზნეების ტიპები:

shoot-n-сee-ს წარმოებული მრგვალი ერთ განზომილებიანი სამიზნე. ღია ფერის ქვედა ფენა დაფარულია შავი საღებავით, რომელიც ჩამოიფშვნება მორტყმის ადგილას რის გამოც ნასროლის დანახვა შესაძლებელია უფრო დიდი მანძილიდან. მათი ფასი შედარებით მაღალია ხოლო პრაქტიკაში ის რამე უპირატესობას არ იძლევა. სამიზნეს მოყვება მისაწპებელი ნაჭრები, რის გამოც მისი “სიცოცხლის ციკლი”  ცოტათი იზრდება

„გრფიკული სამიზნეები“ ანუ პოსტერები ზედ აღბეჭდილი სამიზნეების გამოსახულებებით უკეთესია ვიდრე მრგვალი სპორტული სამიზნეები თუმცა მათაც გააჩნიათ ბევრი ნაკლოვანებები. არსებობს სამიზნეები საკმაოდ პირობითი გრაფიკული ნახატები მინიმალური დეტალიზაციით და  არსებობს  უფრო დეტალიზირებული სამიზნის გამოსახულებებით ხანდახან პრაქტიკულად ფოტო სურათებით სადაც მოდელები ახდენენ ტაქტიკური სიტუაციის იმიტაციას.  ასეთი სამიზნეები ძალიან პოპულარულია ისევ და ისევ დამზადების სიმარტივის და ფასის გამო. ასევე ასეთი ტიპის სამიზნე შეიძლება განსხვავებულ სამიზნეებს ასახავდეს. არაბ ტერორისტს, მოწინააღმდეგეს ჯარისკაცს, მძევალს ამოფარებულ დამნაშავეს და ასე შემდეგ. ნაკლოვანებებს რაც შეეხება, ერთ განზომილებიან ნახატი სურათი აღთქმის თვალსაზრისით ისეთივე რეალისტურია, როგორც მულტფილმი. ანუ კი ხვდებით რას ხედავთ მაგრამ არ აღიქვამთ ნანახ სურათს, როგორც რეალურ გამოსახულებას. ამ მხრივ ცოტათი უკეთესი ფოტო სამიზნეებია, თუმცა ნახატი სამიზნეების არჩევანი გაცილებით უფრო მდიდარია. პრინციპში ამ ტიპის სამიზნეები, როგორც უკვე აღვნიშნე დღეს არის ყველაზე გავრცელებული.

პოპულარული ერთ განზომილებიანისილუეტები“. მარცხნიდან მარჯვნივ: B27 (აშშ) - მრავალი წელი იყო სტანდარტული სავარჯიშო სამიზნე აშშ-ის პოლიციურ სამსახურებში. სამინზე ნომერი 4 (სსრკ-რუსეთი), როგორც B27 ასევე სტანდარტული ტიპის სამიზნე ჯარისთვის და მილიციისთვის. პრაქტიკული სროლის კონფედერაციის სტანდარტული სამიზნე გამოიყენება ამ ორგანიზაციის მიერ ორგანიზებულ სპორტულ ღონისძიებებში და შესაბამისად ძალიან გავრცელებულია.

 

რკინის სამიზნეები ბოლო წლებში ასევე ძალიან პოპულარული გახდა. ასეთი სამიზნეები არიან ორი ძირითადი ტიპის – ე.წ. „გონგები“ და „პოპერები“. მათი გეომეტრიული ზომები განსხვავდება ხოლო მორტყმის იდენტიფიცირება ხდება პირველის შემთხვევაში ხმით, მეორეს შემთხვევაში ხმით და მათი დაცემით, მესამე შემთხვევაში სამიზნე იღებება და მორტყმა უბრალოდ აცლის საღებავს და ხდება გასაგები სად მოხვდა ტყვია სამიზნის განახლება ხდება უბრალოდ საღებავის ახალი ფენის გადასმით.  პირველ შემთხვევაში (გონგი) სამიზნე უფრო „ადვილია“, იმიტომ რომ რა ნაწილშიც არ უნდა მოარტყათ, ხმას მაინც გაიგებთ და ესეიგი სამიზნე დაზიანებული. მეორე შემთხვევა უფრო რთულია, იმიტომ რომ პოპერი ვარდება თუ ტყვია მას მოხვდება კარგად (ამისთვის საჭიროა „პოპერის“ სადგარის შესაბამისი რეგულირება). მესამე პრაქტიკულად უბრალო რკინის ფილები მყარად დამაგრებული გამოიყენება როგორც წესი სპორტსმენების მიერ. ასვრით სამიზნეს, ეგრევე ღებულობთ „გამოხმაურებას“, ისმის ხმა და ტყვიის მორტყმის ადგილიც ეტყობა, შემდეგ უბრალოდ აეროზოლით უბრალოდ მიასხავთ საღებავს და აგრძელებთ სროლას. სამიზნის განახლებაზე იხარჯება მინიმალური დრო, ესეიგი მეტი დრო რჩება სროლისთვის. უბრალოდ ჩემი აზრით „პოპერები“ და „გონგები“ ყოველთვის უნდა იღებებოდეს საღებავით და ყოველთვის უნდა ხდებოდეს სროლის რეზულტატების კონტროლი. მორტყმის ხმა ყოველთვის არ ნიშნავს, რომ სამიზნეს თქვენ „კარგად“ მოარტყით.

 

„სკრინშოტზე“ ჩანს რკინის მყარად დამაგრებული სილუეტი, რომელსაც მკაფიოდ ეტყობა ტყვიის ორი მორტყმის ადგილი. მომენტალური გამოხმაურება მორტყმის ხმით და ადვილად ხილვადი მორტყმის ადგილი, რამდენიმე მოძრაობა აეროზოლიანი საღებავის ქილით და სამიზნე კვლავ განახლებულია.

 

„გონგების“ და „პოპერების“ ნაკლოვანება არის ის რომ არსებობს რიკოშეტის ან ტყვიის ნამსხვრევით დაზიანების საფრთხე (თუ დგეხართ სამიზნესთან საკმარისად ახლოს). უსაფრთხოების მოსაზრებებიდან გამომდინარე ასეთ სამიზნეებს ტყვია უნდა ხვდებოდეს რაც შეიძლება სწორი კუთხით, რომ გამოირიცხოს რიკოშეტი. თავისთავად ცხადია გამოყენებულ უნდა იქნას ტყვიები რბილი გულებით.  ზოგადად ამ ტიპის სამიზნეები გამოიყენება ღია სასროლეთებში.

 

ტიპიური პოპერი და გონგი ხოლო მარჯვნივ არისმოსიარულესამიზნე. ტყვიის მორტყმა აიძულებს მას გადაადგილდეს მიწაზე რაც დამატებით სირთულეებს უქმნის მსროლელს და იძულებს მას შეიტანოს შესწორებები დამიზნებაში.

მიუხედავად იმისა, რომ ქაღალდის ერთ განზომილებიანი სამიზნეები და მათ შემდეგ „პოპერები“ და „გონგები“ ყველაზე გავრცელებული ტიპის სამიზნეებია, რომელსაც წვრთნისას იყენებენ ამავე დროს მათ გააჩნიათ მნიშვნელოვანი და შეიძლება ითქვას კრიტიკული ნაკლი. ასეთი სამიზნეები არის ერთ განზომილებიანი. ისინი მუშაობენ თუ თქვენ დგეხართ უშუალოდ მათ პირდაპირ. პრაქტიკულად რომ აგიხსნათ რაში მდგომარეობს ნაკლი გთავაზობთ ასეთ ექსპერიმენტს: დადექით სამიზნის წინ, შემდეგ გადადგით 10 ნაბიჯი მარცხნივ ან მარჯვნივ და ის რაც სამიზნეში პირდაპირ კუთხით სროლისას  არის მასის ცენტრი ავტომატურად ხდება სამიზნის პერიფერიული ნაწილი თუ გადაინაცვლებთ მარჯვნივ ან მარცხნივ. სწორედ ეს არის ყველაზე მთავარი ნაკლოვანება ასეთი სამიზნეების და აქიდან მივდივართ ლოგიკურ დასკვნამდე, ერთ განზომილებიანი სამიზნე არ შეიძლება იყოს ერთადერთი სამიზნეს ტიპი, რომელსაც თქვენ ესვრით. ხოლო აღნიშნული ფაქტორის არ გათვალისწინებამ შეიძლება გამოიმუშავოს სროლის წარმოების არასწორი უნარ ჩვევები რასაც შეიძლება ცუდი შედეგები მოყვეს. ისევ ჯიმ სირილოს და მის მიერ დაწერილ წიგნს, რომ დაუბრუნდეთ იქ არის აღწერილი ზუსტად ასეთი სიტუაცია.  ორი მეწყვილე იჯდა ჩასაფრებაში და ელოდება შეიარაღებულ მძარცველს. მისი გამოჩენისთანავე მათ ცეცხლი გაუხსნეს მას და ის ეგრევე დაბლა დაეცა. მიუხედავად ამისა ისს ცდილობდა მიწვდომოდა მიწაზე დავარდნილ იარაღს. ბუნებრივია პოლიციელები აგრძელებდნენ სროლას მაგრამ დამნაშავე არ ნებდებოდა. ამ მომენტში ჯიმის მეწყვილე მიხვდა რომ მისი ნასროლი ტყვიები (ის უმიზნებდა იქ სადაც ასწავლიდნენ, მკერდში)  ცერად ხვდებოდა მიწაზე დავარდნილ დამნაშავეს და ტყვიები  უბრალოდ ხვდებოდნენ ბეჭებს და ვერ აღწევდნენ სხეულის შიგნით. მხოლოდ მას მერე რაც მან დაუმიზნა დამნაშავეს ქამრის ცოტა ზევით და განახორციელა რამდენიმე გასროლა დამნაშავემ შეწყვიტა მოქმედებები. სულ გასროლილ იქნა 27 ვაზნა რაც ასეთი ტიპის დაპირისპირებისთვის იყო ძალიან ბევრი.

ყოველთვის უნდა ეცადოთ გაართულოთ სროლის პირობები. ეს მუყაოს საშუალოზე პატარა სილუეტი პრაქტიკულად ერთი ფერის არის ფონთან, რაც ართულებს დამზინებას მაგრამ მიუხედავად ამისა მას მოხვდა ორი კარგად დამიზნებული სლაგი Mossberg 590-დან.

მატერიალური სამიზნეები. საზამთროები, კვახი, კოკა-კოლას ქილები, თოფის მასრები და ა.შ. ბევრი აღითქვავს მათ როგორც სამიზნეებს არასერიოზული გასართობი სროლისთვის, მაგრამ მე ასე არ ვთვლი. ყველა ეს „მატერიალური“ სამიზნე როგორც წესი არის პატარა ზომის, სამ განზომილებიანი და არც ისე კონტრასტული. ასეთ სამიზნეს აქვს ერთი მნიშვნელოვანი თვისება, რომელიც შეიძლება იყოს ძალიან სასარგებლო ახალბედა მსროლელისთვის. თუ ასეთ სამიზნეს ააცილეთ არანაირი ამის მტკიცებულება ან კვალი არ დარჩება. მსროლელი ივიწყებს აცილებას და არაფერი მას ამის შესახებ არ ახსენებს. შესაბამისად არც ფსიქოლოგიურ დისკომფორტს არ უქმნის. სამიზნე დგას, გამზადებული ახალი ცდისთვის. ეს ქმნის სროლისს კომფორტულ პირობებს ვინაიდან არავინ არ ხედვას ახალბედას აცილებას და მას შესაბამისად  არ უჩნდება სირცხვილის ან დანაშაულის გრძნობა. ის არ კომპლექსდება, ხოლო განადგურებული სამიზნე ანიჭებს მას ცოტა მეტ თვითდაჯერებულობას და უბიძგებს გააგრძელოს სროლა მანამ სანამ ის უფრო ხშირად მოარტყავს ვიდრე ააცილებს.  ამ მეთოდის შემდგომი  გამოყენება მაინც და მაინც არ არის სასარგებლო ვინაიდან მსროლელს უნდა ყოველთვის ახსოვდეს, რომ ის აგებს პასუხს ყოველ მის გასროლილ ტყვიაზე და ჩვენ აქ შეგახსენებთ ვსაუბრობთ თავდაცვით სროლაზე მჭიდრო დასახლებულ ადგილებში და არა ცეცხლზე მოწინააღმდეგის სავარაუდო ადგილმდებარეობის მიმართულებით საშტატო, ავტომატური იარაღიდან. დავამატებ მხოლოდ იმას, რომ მატერიალური სამიზნეების გამოყენების შემდეგ უბრალოდ არ უნდა დაგავიწყდეთ აკრიფოთ მათი ნარჩენები. ამ მიზეზის გამო მე მატერიალური სამიზნის როლში შუშის ნაკეთობების გამოყენების წინააღმდეგი ვარ.

კეგლები ხშირად გამოიყენება, როგორც სამიზნე და არსებობს სპორტული სროლის მინიმუმ ერთი სახეობა სადაც სამიზნის როლში მხოლოდ ეს სპორტული ინვენტარი გამოიყენება. კეგლი ზომით და პროფილით წააგავს გულის, ხერხემლის თავის ქალის ფუძის და ტვინის ცენტრალურ ნაწილს, და ყველა ეს ნაწილი არის ყველაზე სასურველი მორტყმის ადგილი.

 

ჩემი აზრით უნარი სხვა და სხვა მანძილებიდან  მოარტყათ პატარა სამიზნეს  არის ძალიან მნიშვნელოვანი. სამიზნე ყოველთვის არ იდგება თქვენს პირისპირ და სრულ სიმაღლეში. თუ ბოროტმოქმედი იმალება, ცდილობს რამეს ამოეფაროს საჭირო იქნება იმ ნაწილში მორტყმა, რომელიც თქვენთვის იმ მომენტში ხილვადია. კედელს ამოფარებული სამიზნის ფეხის წვერი თუ გამოშვერილი იარაღი, თქვენ უნდა გქონდეთ საშუალება მოარტყათ ასეთ სამიზნესაც. ამისთვის კარგად უნდა იცოდეთ თქვენი იარაღი, როგორ ისვრის ის და როგორ იცვლება მორტყმის ადგილი სხვა და სხვა მანძილზე. ამ მიზნის მისაღწევად გამოდგება პატარა სამიზნეები, როგორც ნახატი ასევე რკინის ან მატერიალური.

„aim small, miss small“. სიმართლე გითხრათ მე არ ვარ ბოლომდე დარწმუნებული რა დგას ამ „კონცეფციის“ უკან მაგრამ ეს იდეა პირველად გაჟღერდა ამერიკულ მხატვრულ ფილმში „პატრიოტი“. ლეგენდის თანახმად მელ გიბსონმა, რომელიც ამ ფილმში მთავარ როლს ასრულებდა ეს ფრაზა მოისმინა ერთ ერთი ექსპერტისგან, რომელიც მუშაობდა კონსულტანტად აღნიშნული ფილმის გადაღებებზე. ფრაზა მას ისე მოეწონა, რომ მან ის გამოიყენა სცენაში, სადაც ის ასწავლიდა სროლას მოხალისეებს.  აღნიშნული მეთოდის თანახმად თუ თქვენ უმიზნებთ მთლიანად მოწინააღმდეგის ჯარისკაცს თქვენ შეიძლება მას ააცილოთ, მაგრამ თუ თქვენ უმიზნებთ, მაგალითად ჯარისკაცის ეკიპირების რომელიმე ნაწილს, ქამარს მაგაალითად, შეიძლება ააცილოთ ქამარს მაგრამ მაინც მოარტყავთ ჯარისკაცს. გთავაზობთ თავად შეამოწმოთ აღნიშნული მეთოდის სისწორე, ხოლო თუ მე ეს თავად გადავამოწმე, შედეგების შესახებ აუცილებლად დავწერ.

თოფის გასროლილი მასრა არის ძალიან მცირე ზომის და მომთხოვნი სამიზნე, შეამოწმეთ შეგიძლიათ თუ არა სტაბილურად მოარტყათ მას 10-15 მეტრის მანძილზე. იარაღი სურათზე არის მცირეკალიბრიანი Taurus 96 Target Scout. ასეთი იარაღით ამ ვარჯიშის შესრულება ცოტა ადვილია, 9მმ-ნი პისტოლეტით ცოტა უფრო ძნელი.

 

და ბოლოსთვის შემოვიტოვე ყველაზე საუკეთესო სამიზნეები, სამგანზომილებიანი მანეკენები. გამომდინარე იქიდან, რომ ასეთი სამიზნეები სამგანზომილებიანია, იხსნება ძირითადი ტაქტიკური შეზღუდვა დაკავშირებული ყველა წინად აღწერილ სამიზნესთან. ძნელია წარმოიდგინოთ სტატიკური სამიზნე, რომელიც უფრო მეტად წააგავს ადამიანს ვიდრე მანეკენი ჩაცმული რეალურ ტანსაცმელში. მართალია ასეთ სამიზნეებს აქვთ რამდენიმე მნიშვნელოვანი მინუსი, მისი კუსტარულად დამზადება შეუძლებელია, სამიზნე ღირს ძვირი, ხოლო მისი ექსპლუატაციის ვადა საკმაოდ მცირეა, მაგრამ ის რჩება ყველაზე კარგ თუ არა იდეალურ სამიზნედ.  ასეთი მანეკენების სიძვირე განაპირობებს იმ ფაქტს, რომ მხოლოდ „მდიდარი“ უწყებები იყენებენ მათ.

პრაქტიკულად ყველა აღნიშნული სამიზნის ტიპი შეიძლება გახდეს მოძრავი რაც მეტ რეალიზმს უზრუნველყოფს. არსებობენ ე.წ. სვინგერები ანუ სამიზნე რომელიც მოძრაობს ინერციით წინ და უკან, არსებობს კარუსელები, ბრუნავდი სამიზნეები. თუ გნებავთ მეტი დინამიკა აქ ყველაფერი შეზღუდულია იმ საშუალებებით რაც ხელთ გაქვთ და რამდენად ცოცხალი ფანტაზია გაგაჩნიათ.

დაჯგუფებული სამიზნეები, მხოლოდ სამიზნე შავ ქუდში არის „ცუდი ბიჭი“. ამაზე მეტი რეალიზმის უზრუნველყოფა პრაქტიკულად შეუძლებელია. ილუსტრაცია აღებულია ლუის ავერბუკის წიგნიდან Hit or myth.

ცნობილ ინსტრუქტორს, სამხრეთ აფრიკელი ლუის ავერბუკს აღწერილი აქვს თავის წიგნში მოძრავი სამგანზომილებიანი სამიზნე კომპლექსი, რომელიც შედგება თავად სამიზნესგან (ის შეიძლება ერთ განზომილებიანიც იყოს) და შასისგან (ხის ჩარჩო ოთხი პატარა ბორბლით), რომელზეც ეს სამიზნე დამაგრებულია ზამბარის მეშვეობით. მოძრაობისას ასეთი სამიზნე ირხევა და სვინგერისგან განსხვავებით ეს მოძრაობები ქაოტურია რაც საგრძნობლად ართულებს მასზე სროლას.

მოძრავი სამგანზომილებიანი სამიზნე. ილუსტრაცია წიგნიდან Hit or myth.

არსებობენ სამიზნეები ან სასროლეთები, რომელიც უზრუნველყოფენ სამიზნის გადაადგილებას ელექტროძრავების მეშვეობით. არსებობს ხერხები უზრუნველეყოთ სამიზნის მექანიკური გადაადგილება ტროსების საშუალებით.  ერთ ერთ გადაცემაში, რომელიც ეძღვნებოდა ლოს ანჯელესის პოლიციური სპეცრაზმის სნაიპერების მომზადებას მე ვნახე ალბათ ყველაზე იდეალური სამიზნე კომპლექსი. ეს იყო სამგანზომილებიანი მანეკენი, რომელიც დაყენებული იყო ზამბარით აღჭურვილ ღერძზე, რითიც მიიღწეოდა მისი ქაოტური მოძრაობა, ხოლო გადაადგილებას უზრუნველყოფდა დისტანციურად რადიო მართვადი შასი ელექტრო ძრავით, (რომელიც წინა ცხოვრებაში იყო დისტანციურად მართვადი მანქანის მოდელი) რომელზეც ეს კომპლექსი დაყენებული იყო.  მე შევეცადე მეპოვნა ეს გადაცემა ინტერნეტში ან რამე სურათი ამ კომპლექსის მაგრამ ეს ვერ მოვახერხე. ჩემი აზრით ეს არის ყველაზე სრულყოფილი სამიზნე, რომლის შესახებ მე ოდესმე მსმენია. იმპროვიზაციის კარგი  მაგალითი მე ვნახე ერთ-ერთ გადაცემაში, სადაც აღწერილი იყო ისრაელის არმიის სნაიპერების მომზადება. სამიზნეს წარმოადგენდა ფერადი ბუშტები, რომელსაც აგორებდნენ გორაკიდან და სანამ ისინი დაბლა მიგორავდნენ სნაიპერები მათ ესროდნენ. მოკლედ იმის თქმა მინდა, რომ თუ გესმით რა უნარჩვევების გამომუშავება გსურთ და რისთვის ამზადებთ მსროლელებს, შესაძლებელია შედარებით მინიმალური დანახარჯებით მიიღოთ სრულყოფილი სამიზნეები და ააგოთ ადეკვატური საცეცხლე მომზადების კურსი.

აღნიშნული სამიზნეები წარმოადგნენ სამგანზომილებიანი სამიზნის იაფ/გამარტივებულ ვარიანტს.


შესაძლებელია ერთგანზომილებიანი სამიზნე გახდეს სამგანზომილებიანი. სუერათი გადაღეულია ლუის ავერბუკის სასწავლო ცენტრში სადაც დიდი ყურადღება ენიჭება სროლის მიმართულებებს და ტრაექტორიებს.

სტატიის ბოლოს მინდა ვახსენო ასევე ისეთი რამ, რაც უბრალო ადამიანებისთვის არის (ჩვენ შემთხვევაში) მიუწვდომელი. ლაპარაკი მაქვს ინტერაქტიულ ტირებზე. სადაც გამოიყენება სპეციალურად მოდიფიცირებული იარაღები და ძლიერი კომპიუტერები, რომლებიც ქმნიან რეალური სიტუაციის იმიტაციას, როგორც რეალური ვიდეოკლიპების ასევე კომპიუტერული გრაფიკის მეშვეობით. ასეთი კომპლექსები შეიძლება წარმოადგენდნენ შედარებით მარტივ პორტაბელურ დანადგარებს ასევე ძალიან რთულ და ძვირადღირებულ სტაციონარულ კომპლექსებს. არსებობს სისტემები, რომლებიც მონტაჟდება ტირში, გამოსახულება პროეცირდება ეკრანზე ხოლო სროლა საბრძოლო ამუნიციის გამოყენებით მიმდინარეობს. ზოგ სისტემას აქვს ასევე ფუნქცია, რომელიც მაგალითად იძლევა ინფორმაციას მსროლელის მიერ სასხლეტის დამუშავებაზე გასროლამდე და გასროლის შემდეგ, რაც შეიძლება ძლიერი ინსტრუმენტი გახდეს მაღალი დონის მსროლელის მომზადებისთვის. მე გამაჩნია გარკვეული გამოცდილება ასეთ სისტემებთან მუშაობის მათ შორის საკმაოდ რთულ და დახვეწილ კომპლექსთან. ჩემი აზრით ასეთი სისტემები შეიძლება იყოს შესანიშნავი სასწავლო სისტემა, მაგგრამ რომელიც ნამდვილად ვერ გამორიცხავს რეალური იარაღიდან სროლას, თუმცა შეიძლება იყოს დამატებითი სასწავლო საშუალება, რომელიც მაგალითად უზრუნველყოფს უსაფრთხო გარემოში ძირითადი საბაზისო ცოდნის გადაცემას ცეცხლსასროლი იარაღის გამოყენების შესახებ და შემდგომ უზრუნველყოფს ვთქვათ გარკვეული ტაქტიკური სიტუაციების იმიტაციას. თან ეს მოხდება ამუნიციის და იარაღის რესურსის დაზოგვით.  ამართლებენ თუ არა ასეთი კომპლექსები მაღალ ფასს? მე არ ვიცი. არ ვარ დარწმუნებული. გააჩნია გარემოებებს, რომელიც არსებობენ და მოთხოვნილებებს, რომლებიც უნდა დაკმაყოფილდეს. ჩემი აზრით მსხვილ სასწავლო ცენტრებში სადაც რამდენიმე სტრუქტურის პერსონალი მზადდება ასეთი კომპლექსი ნამდვილად არ იქნება ზედმეტი. მასში შეიძლება „გატარდეს“ ხანმოკლე პერიოდში უამრავი „სტუდენტი“ ხოლო სამიზნეების განახლება ხდება უბრალოდ ღილაკის დაჭერით რაც უზრუნველყოფს ასეთი სასროლეთის მუდმივ მზადყოფნას ვარჯიშის ჩატარებისთვის. თავისთავად ცხადია იარაღის ტიპი, რომელიც გამოიყენება ასეთ კომპლექსებში უნდა იყოს იგივე მოდელის რა იარაღსაც ატარებენ „სტუდენტები“ რეალურ ცხოვრებაში. სამწუხაროდ ჩვენ შემთხვევაში ეს თითქოს და უმარტივესი და გასაგები პირობა რატომღაც დაცული არ იყო. ჩემი  გარკვეული სიფრთხილეა საჭირო სწავლების ხანგრძლივობის და ინტენსიურობის გათვლისას. გარკვეული დროის მერე ეს ყველაფერი ხდება ვიდეო-თამაში და მსროლელი კარგავს კონცენტრაციას, მას ავიწყდება რას სწავლობს და ის იწყებს „თამაშს“.

საბოლოო ჯამში ცუდი ვარჯიში უკეთესია ვიდრე საერთოდ არანაირი ვარჯიში. იმისთვის, რომ მოაწყოთ რეალისტური სასროლეთი არ არის ყოველთვის საჭირო ძვირად ღირებული ტექნიკა და აღჭურვილობა. თუ არის სურვილი, ხოლო ის მიზნები, რომელიც მიღწეულ უნდა იქნას გასაგებია, შედეგების მიღებაც შესაძლებელი ხდება ნებისმიერ პირობებში ძალიან შეზღუდული რესურსებითაც.

პს

აღნიშნული ტიპის სამიზნე არის ავტორის იდეა. პირობითად მას ქვია Ghost Target. ასეთი სამიზნის ძირითადი იდეა არის არა კონტრასტული სამიზნის შექმნა, რომლის ფორმები იქნება ბუნდოვანი და არა მკვეთრი, რაც იმიტაციას უკეთებს ცუდ ხილვადობას ან მხედველობის დეგრადაციას სტრესის პირობებში. შესაძლებელია მხოლოდ ასეთი „აჩრდილის“ გამოყენება, შესაძლებელია იგივე ფორმის აჩრდილის გადაფარება უფრო მკვეთრ ნახატ სამიზნეზე და შემდგომ სროლის რეზულტატების კონტროლი. შესაძლებელია სხვა და სხვა აჩრდილის „დახატვა“ ხოლო მის უკან აისახოს უფრო მკვეთრი სამიზნის სურათი სასიცოცხლო ორგანოების  მითითებით. სროლის შემდეგ შესაძლებელია ამის მეშვეობით ზუსტად დადგენა რა ტიპის დაზიანებებს მიიღებს სამიზნე.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Taurus 96 – ლეგენდარული რევოლვერის ხელმისაწვდომი მემკვიდრე

October 29th, 2012

წლების განმავლობაში მე გარკვეული სიმპათიები გამიჩნდა რევოლვერების მიმართ. რაც უფრო მეტს ვიგებ მე ამ ტიპის იარაღზე მით უფრო მეტად მომწონს ის. ფაქტია, რომ დამწყებისთვის რევოლვერი მოხმარებაში უფრო ადვილია ვიდრე პისტოლეტი, მაგრამ იმისთვის, რომ გამოიყენოთ მისი შესაძლებლობების მეტი ნაწილი უნდა მართლაც სერიოზულად მომზადებული მსროლელი იყოთ. სამწუხაროდ ჩვენ ქვეყანაში რევოლვერების არჩევანი არის ძალიან მწირი. მეტ ნაკლებად ხშირად გვხვდება მხოლოდ ბრაზილიური Taurus-ის და Rossi-ს რევოლვერები. მიუხედავათ იმისა, რომ ტაურუსი  მსოფლიოში ყველაზე დიდი სამოქალაქო იარაღის ბაზარზე – აშშ-ში, ყიდის უფრო მეტ რევოლვერს ვიდრე Smith&Wesson ან Ruger-ი, მე მაინც და მაინც არ ვარ დიდი აზრის ამ ორი კომპანიის რევოლვერებზე და ზოგადად ვთვლი, რომ მაგალითად ტაურუსის პისტოლეტები ბევრად უფრო უკეთესი იარაღებია ვიდრე იგივე კომპანიის რევოლვერები. მაგრამ ისიც უნდა ავღნიშნო, რომ ბოლო წლების განმავლობაში ტაურუსის პროდუქციის ხარისხი მნიშვნელოვნად გაიზარდა, ხოლო კომპანია საკმაოდ აგრესიულად სთავაზობს მომხმარებლებს ნაირ-ნაირ რევოლვერებს და საკმაოდ გაბედულ ნაბიჯებსაც დგავს მათი დიზაინის დახვეწისას. არჩევანი მკითხველისთვის მომინდია, მაგრამ მიუხედავად ჩემი დიდი სურვილისა ვიქონიო მსხვილ-კალიბრიანი რევოლვერი მე ტაურუსს ალბათ ჯერ არ შევიძენ. მიუხედავად იმისა, რომ მათ აქვთ შედარებით ხელმისაწვდომი ფასი, მიუხედავად იმისა, რომ რევოლვერი, რომელიც მე განსაკუთრებით მომწონს ეხლაც დევს ერთ ერთი მაღაზიის დახლზე.  ეს არის მსხვილ  ჩარჩოიანი რევოლვერი 4 დუიმიანი ლულით, კალიბრით .357 მაგნუმი. მსხვილი ჩარჩოს დიდი მასა დაახშობს უკუცემას ხოლო რეგულირებადი სამიზნე შესაძლებელს გახდის ზუსტ სროლას .357 მაგნუმის ეფექტური მოქმედების მანძილების მთელ დიაპაზონში. სხვა დროს მე არც დავფიქრდებოდი ისე შევიძენდი მაგ რევოლვერს მაგრამ დღეს მიწევს მეტი სიფრთხილის გამოჩენა.  ეს რევოლვერი (მოდელი 66) ღირს 1900 ლარი, რაც ჩვენი რეალობიდან გამომდინარე არც ისე ბევრია. მიუხედავად იმისა, რომ მე გადავწყვიტე ცოტახანი დამეცადა, როდესაც მომეცა საშუალება შემეძინა სხვა ტაურუსის რევოლვერი მე უკვე ცდუნებას ვერ გაუძელი და აგიხსნით რატომ. ამ სტატიაში მინდა შემოგთავაზოთ .22 კალიბრის ტაურუსის რევოლვერის მიმოხილვა. ამ რევოლვერის ფასის, გარეგნობის და კონფიგურაციის ერთობლიობამ მე სხვა გზა არ დამიტოვა. ჩვენ ტესტირებისთვის და შესწავლისთვის ხელთ გვაქვს .22lr კალიბრის ტაურუსი მოდელი 96. მსხვილი და მძიმე რევოლვერი, ეფექტური 6 დუიმიანი სქელი ლულით და 6 ვაზნიანი დოლურათი.

პირველი რასაც ეგრევე მიაქცევთ ყურადღებას არის რევოლვერის გაბარიტები და წონა, რომელიც არანაირად არ შეესაბამება მცირე კალიბრს და მხოლოდ 6 ვაზნიან დოლურას. დღეს 96- ტაურუსის წონის მესამედის მქონე რევოლვერები გათვლილია ძლიერ .357 მაგნუმზე.

პირველად, როდესაც მე ის ხელში ავიღე ვიფიქრე, რომ ეს ალბათ რაღაც ბრაზილიურ იუმორის შედეგია. „გეკოს“ რევოლვერი და იწონის, როგორც მსხვილკალიბრიანი „მაგნუმი“! ამასთანავე შეუძლებელი იყო გულგრილი დარჩენილიყავი მისი სილამაზის მიმართ. სურათები, რომელიც განცხადებაში იყო თანდართული უბრალოდ არ გადმოსცემდნენ ამ რევოლვერის სილამაზეს. ეხლა უკვე აღარ მიკვირდა რატომ გაუჭირდა ასე მის პატრონს ამ რევოლვერის გასხვისება. 96-ე ტაურუსს გააჩნია ძალიან ლამაზი და ჰარმონიული ფორმები, დაფარვა არის შესანიშნავი ხარსხის, ტარზე მე უკვე ვხედავდი „Hogues“-ს რეზინის „მონო-სახელურს“ და ამიტომაც ტრადიციული ტაურუსის ხის ტარს არც ვამჩნევდი.

რევოლვერი იდო ტაურუსი ტრადიციულ შავ, მუყაოს ყუთში, მოყვებოდა ინსტრუქცია, საგარანტიო სერტიფიქატი და უხმარი ლულის ჯაგრისი. თვითონ რევოლვერი იდო საკონსერვაციო ზეთით სავსე ცელოფანში. ვერ ვიტყვი, რომ ეს ირაღის შენახვის საუკეთესო და ყველაზე პრაქტიკული მეთოდია, მაგრამ იარაღი გარეგნულად იყო იდეალურ მდგომარეობაში  მიუხედავად იმისა, რომ ის მაღაზიაში შეძენიდან 14-15 წელი ინახებოდა ერთ ოჯახში.  არც ისე ცუდია თუ გავითვალისწინებთ, რომ იარაღი მერგო მე უფრო დაბალ ფასში ვიდრე მაგალითად სხვა მცირეკალიბრიანი იარაღები. გარდა ამისა პატრონმა გამოიჩინა სიკეთე და გამოაყოლა რევოლვერს ვაზნების ისეთი არჩევანი, რომლის ნახვის შემდეგ მე ნოსტალგია გამიჩნდა იმ დროზე, როდესაც თბილისის მაღაზიები გაძეძგილი იყვნენ ნაირ-ნაირი იარაღებით და ამუნიციით. აქ იყო ჩეხური Sellier&Bellot-ის 40გრანიანი მაღალ სიჩქარიანი ვაზნები, Remington-ის Yellow Jacket, 32 გრანიანი ექსპანსიური ვაზნა შთამბეჭდავი საწყისი სიჩქარით 500 მ/წ-ში და ასევე Winchester Super X-ის მაღალ სიჩქარიანი ვაზნები. სულ ყველა ამა თუ იმ სახის გარსით დაფარული ტყვიებით რაც დაიცავს ლულას ტყვიით ზედმეტი დაბინძურებისგან.  დარწმუნებული ვარ მცირეკალიბრიანი იარაღის მოყვარულებს გული ცოტათი მაინც აუჩქარდებოდა ასეთი დასახელების ჩამოთვლის შემდეგ. დღეს ხომ პრაქტიკულად შეუძლებელია იშოვნით რამე ნორმალური სწრაფი მცირეკალიბრიანი ვაზნები.  თავისთავად ცხადია ეს მინი არსენალი კიდე უფრო ამცირებდა იარაღის ღირებულებას.

რაც შეეხება რევოლვერს ასეთ კონფიგურაციაში, ცხადია სრული ზომის მცირეკალიბრიანი იარაღი არ არის ტაურუსის გამოგონება.  სანამ ტაურუსი საერთოდ იარაღის მწარმოებლების რუქაზე გამოჩნდებოდა, საკმარისად იღბლიან მსროლელებს ქონდათ საშუალება შეეძინათ (ხოლო საუკეთესო მსროლელები ვალდებულად თვლიდნენ თვაის თავს ქონოდათ ის თავის არსენალში)  სმიტ&ვესონის რევოლვერი მოდელი K-22 Masterpiece.  აქ აქვს მნიშვნელობა მოვყვეთ ამ შესანიშნავი იარაღის ისტორია, იმიტომ, რომ ის მოყვება ჩვენი ტაურუსის გაჩენის ისტორიას. დაახლოებით 20-ნი წლების მიწურულს სმიტ&ვესონმა დაიწყო მიღება თხოვნების დაეწყოთ გამოშვება სრული ზომის .22 კალიბრის რევოლვერის.  მოდელები არსებული მანამდე იყვნენ მსუბუქი და შეიძლება ითქვას მინიატურული რევოლვერები და ასევე ცალ ვაზნიანი სპორტული პისტოლეტები. დაახლოებით იგივე პერიოდს დაემთხვა პირველი მაღალ სიჩქარიანი მცირეკალიბრიანი ვაზნების გამოჩენა, რომლების გამოშვებაც დაიწყო რემინგტონმა. სმიტ&ვესონმა დააკმაყოფილა მოთხოვნები და ახალი რევოლვერის წარმოება დაიწყო 1931 წელს. აგებული .38 Special-ის „K” ჩარჩოზე ის ატარებდა სახელს Outdoorsman და კონფიგურაციით იმეორებდა სმიტ&ვესონის რევოლვერის Military&Police Target-ს, რომელიც ზუსტი სროლისთვის იყო განკუთვნილი. „Outdoorsman“-ს მალევე  ჩაენაცვლა მოდელი „Masterpiece“ უფრო მსხვილი უკანა სამიზნე მოწყობილობით და რიგი სხვა გაუმჯობესებებით. მას მერე რაც სმიტ&ვესონი გადავიდა მოდელების დასახელების ახალ სისტემაზე, ამ რევოლვერს მიენიჭა ინდექსი 17. რა გასაკვირია K-22 ეგრევე გახდა დიდი წარმატება სმიტ&ვესონისთვის. მართალია სპორტში მან ვერ ჰპოვა განსაკუთრებული აღიარება, ვინაიდან იმ დროს უკვე დომინირებდნენ კოლტის სპორტული პისტოლეტები, სამაგიეროდ K-22 გახდა საყვარელი იარაღი, მონადირეებისათვის, ტრაპერებისათვის, სამოქალაქო მსროლელებისათვის. პოლიციელებმა და სამხედროებმა ასევე სათანადოდ შეაფასეს იარაღი, რომელიც ერგონომიკით და გაბარიტებით იმეორებდა სამსახურეობრივ რევოლვერს და ამავე დროს „იკვებებოდა“ ბევრად უფრო იაფი ვაზნებით. მათთვის K-22 გახდა სტანდარტული სავარჯიშო იარაღი.

 

Smith&Wesson K-22 და თანამედროვე მისი მემკვიდრე Smith&Wesson 617.

K-22-ის დღევანდელი მემკვიდრეები იყენებენ უფრო მსხვილ  ლულებს, 10 ვაზნიან დოლურებს მაგრამ  ტაურუსი 96 ზუსტად იმეორებს სწორედ იმ პირველ K-22-ებს, 6 დუიმიანი ლულით და 6 ვაზნიანი დოლურათი. რამდენიმე წლის წინ სმიტ&ვესონმა განაახლა კლასიკური მოდელების რევოლვერების გამოშვება   და 2009 წელს ასევე განახლდა Model 17-ის გამოშვებაც თავდაპირველი კონფიგურაციით. უნდა ვივარაუდოთ, რომ ტაურუს 96-ის სასხლეტი ისეთი კარგი არ არის, როგორც სმიტ&ვესონის რევოლვერში, ხოლო სტანდარტული ხის ტარიც ითხოვს შეცვლას, მაგრამ მას გააჩნია შესანიშნავი რეგულირებადი სამიზნე მოწყობილობები და სიზუსტე, რომლითაც ის არ ჩამოუვარდება კარაბინებს.   „საგვარეულო“, რომელიც მას თან ახლავს არის მდიდარი და საინტერესო. მასად აიუბმა ტყვილა არ შეიყვანა K-22 თავის წიგნში „Greatest Handguns of The World”, სადაც სულ 21 მოდელის იარაღზეა მოთხრობილი.

 

განიერი სუფთა სასხლეტი, იდეალურია ერთმაგ რეჟიმში სროლისთვის, ხოლო მის უკან მოჩანს ჩარჩოში განლაგებულ, სასხლეტის სვლის მარეგულირებელი (Trigger Stop). მარეგულირებელი ხრახნი დამალულია ტარის ქვეშ.

გამომდინარე იქიდან, რომ ჩვენ ვსაუბრობთ რევოლვერზე, რომელიც პრაქტიკულად ზუსტი კოპია არის იარაღის, რომელსაც აქებდნენ მსოფლიოს ყველაზე გამოცდილი მონადირეები  და ლეგენდარული პიროვნებები იარაღის და სროლის სამყაროში, როგორებიცაა მაგალითად ელმერ კეიტი, ჯეფ კუპერი, ედ მაკ გივერნი, ჯეკ ო’კონორი, ჩვენი (ჩემი) მხრიდან რაიმე ნაკლოვანებებზე საუბარი იქნება დაახლოებით იგივე რომ აკაკი ბობიხიძეს დაეწყო ამერიკული საარჩევნო სისტემის კრიტიკა.  დიახ ის მძიმეა მაგრამ სამაგიეროდ ის ხელში კარგად ზის და უკუცემაც არ იგრძნობა. დიახ ის გაბარიტულია, მაგრამ სამაგიეროდ 6 დუიმიანი ლულა უფრო სრულად იყენებს .22 ბალისტიკურ პოტენციალს ხოლო იარაღი შესანიშნავად „ზის“ ხელში. გარდა ამისა მისი გარეგნობა არ დატოვებს გულგრილს ადამიანს, რომელიც თუნდაც საერთოდ არ ერკვეოდეს იარაღში, რაც ბუნებრივია იწვევს სიამაყის გრძნობას ასეთი იარაღის ფლობისგან, თუნდაც ის იყოს ბრაზილიაში დამზადებული.

რაც შეეხება .22 კალიბრს, ჩემი ღრმა რწმენით ზიანი, რომლის მიყენებაც ამ პატარა ტყვიებს შეუძლიათ არანაირად არ შეესაბამება მათ პატარა ზომებს. თავისთავად ცხადია მე არავის არ ურჩევ ამ კალიბრს თავდაცვისთვის, მაგრამ .22-ს აქვს ძალიან ბევრი ძლიერი მხარე და უამრავი პრაქტიკული გამოყენება განსაკუთრებით თუ ქალაქგარეთ გაქვთ რეზიდენცია. .22 კალიბრის რევოლვერი არის კლასიკური და მოქნილი კომბინაცია. ჩვენ ვიცით უამრავი ამ ტიპის იარაღი, რომელიც ფენომენალური რაოდენობებით იყიდებოდა და უდიდესი პოპულარობით სარგებლობდა იარაღის მოყვარულთა ძალიან ფართო წრეებში. მაგალითად  ესეთებია უკვე ნახსენები K-22, Ruger Single-Six ან Smith&Wesson .22 Kit Gun და ასევე მათი ურიცხვი კლონები.

shooterscentral.ge- დასკვნა: Taurus 96 არის ლეგენდარული K-22-ის ზუსტი ასლი. თუ მისი გაბარიტები, წონა თქვენთვის მისაღებია მე მიჭირს დავასახელო იარაღი, რომელიც მას კონკურენციას გაუწევს სიზუსტეში და საიმედოობაში. ფასი ასეთი რევოლვერების მეორად ბაზარზე არ არის მაღალი, მაგრამ კონკრეტულად 96-ე მოდელის შოვნა პრაქტიკულად არარეალურია. ფასი უნდა იყოს 800-900 ლარის ფარგლებში თუ რევოლვერი საუკეთესო მდგომარეობაშია. ტაურუსი 96 რევოლვერია და შესაბამისად განსხვავებით პისტოლეტებისგან ის მოინელებს ნებისმიერი სიმძლავრის და ხარისხის .22 კალიბრის ვანზებს. სიზუსტე შესანიშნავია. ასეთი ტიპის იარაღისგან უნდა ელოდოთ 2.5-5 სმ-ან ჯგუფებს 50 მეტრზე. მინუსებს განეკუთვნება ტაურუსი საფირმო ხის ტარი, რომელიც არ არის მოსახერხებელი და ასევე ბრაზილიური რევოლვერების ხარისხი. გარეგნულად მოდელი 96 არის უნაკლო, თუმცა ხანგრძლივი და ინტენსიური ექსპლუატაციის გაძლება არასდროს არ იყოს ტაურუსის რევოლვერების ძლიერი მხარე.

 

 

სურათები ინტერნეტიდან

October 29th, 2012

არასდროს არ ენდოთ სურათებს ინტერნეტიდან, კონკრეტულად სურათებს, რომლებიც მაგალითად ასახავენ მწყობრიდან გამოსულ იარაღს. ასეთ სურათს რატომღაც ხშირად იყენებენ ინტერნეტ „ექსპერტები“, რომ დაასაბუთონ საკუთარი მოსაზრება.  ეს აპრიორი უკიდურესად იდიოტური ტაქტიკაა, დაახლოებით იგივეა რომ ატვირთოთ სადმე დამტვრეული მერსედესის სურათი და ამით შეეცადოთ დაამტკიცოთ, რომ BMW უკეთესი მანქანაა. ამას არავინ არ აკეთებს ავტო-მოყვარულთა ფორუმზე, არ მესმის იარაღის მოყვარულთა ფორუმებზე ეს რატომ ხდება.

მაგალითისთვის, ეს სურათი გამოდგება მაკაროვის აპოლოგეტებისთვის.  სურათზე არის  არც მეტი არც ნაკლები 15 გლოკის დამტვრეული საკეტი! ნამდვილი განძი ინტერნეტ
„ექსპერტისთვის“ და „ჯოკერი“ ნებისსმიერ კამათში ფორუმებზე. ასეთი სურათის ნახვის მერე ყველაზე დიდი „გლოკოფილიც“ დაგნებდებათ. ვერდიქტი ნათელია: გლოკი ნაგავი იარაღი ყოფილა! სინამდვილეში ეს სურათი სულ სხვა ისტორიის ნაწილია. კი ნამდვილად სურათზე 15 დამტვრეული გლოკის საკეტია.  საინტერესო კიდე არის ის, რომ ეს არის გასაქირავებელი გლოკები ისრაელის ერთ ერთ ყველაზე სერიოზულ სასწავლო ცენტრში, რომელიც ამზადებს როგორც „ძალოვნებს“ ასევე კერძო პირებს. ერთ გლოკზე თვეში მოდის 10-15 ათასი გასროლა. ყველა ამ გლოკიდან გასროლილია 200 000-ზე  (დიახ ორასი ათასზე) მეტი ვაზნა. გარდა ამისა ამ იარაღებზე რამე იცვლებოდა მხოლოდ იმ შემთხვევაში თუ ის დეტალი ბოლომდე მწყობრიდან გამოდიოდა. სავარაუდოთ დამაბრუნებელი ზამბარები, რომ გამოცვლილიყო დროზე და არა მანამ სანამ ისინი შუაზე გატყდებოდნენ  ეს გლოკები კიდე უფრო დიდხანს გაძლებდნენ. „ადრე თუ გვიან ჩვენთან ყველა იარაღი გამოდის მწყობრიდან, უბრალოდ გლოკები უფრო დიდხანს ძლებენ ვიდრე სხვები“ ეს არის აღნიშნული სასწავლო ცენტრის უფროსი ინსტრუქტორის სიტყვები.

ასე, რომ მარტო სურათი არაფერს არ ნიშნავს. მნიშვნელოვანია ის ისტორია, რომელიც სურათის უკან დგას. ინტერნეტში იპოვით დამტვრეულ მაკაროვსაც და 2000 დოლარიან Les Baer 1911-საც.

კიდევ ერთი ილუსტრაცია, რომელიც გამოდგება იმ ექსპერტებისთვის ვინც თვლიან, რომ პლასტმასი არის სუსტი და ტყდება. დიახ სურათზე ნამდვილად არის გლოკის დამტვრეული ჩარჩო. მიზეზი არ გაინტერესებთ? არა მიზეზი არ არის პლასტმასის სისუსტე. გლოკზე რიგ რიგობით ადრე თუ გვიან მწყობრიდან გამოდის ბევრი დეტალი, უბრალოდ პლასტმასის ჩარჩო პრაქტიკულად არასდროს არ  ტყდება.  სკდება ლულები, იმტვრევა საკეტის სარკეები, ტყდება საბრძოლო ბჯენები, ტყდება „პინები“ და ზამბარები. ჩარჩო? ის პრაქტიკულად არ იცვითება. მაშ რამ გატეხა ის? მიზეზი მარტივია, სტანდარტულ გლოკ 19-ში ჩადეს გლოკ 19C-ს ლულა, ანუ ლულა აღჭურვილი კომპენსატორით. დენთის აირებმა ვერ იპოვეს გასაქცევი გზა 19-ის მთლიანი საკეტიდან (19C-ს საკეტი აღჭურვილია ფანჯრებით) და ამოტეხეს პლასტმასა. პლასტმასის სისუსტე არაფერ შუაშია. რა თქმა უნდა უნდა ვივარაუდოთ რომ ფოლადის ჩარჩო ასეთ ექსპერიმენტს გაუძლებდა მაგრამ ფოლადის და პოლიმერების შედარება უკვე სხვა თემაა და აქ უკეთესი უარესი არ არსებობს. არის ორი ტიპის მასალ, რომელიც გამოდგება იარაღიც ჩარჩოს დასამზადებლად და ორივეს აქვთ თავიანთი პლუსები და მინუსები.

ვიმეორებ დანგრეული იარაღის სურათი ჯერ არაფერს არ ნიშნავს თუ არ არის ცნობილი ის რამაც აქამდე მოგვიყვანა – კატასტროფის მიზეზი ან მიზეზები.

რაც შეეხება ფორუმებს, კამათებს და დისკუსიებს, მე 13 წელი ვარ ფორუმების აქტიური მომხმარებელი. თუმცა ბოლო წლებში ჩემი ინტერესი ფორუმებისადმი საკმაოდ შემცირდა. დღეს მე პრაქტიკულად პერიოდულად ვპოსტავ ორ-სამ პრაქტიკულად დახურულ ფორუმზე სადაც ძალიან ვიწრო წრე საუბრობს ერთმანეთში (არც ერთი ეს ფორუმი არ არის ქართული). ჩემი აზრი ფორუმებზე? კარგია და შეიძლება სახალისოც და სასარგებლოც იყოს მაგრამ ზომიერი დოზებით.  თუმცა ფორუმების და ინტერნეტ-ბატალიები არის გზა, რომელიც ალბათ თითქმის ყველა რამით გატაცებულმა უნდა გაიაროთ და მოგიწევთ გავლა. მეც ეს გზა გავიარე. ამავე დროს ფორუმი არის საოცარი საშუალება კონტაქტის ხალხთან, რომელიც სუნთქავს იგივე ჰაერით რაც თქვენ, თუნდაც ცხოვრობდეს თქვენგან რამოდენიმე ათას კილომეტრში.  უბრალოდ ნუ შეეხდებით შეცვალოთ სამყარო ფორუმებზე „პოსტვით“ და ყველაფეერი კარგად იქნება.

და ისევ გლოკი

September 26th, 2012

1982 წლის ოქტომბერში გლოკის პისტოლეტებზე პირველად დაიწერა ბელგიურ სპეციალიზებულ ჟურნალში.  მოკლე სტატია იუწყებოდა, რომ გლოკის სისტემის პისტოლეტი გახდებოდა სტანდარტული შეიარაღება ავსტრიის შეიარაღებულ ძალებში.

ამ მომენტამდე იარაღის მოყვარულთა ასე ვთქვათ ფართო მასებში ავსტრიული კომპანია გლოკის შესახებ პრაქტიკულად არ იყო არაფერი ცნობილი. პირველ კომერციულ წარმატებას კომპანია მიაღწია 1978 წელს და ის არ უკავშირდება ცეცხლსასროლ იარაღს. უბრალოდ ამ წელს ავსტრიულმა არმიამ მიიღო შეიარაღებაში ამ კომპანიის მიერ წარმოებული სამხედრო დანა მოდელი 78. მას მოყვა ხელყუმბარა, რომელიც ამ კომპანიამ შექმნა “დინამიტ-ნობელთან” ერთად. ხელყუმბარას ქონდა პლასტმასის კორპუსი და აფეთქებისას ის წარმოქმნიდა დაახლოებით 5 000 -ს ნამსხვრევს.

კომპანია გლოკი დაარსდა 1962 წელს ავსტრიაში, ქალაქ დოიჩ-ვაგრამში

გლოკი (Glock) გერმანულად ნიშნავს ზარს, და ის არის ამ კომპანიის მფლობელის გასტონ გლოკის გვარი. 1980 წლამდე გასტონ გლოკს ქონდა ნული გამოცდილება ცეცხლსასროლ იარაღში. მიზეზი, რის გამოც ის ჩაერთო ამ საკითხში ერთ ერთი წყაროს მიხედვით იყო სურვილი მიეღო სამეწარმეო კომპენსაცია იმ შემთხვევაში თუ ავსტრიული არმიისთვის არჩეული იქნებოდა უცხოური წარმოების პისტოლეტი. 1980 წელს ავსტრიის შეიარაღებულმა ძალებმა გამოაცხადა კონკურსი ახალ პისტოლეტზე, რომელსაც უნდა შეეცვალა იმ დროისთვის შეიარაღებაში მყოფი გერმანული Walther P38-ის მოდიფიკაციები. თუ წყაროს დაუჯერებთ ნიჭიერი ინჟინერი გაოცებული დარჩა იმ ტექნოლოგიებით, რომლებიც გამოიყენებოდა პისტოლეტების წარმოებისთვის  და გადაწყვიტა გარკვეული რამეების შეცვალა და წარმოედგინა საკუთარი ხედვა იმაზე თუ როგორი უნდა ყოფილიყო თანამედროვე პისტოლეტი. აქ უნდა აღინიშნოს, რომ გასტონ გლოკი არ იყო ბიზნესმენი, რომელმაც უბრალოდ გამოიყენა სხვისი ნიჭი და ცოდნა და ის ფულად აქცია. ეს ასე არ არის. ის არის ამ პისტოლეტის უშუალო ავტორი. სწორედ მან შეიძინა თავდაპირველად რამდენიმე პოპულარული იმ დროს პისტოლეტი და შეისწავლა მათი კონსტრუქცია და მოქმედების პრინციპები. მას ასევე ამოიღო საპატენტო არქივიდან სხვა პისტოლეტების ნახაზი და სწორედ ამიტომ გადაწყვიტა მან გამოეყენებინა დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის მუშაობის პრინციპი, რომელიც პირველად გამოყენებულ იქნა ავსტრიულ როტ-შტეირში. ეს პისტოლეტი კი შექმნილი იყო 1907 წელს. ის თავად ცდიდა პირველ გლოკებს და როგორც ერთი წყარო იუწყება გასტონ გლოკი ისროდა მარცხენა ხელით, იმიტომ რომ თუ პისტოლეტი აფეთქდებოდა მას დარჩებოდა მარჯვენა ხელი, რომლითაც ის გააგრძელებდა ნახაზების შედგენას. ამ ისტორიას აქვს ბევრი საერთო მეორე ისტორიასთან, რომელიც უკავშირდება რონი ბარეტს და მის მსხვილკალიბრიან სნაიპერულ შაშხანას, რომელმაც ასევე ბევრი რამ შეცვალა იარაღის წარმოების სამყაროში. ბარეტს ასევე არ ქონდა გამოცდილება, ის ასევე იყენებდა მეთოდებს, რომელიც დღეს სასაცილო იქნებოდა.  მაგალითად ხაზავდა სამზარეულოს მაგიდაზე და პირველ სროლებს ახორციელებდა სასხლეტზე მიბმული ზონარის საშუალებით. ამ ორივე დილეტანტმა მიუხედავად ყველაფრისა შეცვალეს ძალიან ბევრი რამე და ორივე ამისთვის იმსახურებს პატივისცემას და აღიარებას.

გასტონ კლოკმა შეიტანა განაცხადი პატენტზე 1981 წლის 30 აპრილს . ვინაიდან ეს იყო მისი მე-17 განაცხადი, პისტოლეტს დაერქვა გლოკ 17.

გასტონ გლოკი. დღეს ის 83 წლის არის და კვალვ ხელმძღვანელობს თავის კომპანიას. “ის რომ მე არ ვიცოდი  არაფერი (პისტოლეტებზე) იყო ჩემი უპირატესობა” განაცხადა მან ერთ ერთ ინტერვიუში.

გასტონ გლოკს დაჭირდა კიდევ ხანმოკლე კონსულტაციები გერმანულენოვან ექსპერტებთან, რის შემდეგაც პისტოლეტის პირველი პროტოტიპი მზად იყო 6 თვეში, რაც იმ დროინდელი სტანდარტებით იყო ძალიან ხანმოკლე პერიოდი.

1983 წელს, როდესაც დასრულდა საგამოცდო პროგრამა,  გლოკმა მიიღო პირველი შეკვეთა 25 000 პისტოლეტზე. იმ დროს გლოკის წარმოებაში მუშაობდა 45 კაცი.

მე არ ვიქნები პირველი და უკანასკნელი, თუ დავწერ რომ გლოკმა მთლიანად შეცვალა წარმოდგენა პისტოლეტების წარმოებაზე პისტოლეტების დიზაინი და იქონია უდიდესი გავლენა თანამედროვე პისტოლეტების დიზაინზე. დღეს გლოკი მიუხედავად იმისა, რომ კვლავ არის გამორჩეული, კვლავ არის თანამედროვე და კვლავ იყენებს თანამედროვე მასალებს ის ისეთივე კლასიკური იარაღია, როგორც Colt Single  Action Army ან Luger P08. ის აბსოლუტურად ადეკვატურად გამოიყურება, როგორც სპეცრაზმელის ასევე ტეხასელი კოვბოის ხელში.

გასტონ გლოკის კონცეფციის წარმატებაზე მეტყველებს მისი პისტოლეტის კლონების რაოდენობა, რომლებიც პრაქტიკულად ბოლომდე იმეორებენ ავსტრიული პისტოლეტის კონცეფციას, მაქსიმალური სიმარტივე და ტექნოლოგიურობა, პოლიმერის ჩარჩო, ხელის მცველის და ჩახმახის არ არსებობა.

დღეს კომპანია გლოკში ასეულობით ადამიანი მუშაობს. კომპანიას აქვს მსხვილი აშშ-ს ფილიალი და ორი მაღალტექნოლოგიური სასროლეთი, ასევე გააჩნია წარმომადგენლობები სამხერთ ამერიკაში, ურუგვაიში, არაბეთის გაერთიანებულ საემიროებში და ჰონგ-კონგში. კომპანია მოღვაწეობს ქველმოქმედებაში, ყავს საკუთარი სასროლოსნო ნაკრები, აფინანსებს NASCAR-ში მონაწილე სარბოლო ნაკრებს. გასტონ გლოკს ასევე ეკუთვნის ავსტრიის საუკეთესო საჯინიბოც.

1985 წელს გლოკმა გახსნა წარმოამდგენლობა აშშ-ში, ხოლო 1986 წლის იანვარში გლოკის პისტოლეტების პირველი პარტიის იმპორტი მოხდა.

უდიდესი როლი გლოკის წარმატებაში ითამაშა აშშ-მ. გლოკი გაჩნდა საჭირო დროს და საჭურო ადგილას.  80-ან წლებში მიდიოდა აშშ-ის პოლიციური სამსახურების მასიური გადაიარაღება. რევოლვერს ცვლიდნენ ავტომატური პისტოლეტები, ხოლო გლოკი იყო ყველაზე მარტივი, ყველაზე იაფი, ყველაზე საიმედო და ყველაზე ადვილი სასწავლებლად.  ფუნქციურად ის დიდად არ განსხვავდებოდა რევოლვერისგან, მოათავსე მასში სავსე მჭიდი, მოათავსე ვაზნა სავაზნეში და ის მზადაა გამოყენებისთვის.  ძალიან მალე მომხმარებლები მიხვდნენ რომ გლოკი არ არის იაფი ერთჯერადი იარაღი. ის არის გამძლე, საიმედო და ზუსტი. უფრო გამძლე, უფრო საიმედო და უფრო ზუსტი ვიდრე ნებისმიერი სხვა პისტოლეტი, რომელიც იმ დროს იყო ხელმისაწვდომი.

უნდა კიდევე ერთხელ აღინიშნოს, რომ გლოკი არ იყო პიონერი არც პოლიმერების გამოყენებაში ისევე როგორც მისი პისტოლეტი არ იყო უნიკალური კონსტრუქციულად. მანამდე 10 წლით ადრე, გერმანულ კომპანია ხეკლერ&კოხს ქონდა საკამოდ საინტერესო ორი პისტოლეტი Vp70 და P9, რომლებსაც ბევრი საერთო ქონდათ გლოკთან თუმცა მთლიანობაში ორივე ეს პისტოლეტი აღმოჩნდა წარუმატებელი და დიდი გავლენა არ იქონია საერთოდ პისტოლეტების კონსტრუქციის განვითარებაზე. მეორეს მხრივ გლოკმა შეძლო გაეერთიანებინა მის პროექტში როგორც ტექნოლოგიურობა ასევე თავად პისტოლეტის შესანიშნავი საბრძოლო თვისებები. ამიტომ კიდევ ერთხელ მინდა გავამახვილო ყურადღება იმ ფაქტორებზე, რომლებმაც განაპირობეს გლოკის პისტოლეტების წარმატება და რაც გამოარჩევს მას დღესაც, როდესაც უკვე 30 წელია გასული.  დღეს ყველაფერი ქვემოთ ჩამოთვლილი არავის შეიძლება არ მოეჩვენოს რაიმე განსაკუთრებულად მაგრამ 80-ან წლებში ეს თავისებურებები იყო პრაქტიკულად რევოლუციური.

 

აშშ-ში გლოკი გახდა ბესტსელერი. ის ისეთივე მარტივია მოხმარებაში როგორც რევოლვერი, განსხვავებით იმ დროს არსებული სტერეოტიპებისგან ის იყო აბსოლუტურად საიმედო და მარტივი, ხოლო BATF-მა აღიარა მისი მექანიზმი როგორც მხოლოდ ორმაგი მოქმედების და ამით გახადა ის აბსოლუტურად პოლიტკორექტული პოლიციისთვის, რომელსაც არ სურდა “განსაკუთრებულად საშიში” – შეყენებული იარაღის ნახვა მათი თანამშრომლების ხელში. სურათზე არის ასახული პოლიციური იარაღის ორი პარადიგმა, მარცხნივ Smith&Wesson Model 10, რომელიც თითქმის 100 წელი იყო განსახიერება პოლიციური იარაღის და მისი შემცვლელი Glock 17, რომელიც ასეთია უკანასკნელი 30 წელი.

ტექნოლოგიურობა. გლოკის წონის 83% -ს შეადგენენ ლითონის დეტალები, 17% პოლიმერისგან დამზადებული დეტალებია. გლოკი არ იყო პირველი პისტოლეტი, რომელიც იყენებდა პოლიმერის დეტალებს, თუმცა ის იყო ყველაზე ტექნოლოგიური. გლოკის ჩარჩოს დასამზადებლად საჭიროა 80 წამი ხოლო საკეტის დასამზადებლად რკინის საჭრელი დანადგარების გამოყენებით 8 საათი. ყველა დეტალი (გარდა ჩამკეტი ბლოკისა) განლაგებული ჩარჩოში არის დამზადებული პრესით (stamping, штамповка) რაც ძალიან იაფი გამოდის. მინიმალური პროცესების რაოდენობა არის საჭირო მაგალითად საკეტის დასამზადებლად. ეს ასევე მიიღწევა სპეციალურად გლოკისთვის დამზადებული რკინის საჭრელი დანადგარების გამოყენებით. თავისთავად საკეტიც მარტივი ფორმისა არის და არ არის გადატვირთული ზედმეტი ელემენტებით, რომლებიც საჭიროებენ “გამოჭრას”.

გლოკმა ასევე გამოიყენა მაღალტექნოლოგიური ფოლადის დამუშავების მეთოდები. დაფარვა ცნობილი კომერციული სახელით Tenifer-ი ქმნის უნიკალურად მდგრად ზედა ფენას, რომელიც უძლებს პრაქტიკულად ნებისმიერ დატვირთვას, რომელსაც პისტოლეტი განიცდის ექსპლუატაციის დროს და ასევე იცავს დეტალს მავნე ზემოქმედებისგან. სოფლურ ენაზე რომ აღვწერო ეს პროცესი, რკინის დეტალები იძირება 500 გრადუსამდე გაცხელებულ ციანიდის აბაზანაში რა დროსაც ხდება რკინის დეტალის ზედაპირის „ცემენტირება“. ასეთი ზედაპირს (მისი სისქე შეადგენს დაახლოებით 0.05 მმ-ს) უფრო ძლიერი ანტი კოროზიული თვისებები აქვს ვიდრე უჟანგავ ფოლადს, ის არ იკაწრება და არ იჭეჭყება. როკველის სკალით მისი სიმკვრივე 68-64 ერთეულს შეადგენს, რაც ცოტათი უფრო ნაკლებია ვიდრე საწარმოო დანიშნულების ალმასის სიმკვრივე. გარდა მკაცრი ოფიციალური ტესტირებებისა ყველგან სადაც გლოკი შეიარაღებაში იქნა მიღებული,  რამდენი სამოყვარულო ტესტირება აქვს გავლილი ამ პისტოლეტს იმისთვის, რომ დაედგინათ სად გადის მისი გამძლეობის ზღვარი. პისტოლეტებს ათრევდნენ მანქანაზე გამობმულს, აგდებდნენ სახურავიდან, ვერტმფრენიდან, თვითმფრინავიდან, ესროდნენ „გეკოს“ მარხავდნენ მიწაში რამდენიმე წლით, ძირავდნენ ოკეანეში და ინახავდნენ მოყინვის საწინააღმდეგო ქიმიურ ხსნარში. მე ჯერ ასეთი ტესტირების შედეგად განადგურებული გლოკი არ მინახავს. თუ მომაწოდებთ ინფორმაციას დიდი სიამოვნებით გავეცნობი მას. არის კიდევე ერთი მაგალითიც, რომლის შესახებ ჩემთვის ცოტახნის წინ გახდა ცნობილი. ქარიშხალ კატარინას დროს ბევრი პოლიციური განყოფილება დაიტბორა. მას მერე რაც წყალი წავიდა და შესაძლებელი გახდა საიარაღო ოთახებამდე მიღწევა როგორც ამბობენ, მხოლოდ გლოკის პისტოლეტები იმყოფებოდნენ მუშა მდგომარეობაში, მაშინ როდესაც სხვა მწარმოებლის პისტოლეტების უმეტესი ნაწილი მწყობრიდან გამოვიდნენ კოროზიის გამო….

 

ეს გლოკი რამოდენიმე კვირა იდო წყლის ქვეშ, ჩაძირულ სახლში. მიუხედავად კოროზიისა იარაღი მზადაა გამოყენებისთვის. ორი სხვა იარაღი ზიგი და ხეკლერი მწყობრიდან გამოვიდა. გლოკებიც იჟანგება უბრალოდ ის უკეთესად არის დაცული კოროზიის ზემოქმედებისგან. ეს ცხადია მხოლოდ ერთი შემთხვევაა მაგრამ ის გამოდგება, როგორც კარგი ილუსტრაცია.

იარაღის ინტენსიური ექსპლუატაცია (ანუ სროლა)  იწვევს შეხების წერტილებში დატვირთული დეტალების დეფორმაციას (peening, наклеп). ეს განსაკუთრებულად აქტუალურია ბიუჯეტური იარაღისთვის, რომლებსაც აქვთ დაბალი ხარისხის ან საერთოდ არ აქვთ დატვირთული დეტალების თერმული დამუშავება. მე მინახია ბიუჯეტური პისტოლეტები ასეთი ცვეთის ნიშნებით. ასევე მე დავათვალიერე სულ ახალი ჩემი Glock 17 და Glock 19 რომლიდანაც 9 წლის განმავლობაში გასროლილი იქნა მინიმუმ 25 000 ვაზნა. ორივე იარაღის დეტალების მდგომარეობა იყო პრაქტიკულად იდენტური და მხოლოდ ექსპერტის თვალი თუ შეამჩნევდა მცირე სხვაობებს რამდენიმე ადგილას.

კონსტრუქციის სიმარტივე. გლოკი არ არის პრიმიტიული იარაღი მიუხედავად იმისა, რომ შედგება 33 დეტალისგან რაც  დაახლოებით ორჯერ უფრო ნაკლებია ვიდრე იმ დროს ტიპიურ პისტოლეტების კონსტრუქციაში იყო გათვალისწინებული. დეტალების სიმცირე და კონსტრუქციის სიმარტივე მიიღწევა მაღალი ტექნოლოგიების გამოყენებით და კონსტრუირების მაღალი დონით.

 

დააკვირდით ამ სამ ნახაზს, და შეაფასეთ გლოკის კონსტრუქციის სიმარტივე სხვა იმ ეპოქისთვის ორ ტიპიურ პისტოლეტთან შედარებით: Beretta 92 და  CZ 75.

1983 წლიდან დღემდე გლოკს პრაქტიკულად არ განუცდია არანაირი მნიშვნელოვანი კონსტრუქციული ცვლილება. ტექნიკურად და ერგონომიულად გლოკი დღეს ისეთივეა, როგორც 30 წლის წინ რაც მეტყველებს თავდაპირველი იდეის სრულყოფილებაზე. ყველაზე რადიკალური ცვლილებად შეიძლება ჩაითვალოს მეოთხე თაობის გლოკები, რომლებიც გარედან განსხვავდებიან „კლასიკური“ გლოკებისგან. კონსტრუქცია დარჩა უცვლელი, შეიცვალა რამდენიმე ელემენტი მხოლოდ. ტარს დაემატა მოსახსნელი სხვა და სხვა ზომის პანელები, მჭიდის ღილაკი გახდა ორმხრივი, შეიცვალა ტარის ტექსტურა და ასევე შეიცვალა დამაბრუნებელი ზამბარის კონსტრუქცია.  თავდაპირველად მომხმარებლებმა არ მიიღეს კარგად ახალი გლოკები. გარკვეულ წილად ამის მიზეზი იყო გარკვეულმა პრობლემებმა ამ მოდიფიკაციის სერიაში გაშვებისას, თუმცა ეხლა მეოთხე თაობის გლოკები პრაქტიკულად ისეთივე პოპულარულია, როგორც წინა თაობის პისტოლეტები. მე პირადად მიმაჩნია, რომ საუკეთესო გლოკები არიან მესამე თაობის, მაგრამ ეს ჩემი სუბიექტური აზრია.

გლოკის ოთხივე თაობა.

 

1992 წელს გლოკმა შეცვალა რამოენიმე დეტალის დიზაინი და შესთავაზა უფასო “აპგრეიდი” ყველა გლოკის პატრონს. ცვლილებები ეხებოდა დამრტყმელს, ექსტრაქტორს, დამრტყმელის მცველს, ექსტრაქტორის ზამბარის ღერძს და სასხლეტის ბერკეტს. ეს არის პირნციპში ერთადერთი მნიშვნელოვანი ცვლილება გლოკის “შიგნეულობებს”.

ერთ ერთი მნიშვნელოვანი  უპირატესობა, რაც გააჩნია გლოკს ჩემი აზრით არის ის, რომ ის მთლიანად იშლება პრაქტიკულად ერთი ლურსმნის დახმარებით. შეიძლება ეს არ არის კრიტიკული მნიშვნელობის კრიტერიუმი, მაგრამ  მე მიმაჩნია მნიშვნელოვან უპირატესობად ის, რომ შესაძლებელია პისტოლეტის დეტალური დათვალიერება და გაწმენდა ნებისმიერ პირობებში, სპეციალური ინსტრუმენტების გარეშე. საკეტში არ არის არც ერთი შტიფტი. ჩარჩოში განლაგებული სამი შტიფტი, რომლების ამოსაღებად არ არის საჭირო დარტყმები საკმარისია უბრალოდ დააწვეთ მათ ხელით.

მეორე თაობის გლოკების წარმოება დაიწყო 1988 წელს

ტექნოლოგიურობა და სიმარტივე განაპირობებს იმ ფაქტს, რომ გლოკების პისტოლეტების არსენალი არ საჭიროებს მაღალკვალიფიციურ მეიარაღეებს. გლოკის მეიარაღეების სასერტიფიკაციო კურსი გრძელდება მხოლოდ 1 (ერთი) დღე ….

ბუნებრივია, ნაკლები დეტალების რაოდენობა ამცირებს ალბათობას რაიმე ტექნიკური პრობლემების. თუმცა ეს თეზისი ყოველთვის არ არის სწორი რა თქმა უნდა. გლოკის საიმედოობაზე რამე ახლის დაწერა შეუძლებელია. რეალობა ადასტურებს, რომ გლოკის ერთ ერთი ყველაზე ძლიერი მხარე არის საიმედოობა და ეს მინიმალური მოვლის პირობებში. კონტრაქტორები “ქვიშიან ქვეყნებში” ცალმხრივად ირჩევენ მხოლოდ გლოკებს ხოლო ინტერნეტში გახდა ტრენდი, ეგზოტიკური და უჩვეულო ტესტის მოგონება, რომელიც აიძულებს გლოკს “გაჩუმდეს”. გლოკი უბრალოდ გახდა საიმედოობის სინონიმი.

Glock 20 და 29 გათვლილი ძლიერ კალიბრზე 10mm Auto ითვლებიან ერთადერთ პისტოლეტებად, რომლებიც უპრობლემოდ მუშაობენ მთელი სიცოცხლის ცილის განმავლობაში ამ კალიბრის ყველაზე ძლიერ მუხტებთან.

ურთიერთ თავსებადობა. ავსტრიის არმიის მოთხოვნები ითვალისწინებდა დეტალების სრულ თავსებადობას, რომლებიც არ უნდა საჭიროებდნენ ხელით მორგებას. ჭკვიანურმა მოთხოვნამ შესანიშნავი შედეგები გამოიღო. იმისთვის, რომ დადასტურებულიყო ამ მოთხოვნის შესრულება, რამდენიმე ათეული პისტოლეტი დაიშალა, ნაწილები აირია და ამ  დეტალებისგან მოხდა პისტოლეტების ხელახლა აწყობა, რის შემდეგაც ტესტირებები განახლდა. ამის წყალობით ერთი და იგივე მოდელის პისტოლეტები თავსებადია 100%. თავისთავად ცხადია ეს მიიღწევა დეტალების ხარისხის და ზომების მკაცრი კონტროლით. გლოკის წარმოებაში ეს პროცესი მთლიანად ავტომატიზებულია.

შემდგომ გასტონ გლოკი უფრო შორს წავიდა და მომდევნო მოდელებიც პროექტირდებოდნენ ამ მოთხოვნის გათვალისწინებით, რის წყალობითაც დეტალების თავსებადობა სხვა და სხვა მოდელის გლოკებს შორის შეადგენს 65%-დან 95%-მდე. ბუნებრივია, რომ სხვა და სხვა კალიბრის პისტოლეტებში იქნება განსხვავებული გეომეტრიის დეტალები.  მჭიდები ასევე თავსებადია, თუ კალიბრი იდენტურია უფრო დიდი მჭიდის გამოყენება შეიძლება უფრო მცირე ზომის პისტოლეტში (გამონაკლისი არის Glock 36, რომელიც იყენებს უნიკალურ ერთ რიგიან მჭიდს).

სროლისუნარიანობა გარდა ყველასთვის ცნობილი გლოკების თავისებურებებისა (ტარის კუთხე, ლულის ღერძის დაბალი სიმაღლე და ა.შ.) მე დამატებით აღვნიშნავდი იმას, რომ იარაღი არის თხელი, არ აქვს გარეთ გამოშვერილი დეტალები, რაც აადვილებს თუნდაც ყველაზე დიდი .45 და 10მმ-ნი კალიბრის მოდელების ტარებას. საკეტის ზედა ნაწილი ბრტყელია და ერთგვაროვანი, რის გამოც ის პრაქტიკულად გამოიყენება, როგორც სამიზნე ხარიხა თოფებში.  სწრაფი „საბრძოლო/თავდაცვითი“ სროლა ადვილია. გლოკის სასხლეტი ერთნაირია პირველიდან ბოლო გასროლამდე. ეს კიდე ზოგავს დროს პისტოლეტის ათვისებისას. მოგეხსენებათ ორმაგი მოქმედების პისტოლეტების სასხლეტს გააჩნია ორი რეჟიმი, სროლა შეყენებული და დაშვებული ჩახმახიდან, ეს კიდე გულისხმობს მეტ დროს და ამუნიციას, დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის ორივე რეჟიმის ათვისებისთვის. ორმაგი მოქმედების პისტოლეტის მფლობელის სპეციფიური ვარჯიშია გასროლა დაშვებული ჩახმახით და მოყოლებული მეორე გასროლა უკვე ერთმაგი მოქმედების რეჟიმში. გლოკის პატრონი თავისუფალია ასეთი სირთულეებისგან. გლოკების სროლისუნარიანობაზე მეტყველებს მისი ფართო გავრცელებაც პრაქტიკული სროლის ყველა დისციპლინებში.

რესურსი. შეიძლება ვცდები, მაგრამ გლოკი არის პირველი პისტოლეტი, რომლის შემთხვევაშიც რესურსის საკითხი მსროლელისთვის გახდა წმიდა თეორიული საკითხი. არსებობს უამრავი დოკუმენტირებული ტესტირება, რომლის დროსაც გლოკის პისტოლეტებმა გადააბიჯეს 100 000 გასროლიან ზღვარს და ეს პრაქტიკულად წვრილმანი დეტალების გამოცვლის გარეშე. თუ ამუნიცია არის ხარისხიანი და ჯდება სპეციფიკაციებში გლოკის რესურსი პრაქტიკულად იქნება ამოუწურავი. ცნობილია ჩაკ ტეილორის და მისი Glock 17-ის ტესტი. თუ სწორედ მახსოვს ბოლო ჩვენება იყო 380 000 გასროლა. ავსტრიულმა კომპანია ჰირტენბერგერმა ასევე გამოცადა გლოკი და სულ გასროლილ იქნა 342 000 ათას ვაზნამდე. ეს იარაღი გამოფენილი იყო ერთ ერთ გამოფენაზე შესაბამისი განმარტებით. 342 ათასზე პისტოლეტს გაებზარა ლულა. საქმე იმაშია, რომ 342 000 ვაზნიდან 60%-ს შეადგენდა ე.წ. სატესტო მუხტები, რომელთა წნევა ბევრად აღემატება სტანდარტული ვაზნების სამუშაო წნევებს.

სხვა თავისებურებები. თავდაპირველად მე არ მომწონდა იდეა იარაღის ტარების, ვაზნით სავაზნეში, რომელსაც არ გააჩნდა მცველი და ამავე დროს იქნებოდა ნახევრად შეყენებული. გლოკის ადრინდელ ინსტრუქციებში ასევე ეწერა რჩევა, რომლის მიხედვითაც მფლობელს უნდა მოეთავსებინა ვაზნა სავაზნეში უშუალოდ სროლის წინ. პრაქტიკულმა ექსპლუატაციამ დაადასტურა, რომ შეუძლებელია გამართული გლოკიდან მოხდეს გასროლა თუ არ მოხდა სასხლეტზე დაჭერა. ხოლო ყველაფერთან ერთად გლოკი სავაზნით სავაზნეში ითხოვს სასხლეტის თითის დისციპლინის  შესრულებას რაც არის კარგი. პისტოლეტს არ გააჩნია ორი ღოლაკი, მჭიდის და საკეტის  შემაკავებლის. არანაირი მცველი, „დეკოკერი“ ან ასეთი რამე. ის არის ძალიან მარტივი და ეფექტური მოხმარებაში. მისი შესწავალა დვილია. დამრტყმელ სასხლეტი მექანიზმის გაკონტროლება შესაძლებელია სასხლეტის მდგომარეობის მიხედვით. თუ ის წინ არის იარაღი ნახევრად შეყენებულია, თუ უკან ესეიგი სავაზნე ცარიელი უნდა იყოს. ეს თავისთავად არ ნიშნავს ახალ სიტყვას იარაღის უსფრთხოებაში თუმცა ინფორმირებას უკეთებს მსროლელს მისი პისტოლეტის შესაძლო მდგომარეობის შესახებ. მჭიდები არის ნებისმიერი ავტომატური პისტოლეტის სუსტი წერტილი. მაგრამ არა გლოკის. გლოკის მჭიდებზე გათვლილი რამდენიმე სხვა იარაღი. იმიტომ, რომ ეს მჭიდები არიან პრაქტიკულად უკვდავი. ჩემთვის უცნობია, რატომ აქვს გლოკის მჭიდის ხუფს ისეთი კონსტრუქცია, რომელიც დამატებით აფიქსირებს მათ მჭიდის კორპუსზე, მაგრამ ფაქტია, რომ გლოკის მჭიდები იტანენ ექსპლუატაციას ყელაზე რთულ პირობებშიც კი. ბევრი კომპანია უშვებს მჭიდებს გლოკებისთვის, მაგრამ ორიგინალურ მჭიდებს ჯერ ვერც ერთმა ვერ აჯობა.

გლოკ 17-ის (პირველი გლოკის პისტოლეტების ოჯახში) მჭიდის დიდი ტევადობა განისაზღვრა იმ მოთხოვნით, რომელიც წარმოადგინა ავსტრიის არმიამ. დიდი ტევადობის შემთხვევაში საჭირო იქნებოდა მხოლოდ ერთი მჭიდი კომპლექტში ნაცვლად ორისა, რაც დაზოგავდა სახსრებს.

სამწუხაროდ არის კატეგორია დაკომპლექსებული, გაუწვრთნელი  მსროლელების, რომლებსაც ჭირდებათ ბევრი მცველი პისტოლეტზე, იმისთვის რომ დაძლიონ შიში იარაღის მიმართ. გლოკი ისვრის მხოლოდ მაშინ როდესაც აჭერთ სასხლეტს. მე ეს მაკმაყოფილებს. ყველაფერი დანარჩენი არის ისტორია.: 10 მლნ გამოშვებული პისტოლეტი, 65-70% ამერიკელი ძალოვნების, რომლებიც იყენებენ გლოკს,  50 ქვეყნის ძალოვანი სტრუქტურები, რომლებმაც შეისყიდეს გლოკის პისტოლეტები, უამრავი კლონი და კოპია და ა.შ.  საქართველოშიც კი სადაც ჯერ ჯერობით სერიოზული პრობლემებია ყველაფრის ათვისებაში, რაც ცოტათი უფრო რთულია ვიდრე ქვა, გლოკი სერიოზული რეპუტაციით სარგებლობს.  გლოკი მუშაობს და მუშაობს კარგად.  პისტოლეტი, რომელიც ქარხნულ კონფიგურაციაში ჰპოვებს აღიარებას, სამოქალაქოებში, პოლიციელებში, სპორტსმენებში, „სპეცებში“ და სამხედროებში იმსახურებს პატივისცემას.

 

 

დეივ სევინი, სპორტსმენი მსროლელი, რომელიც ცნობილია იმით, რომ იგებდა ნებისმიერი ფორმატის სასროლოsნო შეჯიბრებებს პრაქტიკულად ქარხნული გლოკით და ჯობნიდა მსოფლიო კლასის მსროლელბს, რომლებიც იყენებდნენ მძიმედ მოდიფიცირებულ სპეციალიზირებულ პისტოლეტებს. სურათზე ის არის თავისი საფირმო Glock 34-ით.

პს

იარაღს და მათ შორის გლოკებსაც აწარმოებენ ადამიანები, ადამიანები აკონტროლებენ ავტომატიზირებულ წარმოებას და ადამიანები ქმნიან იმ დაზგებს და რობოტებს, რომლებიც აწარმოებენ იარაღს. შეცდომები ხდება და არც გლოკი არის გამონაკლისი. ხანდახან ადგილი აქვს ბრაკს ან ტექნოლოგიის დარღვევას, რასაც მოყვება პისტოლეტის დეტალების თვისებების დეგრადაცია. გარდა ამისა ჩემთვის დღემდე გასაკვირია, რატომ არ შეცვალა გლოკმა პლასტმასის სამიზნე მოწყობილობების კონსტრუქცია. ეს ნაწილები არ არის ისეთი გამძლე, როგორც დანარჩენი იარაღი. ამიტომაც კარგი ხარისიხს რკინის სამიზნე მოწყობილობები არის აუცილებელი რამ გლოკზე. ხოლო მათი გამოცვლა ამ პისტოლეტზე არის ადვილი, შესაბამისად ბევრი სხვა და სხვა მოდელიც ხელმისაწვდომია. ორი სიტყვით მინდა შევეხო „დანგრეული“ გლოკების სურათებს. ეს აიხსნება ჩემი აზრით იმით, რომ გლოკი მილიონობით არის გამოშვებული და ის არის ალბათ ყველაზე მოდიფიცირებადი პისტოლეტი, ის იაფია და ამიტომაც მას ხშირად იყენებენ როგორც მოდიფიკაციის ბაზას. ბუნებრივია, რომ დღეს როდესაც ყველას აქვს ტელეფონში ციფრული კამერა ინტერნეტში ყველანაირ სურათს ვნახავთ. ხშირად ასეთ სურათს არ ახლავს ტან დეტალური ახსნა იმისა, თუ რა მოხდა. შემიძლია მხოლოდ დაგარწმუნოთ, რომ შემთხვევები, როდესაც გლოკმა უმტყუნა მსროლელს და განიცადა სტრუქტურული დაზიანება ეხება მხოლოდ გადატენილი ვაზნების გამოყენებას. მეორეს მხრივ თუნდა ვაზნის დეტონაციის შემთხვევაშიც, მაქსიმალური დაზიანება, რომელსაც იღებს პატრონი არის ხელზე  მცირე ნაკაწრები და უმნიშვნელო დამწვრობა. ჩემი აზრით “ფეთქებადი” გლოკები არის წმიდა ინტერნეტ-ფენომენი, ვინაიდან მე ასეთი პრობლემის არსებობის შესახებ სპეციალურ ლიტერტაურაში ჯერ არსად არ წამიკითხავს.

 

“რედაქტორის სვეტი” 10.09.2012 -თურქული თოფები და ა.შ.

September 10th, 2012

თემა, რომელსაც მინდა შევეხო ძალიან აქტუალურია და ეხება თურქულ იარაღს, კონკრეტულად კი თურქულ თოფებს. ქართულ ფორუმებზე და დარწმუნებული ვარ სუფრებზეც სადაც მონადირეები ან ისინი ვინც თავის თავს ასეთად თვლის იკრიბებიან ეს არის ნომერ პირველი განხილვის თემა. მიზეზი ამისი ცხადია არის ამ ქვეყანაში წარმოებული თოფების მომრავლება.  ალბათ ლომის წილი მოდელების გამის, რომელიც წარმოდგენილია დღეს მაღაზიებში არის თურქული წარმოების. ფასებიც მიმზიდველია, თოფები კარგად გამოიყურება, მაგრამ ჩემი გადმოსახედიდან აქ მთავრდება ამ თოფების პლუსები. ავხსნი ჩემ პოზიციას, უკანასკნელი 3 წლის განმავლობაში „პომპები“ ჩემი განსაკუთრებული ყურადღების ქვეშ არის. მათ შორის მეც მქონდა და მხვდება სხვის ხელებში საკმაოდ ბევრი თურქული თოფიც. ჩემი პრეფერენციები ამ კლასის იარაღში ბლოგის მკითხველებისთვის ცნობილია, ეს არის ამერიკული მოსბერგის, 590 სერიის თოფები. წლების განმავლობაში მე რამდენიმე ათასი ვაზნა მაქვს ნასროლი სხვა და სხვა თოფებიდან ისევე, როგორც თვალს ვადევნებ სხვა თოფების ინტენსიურ ექსპლუატაციას ჩემი მეგობრების ხელებში. მთელი ამ პერიოდის განმავლობაში მე არ მინახია არც ერთი პრობლემა, უფრო მეტიც არც ერთი დაბრკოლება ამერიკულ „პომპებთან“. მე მინახია რამდენიმე იშვიათი პრობლემა ვაზნების მიწოდებაში იტალიური FABARM-ის თოფებში და მინახია საკმაოდ ბევრი პრობლემა თურქულ თოფებთან. ჩემ Stoeger Sp312-ზე დაახლოებით 300-350 ვაზნის შემდეგ გატყდა დამრტყმელი. დაახლოებით 150 ვაზნის შემდეგ აქ დამზადებული ეს დეტალი ისევ გატყდა და ასევე გატყდა მეორე Sp312 დამრტყმელიც (ნემსა), რომელიც ჩემ მეგობარს ეკუთვნოდა. სულ ახალი, ყუთიდან, Akkar Karatay Taktik არ მუშაობდა და არ აწვდიდა ვაზნებს. ამის შესახებ მე ვწერდი უკვე ჩემ ბლოგზე. სულ ბოლოს პიროვნებამ მოიტანა სულ ახალი, გაუხსნელი, მაღაზიაში ნაყიდი Hatsan Escort, რომელიც ეგრევე გავიტანეთ სასროლად. თოფი ისევ არ აწვდიდა ვაზნებს. სწორედ ამ შემთხვევამ მიბიძგა ეს „მინი-სტატია“ დამეწერა.  სათქმელი უნდა ითქვას. ვიცნობ რამდენიმე ადამიანს, რომლებმაც იყიდეს ATA-ს ფირმის ნახევრად-ავტომატური თოფები და მალევე გაყიდეს პრობლემატური საიმედოობის გამო. ვიცნობ რამდენიმე ფორუმის წევრს, რომლებმაც იყიდეს იგივე თოფები, ძალიან აქებდნენ და მერე ზედმეტი ხმაურის გარეშე ასევე გაყიდეს. მეორად ბაზარზე პრაქტიკულად ახალი ATA-ს თოფების სიმრავლე საკმაოდ დაბალ ფასად, ასევე გარკვეულ დასკვნებამდე მივყავართ. ორმა ჩემმა მეგობარმა იყიდეს Armsan-ის „პომპები“. ორივე უჩიოდა პრობლემურ მიწოდებას და ერთმა თოფი გაყიდა ამის გამო.  ეს ყველაფერი იმის ფონზე, რომ მე ჯერ არ მინახია, არ გამიგია არც ერთ პრობლემაზე თუნდაც ძალიან ნახმარ ამერიკულ „პომპასთან“. იმ ასობით და ათასობით ვაზნაზე, რომელიც მე გავისროლე, ამერიკულ თოფთან მე მქონდა ერთი პრობლემა არ ამოგდებული მასრა გასროლის შემდეგ. მეტი არაფერი. მიუხედავად მათი უხეში დიზაინისა და დამზადებისა, მოსები, რემები და ვინჩოები, მავერიკებთან ერთად ვირივით მუშა თოფები არიან. ეს არის ფაქტი. თურქები? დიდი მადლობა, პირადად მე  თავს შევიკავებ. ისინი ძალიან კარგად გამოიყურებიან, აქვთ უნაკლო ლულები მაგრამ, საიმედოობა არ აქვთ დამაკმაყოფილებელი. გასართობად, ტყეში ლასქრობებში სათრევად, უბრალოდ, რომ იყოს, „თურქი“ გამოდგება. სერიოზული საქმისთვის მე მას არავის არ ურჩევ. არის კიდე ალბათობა, რომ თურქეთიდან შემოდის უბრალოდ არა ლიკვიდური საქონელი, ხოლო უფრო მაღალი ხარისხის პროდუქცია მიდის უფრო მნიშვნელოვან ბაზრებზე, რუსეთის და აშშ-ის მაგალითად. გარდა ამისა თურული თოფები ისედაც ვარირებენ მუშა მოდელებიდან აბსოლუტურ ნაგვამდე, რომელიც მიუხედავად იმისა, რომ ნაგავია საკმაოდ სიმპატიურად გამოიყურება. აქ დავასრულებდი მაგრამ მხოლოდ იმას დავამატებ, რომ ყველაფერი, რაც მე დავწერე ჩემი პირადი აზრია და ჩემ პირად დაკვირვებებზეა აგებულია მხოლოდ და მხოლოდ. შეიძლება მე არ ვხედავ სრულ სურათს, მაგრამ ეს არის რასაც მე ვხედავ ჩემი თვალებით ჩემი გადმოსახედიდან. ამდენს იმიტომ ვწერ, რომ ნამდვილად არ მინდა ვინმემ დაიწყოს ლაპარაკი, რომ თურქული თოფები ნაგავია, იმიტომ რომ ამას „შუტერი“ წერს თავის ბლოგზე. ყოველთვის აღმოჩნდება კმაყოფილი თურქული თოფის პატრონი, რომელიც ეგრევე გამომაცხადებს მე არიფად, რომელიც საკითხში არ ერკვევა. ამის მიზეზის მიცემა მე არ მინდა, იმიტომ, რომ ყოველგვარი მიზეზის გარეშედაც ჩვენ ინტერნეტ-პროვინციაში უკვე გაჩნდნენ „ექსპერტები“, რომლებიც თავის რეპუტაციას ქმნიან ჩემი ლანძღვით (ეს მაშინ როდესაც, ჩვენში დარჩეს და როგორც ჩვენს მიმართ მტრულად განწყობილ მეზობელ ქვეყანაში იძახიან сами  х.. от пальца отличить не могут). ასე, რომ ნამდვილად არ მინდა, რომ ეს „ბრწყინვალე“ კასტა კიდე უფრო გაიზარდოს, თუმცა გულზე ხელი, რომ დავიდო ჩემთვის სიმართლე გითხრათ სულ ერთია. ძაღლი ყეფს ქარავანი მიდის.  …мне ругань дураков милее всех похвал….

საინტერესო იარაღი უჩვენეს ტელევიზორში რამოდენიმე დღის წინ. ის ეკუთვნოდა ბარამბოს  შოკოლადის მოყვარულ რამდენიმე ქართველს და რამდენიმე უცხოელსაც, რომლებსაც ისე უნდოდათ მსოფლიოში ცნობილ ლოპოტას ტბის კურორტზე დასვენება, რომ გადაწყვიტეს რეისს არ დალოდებოდნენ და კუთხე მოეჭრათ, ასე რომ პირდაპირ აქით, ფეხით გადმოვიდნენ. რა მოხდა მერე ყველამ ვიცით ან არ ვიცით. იარაღი, რომელიც კადრებში გამოჩნდა ძალიან წააგავდა Steyr-ის სნაიპერულ შაშხანას, რომელიც შეიძლება ეგზოტიკურ ნივთად ჩაითვალოს სამთო ლაშქრობების მოყვარული ტურისტების ხელში.  თუმცა ცალკე დაყენებული სადგარი  (შტეირს ინტეგრირებული სადგარი აქვს, ხოლო მოდელი ელიტი, რომელსაც სადგარი არ აქვს განსხვავებული დიზაინის კონდახი აქვს) და მისი საკეტის უკანა ნაწილმა, ისევე როგორც ლულის კონფიგურაციამ, მე ვიტყოდი 85% დამარწმუნა, რომ ეს არის, რაღაც ნახევრად-კუსტარულად დამზადებული შაშხანა, რომელიც „ჩასმულია“ ATI-ს იაფფასიან პლასტმასის კონდახში, რომელიც თავიდან გათვლილია მაუზერის სისტემის შაშხანებისთვის.  100% არ ვარ დარწმუნებული, მაგრამ ჩემი აზრით ის იარაღი არ არის Steyr Scout-ი. პარტიზანების და მეამბოხეების შეიარაღებაში ეგზოტიკური იარაღი იშვიათობა არ არის, ძალიან შორს რომ არ წავიდეთ გავიხსენოთ Steyr AUG-ები სირიელი პარტიზანების ხელში, ან ცოტათი უფრო შორს, რომ წავიდეთ SiG Stg 510-ები, რომლებითაც კოსოვოელი მეამბოხეები სარგებლობდნენ და ასე შემდეგ. მოკლედ იმის თქმა მინდა, რომ ხანდახან ისე ხდება, რომ იარაღი ხვდება იქ სადაც ის არანაირად თითქოს არ შეიძლება, რომ მოხდეს. მითუმეტეს, როდესაც საქმე ეხება იარაღს, რომელიც მათ შორის სამოქალაქო ბაზარზე იყიდება.  მაგრამ მე მაინც მგონია, რომ царь вовсе не царь.

ბლოგმა იერსახე ცოტათი შეიცვალა. იმედია მოგეწონათ :) შესაძლებელია სურათებზე „დაკლიკება“ და მათი გადიდება. ცოტათი უფრო კითხვადი გახდა სტატიები. ცოტა გავაქტიურდი, ეტყობა ზაფხულში სიცხე მიშლიდა და ეხლა სტატიებს რეგულარულად ვამატებ.  სამწუხაროდ ფინანსური პრობლემების გამო ისე აქტიურად უკვე არ ვახორციელებ ჩემი არსენალის როტაციას, მაგრამ წლების განმავლობაში იმდენი მასალა დაგროვდა, რომ კიდე დიდხანს მეყოფა. გადამზიდავი კომპანიებიც აქტიურად მუშაობენ და ახალი წიგნები რეგულარულად ჩამომდის ასე, რომ ბლოგი თავის ფუნქციონირებას გააგრძელებს კიდევ დიდხანს.