მორიგი გამოხმაურება

January 30th, 2012

მორიგი “საინტერესო” გამოხმაურება მივიღეთ, რომეოიც მგონი იქნება უსამართლო რომ უბრალოდ წავშალოთ, როგორც სპამი. მაინც ავტორმა დრო დახარჯა წერაზე და ჩვენც ნუ დაუკარგავთ მას შრომას. სრული ტექსტი გამოხმაურების შემდეგია:

1-წონა – წონა AK-74–ს იგივე აქვს.
2–ტარებისას AK-74 იმაზე მეტად არა ღლის რამდენადაც M-4 ღლის.
3–AK-74–ს უფრო ნაკლები უკუცემა აქვს ვიდრე ემშოს.
4–ჯერებით სროლისას AK-74–ი მაღლა კი არა დაბლა მიდის–ისწავლეთ ბოლო ბოლო სად რა როდის ხდება,ამოდით სტერეოტიპებიდან.
5–ერგონომიკა – ამიხსენი რა არის და რა სტანდარტებს უნდა აკმაყოფილებდეს და მერე ვისაუბროთ რომელს რა ერგონომიკა აქვს, სიმართლე კიდევ ისაა რომ სახმარად ემშო უფრო რთულია და უაზრო მანიპულაციებს ითხოვს მებრძოლისგან და საშუალო სტატისტიკური მებრძოლი მისი ხმარებისას სტრესის დროს ხშირად იბნევა ამ უაზრო მანიპულაციებისგან.
6–მექანიზმი – გაცილებით რთულია, საკეტის სირთულე თითიდანაა გამოწოვილი და საბავშვო ზღაპარია, AK-74–ის საკეტი არ იშლება, წესდებით მებრძოლს ეკრძალება მისი დაშლა, ასე რომ ემშოს ეგ საკეტი კიდევ მეტი უაზრო სირთულეა და მეტი არაფერი, გასაწმენდა ემშო არის მარაზმი, დასაშლელად შპონკების გამოსაყრელად სპეციალურ ხელსაწყოს მოითხოვს, ან კიდევ ტყვიის თავით უნდა იცალიჩო.
7–საიმედოობა კიდევ ემშოს ასი წელი არც დაესიზმრება AK-74–ის საიმედოობა.

ასე რომ ავტორის აღფრთოვანებული ფრაზები “ბუმბულია”, “სასწაულია”, “უზუსტესია” – ცოტა არ იყოს არასერიოზულად ჟღერს.

გამოხმაურების ფორმაზე არ გავამახვილებ ყირადღებას, არც გამარჯობა არც ნახვამდის, წერის სტილიც თავისებურია….. შესაბამისად არც ჩვენ არ დავხარჯოთ ამაზე დრო და პირდაპირ პასუხებზე გადავიდეთ:

 

1. წონა ცარიელი აკ74მ  3.4 კგ. მ4ა1– ის წონა 3.0 კგ სავსე მჭიდით.  აკ74–ის მჭიდი იწონის 300 გრამს, ესეიგი 3.7 3–ის წინააღმდეგ. “ერთი და იგივეზე” ვერ ქაჩავს ნამდვილად:)

2. რომელი უფრო ღლის და რომელი არა ეს ძალიან სუბიექტურია თუმცა გამომდინარე იქიდან რომ  M4-ს არ აქვს გვერდიდან გამოშვერილი საკეტის სახელური, წმიდა თეოირიულად ემრიკელის ტარება უფრო კომფორტული იქნება. :) სამაგიეროდ აკ74მ–ს კონდახი ეკეცება, ესეც არის. თუმცა ტარების კომფორტულობა დამოკიდებულია ბევრ სხვა რამეზე მათ შორის ეკიპირების და აღჭურვილობის სწორ შერჩევაზე.

3. უკუცემას რაც შეეხება ის რუსის შემთხვევაში შეადგენს 0.5 კგ–ს, ამერიკელის შემეთხვევაში 0.6 კგ–ს. სხვაობა დიდი არ არის. აკმ–თან შედარებით (0.78კგ) რა თქმა უნდა ამერიკელი უფრო უკეთესად გამოიყურება.

4. ეს პუნქტი სიმართლე გითხრათ გაურკვეველია. რას ქვია დაბლა მიაქვს? ან რა შუაშია სტერეოტიპები ? :) თუ თქვენთვის ფიზიკის კანონები სტერეოტიპებია მაშინ დროა გაიმეოროთ სასკოლო პროგრამა. გამეორება ცოდნის დედაა, ასე იძახიან.  იარაღს ხანდახან დაბლაც მიაქვს და მაღლაც, მარცხნივ და მარჯვნივ, გააჩნია რას აშავებს თავისი მხრიდან მსროლელი. თუ ჩვენ განვიხილავთ იარაღს და ვაზნას მსროლელის გამორიცხვით სიამოვნებით მოვისმენ რა ძალა აიძულებს აკ74–ს “დაბლა წაიღოს”. სტანოკიდან სროლისას აკ74–დან ჯერი მიდის მარჯვნივ და ზევით. მაგრამ კიდევ ერთხელ თუ დამიდასტურებთ რომ ეს მცდარი მოსაზრებაა მე დიდი სიამოვნებით ჩავასწორებ სტატიას. დავამატებ მხოლოდ რომ M4-ს საკმაოდ ეფექტური ალმქრობი აქვს, რომელიც კომპენსატორის როლსაც ასრულებს. აკ74მ აღჭურვილია ორ კამერიანი ლულის მუხრუჭით, რომელიც აირებს გვერძე გაისვრის და საკმაოდ არაკომფროტულს ხდის მსროლელის გვრეძე დგომას. ვინაიდიან აკ–74მ კომპენსატორით არ არის აღჭურვილი რატომ მას “დაბლა მიაქვს” ჩემთვის დიდ გამოცანად რჩება.

5. ჩვენ “ბრუდერშაფტზე” არ დაგვილევია ამიტომაც ეს: “შენ ამიხსენი” ყურს ჭრის … კარგი. ნუ გადაუხვევთ თემიდან. უაზრო მანიპულაციებს რაც შეეხება რომელიც ბრძოლის დროს მეომარს აბნევს ალბათ არ არის  M4–ის ერგონომიკის ბრალი, (რომელიც ეს უდაო ფაქტია უკეთესია ვიდრე აკ–ს ავტომატის). ეს იქნება იმის ბრალი, რომ მებრძოლს არ ასწავლეს თავის დროზე სათანადოდ და იარაღზე გადაბრალება არასერიოზულია. არანაირ უაზრო მანიპულაციას M4 არ ითხოვს მსროლელისგან. რა აქვს  M4–ს რთული? ერთადერთი რაც მას აქვს და არ აქვს აკ–ს არის საკეტის შემაკავებელი. ის კიდე პირიქით ამცირებს იარაღის გადატენვის დროს. ამის გამო არც არის საჭირო შედარებით მოუხერხებელი T ფორმის საკეტის სახელურის გამოყენება, რომელიც მეორეს მხრივ ადვილად ხელმისაწვდომია ცაციასთვისაც და იმისთვისაც ვინც მარჯვენა მხრიდან ისვრის. ;) რაც შეეხება სტანდარტებს, ერგონომიკის გათვლის სხვა და სხვა მეთოდი არსებობს, მე შემოგთვავაზებთ  უბრალოდ ჯერ შეისწავლოთ (თუ გაქვთ ამის საშუალება) M-4თან მოპყრობის წესები და შემდეგ შეადაროთ ის აკ–ს, მარტივ ტაქტიკურ ვარჯიშებში. ყველაფერი ეგრევე გაირკვევა და თავის ადგილას  დადგება.  არ დაგვავიწყდეს რომ  ასევე  M4 გაცილებით უფრო “ორმხრივია” ვიდრე აკ. იქ სადაც წამების მეათედებს აქვს მნიშვნელობა (პრაქტიკული სროლა) აკ–ს ოჯახის იარაღი საკმაოდ დიდ და რთულ მოდიფიკაციებს განიცდის მაშინ როდესაც   ”M4″–ები პრაქტიკულად არ იცვლებიან. მაგალითისთვის გადაავლეთ თვალი აკ–ს სპორტული მოდიფიკაციების ევოლუციას. წინასწარ თავს დავიზღვევ კომენტარისგან, რა იციან სპორტსმენებმა ომზე და ასე შემდეგ. ისინი იარაღის შესაძლებლობების 100%–ს იყენებენ  და სწორედ მანდ ჩნდება ყველაზე აშკარად პატარა სხვაობებიც კი სხვა და სხვა სისტემებს შორის.

6. მეექვსე პუნქტი. საბავშვო ზღაპრები. ხო. რა თქმა უნდა :) . ესეიგი შტიფტის ამოღება M4–ში გახდა დავალება რომელიც სირთულიდ ჩვენ ჯარში უახლოვდება პილოტირებულ ექსპედიციას მარსზე. საჭიროა არც მეტი არც ნაკლები სპეციალრი ხელსაწყო (არანაირი სპეციალური ხელსაწყო M4-ის შტიფტების ამოსაგდები ბუნებაში არ არსებობს) ! მითიური ხელსსაწყო, რომეოლიც ამავე დროს იცვლება ტყვიის თავით, ჩხირით, ლურსმნით, დანის პირით, ნეკა თითით, გასაღებით, საწერი კალამით, ფანქრით, წვეტიანი ქვით და ასე შემდეგ. მართალია ექსპლუატაციის შემდეგ ცოტათი მაინც გაცვეთილ M4-ში თითითაც ამოდის (მე ასე ვაკეთებდი და სპეციალური ხელსაწყო არ დამჭირვებია). მაგრამ ეს ყველაფერი ჯერ არ არის.  უფრო მეტიც, ლულის გასაწმენდად საჭიროა შომპოლი!  ომის დროს სად იპოვი შომპოლს! :)

მოკლედ  გავა დრო და მიეჩვევით. ხო გადავჯექით ვოლგებიდან ოპელებზე?! :) მერე რა რომ კლაპნები არ რეგულირდება და ინჟექტორის ნასოსით ვერ გაწმინდავ :)

7. და ეს თეზისი ალბათ უნდა ყოფილიყო ბოლო ლურსმანი  M4–ის და ჩემი ბლოგის კუბოში? :D

შვიდივე ამ პუნქტზე (თუნდაც ძალზედ რეალობისგან დაშორებულებზე) შესაძლებელია 77 პუნქტის მოყვანა, რომელიც დაადასტურებს AR15/M4-ის უპირატესობებს. მიუხედავად ყველაფრისა, დიდი მადლობა გამოხმაურებისათვის. ყველა აზრს აქვს მნიშვნელობა! სროლაში ყველაფერი ნიშნავს რაღაცას და არაფერი არ ნიშნავს ყველაფერს ;)

 

PS

ეს პოსტი მალე გადავა არქივში ვინაიდან ჩემი ბლოგი არ არის ტრიბუნა “ტროლინგისთვის”.


უკომპრომისო Heckler&Koch USP

January 28th, 2012

ე.წ. “ნაცრისფერი ოთახი”, Heckler&Koch-ის ამერიკულ შტაბ-ბინაში ვირჯინიაში (აშშ), ასრულებს სათათბირო დარბაზის როლს სადაც გამოფენილია ამ კომპანიის მიერ წარმოებული სხვა და სხვა იარაღის მოდელები. ანალოგიური ოთახი ასევე არის ამ კომპანიის სათაო ოფისში ობერნდორფში (გერმანია)

სიმართლე გითხრათ უკვე ერთი კვირა გავიდა დაახლოებით, რაც მუშაობა დავიწყე სტატიაზე, რომელიც ეხებოდა კომპანია Heckler&Koch-ს და მათ პისტოლეტებს უფრო კონკრეტულად მათ USP ტიპის პისტოლეტების ოჯახს. დაახლოებით 8 გვერდიანი ტექსტი გამოვიდა და მერე მივხვდი, რომ ეს 8 გვერდი იყო უბრალოდ კომპილაცია იმისა, რასაც ადვილად იპოვით google საძიებო სისიტემის საშუალებით თუ დაინტერესდებით ამ კომპანიით და მის მიერ წარმოებული იარაღით. …. კომპანია დაარსებულია ტეოდორ კოხის და ედმუნდ ხეკლერის მიერ ……, ….. რომლის გამოშვება დაიწყო კომპანიამ იყო G3 ტიპის შაშხანა…., ხოლო ქარხანა დაფუძნდა მაუზერის ქარხნის საამქროებში…. პისტოლეტი იწონის ამდენს, ლულის სიგრძე იმდენია და ასე შემდეგ. გამოვიდა მშრალი არაფერი ახლის არ მთქმელი ტექსტი. გადავწყვიტე ეს 8 გვერდი უბრალოდ წამეშალა, და შემომეთავაზებინა სხვა ფორმატის სტატია, რომელშიც იქნებოდა ცოტათი უფრო მეტი ვიდრე ამონარიდები სხვა და სხვა ვებ გვერდებზე განთავსებული მოკლე “ანოტაციებიდან”. შემომეთავაზებინა მაგალითად ის რაც ინტერნეტში არ წერია, საკუთარი თვალით დანახული და შეფასებული იარაღი, საკუთარი დეტალიზირებული სურათები ან მაგალითად ჩემი პირადი აზრი ამ პისტოლეტებთან დაკავშირებით.  რას ეფუძნება ჩემი აზრი? 10 წელიწადს ურთიერთობის პრაქტიკულად ყველა ტიპის ავტომატურ პისტოლეტებთან და მათ შორის USP -ს ოჯახის შემდეგ წარმომადგენლებთან: USP Compact Stainless, USP Standart, USP .45ACP Tactical, USP .40S&W Expert და USP 9X19 Expert.

1949 წელს, ობერნდორფში, ახალი კომპანიის დაფმუძნებლები, ედმუნდ ხეკლერი, ტეოდორ კოხი და ალექს ზაიდელი. სურათის წყარო Hkpro.com

დავიწყებ იმით, რომ ჩემ პირად, პერსონალურ „ჩარტში“, USP შედის პირველ სამეულში. მასთან ერთად Glock-ის პისტოლეტები და ჩემთვის განსაკუთრებულად საყვარელი Beretta 92FS. თუ ჩემი პერსონალური „ჩარტი“ თქვენთვის ინტერესს არ წარმოადგენს მაშიმ შეგახსენებთ, რომ 20-ზე მეტ ქვეყანაში USP-ს ტიპის პისტოლეტები მიღებულია შეიარაღებაში.

როდესაც ჩვენ ვლაპარაკობთ გერმანულ კომპანია Heckler&Koch-ზე უნდა გვესმოდეს რომ ჩვენ ვლაპარაკობთ არა კომპანიაზე, რომლის ისტორია წარმოადგენს რამოდენიმე წარმატებულ პროექტს თუ კონტრაქტს, არამედ კომპანიაზე/მწარმოებელზე, რომელიც გასული საუკუნის 50-ნი წლებიდან პრაქტიკულად ჩავარდნის გარეშე მოღვაწეობს მსუბუქი ცეცხლსასროლი იარაღის შექმნაში,  იარაღების, რომელიც მოიცავს  პრაქტიკულად ყველაფერს დაწყებული კომპაქტური პისტოლეტებიდან და დამთავრებული ავტომატური ყუმბარმტყორცნებით. კომპანია, რომელიც შეიქმნა მეორე მსოფლიო ომში დამარცხებულ, განადგურებულ და გაყოფილ გერმანიაში. ვსაუბრობთ კომპანიაზე, რომელიც ლიდერობს ყველა იმ სეგმენტში, რომელშიც მოღვაწეობს, კომპანიაზე, რომლის მიერ წარმოებული იარაღები უკვე იარაღის ისტორიაში კლასიკად მიიჩნევა, იქნება ეს პისტოლეტ ტყვიამფრქვევი MP-5 თუ საიერიშო შაშხანა G3. დამერწმუნეთ, ეს ბევრ რამეს ნიშნავს და ასეთი მწარმოებელი მსოფლიოში ერთი ხელის თითებზე ჩამოითვლება.

ეხლა რაც შეეხება ამ მწარმოებლის უაღრესად პოპულარულ  USP-ს ტიპის პისტოლეტებს. მოკლედ, რომ გადმოგცეთ მისი შექმნის ისტორია, პისტოლეტების ოჯახი ცნობილი სახელით USP (USP – Uniwersale Selbstlade Pistole – უნივერსალური თვიდამტენი პისტოლეტი) იწყებს თავის ასრებობას პროგრამიდან OHWS (Offensive Handgun Weapon System), რომელიც 1991 წელს გამოცხადდა აშშ-ის სპეციალური დანიშნულების ჯარების სარდლობის მიერ. პროგრამა ითვალისწინებდა მოკლელულიანი იარაღის სისტემას, რომელიც შედგებოდაპისტოლეტისგან, მოდულური დამიზნების სისტემისგან და მაყუჩისგან. აქცენტი კეთდებოდა პისტოლეტის არა როგორც თავდაცვის არამედ, როგორც დამხმარეთავდასხმის იარაღად გამოყენებაზე. ამ პროგრამაში აქტიურად მონაწილეობდა კომპანია კოლტიც, რომელმაც სხვათაშორის ძალიან საინეტერესო პისტოლეტი წარმოადგინა, მაგრამ იმს გამო რომ არჩეული ქონდა ცალრიგიანი მჭიდი, ხოლო მინიმალური ტევადობა იყო 10 ვაზნა, კოლტის პროტოტიპის ტარის სიგრძე ვერ ჩაეტია ტექნიკურ მოთხოვნებში და კოლტი პროგრამას გამოეთიშა.  საბოლოო ჯამში ის რაც მიიღო  აშშ-ს სპეციალური დანიშნულების ძალებმა Heckler&Koch Mk23-ის სახით და ის რაც ერგო სამოქალაქო ბაზრას დიდად არ განსხვავდებოდა ერთმანეთისგან. ექსპერტები კი თავის მხრივ ირწმუნებიან, რომ სამოქალაქო პისტოლეტმა გაირა ყველა ის უმკაცრესი და უმძიმესი ტესტირება, რასაც ეს პროგრმა ითვალისწინებდა. ტესტირება ითვალისწინებდა სროლას წინასწარ ლულაში გაჭედილი ტყვიით ისე, რომ იარაღი არ გამოვიდოდა მწყობრიდან და შეინარჩუნებდა სიზუსტეს, ასევე იარაღს ყინავდნენ -40 გრადუსამდე და შემდეგ სწრაფად ახურებდნენ +60 გრადუსამდე, რასაც მოყვებოდა სროლით შემოწმება.  მიღწეულ იქნა აბსოლუტური საიმედოობა 20 000 გასროლიან ციკლში ყოველგვარი დაბრკოლების ან რაიმე ნაწილის მწყობრიდან გამოსვლის გარეშე. ეს ყველაფერი მხოლოდ მცირე ნაწილია იმ ტესტების, რაც USP გადიოდა.   ასევე განსხვავებით ამ კომპანიის პისტოლეტების წინა მოდელებისგან, ეს პისტოლეტი თავიდან ბოლომდე იგებოდა ამერიკული ბაზრის მოთხოვნების მიხედვით და შეძლებისდაგვარად იყენებდა ტრადიციულ გამოცდილ ტექნიკურ გადაწყვეტილებებს. მოგეხსენებათ უკვე დიდიხანია ჩრდილო ამერიკა კარნახობს მოდას თავდაცვით იარაღში და არა მხოლოდ. ბუნებრივია, რომ Heckler&Koch-ის მენეჯერები პირველ რიგში ჩრდილო ამერიკის ბაზრის ათვისებაზე ფიქრობდნენ.  მანამდე ორ მათ პისტოლეტს (P9S, P7) ქონდა ძალიან უმნიშვნელოა წარმატება ხოლო VP70-მა საერთოდ ვერ მოიკიდა ფეხი.  დამატებით უნდა ავღნიშნო, რომ მას მერე, რაც Mk23-მა გაიმარჯვა და მიღებულ იქნა შეიარაღებაში ის ასევე ხელმისაწვდომი გახდა სამოქალაქო მომხმარებლებისთვის, და ისიც უნდა დავამატო, რომ დღეს Mk23-ის წარმოება შეწყვეტილია, ხოლო სამოქალაქო პისტოლეტების ოჯახი პირიქით დიდი წარმატებით სარგებლობს და რეგულარულად იმატებს ახალ ახალ წევრებს.

Mk23 არის ძალიან დიდი და მოუხერხებელი პისტოლეტი, რასაც ეს სურათი ადასტურებს, მიუხედავად იმისა, რომ პისტოლეტი გამძლეობით, სიზუსტით და რესურსით პრაქტიკულად ცალკე კლასს ქმნის მისმა დიდმა ზომებმა და წონამ  ხელი შეუშალა მის ფართო გავრცელებას. სურათის წყარო Hkpro.com

აღნიშნული OHWS-ს პროგრამიდან სამოქალაო USP-ს გადმოყვა ისტორიაში პირველად იარაღის ჩარჩოს კონსტრუქციაში ინტეგრირებული უნივერსალური სამაგრი, რომლის საშუალებითაც ჯერ იყო გათვალისწინებული ლაზერით დამიზნების მოწყობილობის გამოყენება (LAM მოდული Laser Aiming Device), რომელსაც შემდგომ დაემატა სპეციალური ტაქტიკური ფარანიც. USP-ში „ამერიკული განხრა“ კი გამოიხატა ლეგენდარული M1911A1-თვის დამახასიათებელი ელემენტების გადმოღებაში. მაგალითად დამცველის/დეკოკერის განლაგება ისეთივეა, როგორც M1911A1-ზე.  დამრტყმელ სასხლეტი მექანიზმი განსხვავებით გლოკისგან იყენებდა ღიად განლაგებულ ჩახმახს და იყო ორმაგი მოქმედების. არ გაინტერესებთ რატომ არის ჩახმახი ნაწილობრივ რეზინის? იმისთვის, რომ როდესაც იარაღი დაეცემა მყარ სიბრტყეზე დიდი სიმაღლიდან ეს რეზინის დეტალი უბრალოდ გაძვრება და ჩახმახი ვერაანაირად ვერ მიაღწევს დამრტყმელამდე. უსაფრთხოება სიმაღლიდან მყარ ზედაპირზე დავარდნისას გათვალისწინებულია ტესტირების პირობებით და USP თუ დაეცემა შეყენებულ ჩახმახზე, გასროლა მაინც არ მოხდება. დამატებით პისტოლეტი აღჭურვილია პასიური დამრტყმელის მცველით.  M1911A1-სგან გერმანულმა პისტოლეტმა ასევე მიიღო ტარის დახრის კუთხე, რომელიც შეადგენს ზუსტად 17 გრადუსს. (ტარის დახრის კუთხე არის კუთხე რომელსაც ქმნის ტარის წინა ნაწილი ლულის ღერძთან მიმართებაში).

არასრულად დაშლილი USP Compact Stainless, ყურადღბა მიაქციეთ საკეტის შიგნიდან დამუშავების ხარისხს, ასევე კარგად ჩანს ჩაკეტვის სისტემა.

მიუხედავად იმისა, რომ ერთი შეხედვით  USP მეტ ნაკლებად ტრადიციული პისტოლეტი ჩანს, 1993 წელს ის იყო საკმაოდ ინოვაციური და ორიგინალური. პირველად პოლიმერის ჩარჩო იყო გამოყენებული გარეთ განლაგებული ჩახმახთან ერთად, უკვე ნახსენები უნივერსალური სამაგრი, ბუფერი განლაგებული დამაბრუნებელი ზამბარის ღერძის ბოლოს, რომლიც ამცირებს უკუცემას 30% (სინამდვილეში ვერ იპოვით ვერავის ვინც ამას დაადასტურებს სუბიექტური შეგრძნებებით), და რაც მთავარია დამრტყმელ სასხლეტი მექანიზმი, რომლის ტრანსფორმირებით შესაძლებელია მისი 10 განსხვავებული  რეჟიმის მიღება. იმ დროისთვის ეს ყველაფერი იყო დიდი სიახლე.

ჩარჩოზე განლაგებული ღილაკი ასრულებს მცველის და დეკოკერის ფუნქციას. საინეტერესო ფაქტი. მიუხედავად 10 გამოცხადებული დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის რეჟიმისა, მე-8 ნომერი რეზერვირებული იყო სამომავლო რაიმე მოდიფიკაციისთვის და დღემდე მე-8 რეჟიმი როოგორც ეგეთი არ არსებობს ბუნებაში.

პირველი USP-ს ტიპის პისტოლეტი იყო .40 კალიბრის სრული ზომის მოდელი. მას მოყვა 9მმ-ნი მოდიფიკაცია, შემდეგ კომპაქტური მოდელები (სადაც მექანიკური ბუფერი შეიცვალა პლასტმასის ამორტიზატორით) და შემდეგ მოდელები კალიბრში .45 ACP. იარაღის დაშლისას აღმოაჩენთ ჩაკეტვის სისტემას, რომელიც საკმაოდ უცნაურად გამოიყენება. აქ გერმანელებმა გადაუხვიეს თავიანთ ტრადიციას და დაუბრუნდნენ უკვდავ ლეგენდას ჯონ მოზეს ბრაუნინგს და მის ჩაკეტვის სისტემას. ლულა იკეტება ზედა ბჯენით მასრების ექსტრაქციის ფანჯარაზე (როგორც პირველად Sig P220-ში), ხოლო ლულის და საკეტის გახსნა (ლულის დაწევით) ხდება ლულაზე ქვევიდან განლაგებული ბჯენის ზემოქმედებთ დამაბრუნებელი ღერძის სპეციალურის ფორმის დაბოლოებასთან. საიმედო ჩაკეტვის სქემა, ბუფერი და ზოგადად ძლიერი კონსტრუქცია განაპირობებს შესაშურ გამძლეობას და რესურსს. კომპანიის წარმომადგენლები ირწმუნებიან, რომ ბუფერის გამოყენება ამცირებს პიკურ დატვირთვას, რომელიც ადგება ჩარჩოს სროლის დროს. თუ ჩვეულებრივ პისტოლეტებში ის შეადგენს დაახლოებით 5000 ნიუტონს, USP–ს შემთხვევაში ის კი მხოლოდ 300–ს უდრის.  ასეთი შემცირება ასევე აისახება უკუცემაზე, რომელიც უფრო რბილია თუ შეიძლება ასე ითქვს, მაგრამ მისი აღთქმა ძალიან სუბიექტურია და ვერ ვიტყვი, რომ რაიმე აშკარა სხვაობას აქვს ადგილი.  +P, +P+ კლასის ვაზნების მკაცრი დიეტა ვერაფერს ვერ დააკლებს USP-ს, სტანდარტული წნევის ვაზნებს ეს პისტოლეტი მოინელებს ათი ათასობით უმნიშვნელო დეტალების მწყობრიდან გამოსვლის გარეშე. აწყობილი როგორც სატვირთო მანქანა, ასე ახასიათებენ მათ. უკიდურესი გამძლეობა არის ალბათ ის რაც ამ პისტოლეტს ასევე გადმოყვა OHWS პროგრამიდან და სწორედ ეს თვისება არის ის რაც ამ ოჯახის პისტოლეტებს ახასიათებს.

მხოლოდ ორმაგი მოქმედების დამრტყმელ სასხლეტი მექანიზმი (LEM Trigger, Law Enforcement Module – სამართალდამცავი მოდული, განკუთვნილი პოლიციური სამსახურებისთვის)   კომპანიისთვის დამახასიათებელი ინოვაციურიბით გამოირჩევა, ეს პრაქტიკულად ჩახმახი ჩახმახში არის, ვაზნის სავაზნეში მიწოდებისას ხდება შიდა ჩახმახის შეყენება, რის გამოც სასხლეტი არის ძალიან რბილი და მოკლე სვლით, პირველი გასროლიდან ბოლო გასროლამდე.  ამ სისტემას შეცვალა “კონვენციონალური” მხოლოდ ორმაგი მოქმედების დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი, რომელსაც ძალიან არაკომფორტული სასხლეტის მუშაობა ახასიათებდა.

 სამი ჩემი USP-ს  პისტოლეტი აღჭურვილი იყო ე.წ. „მატჩ სასხლეტით“.  კომპანია ყიდის ასეთი სასხლეტის დეტალების კომპლექტებს, თუმცა მათ დასაყენებლად საჭიროა კომპეტენტური იარაღების ოსტატი. ზოგ სპეციალიზირებულ მოდელებზე ასეთი სასხლეტი სტანდარტულად ყენდება. ასეთ სასხლეტებს განსაკუტრებულად რბილი, მოკლე სასხლეტის სვლა აქვთ და ამას ემატება “ტრგიერ სტოპი”, რომელიც გამორიცხავს სასხლეტის ზედმეტ სვლას ჩახმახის გათავისუფლების შემდეგ.

2005 წელს USP-ს ოჯახი „გახალისდა“ მოდელებით ფერადი ჩარჩოებით, ცისფერ-ნაცრსიფერი, ყავისფერი და მწვანე. საინტერესო ფაქტი,  პირველად იარაღის წარმოების ისტორიაში 1957 წელს High Standard-მა გამოუშვა „ფერადი“ რევოლვერები (მოდელი Sentinel). ფერადი ჩარჩოები გემოვნების ამბავია, მე პირადად არაფერი არ მაქვს საწინააღმდეგო, მაგრამ კომპანია Magpul-ის აზრით, პილიმერში ფერის გარევა იწვევს მისი სტრუქტურის დასუსტებას (მართალია უცნობია რამდენად). რა თქმა უნდა ფერადი USP-ს ჩარჩო არ დაიფშვნება ხელში, მაგრამ ეს ფაქტი საკმარისია რომ პედანტ მსროლელებს გადაათქმევინოს ფერად-ჩარჩოიანი USP-ს შეძენა.

საინტერესო ფაქტი, ბუნდესვერის შეიარაღებაში მყოფი პისტოლეტ P8-ს  გააჩნია ლულა ჩვეულებრივი ხრახნებით ნაცვლად პოლიგონალურისა, როგორც სამოქალაქო მოდელებში. მიზეზი სავარუდოთ არის ის, რომ ასეთი ლულიდან სროლა შეიძლება მისი უკიდურესი დაბინძურების შემთხვევაშიც. 1994 წლამდე გამოშვებულ USP–ს პისტოლეტებს ასევე ქონდა ტრადიციული ლულის ხრახნები.  

საინტერესო თავისებურებაა ისიც, რომ USP-ს აქვს მჭიდის გათავისუფლების ორიგინალური მეთოდი. ნაცვლად ღილაკისა ის იყენებს ბერკეტს, რომელიც განთავსებულია ტარის წინა ზედა ნაწილში და არის ორმხრივი. პირველად ანალოგიური დეტალი გაჩნდა ამავე კომპანიის პისტოლეტზე P7-ზე. თავდაპირველად ეს პისტოლეტი იყო აღჭურვილი ევროპული პისტოლეტებისთვის დამახასიათებელი ღილაკით ტარის ძირში (როგორც მაგალითად მაკაროვის პისტოლეტში). როდესაც P7 გამოჩნდა ამერიკაში, პოლიციურმა სამსახურებმა მოითხოვეს უფრო ეფექტური და სწრაფი მჭიდის გამოცვლის საშუალების უზრუნველყოფა. გამომდინარე იქიდან, რომ ამ მოდელის პისტოლეტს ტარის წინა ნაწილი მოძრავი ქონდა, ტრადიციული ღილაკის გამოყენება შეუძლებელი იყო. გამოსავალი იყო მის მაგივრად ბერკეტის გამოიყენება და ასეც მოიქცნენ. USP უფრო ტრადიციული პისტოლეტია, მაგრამ მასში მაინც ანალოგიური ბერკეტი გამოიყენება. გამომდინარე იქიდან, რომ Walther-იც იყენებს ანალოგიურ ბერკეტს, ეტყობა ასეთ გადაწყვეტილების უკან დგას გარკვეული ობიექტური მიზეზებიც და არა მარტო ტრადიციების პატივისცემა. ჩემი აზრით თითით ბერკეტის დაბლა დაწევა უფრო ბუნებრივი მოძრაობაა ვიდრე შედარებით ნაკლებად მოსახერხებელი ტარზე გვერდიდან ღილაკის დაჭერა. მაგრამ სხვაობა არ არის კრიტიკული. ყველაფერი მიჩვევის და ვარჯიშის ამბავია, თუმცა მიჩნეულია, რომ ბერკეტი შედარებით უფრო ნელია გადატენვისას და ამის გამო პრაქტიკული სროლის დისციპლინებში თქვენ ბევრ USP-ს ვერ ნახავთ მაგრამ IDPA-ში (სპორტული, თავდაცვითი სროლა) რამდენიც გინდათ.

მინდა ასევე ავხსნა ის მარკირებები და დამღები, რაც USP-ს პისტოლეტებზე არის დატანილი.  პისტოლეტების მარცხენა მხარეს არის  სერიული ნომერი – პირველი ორი ციფრი მიეკუთვნება კონკრეტულ იარაღის მოდელს მაგალითად 62-ით იწყება MP-5 პისტოლეტ ტყვიამფრქვევის სერიული ნომრები.
გამოშვების წელი – აღინიშნება ორი ასოთი სერიული ნომრისს წინ და ადვილად გაიშიფრება.  
A B C D E F G H I K
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9

დანარჩენი მარკირებები ამ ჩემ ადრინდელ ილუსტრაციაში არის განმარტებული:

USP-ს ოჯახში გარდა სტანდარტული და კომპაქტური მოდელებისა შედის მოდელები, რომლებიც სპეციალურად შექმნილია კონკრეტული დანიშნულებით. ორი ასეთი მოდელის ახლო გაცნობის საშუალება მე მომეცა.

USP Tactical .45ACP დიდი, ძალიან დიდი, მართლა ძალიან დიდი პისტოლეტია. ორ რიგიანი პლასტმასის მჭიდის ტევადობა შეადგენს 13 ვაზნას. ეს მოდელი შექმნილია სპეციალურად ტაქტიკური რაზმებისთვის, რომლებსაც ესაჭიროებათ ირაღი აღჭურვილი მაყუჩით. ამ მიზნით ის თავიდანვე დაკომპლექტებულია ლულით რომელზეც შესაძლებელია მაყუჩის დაყენება. სამიზნე მოწყობილობები დიდია და მაღალი იმისთვის, რომ მაყუჩმა არ გადაფაროს ისინი. ასეთი პისტოლეტი სთავაზობს ტაქტიკურ რაზმს უკვე გამზადებულ პლატფორმას, რომელიც მზად არის მაყუჩის გამოყენებისთვის. არ არის საჭირო ლულის გამოცვლა და მორგება, სამიზნე მოწყობილობების შეცვლა.  ტაქტიკური მოდელები აღჭურვილია ასევე შესანიშნავი „მატჩ“ სასხლეტებით.  9მმ-ნი მოდელი ინდექსით SD აღჭურვილია ჩვეულებრივი სასხლეტით.  ტყვია ტყვიაში 15 მეტრზე? თუ თქვენ ეს შეგიძლიათ მაშინ Tactical-ი ამის საშუალებას მოგცემთ.  ასე თუ ისე, USP-ს ჩაკეტვის სისტემას საფუძველში უდგას Peter-Stahl-ის სპორტული პისტოლეტებში გამოყენებული სისტემა.  ეს მოდელის პისტოლეტი ასევე არის გერმანული სპეციალური დანიშნულების ძალების შეიარაღებაში და ატარებს ინდექსს P12.  P12-ს არ გააჩნია “მატჩ სასხლეტი”.   შეიძლება ითქვას, რომ სწორედ Tactical-ი ითავსებს ყველაფერ იმას, რაც გააჩნია Mk23–ს და ამავე დროს მას გააჩნია მეტ ნაკლებად მისაღები გაბარიტები და წონა.

USP Expert, შექმნილია უფრო როგორც სპორტული პისტოლეტი, ის აღჭურვილია დიდი ზომის სპორტული სამიზნე მოწყობილობებით, ამასთანავე მხოლოდ ექსპერტზე უკანა სანმიზნე მოწყობილობა  საკეტში ღრმად ზის. გრძელი ლულა ასეთივე დაგრძელებულ საკეტშია მოთავსებული. ექსპერტს გააჩნია „მატჩ სასხლეტი“, ორმხრივი დამცველის ღილაკი და რეზინის რგოლი ლულაზე, რომელიც უზრუნველყოფს ლულის ერთგვაროვან დაფიქსირებას საკეტთან მიმართებაში (ანალოგიური რგოლები ყენდება ყველა სპეციალიზირებულ USP-ს პისტოლეტზე). იარაღი დიდია და მძიმე, მისი პრაქტიკული გამოყენება გართულებულია, ისევე როგოც შეზღუდულია სპორტული დისციპლინების რაოდენობა სადაც შეიძლება მისი გამოყენება. ის გამომდინარე თავისი სპეციფიურობიდან არ სარგებლობს დიდი პოპულარობით, მაგრამ ეს ნამდვილი სრულყოფილი სასროლოსნო მანქანაა, რომელსაც გააჩნია ყველა ის შესანიშნავი თვისება, რაც ახასიათებს USP-ს პისტოლეტების ოჯახს, თუმცა დიდი გაბარიტები და სპორტული ტიპის სამიზნე მოწყობილობები, როგორც უკვე ავღნიშნე ზღუდავენ მის პრაქტიკულ გამოყენებას, როგორც თავდაცვის იარაღის.

H&K USP Expert .40S&W, ამ ტიპის ისტოლეტების მოყვარულებში პოპულარული ასოების შეღებვით.

და ბოლოს მინდა მოკლედ მიმოვიხილო USP–ს კომპაქტური მოდელები. ჩემი აზრით ეს ძალიან დაბალანსებული და მოსახერხებელი პისტოლეტებია. მიუხედავად იმისა, რომ მექანიკური ბუფერის არ არსებობა აშკარად იგრძნობა და საკმაოდ ხისტ უკუცემაში გამოიხატება პისტოლეტი გაცილებით უფრო მოსახერხებელია “პრაქტიკული აპლიკაციებისთვის” ვიდრე მისი დიდი ძმები. სამწუხაროდ რკინის ორ რიგიანი მჭიდის ტევადობა უკვე არასაკმარისია, ასეთი ზომის პისტოლეტისვის, შედარებისთვის უფრო კომპაქტურ Glock 19-ში ორი ვაზნით მეტი ჩადის (15 ვაზნა გლოკში 13-ის წინააღმდეგ USP-ში). დანარჩენში ეს პისტოლეტი ინარჩუნებს ამ ოჯახის პისტოლეტების ყველა საფირმო ნიშანს და ამასთანავე შედარებით უფრო მცირე ზომის კომპაქტურ იარაღში.

USP Compact Stainless, არსებული ინფორმაციით Heckler&Koch-მა შეწყვიტა უჟანგავი რკინისგან დამზადებულ საკეტიანი პისტოლეტების წარმოება. ყველა პისტოლეტი იქნება  შავი დამცავი დაფარვით  დაფარული.

როგორც ყველა იარაღს USP-ებსაც აქვთ უარყოფითი მხარეები. პრინციპში მე გამოვყოფდი ჩემი აზრით სამ საკითხს, რომელსაც აქვს მნიშვნელობა მსროლელისთვის. არა ეს ნამდვილად არ არის ლულის ღერძის მაღლა განლაგება, ამას სპორტში აქვს მნიშვნელობა, მაგრამ პრაქტიკულ თავდაცვით იარაღში ლულის ღერძის სიმაღლეს ხანდახან ზედმეტად დიდ მნიშვნელობას ანიჭებენ. პირველი და უმთავრესი არის გაბარიტები. იარაღი მსხვილია.  ძალიან მსხვილია. მათი ფარული ტარება  საკმოდ არაკომფორტულია. საკითხი მეორე: კონსტრუქციის სირთულე. ეს გამოიხატება დეტალების დიდი რაოდენობაში, სრული დაშლის სირთულეში. ასევე არ იშლება ადვილად საკეტი, სადაც მის დასაშლელად საჭიროა ინსტრუმენტები.  შეიძლება არიან ისეთი ტალანტები, რომლებიც მე არ დამეთანხმებიან მაგრამ USP-ს  დაშლა თუნდაც დეტალური ფოტო ვიდეო ინსტრუქციით არის საკმაოდ რთული. საკითხი მესამე: მჭიდების  ცვლადობა, უფრო სწორედ ამის შეუძლებლობა. გარდა ზომებისა, სრული ზომა, კომპაქტი, სუბ კომპაქტი არის კიდე მჭიდები გათვლილი ექსკლუზიურად „ძაბრიან“ მოდელებზე. ისინი ცვლადები არ არის.

ტარზე განლაგებულ “ძაბრს” Heckler&Koch-ში, Jet Funel-ს ეძახიან, დამასში მხოლოდ ასეთ ტარზე გათვლილი მჭიდები მოთავსდება.

ჩემი აზრით ასეთი მიდგომა მოუხერხებელია.  მაგალითად შეიძლება ატაროთ Glock 17 სრული ზომის ბუდეში და ვთვქათ 3 სათადარიგო მჭიდი ხოლო, როგორც დამხმარე იარაღი Glock 26 ერთი მასში მოთავსებული სტანდარტული 10 ვაზნიანი მჭიდით, მაგრამ რომელშიც „წავა“ Glock 17-ის 17 ვაზნიანი მჭიდები. ანუ გეძლევად საშუალება იქონიოთ ერთდროულად ორი სხვა და სხვა კლასის იარაღი ცვლადი ტყვიაწამლით და მჭიდებით.  USP-ს შემთხვევაში ასეთი რამ შეუძლებელია.  რკინის მჭიდის გამოყენებამ კომპაქტურ მოდლებებში განაპირობა სამაგიეროდ ის, რომ მათი ტარი უფრო თხელია.  ალბათ სულ ეს არის, რაც შეიძლება ითქვას USP-ს სისუსტეებზე. მეტს მე ამ პისტოლეტებს ვერაფერს ვერ დაუწუნებ. ალბათ ამ სამ ნაკლს შეიძლება დაუმატოთ ისიც, რომ რამოდენიმე მოდელს აქვს ე.წ. სახარჯი დეტალები. მაგალითად რეზინი რგოლები, რომლებიც მაგრდება ლულაზე და ასევე კომპაქტურ მოდელებეში პლასტმასის ბუფერი (პისტოლეტის სროლა შესაძლებელია რეზინის რგოლის გარეშეც). ორივე ეს ნაწილი საჭიროებს გამოცვლას გარკვეული “გარბენის” შემდეგ, რომელიც მართალია ათასობით გასროლილ ვაზნას უტოლდება. თუმცა არ დაგვავიწყდეს, რომ ასეთივე გამოცვლას პერიოდულად საჭიროებენ სხვა დეტალებიც ნებისმიერ პისტოლეტში, მაგალითად ზამბარები. კიდე ძალიან რომ დავფიქრდე, შეიძლება ცოტა ვიწუწუნოთ ფასზე. ამ კომპანიის პისტოლეტები (და არა მარტო) საკმაოდ ძვირი ღირს. სწორედ ამიტომ USP-ს პისტოლეტებს ნაკლებად იყენებენ “ტუნინგისთვის”. ასევე ნაკლებად არის გავრცელებული მათი სხვა მწარმოებლების ნაწილები. ეს კომპანია ტრადიციულად ცდილობს შეინარჩუნოს მონოპოლია თავის პროდუქციის მომსახურებაზე და გაუმჯობესებაზე.

USP Expert .40, ლულაზე კარგად ჩანს რეზინის რგოლი.  ასევე დააკვირდით ჩვეულებრივზე უფრო ღრმად “ჩასმული” უკანა რეგულირებადი სამიზნე მოწყობილობა.

სულ ეს არის, რისი მოყოლაც მინდოდა ამ პისტოლეტებზე. მსხვილი, გამძლე, საიმედო და ძალიან ზუსტები. ხარისხის კონტროლი Heckler&koch-ში ყოველთვის სათანადო დონეზეა, რაც ნიშნავს, რომ ალბათობა მიიღოთ არაკონდიციური, ხარვეზიანი პისტოლეტი თითქმის ნულის ტოლია. მაღალტექნოლოგიური დაფარვების და პოლიგონალურ ხრახნებიანი ლულის წყალობით პისტოლეტი მინიმალურ მომსახურებას საჭიროებს. თუ ფასი არ არის თქვენთვის მნიშვნელოვანი ფაქტორი, დამერწმუნეთ, რომ რთული მაგრამ სრულყოფილი USP-ს პისტოლეტები ყოველთვის და ნებისმიერ პირობებში შეასრულებენ მათზე დაკისრებულ მოვალეობებს.

და ბოლოს არის კიდევე ერთი რამ, რაც ახასიათებს USP-ს პისტოლეტებს. არ ვიცი რატომ, მაგრამ ჩემში ეს პისტოლეტები, ყოველთვის რაღაც განსაკუთრებულ გრძნობებს იწვევდნენ. გასაგებია, იარაღი პირველ რიგში უტილიტარული ინსტრუმენტია, განსაკუთრებულად მასობრივი წარმოების პირობებში. მაგრამ   USP-ს ფლობა ყოველთვის განსაკუთრებულად სასიამოვნო იყო ჩემთვის. ამ პისტოლეტებში იგრძნობა ალბათ სტილი, ხარისხი, დახვეწილი გერმანული სრულყოფილება, განსაკუთრებულობა, როგორც მაგალითად მერსედესის ავტომობილებში (A კლასი არ იგულისხმება).   USP არის სოლიდური, ხარისხიანი, ლამაზი და დახვეწილი იარაღი. უნაკლო ნაწილების დამუშავება, აწყობის ხარისხი, ფუნქციონირება.  ყველა  USP-ს ახასიათებდა შესაშური სიზუსტე და აბსოლუტური საიმედოობა. მეტსაც ვიტყვი, მე ჯერ აქამდე არასდროს არ მსმენია საერთოდ რაიმე პრობლემეებზე ამ ოჯახის პისტოლეტებთან. მახსენდება იშვიათი პრობლემები გლოკის პისტოლეტებთან სადაც მთელი პარტიები ბრუნდებოდა მწარმოებელთან ნაწილების შესაცვლელად, მახსენდება სმიტ&ვესონების პისტოლეტები ზედმეტად სუსტი მჭიდის ღილაკების ზამბარებით, რის გამოც მათ მწიდები ცვიოდა, მახსენდება Ruger SR9-ს მთელი პარტიების გამოთხოვა, პრაქტიკულად ნებისმიერ პისტოლეტთან დაკავშირებული ასეთი პრობლემები მე მახოსვს, USP-ზე ვერაფერს ასეთს ვერ ვიხსენებ. 1993 წლიდან, როდესაც USP გაჩნდა გაყიდვაში, დღემდე ეს პისტოლეტები რჩება საუკეთესო პოლიმერის ჩარჩოიან პისტოლეტებად.

10 წელზე მეტი

January 27th, 2012

უკვე  ათ წელზე მეტი გავიდა, რაც აშშ და გლობალურ ტერორიზმთან ბრძოლის იდეის ქვეშ გაერთიანებული ქვეყნების კოალიცია იბრძვის აქტიურად ერაყში და ავღანეთში, ისევე, როგორც სამყაროს სხვა ნაწილებში.  წელს   ერაყში პრაქტიკულად დასრულდა საბრძოლო ოპერაციებში უცხოური ქვეყნების სამხედრო ძალების მონაწილეობა. ავღანეთში სამწუხაროდ  პირიკით ხდება შეიარაღებული კონფლიქტის ესკალაცია და აქტიური საბრძოლო მოქმედებები ინტენსიურად  მიმდინარეობს. უნდა ვაღიაროთ, რომ ამ კონფლიქტებში AR15-ის ოჯახის იარაღებმა შესანიშნავად გამოავლინეს თავი.  რომ შევხედოთ ამ კონფლიქტებს ასეთი კუთხით, შეიძლება ითქვას, რომ ეს არის ამ სისტემის – იუჯინ სტოუნერის AR15–ის სრული ტრიუმფი.  გარდა იმისა, რომ ეს სისტემა კვლავ რჩება მწყობრში, ამ იარაღით უკვე შეირაღებულია ერაყის და ავღანეთის ახლად შექმნილი უსაფრთხოების ძალები.

ამერიკელი ინსტრუქტორი თვალს ადევნებს ავღანელი კურსანტების საცეცხლე მომზადებას, კაბულის საჯარისო სასწავლო ცენტრში. 2009 წელი. სურათის წყარო airforcetimes.com

ჭორების მის შეცვლაზე არ გამართლდა. რაზეა ლაპარაკი იარაღი ნახევარ საუკუნეზე მეტია შეიარაღებაში იმყოფება და ცხადია ეხლა ფიქრები ახალ იარაღზე არ წყდება, მაგრამ ფაქტი ჯიუტია. დღეს არის 2012 წლის 27 იანვარი და AR15 ისევ მწყობრშია. დიახ გასაკვირი არ არის, იცვლება ომის წარმოების მეთოდები, იცვლება პირობები, იცვლეა იარაღი, არ უნდა გაგვიკვირდეს, რომ პერიოდულად ჩნდება კარგი და არც ისე კარგი ალტერნატივები, რომლებმაც უნდა შეცვალონ გამოცდილი სისტემა, მაგრამ ყველა ამ მცდელობად თუ დავაკვირდებით აღმოვაჩენთ, რომ არც ერთი ალტერნატივა, რომელიც მოისახრებოდა AR15–ის შემცვლელად ჯერ ერთი და ვერ სთავაზობდა გადამწყვეტ უპირატესობას და მეორეც ერთი თავად გააჩნდა სერიოზული ნაკლოვანებები.  ბუნებრივია მოვა დრო და AR15–იც შეიცვლება, მაგრამ დღეს ის არის შაშხანა, რომელიც შეიარაღებაში ძალიან დიდიხანი გაჩერდა და მას ბრწყინვალე საბრძოლო რეპუტაცია აქვს მიუხედავად არც ისე კარგი სტარტისა ვიეტნამის ომში. დამერწმუნეთ ნებისმიერი ახალი იარაღი, რომელიც სახაზავი დაფიდან პირდაპირ ბრძოლის ველზე მოხვდება იგივე ბედს გაიზიარებს და გაიზიარა კიდევაც.

უფრო მეტიც, აშშ–ის საზღავო ფეხოსანთა კორპუსი ცვლის თავიანთ ბელგიური წარმოშობის M249 ტიპის მსუბუქ ხელის ტყვიამფრქვევებს ახალი ტიპის ზუსტი ნახევრად ავტომატური იარაღით ინდექსით M27, რომელიც წარმოადგენს AR15-ის ბაზაზე შექმნილ შაშხანას.

გარდა ამისა ამ კონფლიქტებს და ზოგადად ტერორიზმის საფრთხის ზრდას მოყვა უპრეცენდენტო მოთხოვნილება AR15–ის ტიპის იარაღებზე. აშშ–ში AR15 არის ყველაზე გაყიდვადი ასეთი სისტემა და დიდი ალბათობით სამოქალაქო ბაზარზე  ყველაზე გაყიდვადი გრძელლულიანი იარაღია.

ასევე უნდა აღინიშნოს, რომ AR15–მა მოიკიდა ფეხი მისი “მთავრი კონკურენტის” სამშობლოში რუსეთში. სადაც რუსული კომპანია “Молот”, რომელიც РПК-ს ტიპის იარაღის ბაზაზე აწყობილ სამოქალაქო კარაბინებს და თოფებს უშვებდა დაიწყო AR15-ის აწყობა. არაფერს ვიტყვი იმაზე, რომ რუსეთში პრაქტიკული სროლის დისციპლინებში, კარაბინის კლასში AR15 დომინირებს და პრაქტიკულად მთლიანად განდევნა კალაშნიკოვის სისტემის ავტომატების კლონები.

რუსული AR15, საგამოფენო სტენდზე. წარმოადგენს გერმანიიდან იმპორტირებული ნაწილებისგან აწყობილ იარაღს, თუმცა მალე მისი სრული წარმოება “მოლოტ”-ის ქარხანაში საკუთარი ძალებით დაიწყება.

AR15–ის კლონებს დღეს უშვებენ ასევე კომპანიები უკრაინაში, გერმანიაში, ჩინეთში, სერბიაში და ასე შემდეგ. ანუ AR15 პრაქტიკულად ხდება გლობალური იარაღი, რომელიც იწყობა და იყიდება უამრავ ქვეყანაში. დაუმატეთ ამას მოდულური დიზაინი, სიმარტივე, ნაწილების და აქსესუარების ურთიერთცვლადობა და გასაგები ხდება, რომ ეს იარაღი სულ მალე გახდება სმოფლიოში ყველაზე პოპულარული ამ კლასის სისტემა, და ეს სხვათაშორის იდეოლოგიური მოკავშირეებისათვის მისი უფასოდ, საჩუქრად გადაცემის გარეშე.

ასე რომ ძაღლი ყეფს, ქარავანი მიდის (ვეხმაურები რა გაუთავებელ დისკუსიებს ამ თემაზე ფორუმებზე და სხვა წრეებში), AR15 მიუხედავად უმძიმესი გამოცდისა 10 წლიან კონფლიქტში, კვლავ რჩება ფეხოსნის ძირითად იარაღად, აგრძელებს მსახურობას და მუდმივ ევოლუციასაც განიცდის.  მიუხედავად იმისა, რომ ადრინდელი Colt Commando და ეხლანდელი სპეცრაზმელის კარაბინი ვიზუალურად მნიშვნელოვნად განსხვავდებიან, სისტემა პრაქტიკულად უცვლელია.  დახვეწილი მაღალ–ტექნოლოგიური “გაჯეტები” კი მხოლოდ ზრდიან შესანიშნავი საბრძოლო იარაღის თვისებებს და შესაძლებლობებს.

 

ვიეტნამი, 1965 წელი …..


………ავღანეთი, 2009 წელი

რედაქტორის სვეტი 30.01.2012

January 5th, 2012

ჩემი, როგორც ბლოგის ავტორის პოზიცია
ბოლო დღეებში რამოდენიმე მოვლენამ თუ შეიძლება ასე ითქვას მიბიძგა იმისკენ, რომ დამეწერა გარკვეული ე.წ. ‘დისქლეიმერი“, რომელიც კიდევ ერთხელ განმარტავდა ამ ბლოგის არსებობის მიზეზებს ისევე, როგორც ნათელს მოფენდა რამოდენიმე საკითხს, რომელიც მე მის ავტორს მიკავშირდება. სიმართლე, რომ გითხრატ არ ვარ ბოლომდე დარწმუნებული, რომ ღირს ამის გაკეთება, მაგრამ, როგორც მინიმუმ მსურს დჩემი პოზიციის დაფიქსირება იმ გარკვეულ მითქმა-მოთქმებთან, რომლებიც ჩემ ყურამდე მოვიდა.
ბლოგი, არის ჩემი პირადი, დამოუკიებეელი პროექტი, რომელიც წარმოადგენს ჩემს მიერ დაწერილ სტატიებს, ჩემს მიერ შედგენილ სტატიებს და სხვა მასალებს, რომლებიც ძირითადად ეხება ცეცხცლსასროლ იარაღს, მისი განვითარების ისტორიას, მის პრაქტიკულ გამოყენებას და ასევე სროლას.
ბლოგის შექმნის მთავარი მიზეზი იყო ის, რომ მე ერთ დღეს ჩავთვალე, რომ მხოლოდ ფორუმებზე მოღვაწეობა უკვე საკმარისი ჩეთვის არ იყო. მითუმეტეს, რომ ფორუმის ფორმატი არ არის საუკეთესო ფორმა იმისთვის რასაც მე ვაკეთებ. პირველი ბლოგი შეიქმნა Bero-ს guns.ge-დან ტექნიკური დახმარებით და შემდეგ გახდა მთლიანად (ტექნიკურადაც) ჩემი პროექტი.
ბლოგი არის სამოყვარულო პროექტი, ის არ ისახავს მიზნად გამოაცხადოს ჩემი თავი გურუდ, ექსპერტად ან ყოვლისმცოდენედ, წინააღმდეგ შემთხვევაში ჩემი სურათები, სახელი და გვარი იქნებოდა აქ ყველგან გამოკრული და პათეტიკაც მეტი იქნებოდა  ასევე არავის არ ვახვევ თავზე ჩემ შეხედულებებს და მოსაზრებებს. ის ყოველთვის იქნენა ცოტათი მიკერძოებული და ცოტათი სუბიექტური, იმიტომ რომ ეს ჩემი ბლოგია
ჩემი მიზანი არის ძალიან მარტივი, მოუყვე სხვას, რაც ვიცი მე. ვისაც აინტერესებს წაიკითხავს ვისაც არა თუ უნდა ნუ წაიკითხავს. ის რაც, ვიცი მე არის იარაღებთან მჭიდრო ურთიერთობის 10 წელი და საკმაოდ ვრცელი ბიბლიოთეკა ოთხ ენაზე დაწერილი წიგნების. თქვენთან ერთად ვსწავლობ მეც, როდესაც სტატიებს ვამზადებ, ჩემთვის ეს ორმხრივად მომგებიანი ურთიერთობაა.
ბლოგის სუსტ წერტილად რჩება ორფოგრაფია და ლიტერატურული დონე. დამიჯერეთ ამ ბლოგს უკეთესად 3 უცხო ენაზე დავწერდი, მაგრამ ჩავთვალე, რომ უნდა ყოფილიყო ქართულ ენაზე და ქართულ აუდიტორიაზე გათვლილი. მე ამ პრობლემაზე ვმუშაობ და ვცდილობ ამ მხრივ მდგომარეობა გავაუმჯობესო.
ზუსტად, ჩემ ცნობისმოყვარეობის და ბოლო სამი წლის განმავლობაში რომ ამ ბლოგის მიზნების გამოც მე ხშირად ვიცვლი იარაღებს, ამას ავღნიშნავ განსაკუთრებით, იმიტომ, რომ ზედმეტად მდიდარი (ან პირიქით ღარიბი) ფანტაზიის პიროვნებები ავრცელებენ ჭორებს ჩემი იარაღით „ბარიგობაზე“. პირველ რიგში მე 10 წელიწადში 70-მდე იარაღი გამოვიცვალე და ეს საკმარისი არ არის, რომ მე ამით ვინმემ ფული იშოვოს და ცხოვრება აიწყოს, ხოლო აბსოლუტური უმეტესობა ჩემი ყოფილი იარაღების გაფორმებული აქვთ ჩემგან ჩემ მეგობრებს, დიდი სიამოვნებით დავიტოვებდი სამოცდაათივეს, მაგრამ ამის ფინანსური საშუალება მე არ მაქვს და როტაცია არის ერთადერთი გამოსავალი.  მეორე რიგში გირჩევთ საკუთარ თავში მოკლათ საბჭოური და ქურდული მენტალიტეტი, იმიტომ რომ სწორედ „ბარიგობაზე“ ანუ სპეკულაციურ ოპერაციებზე დგას მთელი ცივილიზებული სამყაროს ეკონომიკა, და ალბათ ეს მენტალური დილემა არის იმის მიზეზი, რომ საქართველო დოქტორების და პროფესორების რაოდენობით ას სულ მოსახლეზე ლიდერობს და ამავე დროს რჩება ერთ ერთ ყველაზე ღარიბ და განუვითარებელ ქვეყანად მსოფლიოში და ყველაზე ღარიბ ქვეყანად რეგიონში (მსოფლიო ბანკის მონაცემების მიხედვით). ჩემთვის ასეთი დაბალი დონის ხალხის ასეთი აზრები საერთოდ ინტერესს არ წარმოადგენს, მაგრამ თუ გავითვალისწინებთ ჩვენთვის დამახასაითებელ ფანიტიზმამდე დასულ ჭორების გავრცელების სურვილს, ჩავთვალე საჭიროდ ჩემი პოზიცია დამეფიქსირებინა ღიად და საჯაროდ, ამ საკითხზე და მათ შორის სხვა საკითხებზეც.
ასევე ჩემთვის დიდი სიურპრიზი გახდა კიდევ ერთი ჩემზე გავრცელებული ჭორი ფორუმ guns.ge-ს ერთ ერთი წევრის მიერ, თითქოს მე ვთანამშრომლობ პოლიციასთან. არ ვიცი რა იგულისხმა ამ პიროვნებამ, მაგრამ ჯერ ჯერობით არც მე მიმიმართავს თანამშრომლობის სურვილით შსს-ს და არც შსს-ს მოუმართია ჩემთვის.
რა თქმ უნდა მე ვხვდები, რომ ეს ბლოგი მოიპყრობს, როგორც კარგ ასევე ცუდ ყურადღებას. უნდა ავღნიშნო, რომ აქამდე 99.9% გამოხმაურებების იყო პოზიტიური და ჩემთვის ძალიან სასიამოვნო. დანარჩენი 0.1% იყო ჩემი აზრით დაუმსახურებელი კრიტიკა მაგრამ ძალიან კორექტულად გამოთქმული , და რა თქმა უნდა ასეთივე კორექტული და ამომწურავი პასუხები იქნა გაცემული.
არ არის გასაკვირი მაგრამ საწყენია, ჩემთვის როგორც ყველა ნორმალური ცოცხალი ადამიანისთვის, რომ გარკვეული პიროვნებები მათ შორის წარმოდგენილები სხვა და სვხა ფორუმებზე ცდილობენ ჩემზე სიბინძურეების და სისულელეების წერით საკუთარი თავი წარმოაჩინონ „მცოდნეებად“ და „საკითხში გარკვეულ ადამიანებად“. ჯერ ეს ერთი პირდაპირ ვიტყვი მე ცოტათი მაინც კომპეტენტური ასეთი „კრიტიკოსი-პოზიორი“ ჯერ არ შემხვედრია, მეორეც ერთი შესაძლებელია ნებისმიერ სტატიაზე კომენტარის გაკეთება ან ჩემთვის გამოხმაურების ელ-ფოსტით გამოგზავნა, სულაც არ არის საჭირო სადღაც ამაზე ყვირილი. ცხადია მე არ დავეძებ მეგობრობას და ურთიერთობას ასეთი კატეგორიის პიროვნებებთან მაგრამ თუ მე მომმართავენ, უპასუხოდ არ დარჩებიან. რა თქმა უნდა ეს უნდა და ხდება კიდევაც ძალიან კორექტული და “ჯენტლმენური” ფორმით, საღორეში ღორთან ჩახტომას მე არ ვაპირებ ნამდვილად, არც დრო მაქვს არც სურვილი. თუ ყაყანი ფორუმზე მათთვის უფრო მისაღები ფორმაა მაშინ ასეც დარჩეს  პირადად მე გულწრფელად არ მესმის რა პრეტენზიები შეიძლება გაუჩნდეს ჭკუადალაგებულ ადამიანს ჩემი პროექტის მიმართ, თუ მას ჩემსავით უყვარს და აინტერესებს იარაღი და სროლა.
გავაგრძელებ ამ თემას და დავამატებ, რომ ვიწრო (ინტერნეტ) წრეებში ასევე ჭორები ტრიალებს, იმ მიეზების შესახებ, რის გამოც მე თავის დროზე წამოვედი ფორუმიდან guns.ge. მიზეზი მრავალია და ეს მიზეზები დიდიხანია მწიფდებოდა, თუ შეიძლება ასე ითქვას. მაგრამ ძირითადი არის ის, რომ მანდ არსებული სულისკვეთება და იმ მომენტში შექმნილი ვითარება მთლიანად ეწინაღმდეგებოდა ჩემ შეხედულებებს. ეს ეხება, როგორც ფორუმის მართვას და მოდერაციას ასევე ბევრ სხვა რამეს. არანაირ ჩხუბს, საქმეების გარჩევას, ფინანსურ პრეტენზიებს (იმიტომ წავიდაო, რომ ფული ვერ გაიყვესო, ხო და სად იყო მანდ ფული რომ გასაყოფი ყოფილიყო) ადგილი არ ქონდა. არავითარ ტრაგედიას მე ამაში არ ვხედავ, ასეთი დაყოფის შედეგად შექმნილია უმეტესობა ფორუმების საქართველოში. თავის დროზე მარტო მე ხელი შეუშალე guns.ge-ს გაყოფას, მაგრამ, როგორც ჩანს არც ერთი კეთილი საქმე არ რჩება დაუსჯელი :) დავამატებ, რომ განსხვავებით ამ ფორუმის ზოგიერთი წევრისგან მე ჩემი მხრიდან არავისთან და არასდროს არ მითქვამს ცუდი არც ფორუმზე და არც ფორუმის წევრებზე და არც არავისზე ნაწყენი არ ვარ, თუმცა ნახსენებმა ეპიზოდმა პოლიციასთან თანამშრომლობაზე (კიდე სხვა მოსაზრებებიც იყო გამოთქმული ჩემ კომპეტენციასთან დაკავშირებით) რა თქმა უნდა გამაღიზიანა და ეს არის ერთ ერთი მიზეზი რატომაც ეხლა მე ამ „დისქლეიმერს“ ვწერ.
თუ ასე ძალიან გინდათ რამეში შემეჯიბროთ ( მე არავის არ ვეჯიბრები, მარტო საკუთარ თავს), გავაკეთოთ ეს ღირსეულად, კარგი და სასარგებლო საქმეებით და არა უნიჭო, ტალახის სროლით და ენის ტლიკინით. ტალახი შეიძლება არ მოხვდეს იმას ვისაც ესროლეთ აი თქვენი ხელები კი დასვრილი აღმოჩნდება  ზუსტად ამიტომ მე მაქვს ჩემი ბლოგი და მხარს უჭერ ყველა სხვა ანალოგიურ რესურსს და მათ განვითარებას და ნამდვილად არ მინდა ვინმე დაიძიროს ან შეწყვიტოს თავისი არსებობა. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგი ეს რესურსი ძალიან დაბალი დონის არის. არ ტეხავს დიბადო სულელად, ტეხავს მოკვდე სულელი. ჩემი აზრით ფორუმების განვითარების ერთადერთი გზა არის „კარგი კადრების შერჩევა“ და შენარჩუნება და არა ყველაზე თავხედი და გრძელ ენიანი „იუზერების“ წახალისება. კიდევ ერთი საკმაოდ არასასიამოვნო ტენდენციაა ასეთი კვაზი „მინი-ექსპერტების“ გამოჩენა, რომლებსაც, როგორც ჩანს იდეა გახდნენ ადგილობრივი დანიშნულების ავტორიტეტები ძალიან მოწონთ და შესაბამისად ამ იდგილის შენარჩუნებისთვის ივეწყებენ მთავარს, სურვილს თვითგანვითარების. ეს სხვათაშორის კიდევე ერთი მიზეზი იყო ჩემი ერთი ქართული ფორუმებიდან წასვლის. ჯერ ეს ერთი არანაირ სურვილი არ მქონდა ასეთ „მინი-გურუებთან“ პაექრობის (რომლებიც ისე მექცეოდნენ გეგონება ლუკმა-პურს ვართმევდი), მეორეც ერთი და მიიღეთ ეს თუ ამას კითხულობთ მოდერებო, როგორც კონსტრუქციული კრიტიკა: დისკუსიების დონე და ხარისხი ქართულ ფორუმებზე არის ძალიან ძალიან დაბალი და ეს მდგომარეობა ან საერთოდ არ იცვლება ან იცვლება მაგრამ ძალიან ნელი ტემპებით. პირდაპირ დავწერ: საერთოდ ნუ შედიხართ მანდ თუ გინდათ რამეში გაერკვიოთ ან ისწავლოთ. არის გამონაკლისებიც, მაგრმა უფრო დიდი ალბათობაა გადაეყაროთ უვიც მაგრამ დამაჯერებლად მოლაპარაკე პიროვნებას, რომელიც თავგზას აგიბნევთ. სიმპტომები შემდეგია: მე ერთმა კაცმა მითხრა, რომ; მე არ ვიცი ვინ სად რას წერს და სხვა რაიმე ბუნდოვანი არგუმენტებით, უცნობი წყაროებით აპელირება, ე.წ. „თითების ღუნვა“ და მისტიციზმის და საიდუმლოების ატმოსფეროს შექმნა. მაგალითად ერთ ერთ ასეთ ფორუმზე ახალმა მომხმარებელმა გახსნა თემა, ვინ იცით როგორ უნდა აკმ-ის მისროლა, ანუ რამდენით უნდა გადაწიო მუშკა, რომ გამოასწორო ცდომილება სროლისას. მიუხედავად იმისა, რომ ამ ფორუმზე საკმაოდ ბევრი აქტიური სამხედრო მოსამსახურე არის წარმოდგენილი ამ კაცმა პასუხი ვერ მიიღო და ბოლოს საუკეთესო ტრადიცებში ის დააბოლეს, რომ ეს ინფორმაცია არის ვითომ გასაიდუმლოებული. ჩემი აზრით ასეთ ფორუმზე გამოჩენაც არ ღირს. ამიტომ ჩემი რჩევაა: იკითხეთ ბევრი. ლიტერატურის განყოფილება ბლოგზე მალე გაჩნდება და შევეცდები შემოგთვავაზოთ კარგი სერიოზული ლიტერატურა.
დავასრულებ. ძაღლი ყეფს ქარავანი მიდის. ბლოგი გააგრძელებს თავის არსებობას, ასეთი „კრიტიკა“ პირიქით მიბიძგებს უფრო მეტი შრომისკენ და უფრო მაჩქარებს. გეგმა ბლოგის სრულფასოვან ვებ რესურსად გადაკეთების არსებობს და აუცილებლად წელს განხორციელდება. ამის საშუალებით გაადვილდება რესურსზე ნავიგაცია და დამატებული იქნება მთელი რიგი ახალი ოფციებია . ფორუმს მე ალბათ ჯერ არ გავხსნი, გამომდინარე იქიდან, რომ არ ვარ დარწმუნებული, რომ შევძლებ მის მართვას.
როგორც ყოველთვის ნებისმიერი კრიტიკა, სურვილები, შეკითხვები და მოსაზრებები შეგიძლიათ გამომიგზავნოთ მეილზე, რომელიც თავფურცელზეა მითითებული. ფორუმებს თავს ვარიდებ, მაგრამ პერიოდულად ვწერ ochopintre.ge-ზე, სადაც ჩემი აზრით ძალიან მისაღები კლიმატია და სადაც ასევე შეგიძლიათ მე „შემხვდეთ“.

საუკეთესო სურვილებით,
Shooter

პს ბოდიშს უხდი ბლოგის მკითხველებს ასეთი არა საიარაღო თემის გამოქვეყნებისთვის :) გპირდებით მაღლა ეს თემა დიდხანს არ გაჩერდება.

ხელმისაწვდომი იარაღი – Taurus 85

January 4th, 2012

კომპანიის Taurus International Manufacturing Inc. -ის ლოგო. Taurus ლათინურად ნიშნავს ხარს

მოგეხსენებათ არსებობს ეგეთი ტერმინი იარაღების და არა მარტო იარაღების მოყვარულებში, რასაც ქვია საუკეთესო საყიდელი თავის ფასში. ანუ როდესაც ზომიერ ფასად ყიდულობს სამომხმარებლო თუ გნებავთ ჩვენ შემთხვევაში საბრძოლო თვისებებით გამორჩეულ ნივთს. შეიძლება ასეთი ფორმულირების გამოყენებაც: ბევრი იარაღი მცირე ფასში, ან რაღაც ამდაგვარი. შინაარსი არის ერთი, იაფად იყიდოთ კარგი იარაღი. ბევრი ძალიან სკეფტიკურად უყურებს იარაღების ასეთ კატეგორიას, როგორ შეიძლება იყიდო იაფი იარაღი! რატომ უნდა იყიდო იაფი როდესაც არის უკეთესი? ამავე დროს თვითონ დადიან მეორადი, საზღვარგარეთ ჯართში ჩასაბარებლად  განწირული ავტომანქანებით და ხშირად სტუმრობენ ლილოს ბაზრობას. ჩემი აზრით იაფი და კარგი იარაღი არსებობს და აქ მე  ნამდვილად არ ვგულისხმობ მხოლოდ მაკაროვის პისტოლეტს. მთავარია გვესმოდეს, რომ იაფი იარაღის შეძენისას ჩვენ არ უნდა ველოდოთ იმაზე მეტს ვიდრე მას შეუძლია ჩვენ შემოგვთავაზოს. მათი ყველაზე დიდი ნაკლი თუ შეიძლება ასე ითქვას არის რესურსი. დიახ, Heckler&Koch-ის მაღალ ფასს მაგალითად ამართლებს ისიც, რომ USP-ს ტიპის პისტოლეტი უპრობლემოდ გაუძლებს ათობით ათას გასროლას, ნებისმიერი დეტალის გამოცვლის საჭიროების გარეშე. იგივიეს სავარაუდოთ ვერ ვიტყვით იაფ და კარგ ბულგარულ Arcus 98–ზე. მაგრამ დაფიქრდით ასე ძალიან გჭირდებათ თქვენ რესურსი 40 000 გასროლა? ჩვენი ქვეყნის პირობებში? ალბათ არა. შესაბამისად ეს ბულგარული პისტოლეტი რომელიც 5–ჯერ ნაკლები ღირს USP-ზე და ამავე დროს არის საიმედო და მოსახერხებელია,  100%–ით გადაფარავს თქვენ მოთხოვნილებას იქონიოთ საიმედო თავდაცვის საშუალება. მოსაზრება, რომ ნამდვილი ჯიგიტები არ კადრულობენ ბულგარულ იარაღს დარჩეს იმ ჯიგიტების სინდისზე, რომლებიც თვლიან, რომ 10 წლის “salvage” კონტეინერით ჩამოსული მაგრამ სამაგიეროდ ხმამაღალი სახელით პრესტიჟულობის ნიშანია. ანუ იმის თქმა მინდა, რომ აღნიშნული კატეგორიის იარაღი უნდა სარგებლობდეს მეტი ყურადღებით ჩვენი ქვეყნის პირობებში სადაც მოკლელულიანი იარაღი განსაკუთრებით ისე კი ზოგადად ნებისმიერი სამოქალაქო/თავდაცვის იარაღი არის მნიშვნელოვნად შეზღუდული. ზუსტად ერთ ერთ ასეთ იარაღზე გვექნება ჩვენ ამ სტატიაში საუბარი და გპირდებით კიდე უფრო მეტ სტატიებს ასეთ “ბიუჯეტურ” იარაღებზე.

Taurus International Manufacturing Inc. –  ბრაზილიური კომპანია, რომელიც უშვებს ცეცხლსასროლ იარაღს უკვე 1941 წლიდან, ძალიან კარგად არის ცნობილი მსოფლიოში და ცოტათი უფრო ნაკლებად ჩვენ ქვეყანაში.  კომპანიის დამფუძნებლები არიან ბრაზილიელები ჯონ კლუვე უმცროსი და ძმები ოსკარი და ჰენრი პარპერ ადმარ ზანკი. ქარხანა და მტავარი ოფისი მდებარეობს ქალაქ პორტო ალეგრეში (ბრაზილია). პრაქტიკულად კუსტარული ადგილობრივი წარმოებიდან, მოკლელულიანი იარაღის ერთ ერთ  ყველაზე მსხვილ საერთაშორისო  მწარმოებლამდე ამ კომპანიამ  საკმაოდ დიდი გზა გაიარა. 1970–ან წლებამდე ტაურუსი (Forjas Taurus) უშვებდა იაფაფასიან რევოლვერებს, რომელიც წარმოადგენდა სხვა და სხვა რევოლვერების კომპილაციებს და ასე სხვა და სხვა აღჭურვილობას და ინსტრუმენტებს. 1968 წელს მათ შეეცადნენ აეთვისებინად ყველაზე პერსპექტიული ჩრდილო–ამერიკული ბაზარი, რის გამოც მიმართეს ადგილობრივ დისტრიბუტორებს მაგრამ ამ მცდელობას დიდი წარმატება არ მოყოლია. ამერიკელები ტრადიციულად ეჭვის თვალით უყურებენ იარაღს, რომელსაც არ აქვს სრულ ფასოვანი ტექნიკური და საგარანტიო მხარდაჭერა. ამ მხრივ ტაურუსის მაგალითი ნამდვილად არ არის იზოლირებული. გავიხსენოთ თუნდაც ავსტრიული Steyr-Mannlicher–ის თავგადასავლები აშშ–ში. კომპანიის პროფილი მნიშვნელოვნად შეიცვალა, როდესაც 1971 წელს, ის და ამერიკული Smith&Wesson მოექცნენ ერთი ფინანსური ჯგუფის მმართველობის ქვეშ. ამის წყალობით ბრაზილიურ კომპანიას გადაეცემოდა ამერიკული კომპანიის  მეორადი დაზგა–დანადგარები, ნახაზები და სხვა მოწყობილობები, რის საშუალებითაც შესაძლებელი გახდა მეტ ნაკლებად ხარისხიანი რევოლვერების წარმოების დაწყება, რომლებიც პრაქტიკულად მთლიანად აკოპირებდნენ ამერიკულ “სმიტ&ვესონებს”.  უნდა აღინიშნოს, რომ ბრაზილიურ კომპანიის ვერსიით, ამერიკელები  იგებდნენ თანამშრომლობით უფრო მეტს ვიდრე ბრაზილიელები. პირადად ჩემი აზრით, შეიძლება მატერიალური საშუალებები ბრაზილელებისგან მეტი იყო შეთავაზებული, მაგრამ ინტელექტუალური საკუთრება ჩემი აზრით უფრო მეტი ღირებულების სწორედ მათ მიიღეს ამერიკიდან. ამერიკული რევოლვერების გავლენა ტაურუსის რევოლვერებში აშკარად იგრძნობა, მაგრამ “სმიტ&ვესონები” ყოველთვის უფრო მაღლა კოტირებდნენ ბრაზილიურ რევოლვერებთან შედარებით. მაშინაც და ეხლაც.

1977 წელს ტაურუსი კვლავ ხდება დამოუკიდებელი კომპანია, და ამ პერიოდიდან იწყება მისი, როგორც დამოუკიდებელი ბრაზილიური მწარმოებლის ისტორია, მწარმოებლის, რომელიც იწყებდა კონკურენტული სამოქალაქო და სამხედრო იარაღის გამოშვებას და ორიენტირებული იყო საერთაშორისო ბაზარზეც.

კომპანიის ისტორიაში კიდევ ერთი მნიშვნელოვან ეტაპს წარმოადგენდა  ბერეტას მიერ ბრაზილიაში, სან პაოლოში აშენებული ქარხნის მის მიერ შეძენა. კონტრაქტის პირობა, რომლის მიხედვითაც იტალიურმა ბერეტამ მიიღო დიდი შეკვეთა ბრაზილიის შეიარაღებული ძალებისგან იყო ქარხნის აშენება ბრაზილიის ტერიტორიაზე. კონტრაქტის შესრულების შემდეგ სრულად აღჭურვილი ქარხანა ტაურუსმა იყიდა. ქარხანას “კომპლექტში” მოყვა ნახაზები და გამოცდილი მუშა ხელი. ამის შედეგად ამ კომპანიამ დაიწყო პისტოლეტების გამოშვებაც. ორი მოდელი Taurus PT-92 და 99 პოპულარული Beretta 92-ის მოდიფიკაციებს წარმოდგენდა.

 

“ბრაზილიური ბერეტა” გამოირჩევა ორიგინალისგან პირველ რიგში მცველის განლაგებით ჩარჩოზე, ნაცვლად საკეტისა.

1984 წლიდან კომპანიამ გამოაცხადა, რომ ყველა მის მიერ წარმოებულ იარაღზე ვრცელდებოდა უპირობო სამუდამო საგარანტიო რემონტის პირობა. ამ გადაწყვეტილებას, ისევე, როგორც აშშ–ში წარმოამდგენლობის გახსნამ განაპირობა კომპანიის გაყიდვების ზრდა და გაფართოება.  ამავე დროს რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია, დღეს თუ მყიდველი ამ მომსახურებით სარგებლობს მას უწევს რამოდენიმე თვიანი ლოდინი სანამ მისი იარაღი გარემონტდება ან შეიცვლება.  მიზეზი სავარაუდოთ უნდა იყოს დაბრუნებული იარაღების დიდი რაოდენობა. ასეა თუ ისე, ჩემი აზრით ასეთი ტიპის გარანტია ძალიან კარგი და სამართლიანი შემოთავაზებაა. 

დღეს კომპანია ტაურუსი უშვებს მრავალი ტიპის მოკლელულიან იარაღს, მათ შორის რევოლვერებს, პისტოლეტებს ფოლადის, მსუბუქი შენადნობის და პოლიმერის ჩარჩოებით, M1911A1 ტიპის პისტოლტის კლონებს, ორი მოდელის გრძელლულიან იარაღს.  თუ ადრინდელი მოდელები იმეორებდნენ უცხოურ სისტემებს მათი პოლიმერის ჩარჩოიანი მოდელები უკვე მთლიანად დამოუკიდებელი პროექტებია, რაც მეტყველებს იმაზე, რომ კომპანია იზრდება და ვითარდება.

ეხლა რაც შეეხება კონკრეტულად Taurus 85-ს, რომელსაც ეძღვნება ეს სტატია. ამ მოდელის რევოლვერები მინიმუმ ორ მაღაზიაში იყიდება დღეს თბილისში, ისევე, როგორც ხშირად გამოჩნდებოდა ხოლმე კერძო განცხადებების რესურსებზე. შესაბამისად ეს სტატიაც საკმაოდ აქტუალურიც არის ქართველი მკითხველებისთვის და იარაღის მოყვარულებისთვის. მწარმოებელი კომპანიის საიტის მიხედვით მოდელი 85 არის ყველაზე გაყიდვადი მოდელი ამ კომპანიის იარაღის ასორტიმენტიდან.

ტექნიკურად ის წარმოადგენს .38 Special კალიბრის 5 ვაზნიან რევოლვერს, რომელიც კონსტრუქციულად და გაბარიტებით წააგავს Smith&Wesson-ის ე.წ. J-ჩარჩოიან სერიის რევოლვერებს. შესაბამისად მაგალითად უკანასკნელზე გათვლილი ბუდე, გამოდგება ბრაზილიური რევოლვერისთვისაც, მაგრამ ნაწილები ცვლადი არ არის.

ალბათ ყველაზე კლასიკური 5 ვაზნიანი 85–ე მოდელი, ფოლადის, შავი ოქსიდირებით, ხის საფირმო ტარით და 2 დუიმიანი ლულით.

Taurus 85-ის დამრტყმელ–სასხლეტი მექანიზმი ორმაგი ან მხოლოდ ორმაგი მოქმედების არის.

დოლურას ტევადობა, როგორც უკვე ავღნიშნე 5 ვაზნას შეადგენს, უფრო ახალი მოდელი ინდექსით 856 უკვე 6 ვაზნას იტევს, 5 ვაზნიანი რევოლვერის ჩარჩოს გაბარიტების შენარჩუნებით.

წონა 480 გრამიდან (მსუბუქი მოდელი), 630 გრამამდე (უჟანგავი ფოლადისგან დამზადებული მოდელი) მერყეობს.

სტანდარტული ლულის სიგრძე არის 2 დუიმი (5სმ), 5 ხრახნით. ლულა არ არის ქრომირებული არხით. ლულა როგორც წესი ორ დუიმიანია, თუმცა არსებობს ადრინდელი გამოშვების 3 დუიმიანებიც. დღეს ასეთი ლულის სიგრძით 85–ე მოდელი აღარ გამოდის.

სამიზნე მოწყობილობები შედგება მარტივი სწორი “მუშკიდან” და ღარიდან, რომელიც გაჭრილია ჩარჩოში. ზოგ მოდელზე ყენდება “მუშკა” ოფტიკურ–ბოჭკოვანი მილით ან ადვილად დასანახი ფერადი პლასტმასის დეტალით შიგნით.

რაიმე განსაკუთრებული თვისება რაც გამოარჩევს ამ მოდელს მას არ აქვს, გარდა რა თქმა უნდა ფასისა, რომელიც დაახლოებით ორჯერ ნაკლებია მის ამერიკულ ანალოგთან შედარებით. 1996 წლიდან ყველა ტაურუსის რევოლვერი აღჭურვილია შიდა საკეტით, რომელიც იკეტება გასაღებით. თუ თქვენ იარაღს საკეტი არ აქვს ე.ი. ის 1996 წლამდე არის გამოშვებული.

დაცვის “პოლიტკორექტული” სისტემა. იარაღი გასაღებზე იკეტება. სურათი Taurus USA–ს საიტიდან.

განსხვავებით მაგალითად Rossi-ს რევოლვერებისგან, ტაურუსში დამრტყმელი ჩახმახზე არ არის განლაგებული. ის იარაღის ჩარჩოშია მოთავსებული ხოლო, დარტყმა მას გადაეცემა სპეციალური ასაწევი “გადამცემის” მეშვეობით, რომელიც იწევა ზევით სასხლეტზე თითის დაჭერისას. თუ სასხლეტი მას ზევით არ აწევს, ჩახმახი დამრტყმელს არ მიწვდება. ეს ზრდის იარაღის უსაფრთხოებას და ჩემი აზრით საჭირო და სასარგებლო ელემენტია.

Taurus 85-ის კალიბრი არის .38 Special (9×29.5mmR). შექმნილი 1989 წელს კომპანია Smith&Wesson-ის მიერ ის თავდაპირველად იყო გათვლილი შავ დენთზე.შედარებით მცირე უკუცემა, სიზუსტის უდიდესი პოტენციალი და საშუალება ააწყო მასზე გათვლილი კომპაქტური რევოლვერები განაპირობა ის ფაქტი, რომ ეს კალიბრი ცოცხალია და დღემდე ჩვენთან ერთად არის. თანამედროვე +P კატეგორიის ვაზნები საკმაოდ ეფექტურია და მაგალითიად 10 გრამიან ტყვიას აძლევენ საწყის სიჩქარეს 270 მ/წ–ის ოდენობით. ასეტ შემთხვევაში ენერგეტიკით ის აღემატება ყველაზე ცხელ 9X18 კალიბრის მაკაროვის ვაზნების ვარიანტებს და უახლოვდება სტანდარტული წნევის 9X19-ის ვაზნებს. კარგია ამბავი ისიც არის, რომ Taurus 85 გათვლილია +P კატეგორიის ვაზნების გამოყენებაზე.

85–ე მოდელის ირგვლივ არსებობს მთელი ოჯახი რევოლვერების, მათ შორის უახლესი მოდელები პოლიმერის ჩარჩოთი, ასევე მაგალითად საკმაოდ საინტერესო და თანამედროვე CIA მოდელი. არა ეს აბრივიატურა არ ნიშნავს ცენტრალურ სადაზვევრვო სააგენტოს, ის იშიფრება როგორც Carry It Anywhere, ანუ “ატარე ის ყველგან”.  ის 5 ვაზნიანია, ძალიან კომპაქტურია, აქვს ჟანრის ტრადიციებიდან გამომდინარე დამალულია ჩახმახი, რაც აადვილებს მის ფარულ ტარებას.

პოლიმერულ–ფუტურისტული რევოლვერი ასევე დაფუძნებული 85–ე მოდელზე, Taurus Protector Polymer. სურათი მწარმოებლის საიტიდან.

განსხვავდება 85-ე მოდელის რევოლვერების ჩარჩოს მასალებიც. აქ რამოდენიმე ტიპის მსუბუქი შენადნობია, ნაჭედი ფოლადი და ეხლა უკვე პოლიმერიც (მოდელი 85PLYSS2 Polymer Protector). მოდელები HY-LITE Magnesium  ნიშნავს, რომ ჩარჩო მსუბუქი შენადნობისგან არის დამზადებული.  სრული მიმოხილვა დაფარვების, მოდელების და  სხვა თავისებურებების ამ სტატიის მიზანში არ შედის. ეწვიეთ საიტს და თავად დაათვალიერედ კატალოგი.

როგორც უკვე ავღნიშნე 85–ე მოდელის ოჯახი ყველაზე გაყიდვადია ამ კომპანიის იარაღის მოდელებიდან. ამას ხელს უწყობს დაბალი ფასი ისევე, როგორც ასეთი კომპაქტური რევოლვერის გამოყენების სპეციფიკაც. ამ იარაღს ურჩევენ (არასწორი რჩევაა სხვათაშორის) ახალბედა მსროლელებს, მოუმზადებელ მსროლელებს, რატომრაც ქალებს, ასევე უფრო გამოცდილი მსროლელები ირჩევენ, როგორც დამხმარე ან მეორეხარისხოვან იარაღს. ადამიანებისთვის ვინც ირჩევენ ასეთ იარაღს ფასი არის ძალიან მნიშვნელოვანი და ხშირად გამაწყვეტი ფაქტორი. დამერწმუნეთ რომ ადამიანს რომელიც ეძებს კომპაქტურ თავდაცვის იარაღს და საერთოდ იარაღში არ ერკვევა და ადამინს რომელსაც უნდა მსხვილკალიბრიანი ძლიერი რევოლვერი მაგალიტად სახიფათო ნადირობებისას თავის დასაზღვევად, სხვა და სხვა მოთხოვნები აქვთ. პირველს უნდა იაფი ხელმისაწვდომი თავდაცვის საშუალება მისი გამოყენების მინიმალური ალბათობით, მეორეს უნდა 100%–ად საიმედო ინსტრუმენტი, რომელსაც მან უნდა თავისი სიცოცხლე ანდოს. ამ ორ განსხვავებულ შემთხვევაში ფასის ფაქტორი სხვა და სხვა როლს თამაშობს. ზუსტად ამიტომ 85–ე მოდელები ასე კარგად იყიდება. ნახმარი იდეალურ მდგომარეობაში მყოფი Taurus 85 აშშ–ში ღირს 200–დან 250 დოლარამდე . ახლების ფასი 300 დოლარიდან იწყება. ეს კი ძალიან იაფია. დაუმატეთ ამას სამუდამო უფასო საგარანტიო რემონტი, მიმზიდველი გარეგნობა, დიდი ასორტიმენტი მოდელების და მიხვდებით, რატომ ტაურუსის მოგება ყოველ წლიურად იზრდება.

რაც შეეხება უარყოფით მხარეებს ის პრონციპში იგივეა რაც სხვა იაფ ფასიანი იარაღის მოდელების შემთხვევაში. იაფი ფასი ნიშნავს, რომ მწარმოებელი ნაკლებ ყურდღებას აქცევს ხარისხის კონტროლს, დამზადების ხარისხს, გამოყენებული მასალებს.  ტაურუსი კარგ იარაღს უშვებს, და მისი პროდუქცია არ არის იაფი ამ სიტყვის ცუდი გაგებით. მაგრამ ტაურუსის რევოლვერი მაგალითად ვერ შეედრება Smith&Wesson-ის რევოლვერებს. ალბათობა მიიღოთ რევოლვერი რომელიც ან არ მუშაობს ან ისე არ მუშაობს, როგორც საჭიროა უფრო დიდია ვიდრე ამერიკული რევოლვერის შეძენისას.  ხარისხითაც რუგერები და სმიტები უფრო უკეთესია. ესტეთიური თვალსაზრისით ამერიკული რევოლვერები უფრო უკეთესები არიან.  ასევე ზოგადად სმიტი ან რუგერი უფრო ზუსტი იქნება, საიმედო და დიდ რესურსიანი ვიდრე ბრაზილიური რევოლვერები. ეს გასაკვირი არც არის, ყველაფერ აღნიშნული ამერიკული რევოლვერის შემთხვევაში არ არის უფასო. შესაბამისად ნახმარი J Frame უფრო ძვირი ღირს ვიდრე ახალიTaurus 85. ხოლო ნახმარი 85–ის ყიდვა არის გავარტყი–ავაცილეს პრინციპით თამაში. ყველაზე ხშირი პრობლემა ნახმარ 85–ე მოდელთან არის “მსუბუქი დარტყმები”, როდესაც ჩახმახს არ ყოფნის ძალა რომ აამოქმედოს ამაალებელი. ასე, რომ პირველ რიგში შეამოწმეთ საიმედოობა ორმაგ რეჟიმში სროლისას. ორმაგ და ერთმაგ რეჟიმებში ჩახმახი სხვა და სხვა მანძილს გადის, ორმაგ რეჟიმში უფრო მოკლეს და ძალაც ნაკლები აქვს.

გარდა ამისა საქმე კიდევ იმაშია, რომ რევოლვერი თავისი კონსტრუქციული თავისებურებებიდან გამომდინარე ასე, რომ ვთქვათ უფრო მეტ ყურადღებას ითხოვს დამზადებისას. ცოტათი მეტ დაკვირვებას, ცოტათი მეტ საბოლოო დამუშავებას, იმისთვის, რომ ყველაფერი კარგი საათის მექანიზმივით მუშაობდეს. დამიჯერეთ, მე ვიცი რაზეც ვლაპარაკობ, ნებისმიერი თუნდაც უკანასკნელი არიფი პირველი წამებიდან იგრძნობს სხვაობას მაგალითად 2 დუიმიან Colt Python-ს და Rossi-ს შორის. თუ ერთმაგი მოქმედების რეჟიმში სხვაობა სასხლეტებს შორის ძალიან არ ყვირის, ორმაგი მოქმედების რეჟიმში სხვოაბა უკვე აშკარად საგრძნობი ხდება. თითის დაჭერისას რევოლვერის შიგნით იწყება მრავალი პროცესი, რომელშიც ბევრი დეტალი მონაწილეობს, სწორედაც, რომ მილიმეტრის მეასედები ნაწილების დამუშავებაში და ალბათ ხელოსენბის ინდივიდუალური ჯადო თუ გნებავთ და ასევე ზედმეტი დახარჯული ყურადღება რევოლვერის მექანიზმის აწყობისას განაპიორბებს ორმაგი მოქმედებისას რევოლვერის სასხლეტის რბილ ერთგვაროვან და მოკლე სვლას. ეგრევე ხდება გასაგები, რაში ყველაზე უფრო გამოიხატება ეს სხვაობა ფასში. კარგ რევოლვერში ორმაგ რეჟიმში დამრტყმელ სასხლეტი მექანიზმი არის არარეალურად რბილი, მსუბუქი და მოკლე სვლით. ცოტა უფრო იაფ ფასიანებში ეს მაჩვენებელი მერყეობს, მისაღებიდან საშინელამდე, რაც მოითხოვს დამატებით მორგებას, დამუშავებას, პოლირებას ან აისახება სიზუსტეზე და ეფექტური სროლის სისწრაფეზე.

მეორეს მხრივ პირდაპირ ვიტყვი მეეჭვება დღეს არსებობდეს კომპაქტური 5 ვაზნიანი “მოკლეცხვირიანი” რევოლვერი, რომელიც გაუწევდა კონკურენციას თანამედროვე ტაურუსის 85–ე სერიის რევოლვერს, იმ კრიტერიუმში რასაც ქვია ფასი–ხარისხი. მეორადი კარგ ტექნიკურ მდგომარეობაში მყოფი Taurus 85 1000 ლარამდე ფასში შეიძლება ჩაითვალოს საუკეთესო საყიდლად. ერთ მაღაზიაში უფრო ნაკლებ ფასადაც იყიდება ეს რევოლვერები, მაგრამ მათი ტექნიკური მდგომარეობა თითქმის ყოველთვის შორსაა დამაკმაყოფილებლისგან.

ავტორის კუთვნილი შედარებით იშვიათი 3 დუიმიანი მოდელი. 3 დუიმიანი ლულა, შესანიშნავი დაფარვა,  და იდეალური მდგომარეობა გახდა მისი შეძენის მიზეზები.

ბოლოს დავამატებ, რომ რევოლვერის ეფექტური სროლა მოითხოვს აბსოლუტურად განსხვავებულ უნარჩვევებს. როგორც ავტოტრანსპორტში, თუ ატარებთ მსუბუქ მანქანას (ისვრით პისტოლეტებიდან) შეძლებთ გაატაროთ მიკროავტობუსიც, მსუბუქი მანქანაც და სატვირთო მანქანაც (ისროლოთ პისტოლეტი ერთმაგი, ორმაგი მოქმედებით, დახურული დამრტყმელით და ღია ჩახმახით), ხოლო რევოლვერი არის მოტოციკლი. მის სასროლად/სამართავად განსხვავებული ცოდნაა საჭირო. აქ მე ვგულისხმობ საბრძოლო სროლას ორმაგი მოქმედების სასხლეტით და არა დუელიანტის პოზიციიდან სამიზნეში წინასწარ ხელით შეყენებული ჩახმახით. იგივე თავისთავად ეხება რევოლვერის სწრაფ გადატენვას

shooterscentral.ge-ს დასკვნა. Taurus 85 ნამდვილად არის კარგი რევოლვერი თავის ფასში. ახალი ის ბოლომდე გადაფარავს ყველა მოთხოვნას, რაც მას შეუძლია წაუყენოს საქართველოში იარაღის მფლობელმა, რომელსაც სურს ხელმისაწვდომი და საიმედო თავდაცვის საშუალება. ნახმარი რევოლვერის ყიდვისას განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს დეტალების მდგომარეობას და ასევე ჩახმახის საიმედო მუშაობს ორმაგ რეჟიმში სროლის დროს. მეორადი რევოლვერის შეძენისას სროლით შემოწმება აუცილებელია. გამომდინარე ფასიდან, რომელიც მერყეობს 1000–დან 2000 ლარამდე და ვაზნის ფასიდან, რომელიც 3 ლარს შეადგენს უნდა აღინიშნოს, რომ ასეთ შემთხვევაში ავტომატური 9მმ–ნი პისტოლეტი ყოველმხრივ იქნებოდა უპირატესი არჩევანი, ხოლო თუ მყიდველს სურს იქონიოს კომპაქტური რევოლვერი ხელმისაწვდომ ფასად, Taurus 85 არის ერთ ერთი საუკეთესო არჩევანი.

 

p.s.

სამწუხაროდ მაგრამ უკვე ტრადიციულად რევოლვერის ცოცხლად ტესტირება გადადებულია სანამ საქართველოში უკეთესი დრო არ დადგება.

 

როგორი შეიძლება იყოს იდეალური საბრძოლო პისტოლეტი?

December 16th, 2011

Smith&Wesson ASP, ერთ ერთი პირველი სპეციალიზირებული საბრძოლო/თავდაცვითი პისტოლეტი, რომელსაც უკვე 70–ან წლებში ქონდა უმეტესობა იმ ელემენტების, რომელსაც ჩვენ ამ სტატიაში მიმოვიხილავთ.

იდეა ამ სტატიის დაწერის მე უკვე დიდიხანი გამიჩნდა. მინდა ამ სტატიაში შემოგთავაზოთ ჩემი ხედვა იმისა, თუ რა თვისებები და ელემენტები უნდა ქონდეს ეფექტურ სრულყოფილ და თუ გნებავთ იდეალურ საბრძოლო პისტოლეტს. ამ სტატიის დაწერას წინ უძღვოდა ჩემი თითქმის 10 წლიანი ძიება იდეალური პისტოლეტის.  ასევე მახსენდება დუეინ ტომასის სტატია – “იდეალური პისტოლეტის ძიებაში”, რომელი მე ძალიან მომეწონა და თავად დამაფიქრა იმაზე თუ რა არის საერთოდ იდეალური პისტოლეტი, რა თვისებები უნდა ქონდეს მას, რა ელემნეტები ან მოწყობილობები. ამ სტატიაში მე შევეცდები დეტალურად განვიხილოთ ყველაფერი ის, რაც ჩემი აზრით არის მნიშვნელოვანი და ბოლო ნაწილში ის რაც უკვე შესაბამისად ნაკლებად მნიშვნელოვანია. საბრძოლო პისტოლეტის ტერმინის ქვეშ მე  ვგულისხმობ ადეკვატური კალიბრის თანამედროვე ავტომატურ პისტლეტებს, იმას რასაც საზღვარგარეთ მოიხსენიებენ, როგორც fighting handgun. არ ვაკონკრეტებ  წონით კატეგორიას, მითუმეტეს ეხლა, როდესაც ხელმისაწვდომია ძლიერ კალიბრებზე გათვლილი სუბკომპაქტური მოდელები. ვგულისხმობ მხოლოდ ავტომატურ პისტოლეტებს დაწყებული მაკაროვიდან და დამთავრებული H&K MK23–ით, შუაში კიდე უამრავი სხვა დანარჩენ მოდელს.  კალიბრი ჩემი აზრით იწყება მინიმალური დასაშვები, “მოკლე” 9მმ–დან პირდაპირ 10mm Auto-მდე.   კონკრეტულ პისტოლეტებზე მე საუბარი და მათი განხილვა თითქმის არ მექნება, მხოლოდ აღწერილ სასურველ თვისებებთან და ელემენტებთან დაკავშირებით .  დამრტყმელ–სასხლეტი მექანიზმის კონფიგურაცია, ჩარჩოს მასალა, ლულის სიგრძე ასევე არ განიხილება. ოპერატოორის პრეფერენციებიდან და კონკრეტული გარემოს მოთხოვნებიდან გამომდონარე ეს ყველაფერი შეიძლება იყოს განსხვავებული სხვა და სხვა შემთხვევებში. მითუმეტეს ერთი და იგიე მწარმოებლის პისტლეტები სხვა და სხვა კონფიგურაციით გამოდიან.  კიდევ ერთხელ ავღნიშნავ, რომ ყველაფერი აქ დაწერილი არის ჩემი პირადი აზრი და შეხედულებები, რომლებსაც მე შევეცდები გავამყარო შესაბამისი არგუმენტებით. დამეთანხმებით თუ არა ეს თქვენი გადასაწყვეტია. მე არ  გთავაზობთ გამზადებულ პასუხებს, მხოლოდ გაძლევთ საბაბს თავად დაუკვირდეთ და დაიწყოთ ფიქრი.

დავიწყოთ თუნდაც პისტოლეტის ფორმებით. იარაღი მაქსიმალურად უნდა იყოს მორგებული მისი ფარული და კომფორტული ტარებისთვის ისევე, როგორც უნდა იყოს მოსახერხებელი ადვილი და სწრაფი ამოღებისთვის, და ბუდეში ან სხვა ადგილას (ჯიბე, ქამარი, ჩანთა და ა.შ.) შენახვისას/უკან მოთავსებისას. ამაში პირველ რიგში იგულისხმება არა პისტოლეტის გაბარიტები, არამედ მისი ფორმები. კონკრეტულად კი ბასრი კუთხეების და გარეთ გამოშვერილი დეტალების არ არსებობა. იარაღის მართვის ელემენეტები (მცველი, მჭიდის ღილაკი, საკეტის შემაკავებელი, დეკოკერი) ასევე სამიზნე მოწყობილობები, ჩახმახი არ უნდა იყოს გარეთ გამოშვერილი და ისეთი ფორმის არ უნდა იყოს, რომ მას ადვილად ედებოდეს ტანსაცმლის, ბუდის ან სხვა ეკიპირების ელემენტები. იდეალური ვარიანტია ამ მხრივ მაგალითად Glock–ის პისტოლეტები. ეს პისტოლეტები ძალიან ლაკონური და მარტივი ფორმებით გამოირჩევა. ამოღებისას ეს იარაღი ძალიან სწრაფია ხოლო მისი ფორმები გამორიცხავენ რაიმე დაბრკოლებას იარაღის ამოღების (“პრეზენტაციის”) დროს.  ფორმების თვალსაზრისით დამატებით უნდა განიხილოს ორმხრივი მცველის ან დეკოკერის არსებობის გამართლებულობა/საჭიროება. არის თუ არა საჭირო ეს ოფცია? ჩემი აზრით არა. თუ ცაცია ხართ მცველი მარჯვენა მხარეს უნდა იყოს თუ არა მაშინ მხოლოდ მარცხენა მხარეს. მაგალითად ჩემ კუთვნილ USP Expert-ზე ორმხრივი მცველი/დეკოკერია, თუ მცველის როლში მისი ოპერირება პრობლემას არ იწვევს დეკოკერის ფუნქციის შესრულებისას უკვე საჭიროა ჭერის შეცვლა, იმიტომ რომ მეორე მხარეს განლაგებული დეკოკერის დაშვებისას ხელი მას აბრკოლებს. გარდა ამისა ორმხრივი მართვის ელემენტები თითქმის ყოველთვის ზრდიან იარაღის გაბარიტებს. შევთანხმდეთ, რომ მართვის ელემენტები უნდა იყოს მხოლოდ იქ სადაც ის ჭირდება მხოლოდ კონკრეტულ ოპერატორს.

შემდეგი პუნქტი: მცველი და მისი განლაგება.  საერთოდ შეკითხვაზე უნდა იყოს თუ არა არაავტომატური მცველი იარაღზე,  პირადად მე  ზუსტი პასუხი არ მაქვს. რაიმე აქსიომა, წესი აქ არ არსებობს. ერთის მხრივ მცველი სთავაზობს დამატებით დაცვას იარაღი წართმევის შემთხვევაში, რა თქმა უნდა ასევე წარმოადგენს უნებლიე გასროლისგან დამატებითი დაცვის საფეხურს. ბოროტმოქმედი, რომელიც დაეუფლება სხვის იარაღს შეიძლება ვერ გაერკვიოს მცველის ფუნქციონირებაში და ამით მისცეს დრო წართმეული იარაღის პატრონს გამოიყენოს დამხმარე იარაღი ან რაიმე სხვა მოიმოქმედოს თავისი სიცოცხლის გადასარჩენად. მეორეს მხრივ ორი ყველაზე პოპულარული სამხედრო, პოლიციური და თავდაცვითი იარაღი Glock და Sig Sauer P სერია, საერთოდ არ იყენებს არაავტომატურ მცველებს.  ერთი რამ პირადად ჩემთვის ნათელია, როგორც დღე. მცველი არ უნდა იყოს განლაგებული საკეტზე. საკეტი უნდა იყოს მაქსიმალურად “სუფთა”, იმისთვის რომ მისი ოპერირებისას არაფერი მასზე განლაგებული ან მისი სპეციფიური ფორმა ხელს არ უშლიდეს ოპერატორს. საკეტზე მაქსიმალურად დიდი “მოჭიდების ფართი” უზრუნველყოფს სტრესულ პირობებში საკეტის საიმედო ოპერირებას, გაჭედილი მასრისას, ან ორმაგი მიწოდებისას ან უბრალოდ ვაზნის სავაზნეში მიწოდებისას. რაც უფრო კარგად მოკიდებთ მას ხელს მით უფრო მეტ ძალას დაატანთ, მაგალითად იმისთვის, რომ ამოაგდოთ გაჭედილი მასრა ან ვაზნა.

ჩემი აზრით Beretta 92-ს ყველაზე მოუხერხებელი საკეტი აქვს . ძალიან პატარა მოჭიდების ფართი და ორმხრივი მცველი საკეტზე, რომლის  უნებლიედ გააქტიურება გადატენვისას ადვილია.ამის გამო ჩემი აზრით ნაცვალად ხელით საკეტის გათავისუფლებისა ჯობია საკეტის შემაკავებელზე დაჭერა. მარჯვნივ არის Sig Sauer-ის საკეტი. თავისუფალი ზედმეტი მოწყობილობებისგან, ძალიან  მოსახერხებელი ოპერირებისას.

სამიზნე მოწყბობილობები. დღეს პისტოლეტებზე უამრავი ტიპის სამიზნე მოწყობილობები აყენია, მათი უმეტესობა არის მარტივი სექტორული ტიპის სამიზნეები, რეგულირებადი და არარეგულირებადი ტიპის, შედგებიან ორი ელემენტისგან, წინა (“მუშკა”) და უკანა (“ცელიკი”) სამიზნე მოწყობილობებისგან.  დავიწყებ იმით, რომ ჩემი აზრით საბრძოლო პისტოლეტის სამიზნე მოწყობილობები უნდა იყოს რკინის და წერტილი.  ეს ის შემთხვევა არ არის როდესაც პლასტმასი/პოლიმერები და რკინა თანაბარ მდგომარეობაშია.  სამიზნე მოწყობილობები არის პატარა ნაწილები, რომლებმაც შეიძლება დიდი დატვირთვა განიცადონ იარაღის მიწაზე დავარდნისას, ხელჩართული ჩხუბის დროს ან მოუხერხებელი მოძრაბისას.  ამიტომ ფოლადი არის საუკეთესო მასალა სამიზნეებისთვის. პლასტმასისგან დამზადებულ  სამიზნეებს აქვთ მხოლოდ ერთი პლიუსი – ტარებისგან ისინი ფერს არ იცვლიან (თუმცა ცვდებიან და იცვლიან ფორმებს ხანგრძლივი ექსპლუატაციისგან). რკინის სამიზნე მოწყობილობებზე დაფარვა დროთა განმავლობაში ასევე გადადის. ამიტომაც ალუმინის სამიზნეებზეც უარს ვიტყოდი, მათი ქიმიურად/ცივად ოქსიდირება შეუძლებელია, ხოლო რკინის სამიზნე მოწყობილობის 5 ლარიანი ხსნარით “გაშავებას” ნახევარი წუთი უნდა.  რეგულირებადი თუ არარეგულირებადი სამიზნე მოწყობილობები, ეს თქვენი გადასაწყვეტია. იმ შემთხვევაში თუ ორივე ტიპის სამიზნე არის კარგი რეპუტაცის მწარმოებლისგან და შექმნილია, საბრძოლო/თავდაცვითი და არა სპორტული იარაღისთვის.  გაითვალისწინეთ, რომ კარგი და საიმედო სამიზნე მოწყობილობები იაფი არ ღირს. რეგულირებადი და თან ღამის სამიზნე მოწყობილობების ფასი 200 დოლარამდე ადის. ჩემი არჩევანი იქნებოდა არარეგულირებადი სამიზნე მოწყობილობები, მათი პოტენციალურად უფრო დიდი საიმედოობის გამო. წინა და უკანა სამიზნე მოწყობილობებიც უნდა იყოს მოსახსნელი. მათი დაზიანების შემთხვევაში, რკინისგან შეიძლება გამოითალოს სათადარიგო “ერზაც” “მუშკა” ან “ცელიკი”. თუ დაზიანდა მუშკა, რომელიც საკეტის ნაწილია, მაშინ გამოსაჩარხი იქნება სამაგრი ადგილი საკეტზეც, რაც ორმაგი სამუშაოა + მათი ერთმანეთზე მორგება. გარდა ამისა თუ სტანდარტული მუშკა არ გაკმაყოფილებთ მას ისე ადვილად ვერ გამოცვლით, როგორც მოსახსნელს.

”მუშკაც” და ”ცელიკიც” უნდა იყოს უსაფრთხო, ამაში ვგულისხმობ იმას რომ მათი კუთხეები არ უნდა იყოს ბასრი, იარაღთან მანიპულაციების დროს რომ არ მოხდეს ხელის/თითების ტრავმირება.  გარდა ამისა ისინი არ უნდა ედებოდნენ ტანსაცმელს და ბუდეს. იგივე ეხება ასევე უნივერსალურ სამაგრებს. მაგალითისთვის, ზედმეტად აგრესიულად გამოყვანილი  ”პიკატინის” ”კბილები” და  მოკლე ბუდეები ერთმანეთში არ მეგობრობენ. იარაღის ამოღებისას შეიძლება კბილები ბუდეს წამოედონ და გაართულონ/შეანელონ იარაღის ამოღება.

სურათზე არის ახალი ჩეხური ტაქტიკური/სამსახურეობრივი იარაღის CZ Duty-ის სტანდარტული სამიზნე მოწყობილობები.  ეს , როგორც ილუსტრაცია  სამიზნე მოწყობილობის არასწორი კონსტრუქციის მაგალითი .  ის პლასტმასისაა. უკანა მხარე არის ბასრი, რაც გამორიცხავს საკეტის იძულებით ჩაკეტვას ხელის დარტყმით. თუ რა თქმა არ გაცვიათ სქელი ხელთათმანები ან უკანასკნელი 10 წელი არ მუშაობდით თოხზე.

ჩემი აზრით სამიზნე მოწყობილობები სასურველია, რომ იყოს ტრიტიუმის რადიატორებით,  რომ შესაძლებელი იყოს მათი გამოყენება ღამით ან ცუდი განათების პირობებში.  ”ფიბერ-ოპტიკური” მილებით აღჭურვილ ”მუშკა ცელიკებს” მე რეკომენდაციას ვერ მივცემ. გარდა ამისა ღამით ისინი, როგორც ჩვეულებრივი “რკინის” სამიზნე მოწყობილობები საერთოდ გამოუსადეგარები არიან.

ჩემი არჩევანი იქნებოდა ეს ან  ანალოგიური დაბალ პროფილიანი ღამის არარეგულირებადი სამიზნე მოწყობილობები. სურათზეა Novak Low Profile Night Sights.

“მაგველი” (Magwell) ან თვისობრივად მასთან მიახლოებული ტარის ფორმა ჩემი აზრით არის სასურველი ოფცია. მოგეხსენებათ მაგველი, როგორც ცალკე დეტალი პირველად გაჩნდა პრაქტიკულ სროლაში და მისი დანიშნულებაა მჭიდის იარაღში სწრაფი და საიმედოთ მოთავსების უზრუნველყოფაა. მუშაობს იგივე პრინციპით რაც  ძაბრი.  დამატებით მაგველის არსებობა აადვილებს იარაღის გადატენვას სტრესის პირობებში ვინაიდან კუთხე, რომლითაც მჭიდი შეიძლება მოთავსდეს იარაღში უფრო დიდია. უმეტესობა თანამედროვე იარაღის ტარები ისეთი ფორმისაა, რომ მჭიდის გამოცვლა ადვილია მაგრამ არის გამონაკლისებიც, მაგალითად Steyr M9, რომლის ტარის ფორმის გამო სწრაფი მჭიდის მასში მოთავსება ძალიან გართულებულია. საპირისპირო მაგალითია Glock–ის პისტოლეტები, რომლსებსაც ჩემი აზრით სწრაფი მჭიდის გამოცვლისთვის ყველაზე მოსახერხებელი ტარის ფორმა აქვთ და “მაგველის” დაყენებას პრაქტიკულად არ საჭიროებენ.  ნებისმიერ შემთხვევაში “ტაქტიკური” მაგველი არის მარტივი დეტალი, რომელიც თითქმის არ ზრდის იარაღის გაბარიტებს და ამავე მნიშვნელოვნად აადვილებ მჭიდის გამოცვლას. მისი არსებობა საბრძოლო პისტოლეტზე ჩემი აზრით სასურველია.

ამ სურათიდან კარგად ჩანს სხვოაბა სტანდარტულ ტარს შორის, ტაქტიკურ და სპორტულ “მაგველებს” შორის. პირველი აშკარად მოუხერხებელია სწრაფი მჭიდის გამოცვლისთვის, მეორე ერთდროულად მოსახერხებელია და ამავე დროს არ ზრდის მნიშვნელოვნად გაბარიტებს, მესამე სუფთა სპორტული დანიშნულებისაა, ძალიან ეფექტური მაგრამ ძალიან გაბარიტული და მძიმე, რის გამოც მისი “პრაქტიკული” გამოყენება შეუძლებელია.

ვერაფერს ვერ ვიტყვი სასხლეტის ტიპზე, ტოპ კლაისის ძვირიან პისტოლეტის მოდელებზე ხშირად აყენია ქარხნული სპორტული (“მატჩ”) სასხლეტები, მისი რეგულირების ოფციებით. არჩევანი მომხმარებელზეა. რა თქმა უნდა სპორტული ტიპის სასხლეტები მოსახერხებელია ზუსტი სროლისთვის, მაგრამ რეალურ სბრძოლო/თავდაცვით სცენარებში ასეთი ტიპის სასხლეტს ალბათ არ აქვს გადამწყვეტი მნიშვნელობა. პოლიციური და სამხედრო სტრუქტურები თავს არიდებენ ასეთ სასხლეტებს, ზედმეტად მსუბუქი სასხლეტი შარის რეცეპტია. ჩემი გამოცდილებით 15 მეტრამდე “თავდაცვითი” სროლისას არც თუ ისე “ცისფერსისხლიანი” Zastava CZ99 არაფრით არ ჩამორჩებოდა არისტოკრატიულ H&K USP Expert-ს საფირმო სპორტული სასხლეტით. ჩემი აზრი ამასთან დაკავშირებით შემდეგია. სპორტული/რეგულირებადი/”მატჩ” სასხლეტი კარგი რამეა მაგრამ არა კრიტიკული მნიშვნელობის. ერთადერთ ელემენტს, რომელსაც მე ვისურვებდი იდეალურ საბრძოლო პისტოლეტზე და რაც  ყველა “მატჩ” პისტოლეტის ელემენტია,  ეს არის, Trigger Stop. დეტალი, რომელიც გამორიცხავს სასხლეტის ზედმეტ უკუსვლას. მას შეუძლია მიუხედავდ მისი ზომებისა სერიოზულად გაზარდოს სროლის შედეგები. მაგრამ ფრთხილად იყავით! მისი რეგულირებისას დარწმუნდით, რომ იარაღი ისვრის ორივე რეჟიმში, ერთმაგი და ორმაგი მოქმედების (თუ რა თქმა უნდა პისტოლეტს თავიდანვე გააჩნია ასეთი დამრტყმელ–სასხლეტი მექანიზმი).

ორმაგ და ერთმაგ რეჟიმში სროლისას სასხლეტი სხვა და სხვა მანძილს გადის და ზოგი პისტოლეტის მოდელის შემთხვევაში თუ “ტრიგერ სტოპი” ზედმეტად გამოწეულია, ორმაგი/ერთმაგი მოქმედების დამრტყმელ სასხლეტიანი პისტოლეტი გახდება მხოლოდ ერთმაგი მოქმედების.

შევთანხმდეთ იმაზე, რომ სასხლეტი უნდა იყოს ადეკვატური. ანუ ერთგვაროვანი მთელი მისის სვლის მანძილზე. არ უნდა ქონდეს ზედმეტად გრძელი სვლა  და “ხრაშუნის” შეგრძნება. ყველაფერი დანარჩენი, რაგულირებები, მოდიფიკაციები და ასე შემდეგ მფლობელის სინდისზე იყოს :) .  მე ვერ ვიხსენებ იარაღს, რომელსაც ქონდა ჩემი აზრით საგანგაშოდ არაადეკვატური სასხლეტი. ისეთი, რომ პრობლემები შეექმნას სროლისას. ალბათ მარტო რუსული Mp446 Викинг–ი მახსენდება. რომელსაც მართლა გაურკვეველი სასხლეტი ქონდა. ასევე იშვიათად მსმემნია და წამიკითხვას სხვებისგან სტანდარტულ პისტოლეტებზე განსაკუთრებულად საშინელ სასხლეტებზე. არსებობს კიდე trigger job, ანუ სტანდარტული სასხლეტის მორგება პოლირება. უმეტეს პოპულარულ პისტოლეტზე ასეთი სამუშაოების დეტალური ინსტრუქციები ინტერნეტშია, მაგრამ თუ კარგად არ გესმით რას აკეთებთ, ჯობია იარაღს ხელი არ ახლოთ.

ანტიკოროზიული თვისებები და დაფარვები. პისტოლეტი უნდა იყოს დაფარული ისეთი ტიპის დაფარვით, რომელიც უზრუნველყოფს საუკეთესო დაცვას კოროზიისგან. ალბათ საუკეთესო, რაც დღეს არის ქარხნულ პისტოლეტებზე,  ტენიფერი და მისი ამერიკული ანალოგი მელონიტია (ორივე დაფარვა პრაქტიკულად იდენტურია, უბრალოდ განსხვავებული რეგულირებების გამო, აშშ–ში გამოიყენება სხვა ნივთიერებები თვისობრივად იგივე დაფარვის მისაღებად). ტენიფერიც და მელონიტიც არის პრინციპში არა დაფრავა არამედ ფოლადის ზედაპირის დამუშავების მეთოდიკა, რომლის შედეგადაც ფოლადის გარეშე ფენა ხდება განსაკუთრებული თვისებების მატარებელი, არ ექვემდებარება კოროზიას, ცვეთას და ხდება ძალიან მკვრივი. ასეთი დამუშავების შემდეგ რკინა იღებს ღია ნაცრისფერს და ამის მერე უკვე ხდება დამცავი/კოსმეტიკური შავი ფერის დატანა. ასეთი ტიპის დამუშავებით ფოლადი უფრო ძლიერ ანტიკოროზიულ თვისებებს იძენს ვიდრე უჟანგავი რკინა. ჩემი აზრით ქარხნულ დაფარვებში ეს ორი დაფარვის ტიპი ისევე, როგორც მეტ ნაკლებად Heckler&Koch-ის HE ტიპის დაფარვა არის საუკეთესო. საბრძოლო თავდაცვითი იარაღი უნდა იატნდეს ყველაზე აგრესიულ გარემოში ექსპლუატაციას. ის არ უნდა გამოდიოდეს მწყობრიდან ცუდ პირობებში ხანგრძლივი შენახვის შემდეგაც კი. ფოლადის დაცვის ეს მეთოდები ამას უზრუნველყოფენ.

ეტალონური ანტიკოროზიული თვისებების მაგალითი. Glock 21 მარილიან წყალში რამოდენიმე კვირიანი შენახვის შემდეგ. პირველ სურათზე ჟანგის ძირითადი წყარო არის არაქარხნული რკინის დამაბრუნებელი ღერძი. მეორე სურათზე არის ნაწილები ზეთიანი ტილოთი გაწმენდის შემდეგ.

იარაღის ბოლომდე დაშლის და აწყობის სიმარტივე. აბსოლუტურად ყველა თანამედროვე პისტოლეტი ადვილად იშლება წმენდისთვის, რაც კარგია. მაგრამ როდესაც საქმე ეხება ბოლომდე დაშლას უკვე მნიშვნელოვნად განსხვავებულ სიტუაციას ვღებულობთ. რატომ არის ბოლომდე ადვილი დაშლა ჩემთვის მნიშვნელოვანი. წარმოიდგინეთ სიტუაცია, რომ თქვენი იარაღი ჩავარდა ტალახში ან ქვიშაში. საჭიროა მექანიზმის ბოლომდე გამოწმენდა. როგორ? მხოლოდ და მხოლოდ იარაღის ბოლომდე დაშლით შესაძლებელი იქნება შეღწეული ჭუჭყის ამოღება. ან მაგალითად  საჭიროა მწყობრიდან გამოსული ნაწიილი ოპერატორის მიერ გამოცვლა. წარმოიდგინეთ, რომ ორივე შემთხვევაში მეიარაღე ან იარაღის ოსტატი მიუწვდომელია. ამიტომაც იდეალური საბრძოლო პისტოლეტი უნდა იშლებოდეს ბოლომდე შედარებით ადვილად, ისე რომ ეს გარკვეული წვალებით მაგრამ მაინც შეძლოს საშუალო სტატისტიკურმა ადამიანმა, სპეციფიური ცოდნის გარეშე. ეტალონი ამ მხრივ ისევ და ისევ Glock-ია. ის ბოლომდე იშლება ინსტრუმენტების გარეშე, მხოლოდ ერთი ლურსმნის დახმარებით. დეტალების მცირე რაოდენობა აქ სხვათაშორის გადამწყვეტი არ არის. მაგალითად P სერიის “ზიგ ზაუერები” ძალიან ადვილად იშლება ბოლომდე. ჩეხოსლოვაკიური Cz75 ასევე მეტ ნაკლებად ადვილად იშლება მაგრამ მისი აწყობისას  მაგრად იწვალებთ. Beretta 92-ის დაშლის სურვილი არ გამჩენია, ისევე როგორც უკიდურესად რთული H&K USP პისტოლეტების, მათი რთული კონსტრუქციის გამო. დავამატებ, რომ იარაღში არ უნდა იყოს დაშვებული საშუალება მისის არასწორი აწყობის. თუ დეტალი არ დგება სწორედ, ის არ დგება საერთოდ და იარაღი ვერ აიწყობა. ეს აქსიომაა.

მიუხედავად დეტალების რაოდენობისა, Sig Sauer-ის ბოლომდე დაშლა და აწყობა სიამოვენებაა (მას მერე რაც ერთხელ დაინახვათ ეს როგორ  უნდა მოხდეს სწორი თანმიმდევრობით). სურათზე ჩემს მიერ “გამოფატრული” Sig Sauer P226-ია.  ბოლომდე დაშლა საჭირო გახდა, იმიტომ რომ იარაღი იყო მნიშვნელოვნად დაბინძურებული.

რა არ არის მნიშვნელოვანი და რასაც ჩემი აზრით ანიჭებენ ყურადღებას, რომელსაც ის არ იმსახურებს.

მჭიდის დიდი ტევადობა. სტანდარტული ორ რიგიანი მჭიდების ტევადობა შეადგენს 15–18–20 ვაზნას. ჩემი აზრით ტევადობა არც ისე მნიშვნელოვანია. სანამ იარაღი ვარგისია სწრაფი გადატენვისთვის ხოლო თქვენ ფლობთ იარაღის გადატენვის ეფექტურ ტექნიკას, ჩათვალეთ რომ მჭიდებში რამდენი ვაზნაც გაქვთ იარაღიც მაგდენს იტევს.  ერთ რიგიანი თუ ორ რიგიანი მჭიდი, ამას გადამწყვეტი მნიშვნელობა არ აქვს. მოგცემდით რჩევას გაამახვილოთ ყურადღება იარაღში მჭიდის გამოცვლაზე ერთი ხელით.

რეგულირებადი სამიზნე მოწყობილობები. ჩემი აზრით სერთოდ არ არის აუცილებელი, იმ პირობით თუ ირაღზე აყენია შესაბამისად მორგებული არარეგულირებადი სამიზნე მოწყობილობები და პისტოლეტი მისროლილია. ჩემთვის ძნელია წარმოვიდგინო სცენარი, სადაც შეიძლება საჭირო გახდეს პისტოლეტის სამიზნე მოწყობილობაში შესწორებების შეტანა.  ზოგადად შესწორებების შეტანის მექანიზმი საჭიროა სხვა და სხვა მანძილებზე სასროლად. პისტოლეტისთვის ეს საჭირო არ არის. სპორტული პისტოლეტისთვის კი ბატონო, საბრძოლო პისტოლეტისთვის ეს, როგორც ვთვქი უბრალოდ არ არის საჭირო. გამონაკლისი ალბათ ტაქტიკური ჯგუფების პისტოლეტები, საიდანა შესაძლებელია საჭირო გახდეს ქირურგიული გასროლის განხორციელება, და ვაზნის ტიპის გამოცვლისას საჭიროა თუნდაც უმნიშვნელო ცვლილების კომპენსირება. დღეს ასევე არსებობს კარგი გამძლე საბრძოლო რეგულირებადი სამიზნე მოწყობილობები. არჩევანი ისევ და ისევ ოპერატორზეა დამოკიდებული.

ლულის სიგრძე. მე არ დავიწყებ ბალისტიკაზე საუბარს, ეს ცალკე განხილვის თემაა, უბრალოდ გეტყვით, რომ ჩემ პირადი/სამოყვარულო გამოცდილებაზე დაყრდნობით მე შემიძლია დაგიდასტუროთ, რომ სუბკომპაქტური პისტოლეტიდან 100 მეტრზე დაშორებულ სამიზნეებზე ეფექტური სროლა შესაძლებელია. რა თქმა უნდა მაგალითად Heckler&Koch USP Elite-დან ასეთ მანძილზე სროლა უფრო მოსახერხებელი იქნება ვიდრე ვთქვათ Glock26-დან, მაგრამ ორივედან მაინც შესაძლებელია სამიზნის განადგურება.  ხოლო იმასაც გაგხსენებთ, რომ პისტოლეტის გამოყენება უმეტეს წილად ხდება სასაუბრო დისტანციებზე, 0–დან 5 მეტრამდე. ამიტომაც მე ჩემი პირადი პრეფერენციებიდან გამომდინარე უფრო ვიხრები კომპაქტური და სუბკომპაქტური პისტოლეტებისკენ ვიდრე ისეთ “მეგა–ბლასტერებისკენ” როგორებიცაა USP Elite, Glock 3 ან Sig X-six. იმ მანძილებზე რა მანძილებზეც ხდება პისტოლეტის გამოყენება მათ უბრალოდ არანაირი პრაქტიკული  უპირატესობა არ ექნებათ სტანდარტულ კომპაქტურ პისტოლეტებთან შედარებით.  იგივე არ შეიძლება ითქვას ბალისტიკაზე, ვინაიდან თუნდაც მეტი საწყისი სიჩქარე გრძელი ლულიდან უზრუნველყოფს თეორიულად ტყვიის უფრო საიმედო ექსპანსიას. მაგრამ ამავე დროს ტყვიაწამლის მწარმოებლები განსაკუთრებულ ყურადღებას ანიჭებენ საიმედო ექსპანსიას მოკლელულიანი პისტოლეტებიდან სროლისას, ასე რომ ჩემი მოკრძალებული აზრითაც დღეს ეს საკითხიც გარკველ წილად უფრო თეორიული მნიშვნელობისაა ვიდრე პრაქტიკულის. რაც შეეხება შემცირებულ სამიზნე ხაზს, 15 და თუნადც 25 მეტრამდე ამით წარმოქმნილი სხვაობა სიზუსტეში იქნება უმნიშვნელო.

კონსტრუქციის სიმარტივე/დეტალების რაოდენობა. ეს წმიდა რუსული ან უფრო სწორედ საბჭოთა დოგმაა, რომლის მიხედვითაც სიმარტივე განაპირობებს საიმედოობას. მოგონილი იმისთვის, რომ გაამართლონ მორალურად მოძველებული იარაღის არსებობა მათ არსენალებში.  შეიძლება ზოგადად ამ გამოთქმაში არის გარკვეული წილი სიმართლის, მაგრამ პისტოლეტებს ეს ნაკლებად ეხება.  1986 წელს მასად აიუბი თვლიდა, რომ Heckler&Koch P7 არის ყველაზე საიმედო ავტომატური პისტოლეტი, რომელიც ხელმისაწვდომია ბაზარზე. გამომდინარე იქიდან, რომ ერთი კონკრეტული გასაქირავებელი პისტოლეტიდან მის სასწავლო ცენტრში 5 000 გასროლა იქნა განხორციელებული, სხვა და სხვა მსროლელების მიერ და თანაც წმენდის გარეშე. ეს ადასტურებს რომ რთული იარაღიც შეიძლება იყოს საიმედო, თუ ის სწორედ არის დაპროექტებული.

5000 გასროლა წმენდის გარეშე პისტოლეტიდან, რომლის მექანიზმი წააგავს საათისას და თანაც ის იყენებს ლულიდან აღებულ დენთის აირებს. ძველი საბჭოთა დოგმა ამ შემთხვევაში არ მუშაობს. სურათზე ნაწილობრივ დაშლილი H&K P7–ია.

გარდა ამისა პრაქტიკული თვალსაზრისით დეტალების რაოდენობას იმდენად არ აქვს მნიშვნელობა რამდენადაც დეტალების სიმარტივეს. მაგალითად ავიღოთ მაკაროვის სისტემის პისტოლეტი და მეორეს მხრივ მისი ჩეხოსლოვაკიური ანალოგი  Cz83. მაკაროვი შედგება სულ 23 დეტალისგან + მჭიდიდ, ჩეხური პისტოლეტი დაახლოებით 50 დეტალისგან. მაკაროვს არ აქვს არც ერთი ვინტი (გარდა ტარის ვინტისა) და არც ერთი შტიფტი. ერთის მხრივ მაკაროვი უპირატეს პოზიციაშია, მაგრამ მეორეს მხრივ აბა დაფიქრდით რა ექვემდებარება უფრო რემონტს, გატეხილი ჩახმახის შტიფტი “ჩეზეში” (დროებით შეიცვლება გადაჭრილი სქელი მავთულით ან ლურსმნით თუ მაკაროვის ჩახმახი მთლიანად, რომელსაც შეცვლას ვერ უპოვით ხოლო დამზადებაში ის საოცრად არატექნოლოგიურია? ან მაგალითად იგივე ჩახმახის ზამბარა, კლასიკური ფორმის “ჩეზეში”, რომელიც რაიმე სხვა ზამბარით შეიცვლება თუ მაკაროვის ზამბარა, რომელსაც ვერაფრით ვერ შეცვლით გარდა ისევ ახალი მაკაროვის ჩახმახის ზამბარისა?  ასე, რომ მხოლოდ დეტალების სიმცირე ჯერ არაფერს არ ნიშნავს.  თუ გინდათ გაანალიზოთ კონსტრუქცია კონკრეტული პისტოლეტის ცოტა უფრო შორს უნდა წახვიდეთ და ცოტა მეტი ცოდნა დაგჭირდებათ ვიდრე ასეთი ზედაპირული ანალიზი სურათებზე დაკვირვებით.

ჩემი აზრით უმეტესობა თანამედროვე პისტოლეტების არის ძალიან საიმედო, და ზედმეტად ბევრი ფიქრი დეტალებზე და შტიფტებზე, ჭანჭიკებზე და პოჭოჭიკებზე დროის უაზრო ხარჯვაა. გაცილებით უფრო  მნიშვნელოვანია ჩემი აზრით მაგალითად იარაღის ბოლომდე დაშლის სიადვილე, რომელზეც მე ზევით დავწერე.

დამრტყმელ–სასხლეტი მექანიზმის ტიპი ჩემი აზრით დამოკიდებულია ოპერატორის სურვილზე მხოლოდ. იქნება ეს პისტოლეტი ღიად განლაგებული ჩახმახით თუ დახურული დამრტყმელით, ორმაგი, ერთმაგი თუ მხოლოდ ორმაგი მოქმედების არის ოპერატორის ასარჩევი. ორმაგი მოქმედების იარაღში საჭიროა რომ ოპერატორმა იცოდეს პირველი გასროლის განხორციელება ორმაგ რეჟიმში, წინასწარ ჩახმახის შეყენების გარეშე, ამას ხშირად ბევრი “თავისუფალი მხატვარი” (მსროლელი ენტუზიასტი, რომელიც არ ან ვერ გადის მომზადებას კვალიფიციურ ინსტრუქტორთან) იგნორირებას უკეთებს. დახურულ დამრტყმელიანი პისტოლეტის, კონკრეტულად კი Glock–ის  ან Steyr-ის პისტოლეტები მე მომწონს იმიტომ, რომ პირველი გასროლიდან ბოლო გასროლამდე სასხლეტი ერთნაირად მუშაობს.  ჩემი აზრით უკანასკნელი ასევე უფრო დაცულია დაბინძურებისგან.

ეხლა სხვა აქსესუარებს რაც შეეხება. შეგნებულად არ დავიწყე ამ სტატიაში საუბარი ისეთ რამეებზე, როგორებიცაა მაგალითად ტარის პანელები და მათზე ჩამოსაცმელი რეზინის “წინდები”, ლაზერები, ფანრები და ასე შემდეგ. მათი დაყენება არ მოითხოვს ხელოსნის ჩარევას და შესაბამისად ეს უკვე ოპერატრის/მომხმარებლის სურვილზეა დამოკიდებული თუ რა ტიპის დამატებით/”პერიფერიულ” მოწყობილობებს დააყენებს ის თავის იარაღზე. ასევე აგმომდინარე იქიდან, რომ წარმოება იხვეწება და დეტალები დიდი სიზუსტით მზადდება, პისტოლეტში შეიძლება  პრაქტიკულად ნებისმიერი კომპონენტის გამოცვლა მორგების გარეშე, რაც ნიშნავს, რომ კომპეტენტური იარაღის ოსტატის ჩარევა საჭირო არ იქნება. შესაბამისად მომხმარებლის (რომლის ხელებიც სწორი ადგილიდან იზრდება) შესაძლებლობები ძალიან გაზრდილია. არც ისე დიდიხნის წინ მაგალითად პისტოლეტები დამრტყმელ–სასხლეტი მექანიზმის კონფიგურაციის შეცვლის ოფციით საერთოდ არც არსებობდნენ. დღეს ეს ჩვეულებრივი მოვლენაა, ისევე როგორც მულტი–კალიბრები და პისტოლეტის თვისებების შეცვლა ინტერნეტიდან გამოწერილი ნაწილებით.

Heckler&Koch USP. მომხმარებელს მინიმალური ცოდნით შეუძლია თავად აირჩიოს დამრტყმელ–სასხლეტი მექანიზმის კონფიგურაცია (სულ 10 ვარიანტი).  სამწუხაროდ დანარჩენში ეს პისტოლეტი არ არის ასე მეგობრული მომხმარებლის მიმართ.

დაუბრუნდეთ 1970 წელს გამოშვებულ Smith&Wesson-ის პისტოლეტს, რომლის სურათითაც იწყება ეს სტატია. დიზაინის ავტორია ამერიკელი პერის ტეოდორი. ASP წარმოადგენს ,მძიმედ” მოდიფიცირებულ Smith&Wesson M39–ს. მოდიფიკაციების ტიპი განპირობებულია სურვილით შეიქმნას კომპაქტური დიდი საცეცხლე ძალის მქონე პისტოლეტი საუკეთესო ერგონომიკით.   მისი ფორმები გლუვია და ეს სპეციალური დამუშავების შედეგია. დააკვირდით მცველს, რომლის ფორმა ასევე გლუვია.  პისტოლეტი ასევე აღჭურვილია “ლექსანისგან” დამზადებული გამჭირვალე ტარის პანელებით, საიდანაც ჩანს მჭიდში დარჩენილი ვაზნების რაოდენობა. მაღალტექნოლოგიური დაფარვა Teflon-S, უზრუნველყოფს კარგ დაცვას კოროზიისგან და ამცირებს ხახუნის კოეფიციენტს. სასხლეტის დამცავი რკალი უზრუნველყოფს დამხმარე ხელის თითის მასზე მოთავსებას. ამ მხრივ ეს მგონი პირველი იარაღია ასეთი ოფციით. იარაღი გამოირჩევა დამზადების მაღალი ხარისხით და არის ძალიან კომპაქტური. ასევე ის აღჭურვილია Guttersnipe ტიპის სამიზნე მოწყობილობით, რომელიც არ იყენებს მუშკას. თავისი დროისთვის ეს იყო ძალიან ინოვაციური იარაღი და ბევრი რამ, რაც მასში გამოყენებულია დღეს გვხვდება საუკეთესო თანამედროვე  პისტოლეტებში ისევე როგორც იგივეს ასრულებენ იარაღის ოსტატები სპეციალური დაკვეთით. ეს ეხება გლუვ კუთხეებს და ერგონომიულ მართვის ორგანოებს, მაღალ ტექნოლოგიურ დაფარვებს, ინოვაციურ სამიზნე მოწყობილობებს და ასე შემდეგ.

მინდა დავამატო ის, რომ იქიდან, რაც მე ეხლა დავწერე სულაც არ გამომდინარეობს მაგალითად ის, რომ Beretta 92 არის ცუდი პისტოლეტი. მე მხოლოდ გავამახვილე ყურადღება იმაზე, რაც ჩემი აზრით, ერთობლიობაში არა თუ შექმნიდა არამედ იქნებოდა იდეალურ ან იდეალურთან მიახლოებულ საბრძოლო პისტოლეტის შემადგენელი ნაწილი ან თვისება. მაგრამ მხოლოდ ამაზე არ მთავრდება ეს საკითხი. რჩება კიდე მასალები, ლულის ტიპები, კალიბრები, ზომები და ასე შემდეგ. იდეალური პისტოლეტი რა თქმა უნდა ისეთივე ფიქციაა, როგორც იდეალური ავტომობილი. მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ კონკრეტულ მომხმარებელს არ შეუძლია იპოვოს მისთვის იდეალური იარაღი. კონკრეტულად მე რაც მეხება, ჩემთვის იდეალური პისტოლეტი  ყოველთვის იქნება Glock-ი.

ვაზნების როტაცია

November 20th, 2011

ამ მოკლე სტატიაში მინდა შევეხო ძალიან მნიშვნელოვან თემას, რომელიც ჩვენ ყურადღებას ნამდვილად იმსახურებს. საქმე ეხება ე.წ. ვაზნების როტაციას, ანუ თქვენ თავდაცვის იარაღში მოთავსებული ამუნიციის პერიოდულად გამოცვლას/როტაციას. ეს პრაქტიკა მიღებულია პროფესიონალებისთვის, თუმცა საშუალო სტატისტიკური იარაღის მფლობელისთვის ამის შესახებ ცოტა, რამ არის ცნობილი. მაგალითად ამერიკულ ფორუმზეც ამაზე თემა, რომ გახსნათ ბევრი თანაფორუმელი უბრალოდ ვერ მიხვდება რაზეა საერთოდ საუბარი. თავიდანვე მინდა გაგაფრთხილოდ, ის ვინც თვლის, რომ იარაღში ვაზნები არ უნდა იდოს, იარაღი უნდა ინახებოდეს დალუქულ შვიდ საკეტზე ჩაკეტილ სეიფში, ხოლო ვაზნები ცალკე დალუქულ სეიფში შეუძლია ეს სტატია აღარ წაიკითხოს. იმიტომ რომ, რასაც ეხლა მე აქ დავწერ ასეთი მკითხველისტვის იქნება საშინელი ერესი და მკრეხელობა.  ყველა დანარჩენს ვინც ხვდება თავდაცვის იარაღის ზუსტ დანიშნულებას და ფლობს ასეთს ეს სტატია დააინტერესებს. ასევე ეს სტატია საინტერესო იქნება იმისთვის, ვისთვისაც იარაღის ტარება სავალდებულოა. კონკრეტულად რაშია ეხლა საქმე? საქმე კი იმაშია, რომ ვაზნები, რომელიც თქვენ გაქვთ მოთავსებული იარაღში, იარაღის ტარებისას და ექსპლუატაციისას და გარკვეული პროცედურების შესრულებისას (დატენვა/განმუხტვა) განიცდიან გარკვეულ დატვირთვებს, და დროთა განმავლობაში ამის შედეგად ვაზნა ზიანდება და  მწყობრიდანაც გამოდის. რას ნიშნავს მწყობრიდან გამოსული ვაზნა რეალურ შეტაკებაში იმედია არ საჭიროებს დამეტებით ახსნას. რატომ განიცდის ვაზნა ასეთ დატვირთვებს? იარაღი პერიოდულად იტენება და პირიქით. მორიგეობის დასრულების შემდეგ, იარაღის არსენალში ჩაბარებისას, მშრალი ვარჯიშებისას, როდესაც იარაღი ჯერ უნდა განიმუხტოს და ვარჯიშის დასრულების შემდეგ ისევ დაიტენოს და ა.შ. ამის გამო დროის ხანმოკლე პერიოდში პირველი რამოდენიმე ვაზნა მჭიდში გადის დატენვის განმუხტვის მრავალ ციკლს.  მაგრამ ეს სულ არ არის.

ცნობილია ვაზნების სამი ყველაზე გავრცელებული დაზიანების მიზეზი.

1. ზეთი და ხანდახან საწმენდი ხსნარების ზემოქმედება ვაზნაზე. ზეთს აქვს თვისება გაიპაროს ყველაზე წვრილ ნაპრალებშიც კი. თუ ვაზნას აქვს მუდმივი კონტაქტი დაზეთილ ნაწილებთან დროთა განმავლობაში ზეთი აღწევს მასრის შიგნით და დენთი კარგავს თავის თვისებებს. უკეთეს შემთხვევაში ამას მოყვება ბალისტიკის დეგრადაცია, უარეს შემთხვევაში გასროლა ან არ მოხდება ან ტყვია ლულაში გაიჭედება. ეს პრობლემა აქტუალურია, როგორც პისტოლეტებისთვის ასევე გარკვეულ წილად რევოლვერებისთვისაც.

2. ვაზნის ხშირი მიწოდებისას მისი დაზიანება. ყოველთვის, როდესაც თქვენ ტენით იარაღს - ათავსებთ ვაზნას სავაზნეში, ტყვია და მასრა განიცდიან დატვირთვებს, როდესაც ტყვია ეჯახება feed ramp-ს და შემდგომ ტოვებს მჭიდს და ცურდება სავაზნეში. ასეთი დარტყმების შედეგად ტყვია შეიძლება დაიძრას მასრაში, უფრო ღრმად ჩაჯდეს მასში ან თუნდაც გამოიწვიოს მასრის კედლების დაზიანება. ვაზნის სავაზნეში ხელით მოთავსება წყვიტავს ამ პრობლემას, მაგრამ წარმოქმნის მეორე პრობლემას. ექსტრაქტორის კბილი ეჯახება მასრის რკალს და ახტება მას. ხშირი გამეორების შემთხვევაშო რკალი ზიანდება, იქმნება საფრთხე არასრული ექსტრაქციის. ხოლო ტყვიის მასრაში ზედმეტი შეღწევა გამოიწვევს გასროლისას წნევის ზრდას, რაც გვემუქრეება დეტონაციით და იარაღის განადგურებით ან მნიშვნელოვანი დაზიანებით. ეს განსაკუთრებულად აქტუალურია მაღალ წნევიანი კალიბრებისთვის (მაგალითად .40S&W, .357 SIG).

 3. ავტომატურ პისტოლეტებში, ყოველთვის, როდესაც მჭიდს ათავსებთ იარაღში, ზედა ვაზნა ეჯახება ქვევიდან საკეტს. ადრე თუ გვიან შესაძლებელია ამის შედეგად ვაზნა დაზიანდეს და მწყობრიდან გამოვიდეს.

ზოგი ვაზნა უფრო მალე განციდის დეფორმაციას ვიდრე სხვა. პირველი ვაზნა არის PMC-ის 9მმ-ნი ექსპანსიური ტყვიით, მას მერე რაც რამოდენიმე თვე იყო პირველი ვაზნა მჭიდში და რამოდენიმეჯერ თავსდებოდა სავაზნეში საკეტის მოძრაობით. მის გვერძე იგივე ტიპის ახალი ვაზნა. ტყვია აშკარად უფრო ღრმად ზის. ვაზნის გამოყენება  არ შეიძლება.

სათადარიგო მჭიდში მოთავსებული ვაზნები ასევე განიცდიან გარკვეულ მავნე ზემოქმედებას. ეს შეიძლება იყოს ნესტი, ოფლი და ასე შემდეგ.  ხანგრძლივი მათი შენახვა ასეთ პირობებში ასევე არ არის მიზანშეწონილი.

“აფეთქებული  Glock 22, მიზეზი იგივე, რაც პირველ სურათზე, დააკვირდით ვაზნას მჭიდში, ტყვია აშკარად ჩვეულზე უფრო ღრმად ზის მასრაში. იარაღი ეკუთვნოდა საწყობის მცველს აშშ-ში. ყოველ დღე ის ტენიდა იარარს და დღის ბოლოს განმუხტავდა. ამან გამოიწვია ტყვიის მასრაშო დაძვრა. საწვრთნელი სროლების დროს ასეთ ვაზნაში წნევამ მაქსიმალურ დასაშვებ დონეს გადააჭარბა და იარაღი განადგურდა. სურათის წყარო The Gun Zone.

ილუსტრაციების ნახვის შემდეგ ალბათ გასაგებია, რომ წამოწეული პრობლემა რეალური და აქტუალურია. ჩვენი არასრულყოფილი ქვეყნის პირობებში განსაკუთრებულად აქტუალური. კარგი თავდაცვითი ვაზნები დიდი იშვიათობაა საქართველოში, ბუნებრივია ვისაც ასეთი ვაზნები აქვთ სურთ, რომ ისინი მუდმივად ქონდეთ იარაღში, მაგრამ მათი ხანგრძლივი გამოყენება წარმოშობს უფრო დიდ პრობლემას ვიდრე არადამაკმაყოფილებელ ტერმინალურ ეფექტს FMJ ვაზნების გამოყენებისას . ვიცი შემთხვევები და მინახია მჭიდები სადაც მხოლოდ ზედა 2-3 ვაზნა იყო რაიმე ექსპანსიური ტიპის ტყვიებით, ხოლო დანარჩენი ჩვეულებრივი გარსით დაფარული (FMJ) ტყვიებით. რაიმე როტაციაზე საერთოდ ზედმეტი იყო ფიქრი.

შეიძლება დაგებადოთ კითხვა, როგორ შეიძლება რომ ჯერ კიდევ საბჭოთა კავშირში გამოშვებული მარავალი ათწლეულების წინ გამოშვებული ვაზნების გამოყენება შესაძლებელია ყოველგვარი პრობლემის გარეშე ხოლო თანამედროვე ვაზნები თურმე ასეთი საფრთხეების ქვეშ დგას. პასუხი მარტივია:  სწორედ შენახული ვაზნები ათწლეულებსაც გაუძლებს და უფრო მეტ ხანსაც, მაგრამ იარაღში მოთავსებული ის ხვდება პოტენცილურად ყველაზე არასასურველ, მძიმე გარემოში, ზეთის, ოფლის, ნესტის, შესაძლებელია საწმენდი ხსნარების ზემოქმედება, დარტყმები და ვიბრაცია. ყველაფერმა ამან შეიძლება გამოიწვიოს უშუალოდ ვაზნის დაზიანება ან დენთის თვისებების, როგორც შეცვლა ისევე საერთოდ მათი დაკარგვა.

გარდა იმისა, რაც ავღწერე იშვიათად მაგრამ შესაძლებელია, რომ ვაზნა გამოვიდეს მწყობრიდან თავისი კონსტრუქციის გამო. მაგალითად პირველი თაობის Winchester Silver Tip-ების ტყვია დაფარული იყო ლაკის ნაირსახეობით. სიცხეში მოხვედრისას ლაკი დნებოდა და შედიოდა კონტაქტში დენთთან, რის გამოც ვაზნა ხდებოდა ფუჭი. იშვიათად მაგრამ ასეთი შემთხვევებსაც აქვს ადგილი.  ისიც გაითვალისწინეთ, რომ ზოგიერთ ვაზნას აქვს ძალიან მცირე სენახვუის ვადა. მაგალითად .22lr კალიბრის ვაზნები, სადაც არანანირ გერმეტიკი არ გამოიყენება და დენთი პრაქტიკულად დაუცველია მავნე ზემოქმედებისგან. იგივე შეიძლება ითქვას გლუვლულიანი იარაღის  ვაზნებზე.  ზოგი “ფანაატი” იყენებს ფრჩხილების ლაკს დამატებითი დაცვისთვის ნესტისგან ან ზეთისგან, მაგრამ რამდენად ეს ეფექტურია ჩემთვის უცნობია.

თანამედროვე ვაზნები, არის ძალიან სრულყოფილი პროდუქტი. ვგულისხმობ პატიოსან კარგი რეპუტაცციის მქონე მწარმოებლებს, ალბანურ, ეგვიპტურ, რუსულ არაკონდიციურ ვაზნებს რა თქმა უნდა არ ვთვლით. როგორც, წესი კარგი ვაზნების აბსოლუტური უმეტესობა დაცულია სხვა და სხვა “გერმეტიკის” ნაირსახეობებით, რომლებიც იცავეენ ვაზნას მასში ნესტის ან ზეთის შეღწევისაგნ, მაგრამ ისიც უნდა გვესმოდეს, რომ ხანგრძლივ ზემოქმედებას ისინი ვერ გაიძლებენ, ხოლო თუ ტყვია მასრაში დაიძრა ესეიგი ჰერმეტიულობაც დიდი ალბათობით დაირღვევა.

გამოსავალი არის მხოლოდ და მხოლოდ ამუნინიციის რეგულარული როტაცია. ანუ სროლის დროს, იყენებთ ვაზნებს, რომლებმაც გარკვეული პერიოდი გაატარეს იარაღში. ამუნიციის მარაგის არსებობის შემთხვევაში ისვრით ყველაზე დიდიხნის წინ შენახულ ვაზნებს. რეგულარულად ვიზუალურად ამოწმებთ ვაზნებს მჭიდებში.  ყველაფერი ეს პრაქტიკულად გამორიცხავს არაკონდიციური ვაზნების გამოყენების ალბათობას. ვაზნების როტაცია ასევე სავალდებულოა და რეგლამენტირებულია სერიოზულ ძალოვან/სამართალდამცავ სტრუქტურებშიც.

და ბოლოს, ტყვიაწამლის საუკეთესო მწარმოებლებიც არ არიან დაზღვეული ბრაკისგან. Federal-ის ამ ვაზნაში ამაალებეელი გვერდით არის ჩასმული. კიდევ ერთი მიზეზი გადაამოწმოთ თქვენი თუნდაც სულ ახალი ვაზნები, რომ ასეთი თუნდაც ძალიან იშვიათი პრობლემა გამორცხოთ. სურათის წყარო The Gun Zone.

კითხვა V. Bernardelli-ის თოფებთან დაკავშირებით

November 16th, 2011

მორიგი პასუხი მეილზე მიღებული კითხვაზე, რომელიც იმსახურებს ცოტათი უფრო გაშლილ პასუხს და შეიძლება იყოს საინეტერესო ბლოგის სხვა მკითხველისთვისაც:

გამარჯობათ, ერთ–ერთ ქართულ საიტზე ვნახე ბერნარდელის პომპა, მაინტერესებს თქვენი აზრი ამ თოფთან დაკავშირებით. წინასწარ მადლობა
lasha…..@…..ru

გამარჯობათ,

სხვა და სხვა ინფორმაცია არსებობს ამ იტალიური ფირმის შესახებ. ვიცი რომ დაახლოებით 2002 წელს მათი წარმოება იტალიაში (ქალაქი გარდონე) დაიხურა, და სხვა ქალაქში გადავიდა. მანამდე 1997 წელს კომპანია ბანკროტად გამოცხადდა, და  იქნა ნაყიდი თურქული კომპანია სარსილმაზის მიერ. ორ ლულიანი თოფები კვლავ გამოდის იტალიაში, მაგრამ ”პომპები” იწყობა თურქუთში დამზადებული ნაწილებისგან. ამ ინფორმაციის სიზუსტეზე თავს ვერ დავდებ და შესაძლებელია, რომ იარაღი იწარმოება თურქეთში და მხოლოდ ატარებს ბერნარდელის სახელს. როგორც ვიცი ყველა მათი პროდუქცია გადის სავალდებულო ტესტირებას იტალიაში (ინფორმაცია მწარმოებლის საიტიდან), როგორც ამას ითხოვს იტალიური კანონმდებლობა, ანუ ხარისხი უნდა იყოს მაღალი და სტაბილური.  სავარაუდოთ PA12 არის სარსილმაზის მიერ წარმოებული ერთ ერთი თოფის კოპია, ყოველ შემეთხვევაში ვიზუალური მსგავსება არის და ასევე პლასტმასის ფურნიტურაც ერთნაირია ორივე თოფზე.

ტექნიკურად ის არაფრით არ გამოირჩევა, იყენებს საკეტს ერთი მოძრავი ბჯენით (როგორც FABARM SDASS, Remington 870 ან Mossberg 500).   რესივერი შენადნობისგან არის, რაც ჩვეულებრივი პრაქტიკაა ასეთი თოფების შემთხვევაში. ლულა და სავაზნე ქრომირებულია.  ანუ რამე განსაკუთრებულის თქმა შეუძლებელია. ჩვეულებრივი რიგითი ”პომპა”,  მარტივი და საიმედო კონსტრუქციით. უშუალო შეხება ამ თოფთან მე არ მქონია.

V. Bernardelli S.r.l. ზოგადად იარაღის სერიოზული მწარმოებელი იყო (ანუ ორიგინალური კონსტრუქციის მოდელებს უშვებდა) , მდიდარი ისტორია აქვს ისევე, როგორც თავის დროზე სერიოზული რეპუტაცია ქონდა.  მაგალითად შემორჩენილ დოკუმენტებში ბერნარდელის სახელი, როგორც იარაღის მწარმოებლის არის მოხსენიებული ჯერ კიდევ 1631 წელს. 1720 წლიდან უკვე მოიხსენიება, როგორც სრულყოფილი იარაღის საწარმო.  გლუვლულიანი იარაღის გარდა, უშვებდნენ პისტოლეტებს და ლიცენზიით საიერიშო შაშხანებს (ავტომატებს).  მაგრამ ეს ყველაფერი რამდენა ეხება ახალ კომპანიას მე არ ვიცი. არ არის გამორიცხული ძველი კომპანიიდან მხოლოდ სახელი დარჩა და მეტი არაფერი.  ძველი ბერნარდელის თოფის ნაწილები აღარ არის ხელმისაწვდომი კომპანიისგან, რაც მეტყველებს იმაზე, რომ არც ნახაზები, სავარაუდოთ არც ძველი ნაწილების მარაგები, დანადგარები და სპეციალისტები ახალ კომპანიაში არ დარჩნენ. მაგრამ ეს ჩემი ვარაუდია.

და ბოლოს, ფასი თბილისში ბერნარდელის პომპაზე არის ან იყო 1300 ლარი, რაც ჩემი აზრით ძალიან ბევრია.

იმედია ამომწურავი პასუხი გაგეცით.

მოკლედ “კოლიმატორების” შესახებ

November 13th, 2011

მოგახსენებთ, რომ მე ძალიან ხშირად მიწევს იარაღზე და დაკავშირებულ თემებზე საუბარი, ბევრი ადამიანი მისვავს ბევრ კითხვას.  მე რა თქმა უნდა, მიყვარს ამ თემაზე საუბარი, იმ პირობით თუ მე მისმენენ და გებულობენ რასაც მე ვიძახი. არავითარ შემთხვევაში მე არ ვარ გურუ ან მეგა-ექსპერტი, უბრალოდ წლების განმავლობაში მე დიდ დროს, ენერგიას და ფულს ვხარჯავ ცოდნის მიღებაზე, ამაში მე ასევე ხელს მიწყობს რამოდენიმე უცხო ენის ცოდნაც. ბუნებრივია, რომ ჩემს მიერ დაგროვილი ცოდნა და გამოცდილება განსაკუთრებულ ინტერესს წარმოადგენს სხვებისთვის და მათი სურვილი ეს ცოდნა მათ გაუზიარო ჩემთვის გასაგები და მისაღებია.  ვინც მე მიცნობს, იცის რომ მე არ მიყვარს კატეგორიულად რამის მტკიცება, მე შემიძლია კატეგორიულად ვიმეორო ფაქტები, მაგრამ ეს სულ სხვა რამეა. ჩემი აზრით კატეგორიულობა ის თვისებაა, რომელიც საერთოდ არ არის კარგი საქმეში, რასაც ქვია იარაღი და სროლა. გარდა ამისა სხვებთან საუბარი ან მათი მოსმენა ჩემთვის საინტერესოა იმით, რომ მე ხანდახან ვგებულობს იმ არასწორ და მცდარ მოსაზრებების/დოგმების შესახებ, რომლებიც გავრცელებულია ჩვენ ქვეყანაში იარაღის მოყვარულთა და მფლობელთა შორის, რაც მაძლევს მორიგ თემას ახალი სტატიისთვის. როგორც წესი მე ვამზადებ სტატიებს, რომლებიც ცოტათი მაინც ნათელს მოფენენ ხოლმე ამა თუ იმ საკამათო და სადაო საკითხებს. ხანდახან, როგორც წესი საკამათო არაფერი არც არის და სწორედ ეს არის ასახსნელი. ხანდახან უბრალოდ ყველა დადებითი და უარყოფითი მხარეებია ჩამოსათვლელი, რომ მკითხველმა არჩევანი თავად გააკეთოს. ნებისმიერი კამათისას ძალიან მნიშვნელოვანია, თქვენი პოზიცია ყოველთვის ახსნათ შესაბამისი არგუმენტებით, იმიტომ, რომ ვინც გისმენთ შეიძლება სიტყვაზე გენდოთ და ამით შეექმნას არასწორი წარმოდგენა რაიმე საკითხზე. რა თქმა უნდა არგუმენტების ხარსხს აქვს მნიშვნელობა, ამიტომაც არგუმენტების შეფასების საშუალება მსმენელს უნდა მისცეთ ყოველთვის. ეს ყველაფერი აქტუალური უნდა იყოს თქვენთვის თუ გაქვთ სერიოზული საუბარი, თუ ადგილი აქვს უბრალო ბლა ბლა ბლა-ს, მაშინ გამოთქმას და ინტონაციას უფრო მეტი მნიშვნელობა აქვს ვიდრე კარგ არგუმენტს. ეს სტატიაც, რომელსაც ეხლა გთავაზობთ სწორედ ასეთ თემას ეხება, რომელზეც ბევრი კამათობს მაშინ, როდესაც საკამათო უბრალოდ არაფერია. სტატია ინსპიირირებულია ერთი კონკრეტული პიროვნების აზრით, რომელიც მე მოვისმინე და ერთი ორი თემით, რომელსაც მე შემთხვევით გადავაწყდი რამოდენიმე დღის წინ ინტერნეტში ფორუმებზე. სტატია ეხება “დაპირისპირებას”  კოლიმატორების და კონვენციონალური სამიზნე მოწყობილობების მომხრეებს შორის. მოკლე შინაარსი ყველაფერი მოსმენილის არის შემდეგი: კოლიმატორები არის სათამაშოები, რომლებიც ადვილად ფუჭდება, მიზნად ისახავს დაარწმუნოს მსროლელი იმაში, რომ რამე ჯადოსსნური სამიზნით ის რამეს მოარტყავს და მე უფრო მაგრად ვისვრი “მუშკა ცელიკით”! ვიღაცას ასეთ პრიმიტიულ არგუმენტებზე პასუხი შეიძლება დროის უქმ ხარჯვად მოეჩვენოს მაგრამ სტატია, რომელიც ეხება ზოგადად რეფლექტორულ სამიზნეებს ე.წ. კოლიმატორებს, მათ ისტორიას, ამ მოწყობილობების დადებით და უარყოფით მხარეებს ყველა შემთხვევაში საინეტერსო იქნება. სტატია არ არის მეცნიერული/ენციკლოპედიური ნაშრომი, მისი მიზანია პოპულარულ/გასაგებ ენაზე აგიხსნათ ძირითადი, რაც ეხება იმას რასაც ჩვენთან კოლიმატორს ეძახიან, მისი მოწყობილობა, დანიშნულება და გამოყენება.
შეიძლება გაგიკვირდეთ მაგრამ პირველი აღნიშნული ტიპის სამიზნე მოწყობილობა გაჩნდა არ მეტი არც ნაკლები 111 წლის წინ. როდესაც 1900 წელს ირლანდიელმა ოპტიკის ოსტატმა და ტელესკოპეპების მწარმოებელმა სერ ჰოვარდ გრაბიმ შექმნა პირველი ასეთი რეფლექტორული ტიპის სამიზნე მოწყობილობა (სირცხვილია ბატონებო მოწყობილობის დანიშნულების კითხვის ქვეშ დაყენება, რომელიც ჩვენთან უკვე 100 წელზე მეტია). სერ ჰოვარდ გრაბიმ ძალიან კარგად იცოდა რას ქმნიდა. ეს არ იყო რაღაც შემთხვევითი აღმოჩენა. თავის ნაშრომში სახელად „სამიზნე მოწყობილობები დიდი და მცირე იარაღისთვის“ მან ძალიან გარკვევით ჩამოაყალიბა თავისი იდეა: სამიზნე მოწყობილობა, რომელიც იქნება ალტერნატივა რთულად გამოსაყენებელი რკინის სამიზნე მოწყობილობებისათვის, არ ექნება ისეთი ვიწრო ხედვის კუთხე, როგორც გამადიდებელ ოპტიკურ სამიზნეს, არ ექნება პარალაქსის ეფექტი და ამავე დროს თვალი იქნება დაცული ოკულარის დარტყმისგან“.

სერ ჰოვარდ გრაბი (1844 – 1931) და ნახაზი მის პატენტიდან #12108, რომელიც ასახავს პირველ რეფლექტორული სამიზნის სქემას

1901 წელს დოკუემნტში, რომელიც მან წარუდგინა დუბლინის სამეფო ორგანიზაციას, მან შემდეგნაირად დაახასიათა თავისი გამოგონება: “არის შესაძლებელი, რომ შუქის სხივმა გაანათოს სამიზნე და ისე გასწორდეს სროლის ტრაექტორისთან, რომ ტყვია მოხვდება იმ ადგილს, რომელიც განათებულია სხვივით, მაგალითად სამძებრო ფანარით შექმნილი. ცხადია ასეთი დანადგარი იქნება გამოუყენებელი გასაგები მიზეზების გამო, მაგრამ ის ჩვენ გვიჩვენებს, რომ შუქი შეიძლება გამოყენებულ იქნას ჩვენი მიზნებისთვის. სამიზნე მოწყობილობა, რომელსაც ეხება ჩემი წერილი წარმოადგენს მოწყობილობას, რომელიც კი არ ანათებს უშუალოს სამიზნეს არამედ პროეცირებს მასზე იმას, რასაც ოპტიკურ მეცნიერებაში ქვია ვირტუალური გამოსახულების პროექცია”.

ასე გაჩნდა პირველი რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობა.  ”რეფლექტ” არის ინგლისური სიტყვა და ნიშნავს არეკვლას ან ანარეკლს. სავარაუდოთ პირველად ასეთი ტიპის სამიზნე მოწყობილობები გამოჩნდნენ 1918 წელს გერმანულ გამანადგურებლებზე. 1930 წლამდე რეფლექტორული სამიზნეები უკვე ეყენა პრაქტიკულად ყველა საბრძოლო თვითმფრინავზე და სხვა შეიარაღებაზე სადაც საჭირო იყო სწრაფი სროლა მოძრავ სამიზნეებზე (ჰაერსაწინააღმდეგო არტილერია, საბრძოლო გემების ქვემეხები და ასე შემდეგ).

რას წარმოადგენს რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობა? მიუხედავად არეული ტერმინოლოგიისა და სხვა და სხვა აღწერილობებისა მე შევეცდები, რაც შეიძლება მარტივად და მოკლედ ავხსნა მისი მოწყობილობა. რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობა წარმოადგესნ  ოპტიკურ სამიზნე მოწყობილობას გადიდების გარეშე, რომელშიც მსროლელი ხედავს სამიზნე ბადის განათებულ პროექციას. ანუ კოლიმატორი არის ოპტიკური სისტემა, რომელიც წარმოქმნის პარალელული სხივების ერთობლიობას, წერტილს (სამიზნე ბადეს), რომელიც პროეცირებულია უსასრულობაზე. არსებობს ბადის პროეცირების ორი მეთოდი, ამრეკლი დაფარვის ან დახრილი სარკის გამოყენებით.

რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობების ტიპები, ბადის პროეცირების მიხედვით.

 
მწარმოებლების განცხადებებით ბადის გამოსახულება ფოკუსირებულია უსაუსრულობაზე და შესაბამისად მსროლელი ხედავ სამიზნეს და მასზე „დადებულ“ სამიზნე ბადეს ერთ სიბრტყეში. ბადე არ იცვლის მდგომარეობას იარაღის მიმართ, რომელზეც ის არის დამაგრებული და ეს მიუხედავათ მასზე ხედვის კუთხისა.  პრინციპი რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობების მუშაობის არის ერთი და იგივე, თუმცა სხვა და სხვა მწარმოებლები სხვა და სხვა ტექნოლოგიებს იყენებენ, რომ წარმოებული სამიზნე მოწყობილობა აკმაყოფილებდეს კონკეტულ მოთხოვნებს.  როგოც წესი მწარმოებლის საიტზე ეს ტექნოლოგიები გასაგებად და მარტივად არის ახსნილი.

ტიპიური რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობის სქემა

 
შესწორებების შეტანა რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობაში,  ხდება დოლურების მეშვეობით, რომლებიც გადაადგილებენ კოლიმატორის შიგნით განლაგებული ელემენტს, რომელზეც დაყენებულია შუქის წყარო (LED/დიოდი). იცვლება არეკვლის კუთხე, იცვლება მოხვედრის წერტილი.
        მიუხედავად გავრცელებული მოსაზრებისა, რომ კოლიმატორებში არ არის პარალაქსის ეფექტი ეს ასე სინამდვილეში არ არის. პარალაქსის ეფექტი თავის თავად არსებობს, გამომდინარე ოპტიკური სამიზნის კონსტრუქქციიდან უბრალოდ ნაკლებად არის გამოხატული რეფლექტორულ სამიზნეებში, და გამომდინრე მათი გამოყენების ტიპიური მანძილებიდან და კონსტრუქციის თავისებურებებიდან ის ნაკლებად მოქმედებს სროლის შედეგებზე. სხვა და სხვა მწარმოებლების შემთხვევაში პარალაქსი სხვა და სხვა გვარად არის გამოხატული გამომდინარე მათი კონსტრუქციიდან  მაგრამ ეს ეფექტი არსებობს ნამდვილად.

ეს სურათი შესანიშნავი საიტიდან  The Encyclopedia of Bullseye Pistol არის დამოუკიდებელი და ზუსტი ექსპერიმენტის შედეგი, რომელიც გვიჩვენებს პარალაქსის ეფექტს და მის შესაძლო გავლენას სროლის შედეგებზე. სხვა და სხვა კუთხით ხედვისას მოხდა გადახრების დაფიქსირება და შედეგად ორ სხვა და სხვა კოლიმატორს ორი სხვა და სხვა პარალაქსისის ეფექტის შედეგად გამოწვეული გადახრები დაფიქსირდა.

მიუხედავად იმისა, რომ შეიძლება შეგექმნათ შთაბეჭდილება, რომ სამზინე მოწყობილობა არ არის რთული, მისი დამზადებისას საჭიროა უდიდესი სიზუსტე და ხარისხი, წინააღმდეგ შემთხვევაში თუ ეს სიზუსტე დაცული არ იქნება, შეუძლებელი გახდება ასეთი სამიზნით ზუსტი სროლა. გარდა ამისა სხვა და სხვა მწარმოებლები იყენებენ სხვა და სხვა მეთოდებს მათი ეფექტურობის გაზრდით, სპეციალიზირებულ მოდელებბში წერტილი ფოკუსირება ხდება ისე, რომ მაქსიმალური ეფექტურობა იყოს მიღწეული კონკრეტულ მანძილებზე, ე.წ „ტკბილი მონაკვეთები“, სადაც კოლიმატორის გამოყენება მაქსიმალურ ეფექტს იძლევა სიზუსტის მხრივ. გარდა ამისა საჭიროა, რომ სამიზნე მოწყობილობა იყოს საიმედოთ დაცული დაზიენებებისგან, ქონდეს ელემენტების ხანგრძლივი სიცოცხლის ციკლი და შესწორებების შეტანის მექანიზმი ზუსტად და საიმედოდ მუშაობდეს. სწორედ ეს განაპირობებს ფასის სხვაობას იაფი ჩინური და კარგი ხარისხის რეფლექტორული სამიზნეებს შორის.
დღევანდელი რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობები შეიძლება დაიყოს ორ ტიპად, დახურული მილებით და ღია ტიპის. კოლიმატორი განეკუთვნება ოპტიკური სამიზნეების ნაირსახეობას. ამას იმიტომ ვიძახი, რომ ჩვენთან მსროლელები კოლიმატორებს ოპტიკურ ხელსაწყოებათ რატომღაც არ თვლიან.

დახურული და ღია ტიპის რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობები. მარცხნივ Aimpoint CompM2, მარჯვნივ  ITL MARS.

არ უნდა აურიოთ ისინი ასე ვთვქათ „კლასიკურ“ კოლიმატორებთან და ჰოლოგრაფიულ სამიზნეებთან. კოლიმატორი ტრადიციული გაგებით არის სამიზნე მოწყობილობის ტიპი, რომელიც არ არის გამჭირვალე, და მის (მილის) შიგნით იმყოფება განათებული ბადე, რომელსაც ხედავს ერთი თვალი თვალი. დამიზნება ყოველთვის ხდება ორი თვალით. ხდება ერთდროულად ორივე თვალიდან გამოსახულების აღთქმა, ერთი თვალი ხედავს სამიზნე ბადეს გაუმჭირვალე კორპუსში, მეორე თვალი ხედავს სამიზნეს, ხოლო ტვინი აღითქვავს კომბინირებულ გამოსახულებას, ანუ სამიზნე ბადეს სამიზნეზე პროეცირებულს. ასეთი ტიპის სამიზნეები დიდიხანია აღარ გამოიყენება. ამის მიზეზი სავარაუდოთ არის ის, რომ სხვა და სხვა მხედველობის მქონე მსროლელი განსხვავებული ეფექტურობით გამოიყენებენ ასეთ სამიზნეს. მცირე დაღრვევები მხედველობაში (მაგალითად გეტეროფორიის თუნდაც ძალიან მსუბუქი ფორმა) და მათ შორის გადახრები მხედველობაში გამოწვეული სტრესით ან გადაღლილობით პირდაპირ აისახება სროლის შედეგებზე.
ჰოლოგრაფიული სამიზნე მეორეს მხრივ  არის ის სამიზნის ტიპი, რომელშიც სამიზნე ბადის პროეცირებისთვის გამოიყენება ჰოლოგრაფიული დამოსახულება, რომელიც იქმნება ლაზერული გამოსხივების შედეგად.
დღეს კოლიმატორის ქვეშ ავტომატურადიგულისხმება რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობა, მაგრამ ძირითადად რუსულ წყაროებში. დასავლეთში უფრო მიღებულია ტერმინი Reflex Sight, შემოკლებული Reflector sight-დან. ხშირად ამ სახელს უკავშირებენ რეფლექსურ სროლას, რომელსაც ხელს უწყობს ასეთი მოწყობილობა, რაც არასწორია. ასევე გავრცელებულია სახელი “Red Dot”/წითელი წერტილი, პოპულარული და მარტივი სამიზნე ბადის ტიპის მიხედვით. ჩვენ მას ჩვენთვის ჩვეული სახელით, კოლიმატორით მოვიხსენიებთ.   წითელი წერტილის – ერთ ერთი ყველაზე პოპულარული სამიზნე ბადის ტიპის ზომა იზომება კუთხის წუთებში (Minute of Angle). 5 MOA-ს ტოლი წერტილი და უფრო პატარა გაამოდგება ზუსტი სროლისთვის, ხოლო უფრო დიდი ზომის წერტილები გამოიყენება სწრაფის სროლისას ახლო მანძილებზე. რაც უფრო დიდია წერტილი მით უფრო სწრაფია ის დამიზნებაში მაგრამ შესაბამისად უფრო მეტად ფარავს სამიზნეს.
ეხლა, რაც შეეხება მსუბუქი ცეცხლსასროლი იარაღის კოლიმატორების განვითარების ისტორიას. 1970 წლამდე ასეთი ტიპის სამიზნე მოწყობილობეი შეზღუდულად ყენდებოდა მსუბუქ ცეცხლსასროლ იარაღზე. ცნობილია, რამოდენიმე ტიპის ასეტი სამიზნე მოწყობილობის მოდელი, რომელიც ყენდებოდა ცეცხლსასროლ იარაღზე გასული საუკუნის 40-ნი წლებიდან. 70-ნი წლების ბოლოს პირველად გაჩნდა ე.წ. „წითელი წერტილები“, სადაც სამიზნე ბადეს წარმოადგენდა მრგვალი წითელი წერტილი. პირველად ასეთი სამიზნის წარმოება დაიწყო შვედურმა კომპანია Aimpoint-მა. 1975 წელს მათ გამოუშვეს რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობა სახელით “Electronic”.  მას მერე რაც შესაძლებელია გახდა მსუბუი, მცირე ზომის და ელემენტების ხანგრძლივი სიცოცხლით კოლმატორების დამზადება, დაიწყო მათი ფართო გამოყენება, ტაქტიკურ, სამხედრო და სპოერტულ იარაღში.  ყველგან სადაც სროლა ხორციელდება ძალიან ახლო მანძიულებიდან 100-150 მეტრამდე და საჭიროა სიზუსტე და სისწრაფე სხვა და სხვა ტიპის კოლმატორები ფართოდ არის გავრცელებული.  საჯარისო სპეცრაზმებში კოლიმატორები გაჩნდა ასეთი დანაყოფების პერსონალის კერძო ინიციატივის წყალობით, ხოლო იქიდან გავრცელდა მთელს შეიარაღებულ ძალებში. დღეს კოლიმატორი წარმოადგენს ჯარისკაცის აუცილებელი  არჭუღვილობის ელემენტს პრაქტიკულად ყველა განვითარებულ ქვეყანაში . სამხედრო დანიშნულების ახალი იარაღის მოდელების ნაწილი თავიდანვე არის აღჭურვილი კოლიმატორებით, რომლებიც წარმოადგენენ  იარაღის განუყოფელ ნაწილს.

კამათის თემას რომ დაუბრუნდეთ, რომელი ჯობია კოლიმატორი თუ რკინის სამიზნე მოწყობილობები, მინდა პირდაპირ გითხრათ რომ საკამათო უბრალოდ არაფერია. რეფლექტორული სამიზნეები 100 წლის წინ იყო ჩაფიქრებული, როგორც უფრო სწრაფი და ადვილი დამიზნების საშუალება ვიდრე ტრადიციული “მუშკა/ცელიკი” და ასეთად შეიქმნენ. ეს არის თუ გნებავთ ფაქტი.

კოლმატორებს ბევრი დადებითი თვისება გააჩნია. ვინაიდან არ არსებობს ფოკუსირების საჭიროება ბადეზე, არ არის ასევე საჭირო თვალის დაშორება სამიზნე მოწყობილობისგან მის გამოსაყენებლად, როგორც ეს გამადიდებელ ოპტიკურ სამიზნეების გამოყენებისას ხდება. რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობის ხედვის კუთხე არის პრაქტიკულად შეუიარაღებელი თვალის ხედვის კუთხე, კიდევ ერთი ასეთი ტიპის სამიზნე მოწყობილობის უპირატესობა. სამიზნეზე და მასზე პროეცირებული წერტილზე/ბადეზე ფოკუსირებისას თავად სამიზნე მოწყობილობის კორპუსი რჩება ფოკუსის გარეთ (ამას ხელს უწყობს ასევე სამზერი ფანჯრის დიდი ფართი), ხოლო წითელი წერტილი/სამიზნე ბადე უკვე ფოკუსირებულია სამიზნეზე ანუ როგორც უკვე აღინიშნა პრაქტიკულად ერთ სიბრტყეში ჩანს. არ არის საჭირო ფოკუსირება სამ ერთმანეთისგან დაშორებულ ობიექტზე, როგორც ტრადიციული სამიზნე მოწყობილობების გამოყენებისას სადაც თვალს უხდება სამი ელემენტის ერთმანეთთან გასწორება, “მუშკის”, “ცელიკის” და სამიზნის. ერთმანეთისგან დაშორებულ სხვა და სხვა ობიექტზე თვალის ფოკუსირება შეუძლებელია, რის გამოც ორი, სამი ელემენტისგან ჩანს ბუნდოვნად, ხოლო თვალი ხანგრძლივი და მრავალჯერადი ფოკუსირების გამო ერთმანეთისგან დაშორებულ ობიექტებზე მალევე იღლება. თვალის აგებულობა და მხედველობის ასეთი შეზღუდვები საერთოდ არ ახდენენ გავლენას სროლაზე კოლიმატორის გამოყენების დროს.

რეფლექტორული სამიზნის გამოყენებით დამიზნება შესაძლებელია მისგან თვალის დაშორების ნებისმიერი მანძილით.  ასეთი სამიზნე ერთნაირად ეფექტურია კარგი და ცუდი განათების პირობებში. ბადის/წითელი წერტილის განათების სიმძლავრის ვარირებით მიიღწევა მისი ადეკვატური გამოსახულება, როგორც ღამით ასევე დღისით მზიან ამინდში.   რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობა ქმნის უფრო სრულ სამიზნე სურათს, იმიტომ რომ სამიზნე ბადე პრაქტიკულად დაკიდულია ჰაერში და რკინის სამიზნე მოწყობილობები და იარაღი პრაქტიკულად არ იკავებენ ადგილს სამიზნე სურათში. ეს კი განსაკუთრებით ზრდის მოძრავ სამიზნეებზე სროლის ეფექტურობას. დამიზნება შესაძლებელია პრაქტიკულად ნებისმიერი კუთხით სანამ ჩანს სამიზნე ბადე. სროლისას ორივე თვალი ღიად არის, რაც განაპირობებს უკეთეს ხედვას სამიზნესი და ირგვლის არსებული ვითარების. ადამიანის ტვინი პრიორიტეტულად აღითქვავს გამოსახულებას დომინანტი თვალიდან და მეორე ღია თვალი არ შეგიშლით ხელს დამიზნებისას. არანაირი მუშკა ცელიკის გასწორება, ფოკუსირება სამიზნეზე, თვალის დახუჭვა, ბუნდოვანი მუშკა, არანაირი იარაღის სწორი აგდება და ასე შემდეგ. თუ თქვენ ხედავთ სამიზნეს და ზედ წითელ წერტილს, შეგიძლიათ ისროლოთ. ბევრი ვინც აყენებს კოლომატორებს იარაღზე, ვერ ხვდება, რომ დამიზნება ხორციელდება ორი ღია თვალით, ცდილობს კოლიმატორი გამოიყენოს ისევე როგორც “მუშკა-ცელიკი” ან ოპტიკური სამიზნე, იწყებს კოლიმატორში ჭვრეტას, როგორც საკეტის გასაღების ხვრელში (გეგონება შიგნით შიშველ ქალის დანახვას ელოდება). მიჩვეული ტრადიციულ რკინის სამიზნე მოწობილობებს ან ოპტიკურ სამიზნეს ის უბრალოდ ვერ ხვდება თუ რამდენად ადვილია რეფლექტორული სამიზნის გამოყენებით სროლა. ასე, რომ სანამ ნაჩქარებ და არასწორ დასკვნების გამოტანას დაიწყებდით ისწავლეთ მოწყობილობების სწორი გამოყენება! მაგალითი ცხოვრებიდან: ერთი ადამიანი აგინებდა გადაცემათა ავტომატურ კოლოფს, რომელიც მის მანქანაზე მწყობრიდან გამოვიდა. ასეთი სწრაფადფუჭებადი ნაგავი ჯერ არ მინახავსო. რაში იყო საქმე? ადგილიდან სწრაფად დასაძრავად ის ჯერ აჭერდა ბოლომდე აქსელერატორს და შემდეგ აგდებდა გადაცემათა კოლოფის სელექტორს D პოზიციაში ……

რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობებს დამატებით უპირატესობებს განეკუთვნება ასევე: რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობების ადვილი და სწრაფი ათვისება მსროლელის მიერ; შესაძლებლობა გამოყენებულ იქნას ღამის ხედვის ხელსაწყოებთან ერთად (შესაბამის მოდელებს აქვთ დამატებითი რეჟიმი, როდისაც სამიზნე ბადე ჩანს მხოლოდ ღამის ხედვის ხელსაწყოში). თოფის შემთხვევაში კოლიმატორის გამოყენებისას ყოველგვარი მნიშვნელობა ეკარგება თოფის მორგებულობას, კონდახის სიგრძეს, პიტჩს და ბალანსს. კოლიმატორის გამოყენება ასევე კარგია იმათთვის ვისაც აქვთ სუსტი მხედველობა და უჭირთ ამის გამო ტრადიციული “მუშკა-ცელიკის” გამოყენება.

ამ სურათიდან ჩანს ის რასაც ხედავს მსროლელი ღამით სროლისას კოლიმატორის გარეშე და კოლიმატორით. სამიზნე: ბეტონის ვერტიკალური ბოძის ფრაგმენტი. ფოტოკამერას ერთი ობიექტივი აქვს, რის გამოც კოლიმატორი ფარავს ხედვას, მაგრამ ორი თვალით დამიზნებისას ფოკუსს გარეთ დარჩენილი კოლიმატორის კორპუსის მხოლოდ ნახევრად გაამჭირვალე ჩრდილი თუ გამოჩნდება. ამავე დროს წერტილი და სამიზნე ერთ სიბრტუყეშია, ირგვლივ ყველაფერი ასევე კარგად ჩანს.  კოლიმატორის გარეშე სამიზნის ირგვლივ სურათი ბუნდოვანია, ფოკუსს გარეთ არის ისევე, როგორც სამიზნე. ”მუშკა” ფოკუსშია მაგრამ არ ჩანს, შეუძლებელია “მუშკის” და “ცელიკის”  გასწორება, მათი კონტურები ფარავენ ხედვას სამიზნე საერთოდ არ ჩანს. კოლიმატორის შემთხვევაში მეორეს მხრივ შესაძლებელია დამიზნული გასროლის განხორციელება.   

 ყველაფრის გააზრების შემდეგ რეფლექტორული სამიზნის/კოლიმატორის აშკარა და დიდი უპირატესობის გასაჩივრება ალბათ მხოლოდ წარმოქნის სამართლიან ეჭვებს ერთი მხარის კომპეტენტურობაში ან საერთოდ ინტელექტუალურ შესაძლებლობებში. მეტი არაფერი. ლაპარაკი და თუ ძლიან გნებავთ კამათი შესაძლებელია სხვა რამეზე. მაგალითად კოლიმატორების ფასზე, ან იმაზე თუ რას ვთმობთ იმისთვის, რომ ვისარგებლოთ ყველა ჩამოთვლილი უპირატესობით. უარყოფით მხარეებს ალბათ განეკუთვნება: კვების წყაროს არსებობა ბადის გასანათებლად და ცხადია ზოგადად კონსტრუქციის სირთულე „რკინის“ სამიზნე მოწყობილობებთან შედარებით.  ასევე თავისთავად ცხადია, რომ სამიზნე რაღაცას იწონის, გააჩნია გარკვეული გაბარიტები და როგორც ყველა მოწყობილობა ესეც შეიძლება მწყობრიდან გამოვიდეს. მოკლედ განვიხილოთ ყველა შესაძლებელი ნეგაატიური ფაქტორი.

1. ზომა და წონა. დაწყებული პირველი „წითელი წერტილიდან“ დღემდე, ნორმალური მწარმოებლის კოლიმატორები არასდროს არ იყო დიდი და მძიმე. თუ რუსებს აქვთ კოლიმატორები აგურის წონის, სადაც წონის ნახევარს წარმოიქმნება საოცარი კონსტრუქციის კრონშტეინი, დანარჩენ პატიოსანი მწარმოებლები არაფერ შუაში არ არიან. დღევანდელი კოლიმატორების წონა მინიმალურია, ხოლო კვების წყაროდ მცირე ზომის პრაქტიკულად საათის ელემენტები გამოიყენება.
2. გამძლეობა. ამ მხრივ ჩემი აზრით კოლიმატორის გამძლეობა პრაქტიკულად უტოლდება თვითონ იარაღის გამძლეობას, რომელზეც ისინი ყენდება. ძალიან გამძლე რკინის ან ალუმინის “კაფსულებში” მოთავსებული მექანიზმები, სქელი მინები განაპირობებენ საოცარ გამძლეობას. სამუშაო ტემპერატურები – 50 გრადუსიდან + 70 გრადუსამდე. ჰერმეტიული წყალგაუმტარი კორპუსები. განსხვავებით ოპტიკური სამიზნეებისგან ლინზების დაზიანება არ იწვევს ავტომატურად კოლიმატორის მწყობრიდან გამოსვლას.
3. კვების ელემენტები. ეკონომიური ბადის განათება არის ის, რითიც გამოირჩევა კარგი მწარმოებლის ოპტიკური სამიზნეები მათი იაფფასიანი ანალოგებისგან. აქ საათებზე აღარ არის ლაპარაკი, აქ არის ლაპარაკი კოლიმატორის უწყვეტი მუშაობის წლებზე. მაგალითად უწყვეტი მუშაობის რეჟიმი წერტილის განათების მაქსიმალური სიმძლავრით, Aimpoint CompM3-ის სამიზნეში შეადგენს 50 000 საათს. ანუ ელემენტების მუშაობის დრო უკვე წმიდა თეორიული საკითხია და მას არანაირი პრაქტიკული მნიშვნელობა არ აქვს. თუ 5/6 წელის მუშაობის დრო კოლიმატორის გათიშვის გარეშე თქვენთვის საკმარისი არ არის, შეგახსენებთ, რომ  არსებობენ რეფლექტორული სამიზნეები, რომლებსაც საერთოდ არ ჭირდებათ კვების ელემენტები ან არსებობენ სამიზნე მოწყობილობები კომბინირებული/ჰიბრიდული ბადის განათებით.
4. საიმედოობა. რამე კონკრეტული მაჩვენებელი მე ვერ ვიპოვე, ისევე, როგორც ცნობები გაფუჭებულ კოლიმატორებზე ძალიან ძალიან იშვიათია. სანამ ვინმე მე არ გამომიგზავნის ლინკს სარწმუნო ისტორიებით მიზეზის გარეშე მწყობრიდან გამოსულ “ტრიჯიკონეზბე” ან “ეიმპოინტებზე”, ჩავთვალოთ, რომ კოლიმატორები უკიდურესი საიმედოობით გამოირჩევიან. წერტილი.

ძალიან დიდი სურვილის შემთხვევაში კოლიმატორის გაფუჭება ნამდვილად შესაძლებელია, მაგრამ ალბათ უდაოდ შეიძლება დავასკვნად, რომ კოლიმატორული სამიზნე დღეს იმდენად საიმედოა რამდენადაც ეს შესაძლებელია მისი კონსტრუქციიდან გამომდინარე. ასევე შეგახსენებთ, რომ არც ტრადიციული რკინის სამიზმე მოწყობილობები მაინც და მაინც კარგად არ იტანენ მაგალითად დარტყმებს და მათი არევა და დაზიანება ასევე შესაძლებელია. რაიმე დამატებით შეზღუდვებს რაც შეეხება, ცხადია შესაძლებელია, რომ ბრძოლის დროს კოლიმატორის ლინზები დაბინძურდეს, მაგრამ ეჭვი მაქვს საკმაოდ დიდი ლინზის თითით გაწმენდა უფრო ადვილია ვიდრე “მუშკასა” და დამცავ ფრთებს შორის მოხვედრილი ტალახის ან თოვლის ამოქექვა. გარეთ განლაგებული დიოდი შეიძლება დაბინძურდეს, მაგრამ ასეთ სქემას სერიოზული მწარმოებლები პრაქტიკულად არ გამოიყენებენ და ეს სქემა გვხვდება მარტო რუსული წარმოების ან იაფფასიან ჩინურ კოლიმატორებში.

  

ეს არის ოთხი სკრინშოტი Daniel Defense-ის სარეკლმაო ვიდეოდან. ვიდეო არ ეხება ოპტიკას, არამედ ამ კომპანიის წარმოებულ იარაღს და მის ექსტრემალურ პირობებში ტესტირებას. პირველი კადრი, ტესტირება აფეტქებით. იარაღი ზედ დაყენებული Aimpoint-ის „კოლიმატორით“ და ასაფეთქბელი მასალა. მეორე კადრი უჩვენებს აფეთქევის სიმძლავრეს. მესამე კადრი, დაზიანებული კოლიმატორი. გასკდა ლინზა თუმცა სამიზნე მოწყობილობა მაინც მუშაობს და წითელი წერტილი მაინც ჩანს.. მეოთხე კადრი, ასეთი ტესტირების  შემდეგაც ხელსაწყო არა თუ მუშაობს არამედ არც არეულია.

რა ხდება რეალურად, ადასტურებს თუ არა რეალობა იმას, რომ კოლიმატორები ამართლებენ თავის დანიშნულებას? მიუხედავად იმისა, რომ მაგალითად აშშ-ში კოლიმატორები შედარებით ადრე გაჩდნენ, მათი მასიური გამოყენება და ათვისება დაიწყო მას, მერე რაც აშშ-ბმა გამოუცხადეს ომი ტერორიზმს. გაცილებით ადრე 1997 წელს აშშ-ის შეიარაღებულმა ძალებმა გააფორმეს კონტრაქტი შვედურ Aimpoint-თან და შეიძინეს CompM2 ტიპის კოლიმატორები (საჯარისო ინდექსი CCO M68). ამას წინ უძღვოდა კომერციული მოდელების გამოყენების პრაქტიკა ცალკეულ სპეცდანიშნულების რაზმებში, სადაც მათი შეძენა ხდებოდა კერძო ინიციატივით და საკუთარი სახსრებით. კოლიმატორების ათვისება ნელი ტემპებით და არადამაკმაყოფეილბლად მიმდინარეობდა, მანამ სანამ ფეხოსნები არ დაუპირისპირდნენ ახლო ბრძოლებში ტალიბანის მებრძოლებს ავღანეთში. ინსტრუქტორებს, სერჟანტებს და ოფიცრებს უბრალოდ არ ესმოდათ არც კოლიმატორების დანიშნულება არც ის თუ, როგორ უნდა მომხდარიყო მათი გამოყენების სწავლება და არც ის საერთოდ, რა შესაძლებლობები ქონდათ მათ. ხანგრძლივმა და აქტიურმა საბრძოლო მოქმედებებმა ხელი შეუწყო კოლიმატორების გავრცელებას და დღეს ის შედის ამერიკელი ჯარისკაცის სტანდარტულ აღჭურვილობის კომპლექტში.  კოლიმატორების უცხოური მოდელების საკუთარი სახსრებით შეძენის პრაქტიკა ფართოდ არის გავრცელებული რუსეთის შეიარაღებული ძალების, პოლიციური და ანტიტერორისტული დანაყოფების მებრძოლებს შორის. როგორც ჩანს საბრძოლო გამოცდა კოლიმატორმა წარმატებით ჩააბარა. თუ ის მუშაობს ჯარისკაცის იარაღზე ქვიშიან გავარვარებულ ერაყში და გაყინულ მთიან ავღანეთში, დიდი ალბათობით ის ბოლომდე დააკმაყოფილებს ყველაზე პრეტენზიული სამოქალაქო მსროლელის მოთხოვნებსაც. დღეს მწარმოებლები უშვებენ კოლიმატორებს, რომლებსაც შეუძლიათ გაუძლონ ხანგრძლივ ექსპლუატაციას საბრძოლო მოქმედებების პირობებში, ხოლო კოლიმატორების კვების სისტემების სიცოხლის უნარიანობა და კონსტრუქციის შედარებითი სირთულე უკვე დიდიხანია გადავიდა თეორიულ სიბრტყეში და პრაქტიკული გამოყენების თვალსაზრისით არანაირ მნიშვნელობას არ წარმოადგენს. დღეს მე სრული პასუხისმგებლობით შემიძლია გამოვიტანო დასკვნა, რომ კოლიმატორი არის ინდივიდუალური ცეცხლსასროლი იარაღის გარკვეული სახეობების სტანდარტული და განუყოფელი ნაწილი, თუ გნებავთ ისეთივე ბუნებრივი, როგორც რკინის სამიზნე მოწყობილობა. დღეს მხოლოდ ერთი რამე თუ შეაჩერებს სამოქალაქო მსროლელს კოლიმატორის შეძენისგან. ეს არის ფასი. ის დღეს ვარირებს 400 დოლარიდან ეკონომიურ მოდელებბში 1000 დოლარამდე სრულყოფილ საბრძოლო მოდელებისთვის.

არგუმენტი: ”მე ისედაც კარაგ ვისვრი ყოველგვარი ოპტიკები გარეშე” არ დასტურდება პრაქტიკული სროლის სამყაროში, სადაც მათ შორის ექსტრა კლასის მსროლელები იყენებენ კოლიმატორებს მასიურად პისტოლეტებზე, მოკლე მანძილებზეც სწრაფი სროლისას ხოლო გრძელ იარაღზე პრაქტიკულად ყოველთვის, თუ ეს დაშვებულია იმ კლასის წესებით, რომელშიც ასპარეზობენ.  სურათზე  ჯესი აბატე, რომელმაც მოიგო  2011 წლის Bianchi Cup, შეჯიბრება რომელიც ითვლება პისტოლეტიდან სროლის უიმბილდონად. იარაღი: კასტომიზირებული M1911 აღჭურვილი კოლიმატორით.

ეს ყველაფერი რაც ეხლა ამ სტატიასი დაიწერა ცხადია არ ნიშნავს, რომ უნდა დარჩეთ მხოლოდ კოლიმატორის იმედზე.  უბრალოდ უნდა ისწავლოთ ეფექტური გამოყენება ყველაფრის, რაც თქვენ განკარგულებაში არის, იქნება ეს ოპტიკური სამიზნე გადიდებით, კოლიმატორი, ლაზერული სამიზნე, ტრადიციული “მუშკა-ცელიკი” თუ ობოლი ლატუნის ბურთულა თქვენი თოფის ლულის წვერზე. უბრალოდ, როგორც ერთ დროს თქვა ცნობილმა ექსპერტმა მასად აიუბმა: თუ არის რამე, რაც გააუმჯობესებს თქვენი სროლის შედეგებს, ვერ ვხედავ ვერაფერს საპირისპიროს რომ არ იქონიოთ ის თქვენ იარაღზე.

პს

სტატია საკმაოდ რთული გამოდგა მოსამზადებლად, და დიდი დრო წაიღო. სიმართლე გითხრათ არ ვარ კმაყოფილი შედეგით. იმედია ყველაფერი გარკვკევით და გასაგებად არის ახსნილი.  თუ გაქვთ შენიშვნები, კითხვები, პრეტენზიები და საჩივრები, მომწერეთ და გპირდებით არც ერთ წერილს უპასუხოდ არ დავტოვებ.

საუკეთესო ტაქტიკური გლუვლულიანი თოფები და მოდიფიკაციები

November 1st, 2011

 

 

უკვე საუკუნეზე მეტია „პომპები“ ჩვენთან არის და ერთგულებით გვემსახურებიან, მაგრამ როგორც ასი წლის წინ ისე დღესაც ისინი რჩებიან ძალზე კონსერვატიულ იარაღად, რომელსაც გაკვრით თუ შეეხო  ის ტექნოლოგიური პროგრესი, რომელსაც ზოგადად ქონდა ადგილი ამ პერიოდის განმავლობაში. თვითონ იარაღის ტიპი აქ არაფერ შუაში არ არის. ავიღოთ მაგალითისთვის შაშხანები და კარაბინები გრძივად მოძრავი საკეტით (ე.წ. ბოლტები).   ეს კლაისკური სქემა დღესაც არსებობს და ამ ტიპის იარაღის მოდელები ძალიან მრავალრიცხოვანია.  ”ბოლტების” მოწყობილობა პრინციპში  უცვლელია: ფოლადის რესივერი, საკეტი და ლულა ჩალაგებული ხის ან კომპოზიტურ კონდახში, მაგრამ პროგრესმა მოგვიტანა არც ისე ცოტა რამ: კომპოზიტური ლულები; ბედინგი; მცველები გუმჯობესებული კონსტრუქციით; რეგულირებადი სასხლეტები; სწრაფად მოსახსნელი ოპტიკის კრონშტეინები და ასე შემდეგ. არაფერს არ ვიძახი თვალისთვის უხილავ გაუმჯობესებებზე, რომლებიც გამოწვეულია მაგალითად ლულების დამზადების ტექნოლოგიების განვითარებით. გარდა იმისა ტაც ეხლა ავღწერე  გაჩნდა ამ კლასის იარაღის მეორე თაობაც, ალუმინის ბლოკზე აწყობილი მოდულური სნაიპერული სისტემები, რამაც ”ბოლტის” სქემა თავისი შესაძლებლობების ხარსხობრივად უფრო მაღალ დონეზე აიყვანა.   „პომპა“ მეორეს მხრივ პრაქტიკულად რჩება ისევ იგივე „პომპად“, როგორიც ის იყო 100 წლის წინ.

ყველა ტაქტიკური ”პომპის” ბაბუა: Winchester Model 1897 Trench Gun და ….


”თანამედროვე” მისი ანალოგი Mossberg 590A1,  მიუხედავად ერთ საუკუნიანი სხვაობისა ასაკში, საბრძოლო საექსპლუატაციო თვისებებით ორივე პრაქტიკულად ერთნაირია.

ცხადია გარკვეულ ცვლილებებს რა თქმა უნდა ქონდა ადგილი მას შემდეგ რაც ვინჩესტერის 1897 წლის მოდელის საბრძოლო მოდიფიკაციის დებიუტი მოხდა. გამარტივდა ”პომპების” კონსტრუქცია, გაუმჯობესდა ტექნოლოგიები (წარმოების გაიაფების მიზნით). მაგალითად რესივერების კონსტრუქცია შეიცვალა, მსუბუქმა შენადნობებმა ჩაანაცვლა ფოლადი. დღეს ალბათ მხოლოდ Remington 870 და Ithaka 37 (მოდელი Featherlight) გამოდის ფოლადის რესივერებით, ყველა დანარჩენ თოფში რესივერები მსუბუქი შენადნობებისგან არი დამზადებული. რა თქმა უნდა არაფერი ცუდი ასეთ შენადნობებში არ არის იმ შემთხვევაში თუ მათი გამოყენება ხდება სწორედ, მაგრამ ფოლადი მაინც ფოლადია. ფოლადის ჩაქუჩი უფრო დიდიხანს მოგემსახურებათ ვიდრე ალუმინის. და ალუმინი და ზოგადადა მსუბუქი შენადნობები გაჩნდა იარაღში სწორედაც რომ ეკონომიის მიზნით.  უბრალოდ გერმანული ”ფოლკსპისტოლეების” შემდეგ ტექნოლოგიები იმდენად განვითარდა, რომ შესაძლებელი გახდა ასეთი შენადნობებსიგან დამზადებული იარაღი ყოფილიყო საკმარისად გამძლე.

რომ გადახედოთ მწარმოებლების კატალოგებს, დიდი დიდი ნახოთ ტაქტიკური მოდელები პიკატინის სამაგრებით, შავი პლასტმასისი ფურნიტურაში, ერთი ორი მოდელი სრულყოფილი სამიზნე მოწყობილობებით. მაინც და ამინც დიდი არჩევანი არ არის.  მართალია ბოლო დროს ინეტრესი და მოთხოვნა ტაქტიკურ მოდელებზე გაიზარდა და ეს მოდელების გამაზეც  დადებითად აისახა, მაგრამ ისეთი შთაბეჭდილება გრჩება, რომ მწარმოებლები არ აქცევენ საკმარის ყურადღებას ამ ტიპის თოფებს. მაშინ როდესაც მაგალითად ნახევრად ავტომატური თოფები მუდმივად პროგრესირებენდა  იმყარებენ პოზიციებს. წარსულს ჩაბარდა ასევე მათი არასაიმედოობა სხვა და სხვა ტიპის ვაზნებთან. დღეს ნახევრად ავტომატური თოფები პრაქტიკულად ისეთივე საიმედოები არიან, როგორც ნებისმიერი სხვა იარაღი, რომელიც იყენებს დენთის წვის შედეგად წარმოქნილ ენერგიას გადატენვის ციკლის შესასრულებლად. შეიძლება ითქვას, რომ დღეს ასეთი ავტომატიკის სქემები განვითარების პიკს მიაღწია. როგორც მინიმუმ საიმედოობის, უნივერსალურიბის და გამძლეობის მხრივ.  მოკვდება „პომპები“? არ მგონია. ორლულიანი თოფები ხომ ცოცხალია? პომპებსაც დარწმუნებული ვარ დიდიხნის სიცოცხლე აქვს წინ. ჯერ ჯერობით უნივერსალურობის, ფასის, საიმედოობის, საცეცხლე ძალის, გამძლეობის შეფარდებით „პომპა“ კონკურენციის გარეშეა. შეიძლება მიზეზი ასევე არის „პომპის“ შექმნის ისტორია. იაფი, მუშა თოფი, უტილიტარული ინსტრუმენტი არანაირი არისტოკრატიულობა და ესთეტიკა. გინახიათ ვინმეს „პომპა“ კაკლის ფესვის კონდახით, მოოქროვილი და ძვირფასი გრავირებით? მე არა. ის ხიბლი რაც აქვს ტრადიციულ სანადირო გლუვლულიან იარაღს ”პომპას” არ ქონდა არასდროს. ძალიანაც კარგი თუ ესეა. პირადად მე საბრძოლო იარაღის სპარტანული გარეგნობა უფრო მომწონს ვიდრე ჩუქურთმები თოფზე, რომლებსაც არანაირი პრაქტიკული სარგებლობა არ მოაქვს.

ყველაზე უჩვეულო მცდელობები „პომპის“  სქემის გაუმჯობესების. მარცხნივ რუსული მცდელობის შედეგი: РМБ 93. რადიკალური გადაწყვეტილებები არ აისახა რადიკალურად საბრძოლო თვისებებზე, რის გამოც 90-ნი წლების დასაწყისიდან დღემდე ეს თოფი ეკზოტიკურ და ნაკლებად გავრცელებულ იარაღებს განეკუთვნება. მარჯვნივ არანაკლებ ეკზოტიკური სამხრეთ აფრიკული MAG-7. არასტანდარტული მოკლე ვაზნების გამო ასევე არ არის გარცელებული და არ სარგებლობს განსაკუთრებული პოპულარობით.


როგორც უკვე ავღნიშნე დასაწყისში, ბოლო დროს მოთხოვნა ტაქტიკურ იარაღზე და მათ შორის „პომპებზე“ საგრძნობლად გაიზარდა. იარაღის ნაწილების და აქსესუარების მწარმოებლები ცხადია პასუხობენ გაზრდილ მოთხოვნებს და თუ გნებავთ მოდას ყველაფერ ტაქტიკურზე და უშვებენ პროდუქციას, რომელიც სხვა და სხვა ხარისხით მნიშვნელოვნად ზრდიან ”პომპების” ეფექტურობას. ისინი სთავაზობენ მომხმარებელს აქსესუარების და კომპონენტების ძალიან ფართო არჩევანს, როგორც შედარებით მარტივ „გაჯეტებს“, ასევე საკმაოდ რთულ და ძვირად ღირებულ მოწყობილობებს, როგორებიცაა მაგალითად  კონდახები უკუცემის შემცირების მექანიზმებით, დახვეწილი წინა სახელურები ინტეგრირებული ფანრებით და მართვის მოწყობილობებით. ასევე რა თქმა უნდა უმაღლესი ხარისხის ოპტიკური სამიზნე მოწყობილობები მათ შორი სპეციალურად გლუვლულიან იარაღზე გამოსაყნებლად. სხვათაშორის უაზრო დავამ კოლიმატორების და „რკინის“ სამიზნე მოწყობილობების აპოლოგეტებს შორის იმდენად აუტანელი და აბსურდული ფორმები მიიღო, რომ გპირდებით ამ თემასაც დეტალურად გავშლი სულ მალე ცალკე სტატიის სახით. ჯერ ჯერობით უნდა მოვახდინო ფაქტის კონსატატაია, და ვთვქა რომ ოპტიკა მასობრივა არის შემოსული პრაქტიკულად ყველგან სადაც საქმე ეხება იარაღს და სროლას, ხოლო ოპტიკური მოწყობილობები ძალიან დახვეწილი და საიმედოებია. ეს ძალიან კარგია და მისასალმებელია.

Knoxx-ის მიერ წარმოებული დაპატენტებული ტელესკოპური კონდახი უკუცემის შემცირების მექანიზმით და Surefire-ის სახელური ინტეგრირებული ტაქტიკური ფანარით. ალბათ ორი ყველაზე საჭირო და პოპულარული მოწყობილობა, რომელიც შეიძლება დაყენდეს  „პომპაზე“.


„პომპის“ ძლიერი მხარე ასევე არის მისი „ბუნებრივი“ მოდულური დიზაინი. კონსტრუქციის სიმარტივიდან გამომდინარე, მას ადვილად ეცველბა ნებისმიერი დეტალი, და სხვა დეტალის დაყენებისას არანაირი მორგება და გადაკეთება არ ესაჭიროება. ლულა, მჭიდი, კონდახი, დამრტყმელ სასხლეტი მექანიზმის ბლოკი, საკეტი, სახელური,ყველაფერი ადვილად და მარტივად იხსნება და იცვლება. ამიტომაც „პომპის“ მომხმარებელი თავისუფალია არჩევანში. ერთი რესივერის ბაზაზე მან შეიძლება ააწყოს ბატებზე სანადირო თოფი, გრძელი 60სმ-ნი ლულით და მოსახსნელი ლულის შევიწროებებით ან მოკლე „entry gun”, პისტოლეტის ტარით, დამოკლებული ლულით, კარებების შესამტვრევად და შენობაში შესაღწევად. ამისთვის საჭირო იქნება რამოდენიმე ხრახნის დაშვება და რამოდენიმე დეტალის მეორეთი შეცვლა. დაგჭირდებათ მხოლოდ ერთი ორი ინსტრუმენტი, რომელიც ნებისმიერ სახლში მოიძებნება.


Remingon 870 MCS, მოდულური ”პომპის” კომპლექტი და შესაძლო მოდიფიკაციების რამოდენიმე ვარიანტი.

ეს სიკეთეებს რაც შეეხებოდა, ეხლა კიდე გადავიდეთ ნეგატიურ მხარეებზე. ერგონომიკა, კვლავ რჩება ბევრი „პომპის“ სუსტ მხარედ. უპირველეს ყოვლისა ეს ეხება ალბათ მცველის განლაგებას. Mossberg 500 არის მეფე, როდესაც საქმე ეხება ერგონომიკას. მცველი ზუსტად იქ არის სადაც საჭიროა, რესივერის უკანა ზედა მხარეზე. ერთნაირად ადვილად მოსახერხებელი მარჯვენა და მარცხენა მხრიდან მსროლელისთვის. ყველა დანარჩენ თოფს მცველი არის დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის კორპუსზე დაყენებული. ასევე ძალიან მოსახერხებელია მოსბერგზე ვაზნის მიწოდების სქემა, სადაც მიმწოდებელი დაკეტილ საკეტზე არის შეწეული იარაღის შიგნით, ხოლო მჭიდი თავისუფალია, რის გამოც სწრაფა მისი ვაზნებით შევსება არის ძალიან  ადვილი და კომფრტული.

რკინის დამუშავების ახალი მაღალტექნოლოგიური მეთოდები და დაფარვები, ასევე არ შეეხო  ”პომპებს”. როგორც წესი მათ ყველაზე იაფი ტექნოლოგიების და მასალების გამოყენებით აწყობენ. გამონაკლისი ალბათ მაინც იტალიური ბენელის თოფებია, მაგრამ ჩემი აზრით ეს თოფები ძალიან ძვირი ღირს, რითიც ირღვევა იარაღის ფართო მასებისთვის ხელმისაწვდომობის პრინციპი. „პომპა“ არ უნდა ღირდეს ძვირი.

სამწუხაროა, რომ საგრძნობლად დაეცა ყველაზე სუფთა სისხლიანი „პომპების“ ხარისხი. ეს ეხება, ახალი გამოშვებების როგორც Remington 870-ს ასევე მოსბერგს. “იტაკაზე” ვერაფერს ვერ ვიტყვი, ეს იარაღი, რომლის წარმოება ცოტახნის წინ აღდგა მე ცოცხლად არ მინახავს და მასზე ჯერ ბევრი გამოხმაურებაc არ არის, რომ მათი ანალიზით რაიმე შეფასების გაკეთება იყოს შესაძლებელი.  პრაქტიკულად ისე გამოდის, რომ ამ მწარმოებლების მხოლოდ შედარებით ძვირადღირებულ სამხედრო და პოლიციურ მოდელებს აქვთ მისაღები ხარისხი. აქ არ იგულისხმება ხარვეზები, რომლებიც მაქსიმუმ ესთეტიურ მხარეს ეხება, ლაპარაკია უკვე ხარვეზებზე, რომლებიც იარაღის საიმედო ფუნქციონირებაზე ახდენს სერიოზულ გავლენას. ევროპული მწარმოებლების ბენეელის და ფაბარმის თოფები ამ მხრივ გამოირჩევიან ყოველთვის დამზადების და შესრულების მაღალი ხარისხით. FABARM Trainer-ის შემდეგ Mossberg  500 იყო ჩემთვის ერთგვარი შოკი.  ანუ ასე უხეშად შესრულებული თოფი მე არ მეგონა თუ შეიძლებოდა აწყობილიყო აშშ-ში. უბრალოდ მოსბერგი მუშაობს, და რაც მთავარია მისი „ტუნინგი“ ადვილია, ნაწილების არჩევანი ფართეა.


ნაწილების და მოდიფიკაციების ვარიანტების სიუხვემ და ასევე უპირატესმა ერგონომიკამ განაპირობა ის ფაქტი, რომ მოსბერგმა ჩაანაცვლა ჩემ არსენლაში ფაბარმი. სტანდარტული სანადირო თოფი გადაიწყო თაქტიკურ/თავდაცვის იარაღად.   დაყენდა კონდახი Blackhawk! NRS, ”ცევიო” Hogue, პატრონტაში Tac Star, წინა სამიზნე მოწყობილობა Hi-viz Flame, ლულის ”რადიატორი” Mossberg. ასეთი მოდიფიცირების საერთო ღირებულება არ აღემატება 180 დოლარს.


მესმის, რომ „პომპა“ არის უტილიტარული ინსტრუმენტი, მაგრამ რაღაცა წარმოების ხარისხის ზღვარიც უნდა ალბათ არსებობდეს. ამ მხრივ იტალიელები, როგორც უკვე ავვღნიშნე გაცილებით წინ არიან წასულები ვიდრე ამერიკელები. თუმცა მარტო ეს საკმარისი არ არის.


ალბათ ყველაზე დახვეწილი და შორს წასული „პომპა“. Benelli Nova, პოლიმერის რესივერი, ოფციონალური უკუცემის შემცირების მექანიზმი, განსაკუთრებული ანტიკოროზიული თვისებები. სამწუხაროდ მცველი კვლავ ყველაზე მოუხერხებელ ადგილას არის განლაგებული. კიდევ ერთი ნაკლი  - კონდახის გამოცვლის შეუძლებლობა.


სიტუაცია, რომელიც მე ეხლა ავღწერე რადიკალურად იცვლება თუ საქმეში ერთვებიან სპეციალური სახელოსნოები, რომლებიც ასრულებენ ისეთ სამუშაოებს, რომელსაც ჩვეულებრივი მომხმარებელი ვერ განახორციელებს. ანუ აქ მარტო ნაწილების გამოცვლაზე უკვე არ არის ლაპარაკი. ჩემ შემთხვევაში მე შემოვიფარგლე მხოლოდ ნაწილების გამოცვლით და ახალი კომპონენტების დაყენებით. მაგრამ მე ვერ შევცვლი დაფარვას, ვერ დავაყენებ რეგულირებად და სრულყოფილ სამიზნე მოწყობილობებს, ისევე როგორც ვერ დავაყენებ მაგალითად კომპენსატორს. ყველაფერს ამას „იქ“ ასრულებენ სპეციალიზირებული კომპანიები, რომლებსაც ყავთ შესაბამისი კვალიფიკაციის სპეციალისტები და აქვთ საჭირო მოწყობილობები და დანადგარები. რეგულირდება სასხლეტები, იცვლება დაფარვები, დეტალების მორგება ხდება ხელით. პროფესიონალურად ყენდება უნივერსალური სამაგრები, კომპენსატორები და ასე შემდეგ. ასეთი „პომპის“ ფასი იზრდება 1300-1600 დოლარამდე თუ საქმე ეხება სერიოზულ კომპანიებს, როგორებიცაა მაგალითად Wilson Combat ან NightHawk Custom. მაგრამ საბოლოო პროდუქტი არის მაქსიმუმი, რისი მიღებაც შესაძლებელია ამ სისტემიდან. ჩემი აზრით სასხლეტის დახვეწის და მოძრავი დეტალების მორგების შემდეგ, მაღალტექნოლოგიური დაფარვა და გამძლე მექანიკური სამიზნე მოწყობილობები არის ყველაზე სასარგებლო და საჭირო მოდიფიკაციები, რომელიც შეიძლება განახორციელოს პროფესიონალურმა სახელოსნომ.

Nighthawk Custom-ის მიერ მოდიფიცირებული Remington 870 ტიპის ”პომპები”. ფასი 1350 USD.  სამუშაოების ჩამონათვალში მათ შორის შედის: ლულის არხის გადაკეთება Vang Comp System, ალუმინისგან  ფრეზირებით დამზადებული პატრონტაში, ჰიდრავლიკური უკუცემის შემცირების მექანიზმი, კერამიკული Perma Kote™ დაფარვა სხვადასხვა ფერებში და ასე შემდეგ და ასე შემდეგ. სურათი მწარმოებლის საიტიდან.


განსაკუთრებულად სამწუხაროა, რომ დღემდე ნორმალური სამიზნე მოწყობილობები ქარხნულ „პომპებზე“ არის იშვიათობა. მგონი, რომ პატარა ლატუნის „მუშკა“ ლულის ბოლოზე დროა ჩაბარდეს წარსულს.  სრულყოფილი უკანა და წინა სამიზნე მოწყობილობების არსებობა ხდის შესაძლებელს განახორციელოთ ეფექტური სროლა 100 მეტრის მანძილზე და ცოტათი კიდე უფრო შორს. რაც მთავარია სროლა იქნება ზუსტი და სწრაფი. ე.წ. Ghost Ring ტიპის პროფესიონალური სამიზნეები ალბათ საუკეთესოა. არაფერი მაქვს საწინააღმდეგო კოლიმატორების გამოყენებისა. წითელი წერტილის ტიპის სამიზნე მოწყობილობებმა დღეს მიაღწიეს დახვეწილობის და საიმეოობის განსაკუთრებულ დონეს. უკიდურესად გამძლე და საიმედო, უწყვეტი მუშაობის დრო ათასობით საათს აღწევს. მიუხედავად ამისა მათი ზომა და წონა არის ძალიან მცირე. მინუსი მხოლოდ ერთია: ფასი! რომელიც იწყება დაახლოებით 400 დოლარიდან, ნორმალურ ქვეყანაში. ჩვენთან ჯერ უნდა იშოვოთ კარგი ოპტიკა  და თუ იშოვეთ მაშინ ეს ფასი მინიმუმ ორჯერ მეტი იქნება.

Aimpoint Micro T1, ერთ ერთი კარგი არჩევანი კოლიმატორებს შორის. ძალიან გამძლე, საიმედო , ამავე დროს მსუბუქი და კომპაქტური.   ფასი დაახლოებით 500 USD.  12 კალიბრის თოფს ,ძლიერი უკუცემის გამო გაუძლებს მხოლოდ საუკეთესო ხარისხის ოპტიკა.


რაც შეეხება კონკრეტული სისტემების არჩევანს, აქ პრონციპში მე ვიტყოდი, რომ იდეალური „პომპა“ ჯერ არ შექმნილა. რას ვგულისხმობ ამაში? თავს უფლებას მივცემ და შემოგთვავაზებთ ჩემ ვარიანტს ამ კითხვაზე პასუხის. ყველა სისტემას თუ იარაღის მოდელს აქვს თავისი დადებითი და სუსტი მხარეები, რომლებიც სუბიექტურად აღითქმება კონკრეტული მომხმარებლის მიერ.  მიუხედავად იმისა, რომ ყველა დღეს არსებული ცნობილი მწარმოებლის სისტემები მექანიკუარდ საიმედო და გამძლეა მე მაგალითად არ მომწონს და მიუღებლად მიმაჩნია მცველის პოპულარული განლაგება დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის მოდულზე. ამ მხრივ მოსბერგი ყველას უსრწებს. ძალიან მომწონს საკეტზე რადიალურად განლაგებული საბრძოლო ბჯენები ბენელიზე და ვინჩესტერ 1300-ზე მაგრამ ვისურვებდი ფოლადის რესივერს ნაცვლად მსუბუქი შენადნობისგან დამზადებულისა. ჩემი აზრით იდეალური „პომპა“ იქნებოდა ფოლადის რესივერით, როგორც რემ 870, ღია დასატენი ფანჯრით და მცველით რესივერის უკანა მხარეს, როგორც Mossberg 500-ზე. ასევე ასეთ პომპას უნდა ქონდეს საკეტი, რომელიც იკეტება პირდაპირ სავაზნეზე რადიალურად განლაგებული საბრძოლო ბჯენებით. იარაღი უნდა იშლებოდეს ისევე, როგორც Mossberg 500 მაგრამ საკეტის ამოღებას არ უნდა ჭირდებოდეს რესივერის დაშლა.  Mossberg 500-ს მოგეხსენებათ გადატენვის მექანიზმის ელემენტები მთლიანად ცილდება რესივერს, ინსტრუმენტების გამოყენების გარეშე. ვისურვებდი ასევე ღია დასატენ ფანჯარას, როგორც მოსბერგში. ფოლადის რესივერი მძიმეა, მაგრამ მაგალითად რემ 870-ები უძლებენ ვაზნის დეტონაციას მისი მიწოდებისას ანუ სავაზნეს გარეთ ვაზნის აფეთქებას. ეს ხდება იშვიათად, ძალიან იშვიათად მაგრამ ეს ხდება. ასეთი სცენარის დროს ფოლადის რესივერი განიცდის დეფორმაციას, იარაღი მწყობრიდან გამოდის, მაგრამ რემონტს ექვემდებარება. ასეთი ინციდენტისას ნებისმიერი მსუბუქშენადნობიანი რესივერი უბრალოდ დაინგრეოდა. თუ ეს არ არის საკმარისი, ვიტყვი, რომ ფოლადის რესივერის მოდერნიზირებისას მას მეტი გამძლეობა აქვს, ტუ მასზე რამეს აყენებთ. მაშინ როდესაც მაგალითად შენადნობიან რესივერზე თუ აყენებთ პატრონტაშს, სამონტაჟო ხრახნის გადაჭერით შესაძლებელია მისი – რესივერის დეფორმირება. საკეტს არ დარჩება ადგილი სამოძრაოთ და იარაღი დროებით მაგრამ მწყობრიდან გამოვა. ბჯენების განლაგებას, რაც შეეხება ეს უკვე ჩემი პირადი ახირებაა. რატომღაც მგონია, რომ სიმეტრიულად განლაგებული ბჯენები უფრო გამძლე და საიმედო იქნება ვიდრე ერთი ბჯენი, როგორც ფაბარმში ან მოსბერგში. გადატენვის მექანიზმის დაშლა ინსტრუმენტების გარეშე, როგორც Mossberg 500-ში, მხოლოდ გაზრდის იარაღი წმენდის ხარისხს, რაც კარგია მაგრამ არა პრინციპული. დამზადების ხარისხით იდეალური ”პომპა” უნდა ახლოს იდგას ბენელის ან ფაბარმის თოფებთან, რომლებსაც ეს კომპანიები დღეს უშვებს.   ამ ჩამოთვლილი თვისებების მქონე „პომპა“ იქნებოდა ჩემი აზრით ალბათ საუკეთესო თავის კლასში.  თუ ვლაპარაკობთ ”პომპის” სერიოზულ მოდიფიცირებაზე, რა თქმა უნდა თქმა უნდა უკვე  არსებობს ბენელის ტაქტიკური მოდელები, რომლებიც ძალიან სრულყოფილები და ადეკვატურად დაკომპლექტებულია. შესაბამისად ახლოს იდგება კასტომიზირებულ რემინგტონთან ან მოსბერგთან. ასევ  პროფესიონალურად კასტომიზირებული „პომპის“ და მაგალითად Benelli Nova ფასი პრაქტიკულად ერთნაირია, მაგრამ პირველს აქვს ის უპირატესობა, რომ ის არის სპეციალურად თქვენთვის და თქვენი სპეციფიკაციებით დამზადებული, ეს კიდე ძალიან მნიშვნელოვანია მაგალითად, როდესაც თქვენ თქვენი ჯიბიდან იხდით თქვენ ფულს და გარდა გაზრდილი საბრძოლო და საექსპლუატაციო თვისებებისა, საკუთარ თავზე და სპეციფიკაზე მორგებისა, დამატებით გინდათ მიიღოთ ცოტათი მეტი, მაგალითად თუნდაც  „ექსკლუზიურობის“ და განსაკუთრებულობის შეგრძნება.