ჩვენი ტესტი – Mossberg 590

April 11th, 2012

თავდაცვითი და ტაქტიკური იარაღი კვლავ რჩება ჩვენი ბლოგის ყურადღების ფოკუსში და ამჯერად ჩვენი სტუმარია არ მომერიდება ამის თქმა და ლეგენდარული “მძიმეწონოსანი” და დამსახურებული ვეტერანი ტაქტიკურ თოფებში – Mossberg 590 Special Purpose. მოგეხსენებათ მოსბერგის 500 სერიის თოფები მეტ ნაკლებად ფართოდ წარმოდგენილია საქართველოში ისევე, როგორც მისი უფრო გამარტივებულ-გაიაფებული მოდიფიკაცია Maverick 88. საბრძოლო მოდელი 590 მე ჯერ  არ შემხვედრია და თუ აქამდე ის იყო საქართველოში ალბათ ძალიან უმნიშვნელო რაოდენობით. ეხლა სიტუაცია შეიცვალა, ერთ–ერთმა მაღაზიამ შემოიტანა ეს თოფები და ეხლა მათი შეძენა უკვე ყველასთვის შესაძლებელია. მე ამ თოფის შეძენისას მაღაზიაში ფასი დამიკლეს და ამიტომაც ჩემი მხრიდან არ იქნება ლამაზი ფასზე წუწუნი. “590″–ის ფასი შეადგენს 1700 ლარს, რაც არ არის იაფი, თუმცა თოფიც არ არის ორდინარული.  ბევრისთვის „უტილიტარულ“ პომპაში“ ამხელა ფასის გადახდა იქნება ალბათ მიუღებელიც. მაგრამ არა ჩემთვის, ხოლო ფასის და არჩევნის საკითხს ჩვენ მოგვიანებით კიდე დაუბრუნდებით, ამ სტატიის ბოლოს. ეხლა კიდე გავაგრძელოთ „590“-ზე ლაპარაკი. ჩვენი მიზანი არის დავადგინოთ იმსახურებს თუ არა მოდელი 590 მაღალ შეფასებებს, რასაც მას აძლევენ მსროლელები მთელ მსოფლიოში და შევადაროთ ის მის სამოქალაქო „ძმას“ მოდელ 500-ს.

ორი მოსბერგი, “590″ და “500″. ხელუხლებლები, სრულიად ახლები, გამზადებულები სროლისთვის.

ვინც არ იცით, შეგახსენებთ, რომ მოდელი 500 წარმოებაშია 1961 წლიდან. 1971 წელს მან გარკვეული ცვლილებები განიცადა. ყველაზე სერიოზული აქიდან არის ერთ ღერძიანი წინა სახელურს შეცვალა ორ ღერძიანი დიზაინით. მოდელი 590, რომელიც კონსტრუქციით იდენტურია 500 მოდელის, 1987 წლიდან იმყოფება ამერიკის შეიარაღებული ძალების არსენალში. სახმელეთო ჯარებში მას უკვე ჩაენაცვლა იტალიური ნახევრად–ავტომატური Benelli M1014, თუმცა ფლოტში და საზღვაო ქვეითთა კორპუსში “590″ დღემდე რჩება შეიარაღებაში. ძირითადი განსხვავებები მოდელ 500–გან არის, მჭიდის განსხვავებული კონსტრუქცია, რომელიც წინიდან მოსახსნელი ხუფით არის დახურული. ასევე “590″–ს აქვს უფრო სქელ კედლიანი ლულა და მჭიდი. ასევე თუ დაუჯერებთ ინტერნეტ წყაროებს, უფრო გაძლიერებული კონსტრუქციის სხვა ელემენტებიც აქვს. რომლები კონკრეტულად მე ვერ დავადგინე.  ლულის და მჭიდის სქელი კედლები ნიშნავს, რომ ორივე ეს დეტალი აიტანს ძლიერ დარტყმებს, დავარდნას, რაც სამხედრო იარაღისთვის ჩვეულებრივი ამბავია. პრინციპში ვინც აქტიურად ნადიორბს კარგად იცის, რომ თოფის ლულის ან მჭიდის დაზიანება დარტყმით საკმაოდ ადვილია. “500″–ის და “590″–ის ლულის და მჭიდის განსხვავებული გადაბმის გამო, ამ ორ მოდელს შორის ლულები ცვლადი არ არის. უნდა დავამატო ასევ, რომ 590 სერიის ოჯახი საკმაოდ განსხვავებული მოდელებისგან შედგება. მოდელები ინდექსით A1 გამოირჩევიან კიდე უფრო სქელი ლულებით, ალუმინის დამრტყმელ–სასხლეტი მექანიზმის კორპუსით და განსხვავებული ლულის დამცავი ფარით, რომელიც, როგორც ჩანს ხელმისაწვდომია მხოლოდ სამხედრო ვერსიებისთვის. ლულის სისქის გამო სტანდარტული მოსბერგის ფარი არ ერგება მოდელს ინდექსით A1.  ანუ მოდელი 590 A1 და უბრალო 590 არის ცოტათი განსხვავებული თოფები. თუმცა ცხადია სხვაობა ისეთი მნიშვნელოვანი არ არის, როგორც “500″–ს და “590″–ს შორის. A1–ის სხვა და სხვა მოდიფიკაციებიც არსებობს, თუმცა დიდ ნაწილი სამხედრო მოსბერგების არის მოკლე ვარიანტები, 6 ვაზნიანი მჭიდით და  ცოტათი უფრო მოკლე 46 სმ–ნი ლულით. ჩვენი თოფი არის მოდელი 590 Special Purpose, რაც ნიშნავს, რომ ეს არის 9 ვაზნიანი 12 კალიბრის თოფი (სავაზნე გათვლილია 70მმ–ან და 76მმ–ან მასრებზე), აღჭურვილი ლულის დამცავი ფარით და დამრტყმელ–სახლეტი მექანიზმით პლასტმასის კორპუსში. ლულის სიგრძე შეადგენს 51სმ–ს. ისევე, როგორც A1-ს ამ თოფსაც აქვს ხიშტის დაყენების შესაძლებლობა.  ”590″–ის დაშლა–აწყობის ვიდეო იხილეთ აქ, ინგლისურენოვანი ინსტრუქციის ელექტრონული ვერსია აქ.

როგორ შეიძლება მოკლედ დახასიათდეს მოდელი 590 მას მერე, რაც მას ხელში აიღებთ? სამი სიტყვა: მძიმე, ძლიერი და გამძლე. მძიმე პირველ რიგში იმიტომ, რომ თოფი იწონის 3.4 კგ-ს  ცარიელი. ასევე ყურადღებას იპყრობს შთამბეჭდავი 9 ვაზნიანი მჭიდი, ლულის და მჭიდის საიმედო გადაბმა ორ და არა ერთ წერტილში, სტანდარტულზე უფრო სქელ კედლიანი ლულაც და მჭიდიც. ისეთი შთაბეჭდილება გრჩება, რომ ეს თოფი ბირთვული ბომბის ახლო აფეთქებას უპრობლემოდ გადაურჩება. რა გასაკვირია, რომ ეს თოფი ამდენი წელია აშშ-ის შეიარაღებული ძალების შეიარაღებაში იმყოფება. და არც აშშ-ის შეიარაღებულ ძალებში ისეთი გრანდის გამოჩენამ, როგორიც არის იტალიური ბენელი, არ გამოდევნა ეს თოფი.

590A1 ამ დღემდე რჩება ეთი კლასის სტანდარტული იარაღად აშშ–ის საზღვაო ქვეითთა კორპუსში

კიდევ ერთხელ გავამახვილებ დადებით და მოსახერხებელ მხარეებზე, რომლებიც გამოარჩევს  მოსბერგებს სხვა ანალოგებისგან. კიდევ ერთხელ, იმიტომ, რომ მოსბერგის დიზაინის დადებით თვისებებზე ამ ბლოგზე უკვე არაერთხელ დამიწერია. ესეიგი ესენია: მცველის “ბუნებრივი” განლაგება რესივერის ზედა მხარეს, რის გამოც მისი ჩართვა გამორთვა ადვილია ორივე ხელით, ხოლო მისი მდგომარეობა ადვილად კონტროლირდება იმიტომ, რომ ის კარგად ჩანს ზევიდან; ღია ფანჯარა საიდანაც ხდება მჭიდის შევსება. მოსბერგში მჭიდის შევსება ხდება უფრო სწრაფად და ადვილად ვიდრე ნებისმიერ სხვა თოფში. თოფი წმენდისას იშლება პრაქტიკულად ბოლომდე, იხსნება ვაზნის შემაკავებელი და ინტერცეპტორი, რაც აადვილებს ხარისხიან წმენდას.

„შესრულება არ მომწონს“ კატეგორიულად განაცხადა ერთმა საკმაოდ გამოცდილმა მონადირემ და FABARM XLR5 –ის პატრონმა. დავეთანხმები, ამერიკელი ვერ შეედრება იტალიელს შესრულების ხარისხით, მაგრამ იტალიელიც ვერ შეედრება მოსბერგს ფასით! არ დაგვავიწყდეს მოსბერგების თოფები ყოველთვის იყო პრაქტიკული და უტილიტარული ინსტრუმენტები ზედმეტი ფუფუნების ნიშნების გარეშე. როდესაც ბინძური და მძიმე სამუშაოსთვის ვყიდულობთ პიკაპს, შიგნით არ გვჭირდება მაკაგონის დეკორატიული პანელები და ტყავის საჭე. მითუმეტეს სისულელეა ამაში ფულის დამატებით გადახდა.  დიდი მადლობა O.F. Mossberg & Sons, რომ ის ჯერ კიდევ უშვებს თავიდან ბოლომდე 100%-ით პრაქტიკულ იარაღს, ყოველგვარი ზედმეტობების გარეშე და თანაც უამრავ მოდიფიკაციაში, ისე, რომ ყველაზე პრეტენზიული მომხმარებელიც კი აუცილებლად იპოვის თავისთვის საჭირო მოდელს. მუქი დაფარვის გამო, “590″ გაცილებით უფრო უკეთესად გამოიყურება და მხოლოდ მას თუ შეედრება ძველი გამოშვება ვინჩესტერ 1300–ის გაპრიალებული შავი დაფარვა. ვინჩესტერს, რომელსაც დავემშვიდობე იმისთვის რომ ეს “590″ მეყიდა და ეხლაც ვფიქრობ, რომ შეცდომა დაუშვი, რომ ოირვე არ დავიტოვე.

მოდიფიკაციები. ჩვენი „590“ განსხვავებით ქარხნული თოფისგან დამატებით იყო აღჭურვილი გვერდითა პატრონტაშით Tac Star Side Saddle, რომელიც შეუდარებელია ფასის და ხარისხის შეფარდებით. ასევე მას გააჩნდა Hi-viz-ის სამიზნე, დასაყენებელი პირდაპირ ლულაზე, რომელიც, როგორც უკვე ავღნიშნე ადრინდელ სტატიაში აშკარად უპირატესია ანალოგიურ სამიზნეზე, რომელსაც Tru-Glo უშვებს. ამ სამიზნეს მოყვება ოთხი „შუქის მილი“, ორი ფერის ორ-ორი ზომის. მისი ფაქტურა იდეალურად უხდება 590-ის მუქ დაფარვას. დანარჩენში იარაღი აბსოლუტურად ქარხნულია. თუ არ ჩავთვლით თეთრი საღებავის წერტილს ლულაზე განლაგებულ ფარის უკანა მხარეს და რომელიც ხელს უწყობს ზუსტ დამიზნებას. ასეთი კონფიგურაცია მუშაობს ისევე, როგორც Heinie Straight Eight ტიპის სამიზნე და ჩემი აზრით მნიშვნელოვნად გაზარდა სროლის სიზუსტე.  „590“ თავიდანვე აღჭურვილია  Speed Feed-ის კონდახით, რომელიც დამატებით იტევს 4 ვაზნას (ორ ორი ორივე მხარეს). შესაბამისად შესაძლებელია თოფზე ერთდროულად იყოს დამაგრებული 10 ვაზნა + 9 მჭიდში. ჯამში 19 ვაზნა და ეს თოფის გაბარიტების მნიშვნელოვანი ზრდის გარეშე. მეორე თოფი, მოდელი 500 ჯერ ჯერობით თავიდან ბოლომდე ქარხნულ კომპლექტაციაშია. ჯერ ჯერობით იმიტომ, რომ მის პატრონს უკვე აქვს გეგმა აქციოს სანადირო-სამოქალაქო თოფი 590-ზე არანაკლებ მეომრად. ეხლა კიდე მას გააჩნია საკმაოდ ლამაზი ხის ფურნიტურა, ლულა კომპენსატორით, მოსბერგის სტანდარტული სამიზნე მოწყობილობები, 6 ვაზნიანი მჭიდი.

ავტორის კუთვნილი Mossberg 590 Special Purpose

„590“-ის ტესტირებისას ყურადღება ექცეოდა ირ ძირითად საკითხს, პირველი და ყველაზე მნიშვნელოვანი: სიზუსტე (ძალიან მნიშვნელოვანი პარამეტრი თოფისთვის, რომელსაც არ გააჩნია რეგულირებადი სამიზნე მოწყობილობები). მეორე: თოფის ქცევა სხვა და სხვა პრაქტიკულ/დინამიურ სცენარებში. სროლა მოძრაობაში, სწრაფი სროლა და ასე შემდეგ. ეს იმისთვის, რომ დადგინდეს რამდენად ადვილია სროლა ამ თოფიდან, რამდენად მოსახერხებელია ის თავდაცვითი იარაღის როლში.

სროლა. სასიამოვნო იყო, როდესაც იარაღმა პრაქტიკულად იდეალური პრაქტიკული სიზუსტე აჩვენა. პრაქტიკული სიზუსტე ამ შემთხვევაში შეიძლება განიმარტოს, როგორც ალბათობა დააზიანო სილუეტის ტიპის სამიზნის ცენტრალური ნაწილი (მასის ცენტრი) ამ თოფის გამოყენების რეალურ მანძილებზე, ადეკვატური ვაზნების გამოყენების შემთხვევაში. სამივე ტიპის ვაზნების გამოყენებისას, წვრილი კარტეჩი, კარტეჩი და სლაგები, ჭურვები ხვდებოდა იქ სადაც საჭიროა და ისე, როგორც საჭიროა, რასაც შესაბამისი ფოტოსურათები ადასტურებენ. როგორც უკვე ვთქვი მოხვედრის წერტილი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, როდესაც თოფი არ არის აღჭურვილი შაშხანისთვის განკუთვნილი რეგულირებადი სამიზნე მოწყობილობებით. ეს ნიშნავს, რომ სროლის დროს თქვენ უნდა კორექტირებები შეიტანოთ დამიზნებაში, რაც არც ისე მოსახერხებელია. ცხადია მეორე თოფს, მოდელ 500–ს ეს პრობლემა არ ქონდა. ჩვენი „590“ იდეალურად ისროდა, მორტყმების ცენტრი იყო იქ სადაც უმიზნებდით. 25–დან  5 მეტრამდე სროლა იყო ეფექტური. ყველა ტყვია, პრაქტიკულად ყველა ჭურვი (კარტეჩი) იყო სამიზნეში. სამწუხაროდ ხრახნილ-ლულიანმა მოსბერგმა ვერ აჩვენა ადეკვატური სიზუსტე სხვადასხვა ზომის კარტეჩის გამოყენებისას. მიუხედავად უკიდურესად მოკლე მანძილებისა გაფანტვა მაინც იყო ძალიან დიდი. დარწმუნებული ვარ არსებობს ვაზნების ტიპები, რომლებიც ადეკვატურ ეფექტურობას მოგვცემენ ასეთი ლულის პირობებში. სამაგიეროდ უნდა ითქვას, რომ ამ თოფმა „შური იძია“ გრძელ მანძილებზე ტყვიით სროლისას. 100 მეტრზე ზუსტი სროლა, თუნდაც საკითხავი ხარისხის ვაზნის გამოყენებისას იყო აბსოლუტურად რეალური, და თანაც საყრდენების და ბეტონში ჩამაგრებული მაგიდის გამოყენების გარეშეც. ჩემი ღრმა რწმენით ასეთი ლულით აღჭურვილი თოფი არის ვიწრო სპეციალიზირებული ინსტრუმენტი და მას არ აქვს „პომპებისთვის“ დამახასიათებელი მთავარი პლუსი, უნივერსალურობა. მეორე ჩვეულებრვივი ლულა არის აუცილებელი, ხოლო თუ ის მიუწვდომელია მაშინ საჭიროა ვაზნების სწორი არჩევა, რაც გაზრდის თოფის შესაძლებლობებს, თუმცა მეორე ლულა კომპლექტში იქნება გაცილებით უფრო უკეთესი გამოსავალი. დავამატებ, რომ ჩემი აზრით საქართველოს პირობებში ნადირობისას, ასეთი ზუსტი თოფი იქნებოდა საუკეთესო არჩევანი ნადირზე ნადირობისას, რა დროსაც სროლა ხორციელდება მაქსიმუმ 150 მეტრზე.

ამ სურათიდან ნათლად ჩანს “590″–ის შესაძლებლობები.  ორი “სლაგი” და ერთი კარტეჩი არის ნასროლი.  9 –ვე ჭურვი, რომლისგანაც შედგება კარტეჩის ვაზნა, თანაბრად “განაწილებულია” სამიზნეზე.

ხრახნილლულიანი “500″ კარტეჩით სროლისას აშკარად ჩამოუვარდება “590″–ს.  უკვე 10 მეტრიდან სროლისას სამიზნეზე ჩანს, რომ ჭურვები განზე იშლება, მანძილის ზრდასთან ერთად ეფექტურობა პირდაპირპროპორციულად შემცირდება. “590″–ის ცილინდრულმა გლუვმა ლულამ გაცილებით უფრო უკეთესი შედეგი აჩვენა.

„590“-დან ასევე განხორციელდა 3 გასროლა 100 მეტრზე.  გამოყენებულ იქნა გადატენილი ვაზნები. დიდი ზომის ოპტიკურ-ბოჭკოვანი „მუშკა“ განკუთვნილი ახლო მანძილებზე სწრაფი სროლისთვის პრაქტიკულად ბოლომდე ფარავდა სამიზნეს. ორი ტყვია სამიზნეს აცდა, მოხვდა ზევით, ერთი ტყვია კი ზუსტად მოხვდა სამიზნეს, 25 სმ-ის დიამეტრის შავ რგოლს.  დამატებითი სროლა გადაიდო. 100 მეტრზე თოფის სრული პოტენციალი დადგინდება სხვა დროს, შესაბამისი ზომის მუშკის დაყენებით. შეგახსენებთ Hi – Viz -ის მუშკას ასეთი შესაძლებლობა აქვს.

მას მერე რაც გაირკვა, რომ თოფი არტყავს იქ სადაც უმიზნებთ დაიწყო ჩვენი საველე გასვლის დინამიური ნაწილი, რა დროსაც მსროლელები აზიანებდნენ სამიზნეებს სხვა და სხვა ტაქტიკური სცენარების იმიტირებისას. საიმედობა ორივე თოფის შემთხვევაში იყო აბსოლუტური. სულ გასროლ იქნა დაახლოებით 150 ვაზნა ორივე თოფიდან. აქიდან აბსოლუტური უმეტესობა სრულმუხტიანი სლაგები და კარტეჩები, მათ შორის ნაწილი გადატენილ ვაზნები, რომელთა მასრების დიამატრები აშკარად განსხვავდებოდა. არანაირ დაბრკოლებას, რომელიც უკავშირდებოდა იარაღს ან ტყვიაწამლს ადგილი არ ქონდა.  მიუხედავად ახალი თოფებისა, საკმაოდ რთული ვარჯიშებისა და განგებ დამზადებული და შესაბამისად განლაგებული არაკონტრასტული სამიზნეებისა ორივე მსროლელს ქონდა სულ ჯამში ხუთი აცილება სლაგებით სროლისას. ასევე პირველივე ჯერიდან განადგურდა ყველა ჰაერში აგდებული იმპროვიზირებული „თეფში“.  ეს მეტყველებს იმაზე, რომ მოსბერგის თოფები ადვილია სასროლად. დღის ბოლოს არანაირ დისკომფორტს ხანგრძლივი სროლისგან არ განვიცდიდით. “590″–ის მძიმე წონა ეფექტურად შთანთქავდა უკუცემის ძალას. ორივე თოფი იდეალური მსროლელი აღმოჩნდა. ზუსტი და საიმედო. ავღნიშნავდი, რომ უფრო მსუბუქი 6 ვაზნიან „500“-ს უფრო ნაკლები ინერცია ქონდა და უფრო მანევრირებადი იყო ვიდრე მძიმე „590“. მეორეს მხრივ 9 ვაზნიანი მჭიდი „590“-ში უფრო ასე, რომ ვთქვათ მეტ ტაქტიკურ მოქნილობას აძლევდა მსროლელს (ვაზნების ტიპის და მათი განლაგების არჩევისას). საბოლოო ჯამში ორივე თოფის ორივე პატრონი იყო აბსოლუტურად კმაყოფილი თავიანთი იარაღების ქცევით. მოსახერხებელი, ზუსტი და საიმედო. გარდა ამისა, ორივე თოფი ძალიან სიმპატიურად გამოიყურება.

სროლა ხორციელდებოდა სამიზნეებში, რომლებიც არ იყო კონტრასტული, იმისთვის, რომ იმიტირებული ყოფილიყო სროლის რთული პირობები, როდესაც სამიზნე არ ჩანს კარგად.

რაიმე მინუსები ორივე იარაღში არ გამოვლენილა. „500“ დაბალანსებული შესანიშნავი თოფია, ოფციებით, რომლებიც ძალიან იშვიათად გვხვდება პომპებში (რომლებიც ჩვენ ქვეყანაში იყიდება). „590“ არის ალბათ „ხამერი“ თოფებში. ყოველთვის და ყველა სიტუაციაში არ არის პრაქტიკული დიდი წონის გამო, მაგრამ სამაგიეროდ საიმედოობის და გამძლეობის უდიდესი მარაგით. იარაღი, რომელიც ხვდება ჯარისკაცის ხელში უნდა იყოს გამძლე, ძალიან გამძლე, რომ გაუძლოს მძიმე ცხოვრებას ჯარში ჯარისკაცის ხელში. ამ მხრივ “590″ ილუზიებს არ ქმნის. ის გაუძლებს ყველაფერს ან თითქმის ყველაფერს. ეს თოფი არის სულით და გულით მეომარი. არანაირი მინიშნება ნადირობაზე ან სამოქალაქო დანიშნულებაზე. ჩემი აზრით ის არის ლეგენდარული ვინჩესტერის „Trench Gun“-ის ღირსეული შთამომავალი. მე ეხლა მესმის რატომ პრაქტიკულად არასდროს არ მსმენია უარყოფითი გამოხმაურება “590″–ებზე. მხოლოდ, ვიმეორებ მხოლოდ დადებითი და აღრთოვანებული დახასიათებები. “590″–ის საკმაოდ სანახაობრივი ტესტი, განხორციელებული ჩვენი უკრაინელი კოლეგების მიერ შეგიძლიად იხილოთ აქ.

ღირს თუ არა „590“ 1700 ლარი? ამ ფასად იყიდით სამ თურქულ თოფს, მაგრამ ჩემთვის ეს არ არის ვარიანტი. რაც უფრო მეტს ვგებულობ მე თურქულ თოფებზე მით უფრო ნაკლებად მომწონს მე ისინი (არა ყველა მაგრამ უმეტესობა). ამართლებს თუ არა „590“ 600 ლარიან სხვაობას ფასში, სტანდარტულ „500“-თან შედარებით? პრაქტიკული თვალსაზრისით და სამოქალაქო მსროლელისთვის – არა. “590″ უფრო მეტი თოფია ვიდრე უბრალო მომხმარებელს შეიძლება დაჭირდეს. რეალური უპირატესობა, რომელსაც აქვს მნიშვნელობა და რომელიც პრინციპში ვერ „გამოსწორდება“ „500“-ში არის მხოლოდ „590“-ის გაზრდილი მჭიდის ტევადობა,  მეტი არაფერი.  ორივეს აქვს რესივერი გამზადებული უნივერსალური სამაგრის დასაყენებლად. ტექნიკურად ორივე იდენტურია. რა თქმა უნდა „590“ უფრო გამძლეა იმის წყალობით, რომ აშკარად უფრო ძლიერი კონსტრუქცია აქვს, მაგრამ არც მოდელი 500 არ არის სუსტი თოფი. დამატებით „590“ აღჭურვილია ლულაზე დაყენებული დამცავი ფარით, რაც ტაქტიკური თოფისთვის არც ისე ურიგო დამატებაა. დამცავი ფარის დაყენება შესაძლებელია 500 სერიის მოდელზეც. მჭიდის შედარებით მცირე ტევადობის ნიველირება შესაძლებელია “500″–ზე დამატებით პატრონტაშების გამოყენებით. ასევე შესაძლებელია ხის ფურნიტურის შეცვლა და სხვა და სხვა ტიპის პლასტმასის კონდახის და წინა სახელურის დაყენება, რის შედეგადაც სანადირო „500“ გახდება ტაქტიკური „500“.  ყველაფერი ამის განხორციელება დაგიჯდებათ დაახლოებით 250 მაქსიმუმ 300 ლარი. მეორეს მხრივ სიმბოლური თვალსაზრისით „590“ მაინც იქნება „590“. გამორჩეული, სამხედრო საგვარეულოთი და მდიდარი საბრძოლო ბიოგრაფიით. ჩემთვის, არ შემრცხვება ამის აღიარება ეს ფაქტი უკვე ამართლებს სხვაობას ფასში და მე ჩემი არჩევანი გავაკეთე „590“-ის სასარგებლოდ. ამართლებს თუ არა ეს 600 ლარიან სხვაობას ფასში თქვენთვის ეს თქვენი გადასაწყვეტია.

 

 

პატარა იტალიელი დიდი ისტორიით – Beretta 71

April 2nd, 2012

დაახლოებით ერთი ორი თვე გავიდა მას მერე, რაც მე ბლოგის საშუალებით უპასუხე მკითხველს შეკითხვაზე ბერეტა 71-ის შესახებ და აი დღეს ამ მოდელის პისტოლეტი უკვე ჩემ საკუთრებაშიც მოხვდა. ვინც პირადად მიცნობს იცის, რომ იარაღი ჩემთან დიდხანს არ ჩერდება და გარკვეული ხანდახან საკმაოდ ხანმოკლე დროის განმავლობაში ის მე მტოვებს და მორიგი იარაღით იცვლება. სავარაუდოთ ეს პატარა პისტოლეტი იქნება გამონაკლისი და შევეცდები ავხსნა რატომ ვფიქრობ მე ასე.

მე გადავწყვიტე უარი ვთქვა ენციკლოპედიური ტიპის სტატიებზე. თუ გაინტერესებთ მშრალი ინფორმაცია, ფაქტები და ციფრები შეგიძლიათ მიმართოთ შესანიშნავ ინგლისურ და რუსულენოვან რესურს, რომელსაც უკვე მრავალი წელია მიუძღვება ძალიან კარგი ადამიანი და შესანიშნავი ექსპერტი მაქსიმ პოპენკერი. მისგან და მისი საიტისგან და მისი ძალიან ადრინდელი პროექტისგან, რომელიც ითვალისწინებდა მოკლე და საინეტერსო მეილების დაგზავნას  დაიწყო ჩემი ნაცნობობა ცეცხლსასროლი იარაღის სამყაროსთან.

დღეიდან ჩემი სტატიები იქნება უფრო ცოცხალი, უფრო უშუალო მაგრამ ძალიან ინფორმატიული. ყოველშემთხვევაში მე ვეცდები, რომ ეს ასე იყოს. გარდა ამისა სტატიები იქნება აქტიური ბმულებით დოკუმენტებზე და ვიდეოფაილებზე, რომ უფრო მეტი და უკეთესი ხარისხის ინფორმაცია მიიღოთ.

ამჯერად მოვიდა დრო ავღწეროდ კლასიკა იტალიიდან, მცირეკლაიბრიანი ავტომატური პისტოლეტი ბერეტა 71, მეტ სახელად “იაგუარი”. ვინც არ იცით,  ბერეტას ქონდა ტრადიცია იარაღებისთვის კატების ოჯახის ცხოველების სახელების დარქმევის , ტომკეტი, ბობკეტი, ჩიტა (პუმა) და ასე შემდეგ.

რატომ მომწონს მე ეს იარაღი და რატომ დაიმსახურა ამ იარაღმა ჩემი განსაკუთრებული სიმპატიები? პირველ რიგში ეს იარაღი გამოირჩევა იმ პლასტმასის ხარახურებისგან, რომლებიც ეხლა ქმნიან მცირე ზომის მსუბუქი გასართობი .22 კლაიბრის პისტოლეტების სეგმენტს.  მე ნამდვილად არ ვარ წინააღმდეგი თანამედროვე იარაღების, პირიქით მიმაჩნია, რომ თანამედროვე პოლიმერებისგან და შენადნობებისგან დამზადებული მოკლელულიანი იარაღი ბევრად უპირატესია „ძველი სკოლის“ პისტოლეტებზე, მაგრამ სამწუხაროდ იგივე არ შეიძლება ითქვას ე.წ. „პლინკერებზე“, სადაც ეს პროცესი უკუღმა წარიმართა. ეს პისტოლეტები, ვალტერები, მოსკიტოები და ასე შემდეგ გამოირჩევიან საშინელი საიმედოობით, საშუალო დამზადების ხარისხით და საკმაოდ პრობლემატურებია მექანიკური გამძლეობის თვალსაზრისით. “იმ ეპოქის” (მაგ. გასული საუკუნის 50–ნი 70–ნი წლები), „ძველი სკოლის“ პლინკერები გაცილებით უფრო საინტერესო იარაღია და ალბათ იმიტომ, რომ მაშინ .22 კალიბრის პატარა პისტოლეტები, სულაც არ განიხილებოდნენ სათამაშო იარაღად. 1972 წელს, როდესაც ებრაელი სპეცრაზმელები ათავისუფლებდნენ ბელგიური კომპანია საბენას ავუალაინერს, მათი შეიარაღება სწორედაც, რომ ასეთი პისტოლეტები იყო, უფრო კონკრეტულად კიდე იტალიური ბერეტა 71-ები.  ზუსტად ისეთი, რომელიც ეხლა მე აქვე ჩემი ლეპტოპის გვერძე მიდევს. ასე, რომ იმ დროს, როდესაც ეს და ანალოგიური პისტოლეტები იქმნებოდა, კონსტრუქტორები არ ფიქრობდნენ კოკა-კოლის ცარიელი ბანკების გამანადგურებელ მოწყობილობებზე, ისინი ფიქრობდნენ იარაღზე, რომლის საშუალებითაც ერთი ადამიანი მეორეს სიცოცხლეს ართმევდა .

“იმ ეპოქის” კიდევ ერთი კარგი მცირეკალიბრიანი პისტოლეტი Star Model F. გამოდიოდა 1932 წლიდან 1983 წლამდე.

ანუ უფრო გასაგებად რომ ავხსნა ჩემი აზრი, რას ვგულისხმობ იმ ეპოქის იარაღში, ეს არის პირველ რიგში დამზადების ხარისხი და მასალები. ასევე ჩემი ღრმა რწმენით, მცირეკალიბრიან იარაღს იმ დროს, სთხოვდნენ ისეთივე საიმედოობას და გამძლეობას, როგორც საბრძოლო მსხვილკალიბრიან იარაღს. არანაირი წარმოების გაიაფება, გამარტივება, მეორეხარისხოვანი მასალები. რა თქმა უნდა იმ დროსაც ყველა არ იყო კეთილსინდისიერი მწარმოებელი, მაგრამ დამერწმუნეთ, რომ ბერეტა 71 ისეთივე კარგია, როგორც ბერეტა 92, მაგრამ მაგალითად იგივე არ შეიძლება ითქვას ზიგ ზაუერ P226-ზე და ზიგ ზაუერ მოსკიტოზე. პირველი არის შესანიშნავი საბრძოლო/თავდაცვითი იარაღი, მეორე არის ჩემი აზრით აშკარად იარაღის ცუდი იმიტაცია, რომელიც არ უნდა ატარებდეს ასეთ ცნობილ სახელს.

ბერეტა 71 პატარა და მსუბუქი პისტოლეტია, ის იწონის სულ რაღაც 460 გრამს, მაგრამ არ გამოიყურება, როგორც სათამაშო. 70–ე სერიის პისტოლეტები ასევე გამოდიოდა უფრო ძლიერ კალიბრებში, .32ACP და .380ACP. აქიდან გამომდინარე შესაძლებელია დასკვნების გაკეთება პისტოლეტის კონსტრუქციის გამძლეობაზე. საკეტი ბერეტას პისტოლეტებისთვის დამახასიათებელი ფორმის არის, ანუ ზევიდან ღია არის და დამზადებულია ფოლადისგან და არა მისი იაფფასიანი შემცვლელისგან. საკეტში განლაგებულია სოლიდური ზომის ექსტრაქტორი (ყველაზე დიდი, რაც მე მინახავს მცირეკალიბრიან პისტოლეტებში), რომელსაც არ გაუჭირდება ურპობლემოდ “ამოათრიოს” სავაზნიდან თუნდაც ძალიან ბინძური და დეფორმირებული მასრა. 71-ე მოდელის ჩარჩო ალუმინისგან არის დამზადებული, მოდელი ინდექსით S არის ფოლადის ჩარჩოთი. ჩარჩოს უკანა მხარეს არის განლაგებული ერთმხრივი (მარცხენა მხარეს)  მცველი, რომელიც კეტავს შეყენებულ ჩახმახს. იმ დროს cocked&locked ჩვეულებრივი ტარების მეთოდად მოისაზრებოდა! ადრინდელ მოდელებზე მცველი წარმოადგენდა ღილაკს, რომელიც გვერდიდან იყო “გაყრილი ჩარჩოში”.  მცველის ჩართვა შესაძლებელია ნახევრად შეყენებულ ჩახმახზეც. რაც კარგი ოფციაა თუ გსურთ დამატებით დაიცვათ იარაღი არაავტორიზირებული მომხმარებლისგან და რომელიც ნაკლებად ერკვევა იარაღის მოწყობილობაში, მაგალითად ბავშვისგან.  ტარის პანელები, ორი ცალი არის შავი პლასტმასის (ზოგ მოდელებზე ყავისფერებია დაყენებული) და ორივე ნაწილზე არის ბერეტას საფირმო ლოგო.  ისინი მაგრდებიან ჩარჩოზე ორი ხრახნის მეშვეობით და ადვილად იხსნებიან და ყენდებიან.

საინტერესო თავისებურებაა, რომ პისტოლეტს ლულა არ აქვს მყარად დამაგრებული ჩარჩოზე, რაც ძალიან მოსახერხებელია. ლულა ასევე მთლიანად ფოლადის არის და არა შენადნობის შიგნით თხელი ფოლადის ლეინერით. წინიდან ორი წერტილი აქვს, რაც ალაბთ არის როკველის მეთოდით ფოლადის სიმყარის ტესტირების ნიშნები. მოსახსნელი ლულის გამო, ბერეტაზე ადვილად ყენდება უფრო გრძელი ლულები და ხანდახან ის იყიდებოდა, ორი ლულით კომპლექტში.

არასრულად დაშლილი ბერეტა 71.

სამიზნე მოწყობილობები მოდელ 71–ზე არარეგულირებადია (რეგულირებადი სამიზნე მოწყობილობები დაყენებულია მოდელ 74–ზე), მუშკა ლულაზე არის შესრულებული და მის განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს, ცელიკი დამაგრებულია ჩარჩოზე და არ არის რეგულირებადი. თუმცა შესაძლებელია მისი დაძვრა მარჯვენა ან მარცხენა მხარეს.  მაინც და მაინც მე არ მომწონს როდესაც სამიზნე მოწყობილობები სხვა და სხვა დეტალებზეა დაყენებული, მაგრამ მცირე ზომის მცირეკალიბრიან იარაღში ეს ალბათ ისეთი კრიტიკული არ არის.

უჩვეულოა მჭიდის ღილაკის განლაგება, ის განლაგებულია ჩარჩოს ძირში, მარცხენა მხრიდან. რა დაგიმალოთ და მე ვამჯობინებდი მის განლაგებას უფრო ტრადიციულ ადგილას, მაგრამ მჭიდის ღილაკი საიმედოთ მუშაობდა, საიმედოთ აფიქსირებდა მჭიდს თავის ადგილას და დაჭერისას ადვილად აგდებდა მას გარეთ. თუ გავითვალისწინებთ, რომ იარაღს მხოლოდ ერთი მჭიდი მოყვება ხოლო მეორეს შოვნა პრაქტიკულად არარეალურია, მჭიდის ღილაკის განლაგება ხდება არა პრინციპული. ბერეტას მჭიდი არის ფოლადის, შიგნით განთავსებულია ცილინდრული ზამბარა. მასში ჩადის მხოლოდ 8 ვაზნა და მერვე ვაზნა თუ მას არ აქვს მრგვალთავიანი ტყვია მიწოდებისას გაიჭედება – დაეჯახება სავაზნის ზედა კუთხეს. ჩვეულებრივი მრგვალთავიანი ტყვია უკვე უპრობლემოდ ხვდება სავაზნეში. ძალიან მოსახერხებელია მჭიდის ძირის ფორმა, რომელიც უზრუნველყოფს პისტოლეტის კომფორტულ ჭერას და ეს მიუხედავად მოკლე ტარისა. ასევე უჩვეულო ფორმის არის საკეტის შემაკავებელი, რომელიც მიუხედავადდ მისი ფორმისა ასევე კარგად მუშაობს. ბერეტა 71–ის ინსტრუქცია შეგიძლიათ იხილოთ აქ ხოლო სრული დაშლა აწყობის ვიდეო აქ.


ჩარჩოს მეორე მხარეს არის განლაგებული ბერკეტი, რომელის საშუალებითაც იარაღი იშლება. თუ წითელი წერტილი ჩანს იარაღი მზად არის სროლისთვის, იმისთვის, რომ დაშალოთ პისტოლეტი, საკეტი უკან უნდა გამოწიოთ სანამ მასში ამოჭრილი ადგილი არ გაუთანაბრდება ბერკეტს, შემდეგ ბერკეტი უკან უნდა გადაწიოთ და საკეტი წინ გაუშვათ, ის თავისუფლად დაცილდება ჩარჩოს.

ბერეტა 71–ის ისტორიას, რომ დაუბრუნდეთ მას საკმაოდ საინეტერსო ბიოგრაფია ქონდა ისარელში და ამ პისტოლეტმა დიდი მოწონება დაიმსახურა ამ ქვეყანაში მისი პატარა ზომა წონის, სუზუსტის და საიმედოობის გამო.  ეს პისტოლეტი ფიგურირებდა, რამოდენიმე ეპიზოდში, რომლებიც ქმნიან ამ ქვეყნის ძალოვანი სტრუქტურების ბრწყინვალე ისტორიას და ასევე ფიგურირებდა რამოდენიმე … მმმ… არც თუ ისე ბრწყინვალე ეპიზოდში. მაგალითად კანადელი  მეცნიერის ჯერარდ ბულის მკვლელობას, რომელიც ეხმარებოდა სადამ ხუსეინის დიქტატორული მმართველობის დროინდელ ერაყს იარაღის შექმნაში.  ამ პისტოლეტით იყო შეიარაღებული ისრაელის ავიაკომპანია “ელ–ალის” მცველი მორდეხაი რახამიმი, როდესაც ის 1968 წელს გაუმკლავდა ოთხ მძიმედ შეიარაღებულ პალესტინელ ტერორისტს ციურუიხის საერთაშორისო აეროპორტში. მოკლა ერთი (ორი გასროლით) და დააკავა მეორე. ბერეტა 71 ასევე იყო ისრაელის შეიარაღებული ბორტ-გამცილებლების სტანდარტული შეიარაღება 60-80-ან წლებში. 80–ნი წლებიდან ისრაელში ბერეტა 71 ყველგან შეცვალეს უფრო სერიოზული კალიბრის პისტოლეტებით.

ასე, რომ არ გეგონოთ, რომ ბერეტა 71 არის სათამაშო, გასართობი პისტოლეტი.  ეს არის საკმაოდ მდიდარი საბრძოლო ისტორიის მქონე იარაღი, რომელიც არ შეესაბამება მის ზომა-წონას და კალიბრს. არც ისე ბევრი მცირეკალიბრიანი იარაღს შეუძლია იტრაბახოს ასეთი სოლიდური  ბიოგრაფიით.  იშვიათი შემთხვევაა ისიც, რომ ეს იარაღი ჩვენთან იყიდება უფრო იაფად ვიდრე ის ნამდვილად ღირს. აშშ-ში ბერეტა 71 იაგუარი ღირს 400-დან 700 დოლარამდე, გააჩნია მდგომარეობას და კომპლექტციას. ჩვენთან ისინი იყიდება ან უკვე გაიყიდნენ 690 ლარად. აშშ-ში ის უყვართ და დაეძებენ ასეთ პისტოლეტებს. არც არის გასაკვირი, განსხვავებით ჩვენგან მსროლელ აშშ-ში იციან ფასი საიმედო და გამძლე მცირეკალიბრიანი იარაღის. განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, როდესაც ამ კლასის ახალი თაობის იარაღები არ არიან მოწოდების სიმაღლეზე. მე მქონდა ანალოგიური რუსული წარმოების პისტოლეტი Марго, ის  ძალიან წააგავდა ბერეტას, ასეთივე კომპაქტური, აბსოლუტურად ერთი კლასის იარაღი, მაგრამ ბერეტასტან შედარებით მარგო იყო უკვე ზედმეტად გამარტივებული, მე ვიტყოდი პრიმიტიული პისტოლეტი. მას არ გააჩნდა მცველი, მისი დაშლა და აწყობა გარკვეულ წილად კურიოზულიც კი იყო. მჭიდში მხოლოდ 7 ვაზნა ჩადიოდა. რა თქმა უნდა დამზადების ხარსხითაც რა გასაკვირია იტალიური პისტოლეტი ჯობდა რუსულს. ორივე ერთი კლასისი და ერთი ფასის  (საქართველოში) პისტოლეტია და ბერეტა გაცილებით უფრო უკეთესი არჩევანს წარმოადგენს. სხვა თანამედროვე პისტოლეტებთან შედარებით, ის უკვე მოძველებულად გამოიყურება. მჭიდში 2  ვაზნით ნაკლები ჩადის, დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი ერთმაგი მოქმედებისაა, არ აქვს აქსესუარების დასაყენებელი სამაგრი, მჭიდის ღილაკი უჩვეულო ადგილას არის განლაგებული, მაგრამ ამავე დროს ბერეტა უფრო მარტივია, უფრო გამძლეა და უფრო საიმედოც. უბრალოდ ის უფრო იარაღია თუ მიხვდებით რასაც ვგულისხმობ.

აღნიშნული მოდელის პისტოლეტები ერთ-ერთმა მაღაზიამ შემოიტანა საქართველოში, სულ დაახლოებით 50 ცალი. გადაუმოწმებელი ინფორმაციით ეს პისტოლეტები ისრაელიდან არის ჩამოტანილი, თუმცა ჩემმა ებრაელმა მეგობრებმა არ ამოიცნეს ეს პისტოლეტები, ანუ მათ რაიმე ძალოვანი სტრქუტურის დამღები არ გააჩნდათ. ჩემმა პისტოლეტმა დატოვა ეს პარტია მანამდე სანამ ის გაყიდვაში მოხვდებოდა, ანუ, როგორც ეხლა იტყვიან: არჩეულია 50 ცალიდან! ვინც არჩევდა და ვისგანაც ის ჩემთან მოხვდა აშკარად იცოდა რას ეძებდა. სხვა ამ ტიპის პისტოლეტებისგან განსხვავებით, რომელიც მე ვნახე, კონკრეტულად ეს პისტოლეტი შესანიშნავ მდგომარეობაშია, საუკეთესო დაფარვით და რაც მთავარია, მის მჭიდი (ის ერთი ცალი მოყვება) არის იდელაურ მდგომარეობაში. სხვა პისტოლეტებს, რომლებიც მე ვნახე, მჭიდები სავალალო მდგომარეობაში ქონდათ. მჭიდი ასევე ორგინალურია და ბერეტას მიერ არის დამზადებული. ტექნიკურად იარაღი იდეალურ მდგომარეეობაში არის, სუფთა ლულით და ყოველგვარი დეგექტების ფარეშე, მხოლოდ დაფარვაზე ცვეთის მსუბუქი ნიშნები აღენიშნება. სამწუხაროდ სიურპრიზი იყო პისტოლეტის მდგომარეობა, რა მდგომარეობაშიც ის გაიყიდა. სურათიდან კარგად ჩანს დაბინძურების უკიდურესი ხარისხი. თავიდან ტარის პანელებიც კი არ შორდებოდა ჩარჩოს. ორივე მიკრული იყო ჩარჩოზე ნამწვავის, ზეთის და მტვერის ნარევით.  ისევ და ისევ, ასეთ მდგომარეობაში პისტოლეტის გაყიდვა არ არის ეთიკური საქციელი. მიუხედავად იმისა, რომ ფუნქციონალურად იარაღს დიდი არაფერი ეტყობოდა, ადრე თუ გვიან ასეთი დაბინძურება გავლენას მოახდენდა საომედოობაზე.  ასეა თუ ისე მაღაზიიდან ნაყიდი პისტოლეტის დაშლის შემდეგ, ასეთი სურათის ნახვა არ მგონია ვინმეს ესიამოვნოს.

 

ერთი საღამო, WD40, ნამწვავის მოსაშორებელი მსუბუქი სითხე, სუფთა ჩვრები და ბამბის ჩხირები სკმარისი იყო, რომ იარაღი გაწმენდილიყო. მარტივი კონსტრუქციიდან გამომდინარე სრული დაშლა არ გახდა საჭირო. გაწმენდის შემდეგ აღმოჩნდა, რომ დაფარვა და ფოლადი არ იყო დაზიანებული ან შელახული.  ძალიანაც კარგი. მსუბუქი, საიმედო, უმაღლესი ხარისხით დამზადებული საუკეთესო მასალებისგან, ასეთ ფასში მას კონკურენტი არ ყავს. მისი ისტორიიდან გამომდინარე ასეთი პისტოლეტის ფლობა კიდევ უფრო სასიამოვნოა.

shooterscentral.ge-ს დასკვნა. ბერეტა 71 მიუხედავად მჭიდის ღილაკის უჩვეულო განლაგების, ერთმაგი მოქმედების დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის და მჭიდის ტევადობისა (ასევე იმის გამო, რომ მოყვება მხოლოდ ერთი მჭიდი) ალბათ ვერ შეედრება თანამედროვე მის კონკურენტებს, პირველ რიგში Walther P22-ს, ISSC M-22 და Sig Sauer Mosquito -ს, გასართობი იარაღის როლში.  მაგრამ ის წარმოადგენს ერთ ერთ საუკეთესო მცირეკალიბრიან კომპაქტურ პისტოლეტს, არის ძალიან მარტივი, უფრო ადვილი მოვლაში, უკეთესი დამზადების ხარისხით და დიდი ალბათობით გაცილებით უფრო საიმედო და გამძლე იქნება. მიუხედავად მცირე ზომებისა, ის არის ძალიან ერგონომიული და სასიამოვნო სროლაში. ის შესანიშნავი არჩევანი იქნება იმისთვის ვისაც მოწონს „ძველი სკოლის“ პისტოლეტები და არ წყალობს თანამედროვე პოლიმერულ მოდელებს.  მიუხედავად მისი კომპაქტური ზომისა და მსუბუქი წონის ბერეტა 71 არ ტოვებს სათამაშო პისტოლეტის შთაბეჭდილებას და არც შეიძლება ასეთად ჩაითვალოს. გამომდინარე იქიდან, რომ იარაღი აღარ გამოდის და მას მდიდარი ისტორია გააჩნია მას უკვე  გარკვეულ საკოლექციო ღირებულებაც აქვს. იმ პირობით თუ იარაღი კარგ ტექნიკურ მდგომარეობაშია, ხოლო მჭიდი ორიგინალურია და ასევე კარგ მდგომარეობაშია ის ძალიან კარგი შენაძენი იქნება.

 

წამიერი ნაცნობობა ნაგანთან

March 5th, 2012
Справа наган,
Да слева шашка,
Цейсс посередке,
Сверху — фуражка…

Э. Багрицкий, “Разговор с комсомольцем Н. Дементьевым”

არ დაგიმალავთ აქამდე მე ნაგანს ყოველთვის ძალიან დაბალ შეფასებებს ვაძლევდი. ალბათ იმიტომ, რომ აქამდე მე ის რამოდენიმეჯერ მეჭირა ხელში და რამოდენიმე ვაზნა მქონდა გასროლილი, რამაც დამარწმუნა, რომ ნაგანი იყო მოძველებული მოუხერხებელი რევოლვერი, რომლის სერიოზულ თავდაცვის ან საბრძოლო იარაღად აღთქმა არ შეიძლებოდა.  როდესაც, პირველად ავიღე ხელში გავოცდი, იმით თუ რამდენად არანორმალურად მძიმე სასხლეტი ქონდა. ეს იარაღი სწორედ ამის არის ცნობილი აქტიურ მსროლელებში. მე შემიძლია, როდესაც საჭიროა მთელი დღე ვათრიო ეზოში 50კგ-ნი ცემენტის შეკვრები მაგრამ, ჩემთვის იყო ძალიან პრობლემატური არა თუ სასხლეტზე თითის დაჭერა არამედ ამ პროცესში იარაღის დამიზნების ხაზზე შენარჩუნება.

ბელგიელების, ძმები ემილ და ლეონ ნაგანის  კონსტრუქციის რაევოლვერი პირველად მიღებულ იქნა შეიარაღებაში ჯერ კიდევ 1878 წელს, ბელგიის შეიარაღებული ძალების მიერ.

ეხლაც, როდესაც მომეცა საშუალება კიდე უფრო ახლოდან გავცნობოდი ამ რევოლვერს, მე არ გამიკვირდა, როდესაც არაბუნებრივად მძიმე სასხლეტმა პირველივე წამებიდან შემახსენა თავისი თავი. საბოლოო ჯამში მე ისე გავწვალდი, რომ გავიფიქრე, ალბათ რაღაც პრობლემები იყო დამალული იარაღის შიგნით. იმდენად არაბუნებრივად მძიმე იყო სასხლეტზე დაჭერა.

სურათმა, რომელიც მე დავინახე იარაღის დაშლის შემდეგ სიმართლე გითხრათ ძალიან არ გამაკვირვა. იარაღი გამოტენილი იყო საკონსერვაციო საფოხით. მე არ მიკვირს, რომ ბოლო დროს გახშირდა ტენდენციები, როდესაც იარაღის მაღაზიები ყიდიან მთლად მწყობრიდან გამოსულ იარაღს არა (თუმცა ესეთი შემთხვევებიც არის) არამედ იარაღს, რომელიც რბილად, რომ ვთქვათ ბოლომდე არ არის მზად გამოყენებისთვის. მე მიმაჩნია, რომ წესით და რიგით იარაღის „დეკონსერვაცია“ უნდა მოხდეს გაყიდვამდე, ან როგორც მინიმუმ მყიდველმა უნდა მიიღოს მინიმალური ინფორმაცია ‘დეკონსერვაციის“ შესახებ. იდეალურ ვარიანტში მაღაზია უნდა ყიდიდეს მოხმარებისთვის ბოლომდე გამზადებულ იარაღს.


ცივ ამინდში ეს საფოხი გამაგრდება და იარაღიდან გასროლის განხორციელება იქნება შეუძლებელი

დავანებოთ ამას თავი და დაუბრუნდეთ რევოლვერს და მის შეფასებას. ნაგანი არის საკმაოდ დიდი და მძიმე. მისი მასა შეადგენს 750 გრამს, რაც დღეს უდრის თანამედროვე სრული ზომის პისტოლეტის წონას. მიუხედავად დიდი ზომებისაა ტარი არც ისე მოსახერხებელია და პატარაც კი მომეჩვენა. მე საკმაოდ დიდი ხელები მაქვს მაგრამ არა გიგანტური. მომეჩვენა, რომ ნაგანის ტარი, რომ ყოფილიყო ერთი ორი მილიმეტრით უფრო მოკლე, ის ჩემთვის იქნებოდა სერიოზული დისკომფორტის გამომწვევი.

ჩახმახის შეყენებას დიდი ძალა ჭირდება. ტაოტის მოშორების და დაზეთვის შემდეგაც, ჩახმახის შეყენება და დაშვება არ იყო კომფორტული. ორმაგი მოქმედების რეჟიმში ის დარჩა მძიმედ. მეორეს მხრივ ერთმაგი მოქმედების რეჟიმში სასხლეტი იყო მძიმე მაგრამ პრინციპში დიდ და გადაულახავ პრობლემას აღარ ქმნიდა, როგორც გაწმენდამდე. არსებობს ნაგანის სასხლეტის გაუმჯობესების მეთოდი აღწერილი შესაბამის ინსრტუქციაში, რომელიც მათ შორის მოიცავს საბრძოლო ზამბარის შეთხელებას და სხვა პროცედურებს.

1895 წელს ნაგანის რევოლვერი მიღებულ იქნა შეიარაღებაში ცარის რუსეთში. მას მიენიჭა ოფიციალური სახელი  ’3-линейный револьвер системы Нагана образца 1895 года”.  ერთი სახელის ქვეშ იმალებოდა ორი მოდიფიკაცია, ოფიცრის მოდელი, დამრტყმელ–სასხლეტი მექანიზმით ორმაგი მოქმედების და ე.წ. “ჯარისკაცის მოდელი” ერთმაგი მოქმედების მექანიზმით. რუსი გენერლების აზრით ეს შეამცირებდა ვაზნების ზედმეტ ხარჯვას.

მე ჩავთვალე, რომ კარგი იქნებოდა სროლა, მაგალითად ყოველი გასროლის წინ დამხმარე ხელის მეშვეობით ჩახმახის შეყენებით. პირველი მცდელობების შემდეგ მივხვდი, რომ ეს არ იმუშავებდა.  ჩახმახს აქვს გრძელი კუდი და ის უკანა პოზიციაში მოყვანისას “კბენს” ხელს, რომლითაც ის გიჭირავთ. საკმაოდ მტკივნეული რამოდენიმე მცდელობის შემდეგ, მე შევეშვი ექსპერიმენტირებას. მერე გავიხსენე ვესტერნები. გაშლილი ხელის გულით ჩახმახის შეყენებება. არც ამან არ იმუშავა, ჩახმახის კუდი ვიწროა და თან ბასრი კუთხეებით.  ბოლოს მივხვდი, რომ ყვლაფერი რაც მე ვიცოდი მოკლელულიანი იარაღიდან სროლაზე ნაგანის შემთხვევაში უბრალოდ არ მუშაობდა. საიდუმლო ნკვდ-ს ტექნიკის გაცნობის სურვილი მე არ გამჩენია, ამიტომაც შევეშვი სასხლეტზე ფიქრებს.  ვიტყვი ძალიან მარტივად და პირდაპირ, ამ იარაღს პრაქტიკულად აქვს “ერზაც” ორმაგი მოქმედების რეჟიმი, რომლის გამოყენება შესაძლებელია მხოლოდ ძალიან ახლო მანძილებზე ან ძალიან კრიტიკულ სიტუაციებში. ის ძალიან ძალიან მძიმეა და ალბათ არსებობს გარკვეული კატეგორია მამაკაცების, რომლებიც უბრალოდ ვერ შეძლებენ ფიზიკურად ორმაგ რეჟიმში განახორციელონ გასროლა ნაგანიდან. შეიძლება ასეთი მძიმე სასხლეტის მიზეზი არის (გარდა დენთის აირების ჩაკეტვის სქემისა, რომელიც ითვალისწინებს ასევე დოლურას წინ მიწევას, ორმაგ რეჟიმში გასროლის განხორციელების პროცესში) ის, რომ ორმაგი მოქმედების ოფცია გაჩნდა მოგვიანებით რუსეთში ტესტირებების შემდეგ და კონსტრუქტორებს არ ქონდათ საკმარისი დრო ამ პრობლემის მოსაგვარებლად. თავიდან წარმოდგენილი რევოლვერები იყო ერთმაგი მოქმედების. სხვა მოთხოვნებს, რაც შეეხება უნდა ავღნიშნო, რომ კომისია, რომელმაც მიიღო მონაწილეობა ახალი რუსული რევოლვერის მიმართ მოთხოვნილებების შემუშავებაში, ასევე უარი თქვა მასრების ერთდროულ ექსტრაქციაზე. მიზეზი? ვაზნების ხარჯვის შემცირება. ერთ ერთი ვერსიით რუსეთის გენერალიტეტი იყო შეშფოთებული რევოლვერის ვაზნების დიდი ხარჯვით რუსეთ–თურქეთის ომის დროს. მხოლოდ ეს თუ ახსნის იმას რომ შემცვლელს (ნაგანს) უფრო არაეფექტური გადატენვის სქემა აქვს ვიდრე შეცვლილს (სმიტ&ვესონის ე.წ. რუსულ მოდელს).

დენთის აირების ჩაკეტვის იდეა და ვაზნა, რომელშიც ტყვია მთლიანად დამალულია მასრაში , არ ეკუთვნის ძმებ ნაგანებს. იდეის ავტორია სხვა ბელგიელი მეიარაღე – ჰენრი პიპერი. ნაგანებმა დახვეწეს და გაამარტივეს დენთის აირების ჩაკეტვის სქემა, ხოლო ვაზნა პრაქტიკულად უცვლელად გადმოიღეს.

ეხლა უფრო კონკრეტულად რაც შეეხება გადატენვას. მე ვიყავი გაოცებული, როდესაც აღმოვაჩინე, რომ ეჟეტქორი არა ამარტო გვერძე უნდა გაწიო, რომ დაიწყო მისი გამოყენება, არამედ მანამდე კიდე თავისი ღერძის გარშემო უნდა დაატრიალო, იმისთვის რომ ის გამოათავისუფლო.  მართალია ტექნიკურად გამართულ იარაღში მისი გამოყენება საერთოდ არ არის საჭირო (მასრები პირდაპირ ცვივა დოლურადან), მაგრამ მაინც მე ეს საოცრად მოუხერხებლად მიმაჩნია. განსაკუთრებით იმის, ფონზე, რომ იმ დროს როდესაც ნაგანი იქმნებოდა უკვე  20-30 წლით ადრე არსებობდა ყველა მასრის ერთდროული ექსტრაქციის სქემები.

როდესაც სათითაოდ გადმოყრით მასრებს, ასევე სათითაოდ უნდა ჩადოთ ახალი ვაზნები. ამას უნდა ბევრი დრო და ბრძოლის/შეტაკების პირობებში სერიოზულად მეეჭვება ეს საერთოდ იყოს შესაძლებელი. საინტერესოა, რომ დასატენი „კარების“ გაღებისას ის თავისი მეორე ბოლოთი ზემოქმედებს პაზებზე, რომლებიც ამოჭრილია დოლურას უკანა კედელზე. ამ პაზების მეშვეობით ხდება დოლურას  პოზიციონირება, ისე რომ მოხდეს სათითაოდ ვაზნის ჩადება/ამოღება. კარები იმდენად დიდია, რომ შესაძლებელია ერთდროულად ორი ვაზნის ჩადება მაგრამ პაზები ისეა განლაგებული, რომ ღიად რჩება მხოლოდ ერთი სავაზნე. გასაგებია, რომ ეჟექტორი ერთია, და ცალობით შეუძლია მასრების ექსტრაქცია, მაგრამ მაინც მიმაჩნია, რომ თუ შესაძლებელი იქნებოდა უნდა მომხდარიყო ორ ორი ვაზნის ექსტრაქცია და დატენვა, ან თუ მასრის ამოსაღებად ეჟექტორი, როგორც წესი საჭირო არაა, მაშინ საკმარისი იქნებოდა   დოლურას ხელით დაფიქსირება და მისი ისე გამოყენება. არ ვიცი შეიძლება, რაღაც სისულელეებს ვწერ, მაგრამ ჩემთვის გაუგებარია ასეთმა კონსტრუქციამ, როგორ დაიმსახურა მოწონება მეფის რუსეთში. ცეცხლის ქვეშ ნაგანის გადატენვა ალბათ იქნება ღამის კოშმარი ნებისმიერი მსროლელისთვის.  ცნობილია, რომ ერთ ერთ მოდიფიკაციად განიხილებოდა ავტომატური ეჟექტორის გამოყენება, მაგრამ მასზე უარი თქვეს სირთულის გამო.  მთელი ექსპლუატაცციის მანძილზე პრაქტიკულად ნაგანს ცვლილებები არ განუცდია, თუ არ ჩავთვლით მცირე კოსმეტიკურ გაუმჯობესებებს. რა გასაკვირია, თუ გავითვალისწინებთ, რომ მოსინ-ნაგანის შაშხანა ასევე უცვლელად დარჩა, არც მას არ ეღირსა უფრო კომფორტული ნახევრად-პისტოლეტის ტარიანი კონდახი, დახრილი საკეტის სახელური და ნორნალური მცველი.

1895 წლიდან 1944 წლამდე გამოშვებულ იქნა დაახლოებით 2 000 000 “რუსული” ნაგანი. თავდაპირველად ნაგანის რევოლვერები იწყობოდა ბელგიაში. 1899 წლიდან წარმოება მთლიანად გადავიდა რუსეთში, ტულას ქარხანაში.

სამიზნე მოწყობილობები ძალიან მარტივია. სრულფასოვანი „მუშკა“ არის ჰორიზონტალურ სიბრტყეში რეგულირების ოფციით და უკანა სამიზნე მოწყობილობა, წარმოდგენილია რევოლვერის ჩარჩოში გაჭრილი ღარის სახით, რაც სრული ზომის რევოლვერზე ჩემი აზრით უბრალოდ ნონსენსია. ასეთი გადაწყვეტილება უფრო მისაღებია კომპაქტური „მოკლეცხვირიანისთვის“, მაგრამ სრული ზომის სამხედრო რევოლვერზე???  სამიზნეების ეფექტური გამოყენება შესაძლებელია მხოლოდ კარგი განათების პირობებში, მათი მიკროსკოპული ზომების გამო. არ არის გასაკვირი, რომ ტირის პირობებში, გრძელი ლულის, დაბალი უკუცემის და გრძელი სამიზნე ხაზის გამო ნაგანი საკმაოდ ზუსტი იარაღია. საბრძოლო პირობებში ზუსტი სროლა მოითხოვდა მსროლელისგან მაღალ ოსტატობას.

ნაგანის სამიზნე მოწყობილობები თანამედროვე Sig Sauer P226-ის სამიზნეებთან შედარებით. ასეთი რუდიმენტარული სამიზნე მოწყობილობები დამახასიათებელია იმ ეპოქის იარაღისთვის და მოგვიანებითაც საბჭოთა წარმოების იარაღისთვის.

1924 წლიდან 1932 წლამდე გამოდიოდა ე.წ. “სამეთაურო მოდელი”, მოკლე ლულით და ტარით. კიდე უფრო იშვიათი და ნაკლებად ცნობილი მოდიფიკაცია იყო მოკლე ტარით და სტანდარტული სიგრძის ლულით. დროის ხანმოკლე პერიოდში ასევე გამოდიოდა რევოლვერი კონდახით და გრძელი ლულით. სუსტი ვაზნის გამო ამ მოდელის წარმოება მალევე შეწყდა.

ეხლა რაც შეეხება ნაგანის რევოლვერის კალიბრს – 7.62x38mmR. ის დღეს აშკარად სუსტად გამოიყურება.  7 გრამიანი ტყვია, საწყისი სიჩქარე  მაქსიმუმ 270 მ/წ–ში და ენერგიით, რომელიც შეადგენს მხოლოდ 240 ჯოულს. ანალოგიური წონის .38 special–ის ენერგია მინიმუმ იქნება 320 ჯოული, არა და არც .38 special არ არის თანამედროვე ვაზნა.  გარდა იმისა, რომ 7.62x38mmR არის სუსტი კალიბრი,  ის ასევე არის „მკვდარი“ კალიბრი, ანუ ეს კალიბრი აღარ არის წარმოებაში.  მას მგონი დღემდე უშვებს კომპანია Fiochi, მაგრამ არ ვარ ამაში დარწმუნებული. ის ვიცი, რომ მათ ძალიან შეამცირეს დენთის მუხტის წონა და სიჩქარე დაეცა ანემიურ 200მ/წ–მდე. ეს გაკეთდა უსაფრთხოების მიზნებიდან გამომდინარე იმიტომ, რომ ნაგანები ამდენი წლის მერე ზოგადად ძალიან ცუდ ტექნიკურ მდგომარეობაშია.  ამის გარდა ძველი საბრძოლო ვაზნების შოვნა მისაღებ მდგომარეობაში პრაქტიკულად შეუძლებელია, ხოლო საბჭოთა წარმოების სპორტული ვაზნები (ტყვია წითელი ლაკით არის დაფარული), განკუთვნილია მიზანში სროლისთვის და გავრცელებული ხმების მიხედვით ვერ ხვრიტავს სქელ ტყავის ქურთუკსაც კი.

ერთ ერთი ვერსიის თანამხმად კალიბრი 7.62 არჩეული იქნა მისი უნიფიკაციის მიზნით შაშხანის კალიბრთან და რევოლვერის წარმოებისას  შაშხანის ხარვეზიანი ლულების გამოყენების შესაძლებლობით.

დაახლოებით ორი საათის ურთიერთობის მერე მე მივხვდი, რომ ნაგანის შეფასებას თანამედროვე გადმოსახედიდან აზრი არ ქონდა. ეს იარაღი არის მორალურად მოძველებული, რთული გამოყენებაში მაგრამ ის არ არის უნიჭო და ის არ არის წარუმატებელი კონსტრუქცია. ეს არის რაშიც მე დავრწმუნდი. მას აქვს მნიშვნელოვანი ნაკლოვანებები და ბელგიელი კონსტრუქტორების კომპეტენცია აქ არაფერ შუაში არ არის.  პრინციპში, მათ შექმნეს ის რასაც მათ თხოვდნენ წარმომადგენლები არც თუ ისე მოწინავე სამხედრო მანქანის – ცარის რუსეთის არმიის გენერლები.

ნაკლებად ცნობილი ისტორიული ფაქტია, რომ კონკურსზე ნაგანის რევოლვერთან ერთად იყო წარდგენილი ექვს ლულიანი რევოლვერი (!!!), რომლის ავტორი გახლდათ სერგეი მოსინი, რომელიც ნაგანის კონსტრუქციის  შაშხანის”გააუმჯობესებით”   შევა ისტორიაში.

როდესაც ბოლოს და ბოლოს მივხვდი, რომ ჩემ თვალ წინ არ არის თავდაცვის საშუალება, იმ გაგებით, რა გაგებითაც მე მიჩვეული ვარ აღვითქვა იარაღი – მე ნაგანს უკვე სხვა თვალით შევხედე და დავიწყე დადებითი მხარეების შემჩნევა. პირველ რიგში იარაღი არის ძალიან მარტივი. მისი ბოლომდე დაშლა არ წარმოადეგნს პრობლემას და ამისთვის სულაც არ არის საჭირო რაიმე ფოტო ან ვიდეო ინსტრუქცია. დასაშლელად დაგჭირდებათ მხოლოდ ერთი სახრახნისი, მეტი არაფერი. ყველა ნაწილი მსხვილი და სოლიდურია. რა უნდა მოხდეს, რომ ისინი მწყობრიდან გამოვიდეს მე არ ვიცი. რევოლვერი ტოვებს შთაბეჭდილებას უკიდურესად გამძლე კონსტრუქციის იარაღის.

მიუხედავად იმისა, რომ დაშლა და აწყობა შესაძლებელია ყოველგვარი წინასწარი მომზადების გარეშე, მისი სწორი თანმიმდევრობით დაშლას შეიძლება ვერ მიხვდეთ, არა და ეს მნიშვნელოვანია, იმიტომ, რომ გამორიცხავს საბრძოლო ზამბარის დაზიანების ალბათობას. საქმე იმაშია, რომ რევოლვერის დაშლისას ზამბარა არ უნდა ამოაგდოთ პირველ რიგში.  ჯერ დააფიქსირეთ ხრახნის დაყენებით სპეციალურ ნახვრეტში ზამბარის ზედა ბოლო,  და შემდეგ დაიწყეთ იარაღის დაშლა. არავითარ  შემთხვევაში არ შეეცადოთ  ზამბარის ჩასმა ინსტრუმენტების დახმარებით, ერთ „მშვენიერ“ დღეს თქვენ ზამბარას უბრალოდ გატეხავთ. საერთოდ არ იქნებოდა ურიგო გაეცნოთ ოფიციალურ დოკუმენტს/ინსტრუქციას, რომელიც მოიცავს ბევრ სასარგებლო ინფორმაციას.

სურათებზე კარგად ჩანს, სად უნდა დამაგრდეს ხრახნი, რომ ზამბარა არ ამოხტეს თავისი ადგილიდან.  ასევე ის თუ როგორ უნდა გათავისუფლდეს ზამბარა. ამ მეთოდის გამოყენება კიდე უფრო  გაგიადვილებთ დაშლა აწყობას და დიაცავს ზამბარას დაზიანებისგან. საბრძოლო ზამბარის მოხსნის დაყენების ამაზე ადვილი და უფრო ელეგნატური მეთოდი მე ჯერ არ შემხვედრია.

რა შეიძლება ითქვას ნაგანის მთავარ თავისებურებაზე, დენთის აირების ჩაკეტვაზე. მე პირადად არ მესმის ეს იდეა. იმ დროს, როგორც ჩანს არ არსებობდა ზუსტი მოწყობილობები, თორე ცხადი გახდებოდა, რომ დენთის აირების დანაკარგებზე ფიქრი და ღელვა საჭირო არ არის. დენთის აირების დანაკარგები ძალიან უმნიშვნელოა, ხოლო ჩვენ შემთხვევაში ამ უმნიშვნელო დანაკარგების შენარჩუნების მცდელობას შეეწირა…. არა სიმარტივე არ შეეწირა, რევოლვერი მარტივია მიუხედავად ყველაფრისა. სინამდვილეში ამ სისტემამ შეიწირა საიმედოობის მცირე წილი და რა თქმა უნდა მნიშვნელოვნად დაამძიმა სასხლეტი. საიმედოობა  ”დაზარალდა” იმიტომ, რომ გაუმართავ რევოლვერში ზამბარას, რომელიც დოლურას შიგნით არის მოთავსებული (და რომელსაც კუმშავს მსროლელი სასხლეტზე დაჭერით)  შეიძლება ძალა არ ეყოს, რომ დოლურა და ლულა განაცალკევოს და იარაღი გაიჭედება. ნაგანის რევოლვერის კიდევ ერთი საკმაოდ საინტერესო თავისებურებაა (გამოწვეული დენთის აირების ჩაკეტვის პრინციპით) ის მოძრავი დეტალი, რომელიც უკან “მისდევს” დოლურას და კეტავს ვაზნას, რომელიც ცილდება ჩარჩოს, დოლურას წინ სვლის შედეგად. ამის გამო დამრტყმელი განლაგებული ჩახმახზე არის ასეთი უცნაური ფორმის და თანაც საკმაოდ გრძელი. ასეთი მოძრავი დეტალის გამოყენება ეფექტური და ორიგინალური გადაწყვეტილებაა, რაც კიდევ ერთხელ მეტყველებს იმაზე თუ რამდენად ნიჭიერი კონსტრუქტორები იყვნენ ძმები ნაგანები. დენთის აირების ჩაკეტვამ ასევე განაპირობა ნაგანის რევოლვერში მაყუჩის გამოყენების ეფექტურობა. ასეთი მოწყობილობა სახელით Брамит (Прибор Братьев Митиных) 1930–ნი წლებიდან იწყობოდა და შეზღუდულად გამოიყენებოდა.

ეს “ეშმაკური” მოძრავი დეტალი, უზრუნველყოფს საყრდენს ვაზნისთვის, გასროლის მომენტში. ის იგივე ფუნქციას ასრულებს რაც საკეტის სარკე ავტომატურ პისტოლეტებში.

საკმაოდ ორიგინალურია ტარის კონსტრუქციაც, ის იტევს ძლიერ ბრტყელ საბრძოლო ზამბარას და ხის ორ დეტალს, რომელიც ქმნიან ტარის პანელებსს, ხე ასევე არის ტარის წინა და უკანა მხარეს. ხრახნები პირიქითაა გაყრილი და შიგნიდან იჭერენ ხის დეტალებს.  ტარის ქვეშ არის მოთავსებული საკმაოდ სასარგებლო, ქამრის გასაყრელი.

 

საკონსერვაციო საფოხისგან გაწმენდილი და ასაწყობად გამზადებული რევოლვერი. ძალიან მარტივი და გამძლე კონსტრუქციის მაგალითი.

სულ ეს არის, რისი თქმაც მე შემიძლია ნაგანთან ურთიერთობის რამოდენიმე დღის შემდეგ. მე ვერ და არ ურჩევს არავის ამ იარაღის შეძენას თავდაცვის მიზნით. არც გასართობად გამოდგება ცუდი ერგონომიკი, ძვირი ვაზნების და უაზრო კანონის გამო.  საკოლექციოდ კი ეს რევოლვერი ნამდვილად  გამოდგება. ის იწვევს შეგრძნებას, რომ თქვენ ხელში არის იარაღის ისტორიის ნაწილი “იმ” ეპოქიდან, რომელსაც ჩვენ ვიცნობთ ძველი რომანებიდან, დეტექტივებიდან ან მხატვრული ფილმებიდან. აარჩიეთ ყველაზე კარგად შენახული და სიმპატიური ნაგანი, კარგად გაწმინდეთ, დაზეთეთ და შეინახეთ სეიფში. პერიოდულად ამოიღეთ სეიფიდან და წარმოიდგინეთ რომ ხართ ცარის “ახრანკის” აგენტი, რომელიც ბნელ ეზოებში ანარქისტებს დასდევს ან წითელი კომისარი, რომელიც წინ უძღვება შეტევას სადმე სტალინგრადის მახლობლად ან ხართ ნკვდ-ს „ზონდერი“ და ახლო მანძილიდან კეფაში გასროლით  ანადგურებთ კომუნისტური რეჟიმის მტრებს (ხუმრობაა).

საინტერესო ფაქტია, რომ ნაგანი დღემდე გამოიყენება რუსეთში გასამხედროებული დაცვის დანაყოფების მიერ, ხოლო ბელორუსიაში ის ოფიციალურად მოიხსნა შეიარაღებიდან მხოლოდ 2005 წელში.

თავის დროზე ამ იარაღის საშუალებით ცარის რუსეთმა მიიღო მარტივი, ტექნოლოგიური, იაფი და უკიდურესად გამძლე და საიმედო იარაღი, რომელიც გამოდგებოდა ცუდათ მომზადებული ჯარისკაცების და ოფიცრების შესაიარაღებლად. რაც რუსეთმა მოითხოვა, ძმებმა ნაგანება ის მიაწოდეს. რუს გენერლებს, რომ ცოტა უფრო განსხვავებული და შორსმხედველი მოთხოვნები წარედგინად, რევოლვერიც სხვანაირი და ალბათ უფრო უკეტესიც გამოვიდოდა.  მიუხედავად ამისა დროის აღნიშნული პერიოდისთვის ასეთი ორიგინალური და ამავე დროს მარტივი და გამძლე იარაღის შექმნა ნამდვილად სერიოზული მიღწევა იყო და ამის იგნორირება და არ დაფასება იქნება სისულელე  და უბრალოდ არასერიოზული საქციელი. კიდევ ერთხელ ავღნიშნავ, კონსტრუქციის მხრივ ნაგანი არის ძალიან საინტერესო და ორიგინალური რევოლვერი, წარმოშობით ქვეყნიდან, რომელიც ცნობილია თავისი იარაღის წარმოების მდიდარი ტრადიციებით.

 

 

ტაქტიკური თოფების მარტივი “ტუნინგი”

February 23rd, 2012

დღეს ხელმისაწვდომია ძალიან ბევრი პირდაპირ დასაყენებელი აქსესუარები (drop in parts) რომელთა დაყენება, როგორც მათი სახელიდან გამომდინარეობს შესაძლებელია რთული ინსტრუმენტების და ხელოსნების  ჩარევის გარეშე. სწორედ ასეთი აქსესუარების დაყენება წარმოადგენს “მარტივ ტუნინგს”. ძალიან კარგი ამბავია ჩვენთვის  ისიც არის, რომ საქართველოში რამოდენიმე კომპანია მოქმედებს და მათთან ერთად უამრავი კერძო პირი, რომლებსაც ჩამოაქვთ პროდუქცია უცხოური (მეტ წილად ამერიკული) საიტებიდან. ამას ხაზს იმიტომ ვუსვავ, რომ თბილისის მაღაზიებში ვერანაირ აქსესუარებს ვერ იშოვით ან რასაც იშოვით ბევრად უფრო ძვირი ეღირება, ვიდრე იმას, რასაც ასეთი კომპანიების დახმარებით ჩამოიტანთ თქვენ თვითონ. მაგალითად ერთ ერთ მაღაზიაში ეხლა დევს მოკლე პისტოლეტი ტარი თოფისთვის, რომელიც ღირს 80 ლარი. ასეთის ჩამოტანა ამერიკიდან დაგიჯდებათ მაქსიმუმ 40 ლარი. შესაბამისად თუ ფიქრობთ თქვენი თოფის მოდიფიცირებაზე, გამორიცხეთ ამ პროცესში აქაური იარაღის მაღაზიების მონაწილეობა. ჯობია ყველაფერი შეუკვეთოთ ინტერნეტით.

ასეთი ნაწილები/აქსესუარები, რომელთა დაყენების საშუელაბით შესაძლებელია თოფის მოდიფიცირება ძალიან ბევრია. გამომდინარე იქიდან, რომ უკვეთავთ ამერიკიდან გაითვალისწინეთ, რომ ნაწილებს იშოვით იმ იარაღზე, რომელიც მეტ ნაკლებად არის წარმოდგენილი ამერიკულ ბაზარზე. მაგალითად FABARM SDASS-ის აქსესუარების შოვნა უფრო რთული იქნება, სამაგიეროდ ზღვა აქსესუარების ხელმისაწვდომია ვინჩესტერებისთვის, მოსბერგებისთვის და რემინგტონებისთვის.

მარტივი ტუნინგის შესაძლებლობები ძალინ დიდია. ამ სურათზე არის მოდიფიცირებული Mossberg 590. ყველაფერი რაც მასზე დაყენებულია არ მოითხოვს თოფის გადაკეთებებს ან ხელოსნის ჩარევას.

თქვენი თოფისთვის აქსესუარების არჩევისას მე გირჩევთ აარიდოთ თავი ჩინურ პროდუქციას (UAG, UTG, Nc Star და ასე შემდეგ), ისინი უშვებენ ამერიკული კომპანიების პოპულარული მოდელების კოპიებს, მაგრამ ფასის სხვაობა არის არც ისე დიდი, საშუალოდ 20-30%. ჩემი აზრით ჯობია ამდენით მეტი გადაიხადოთ და ამერიკული პროდუქტი იყიდოთ ხარისხის გარანტიით. ორი ნივთი სულ ვიყიდე მე ჩინური წარმოების ჩემი AR15-თვის. ერთი იყო ე.წ. „რაიზერი“, რომელიც მაღლა აყენებს ოპტიკას და მეორე ნივთი – ტაქტიკური ფანარი. რაიზერი მიუხედავად იმისა რომ იყო ვივერზე გათვლილი არ დადგა სამაგრზე, ხოლო ფანარი, რომელიც მე მეგონა „პატიოსანი“ ჩინური მწარმოებლის, რომელიც შესანიშნავად გამოიყურებოდა და ძალიან ძლიერი ნათება ქონდა,  გამოვიდა მწყობრიდან   პირველივე გასროლების შემდეგ. ამის მერე მე აუკრძალე ჩემ თავს ჩინური წარმოების იარაღის აქსესუარების ყიდვა. მეორეხარისხოვანი დანიშნულების ჩინური წარმოების ნივთების შეძენა კიდე დასაშვებია. მაგალითად იგივე Nc Star-ს აქვს ძალიან კარგი სადგარები, ცნობილი Harris-ის კოპიები (გამოდგება მცირეკალიბრიანი პლინკერისთვის), ასევე შალითები.  მაგრამ ის, რასაც მე/თქვენ გამოვიყენებთ თავდაცვის იარაღზე უნდა იყოს მხოლოდ კარგი მწარმოებლის და აუცილებლად ამერიკული.

მე საკმარისად ბევრი ასეთი ტიპის აქსესუარი და მოწყობილობა მაქვს დაყენებული, როგორც ჩემ Ar15-ზე ასევე სხვა და სხვა ტიპის „პომპებზე“. არც ერთხელ მე არ მქონია მათი დაყენების პრობლემა და არ დამდგარა მათი მორგების საჭიროება. პროცესი იარაღის ასეთი მოდიფიკაციის არის ძალიან სახალისო და არ არის დაკავშირებული მნიშვნელოვან ხარჯებთან. მაგრამ ამ პროცესს აქვს გარკვეული ასე, რომ ვთქვათ თავისი დამახასიათებელი “წყალქვეშა ქვები”, რომლებზეც მე ეხლა ვისაუბრებ ამ სტატიაში.

ძირითადი “გვერდითი ჩვენება” ტუნინგის არის თქვენი იარაღის სირთულის ზრდა. ყველაფერს, რასაც თქვენ იარაღზე აყენებთ, შესაძლებელია მწყობრიდან გამოვიდეს. იზრდება მოწყობილობების რაოდენობა, იზრება პრობლემების ალბათბაც. ამიტომაც აქსესუარების ან ტუნინგის „პროგრამის“ შემუშავებისას თქვენ გარდა იმისა, რომ უნდა განიხილოთ ამა თუ იმ მოდიფიკაციის ზოგადი მიზანშეწონილობა ასევე უნდა კითხოთ თქვენ თავს, რას გაძლევთ და რას გართმევთ თქვენ ესა თუ ის მოდიფიკაცია. მაგალითად გვერდითა პატრონტაში რესივერზე გაძლევთ 4-6 დამატებით ვაზნას, მაგრამ ზრდის იარაღის სისქეს, წონას და გამორიცხავს გვერდზე დასაკეცი კონდახის გამოყენებას. ასევე უნდა იკითხოთ თუ რა მოყვება თქვენს მიერ დაყენებული ელემენტის მწყობრიდან გამოსვლას, მოყვება ამას თოფის მწყობრიდან გამოსვლა თუ ამას მოყვება მხოლოდ ეფექტურობის დროებითი შემცირება.  სხვა და სხვა აქსესუარებს აქვთ სხვა და სხვა დატვირთვა და გამოყენების სპეციფიკა. სწორედ, რომ გამოყენების სპეციფიკა უნდა გკარნახობდეთ თქვენ რა ტიპის მოდიფიკაციის რა კომპონენტების გამოყენებით რა შედეგებს გინდათ, რომ მიაღწიოთ.   მარტივი ტუნინგი არ გულისხმობს თოფის კონსტრუქციის შეუქცევად ცვლილებებს. ეს არის ყველაზე მომხიბვლელი ამ პროცესში. თუ თქვენ რამე არ მოგეწონათ, შეგიძლიათ ისევ საწყის წერტილს დაუბრუნდეთ.

ხრახნები და მათი რაოდენობა. ავხსნი აქ რა პრობლემა არის დამალული. TacStar-ის გვერდიდან დასაყენებელი პატრონტაშის დაყენების შემდეგ ხრახნების რაოდენობა თქვენ იარაღზე გაიზრდება შვიდით. უმეტესობა აქსესუარების, სწორედაც რომ ხრახნების დამხარებით მაგრდება თოფზ. ისინი კიდე იშვება დროთა განმავლობაში და ასევე სროლით გამოწვეული ვიბრაციების გამო. ამიტომაც პირველი ნაბიჯი, რაც უნდა გადადგათ, შეიძინოთ ე.წ. ხრახნების ფიქსატორი, ცისფერი ფერის (Blue Loctite). მისი გამოყენებისას უბრალოდ გაითვალისწინეთ, რომ ხრახნის მოსახსნელად დაგჭირდებათ მისი გახურება. ისე მას უბრალოდ ვერ მოხსნით.

ხრახნების ფიქსატორი. ცისფერი ფერის. მისი გამოყენებისას ხრახნები არ დაიშვება თავისით არასდროს. ასევე ძალიან ეფექტურია ოპტიკის კრონშტეინების ხრახნების  ფიქსაციისთვის. გამოდგება სხვა უამრავ საქმეშიც.

კონდახები. მე ძალიან მომწონს M4-ის სტილის ტელესკოპური კონდახები (collapsible stock). საკმაოდ გამძლე კონსტრუქციის კონდახებია, ადვილია მათი სიგრძეზე მორგება. მაგრამ გაითვალისწინეთ, რომ როდესაც აყენებთ ასეთ კონდახს (რომელიც ითვალისწინებს პისტოლეტის ტიპის ტარის გამოყენებას) პომპაზე, რომლის ლულა გრძელია, თქვენ დისკომფორტი შეგექმნებათ იარაღის ოპერირებისას. გრძელ ლულას და ვაზნებით სავსე მჭიდს გადააქვს სიმძიმის ცენტრი  ლულის ბოლოსკენ და ერთი ხელით, პისტოლეტის ტარის მეშვეობით იარაღის ჭერა ძალზედ გართულებული ხდება. მაჯას არ ყოფნის ძალა, რომ აკონტროლოს მძიმე იარაღი. ჩემი აზრით პისტოლეტის ტარიანი კონდახი მიზანშეწონილია ძალიან მოკლე პომპებზე ლულის სიგრძით მაქსიმიმ 38 სმ-მდე.  უფრო გრძელ ლულებზე ტრადიციული კონდახი გაცილებთ უფრო მოსახერხებელია.  გარდა ამისა, მაგალითად მოსბერგის 500/590-ის რესივერის დასაშლელად საჭიროა დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის მოდულის მოხსნა. კონდახი BlackHawk Spec Ops, რომელიც მე Mossberg 500-ზე დავაყენე გამორიცხავდა აღნიშნული მოდულის მოხსნას. ხრახნი, რომლითაც მე დავამაგრე კონდახი, წინასწარ დავფარე “ლოქტაიტით”, რის გამოც ამით პრაქტიკულად გამოვრიცხე თოფის/რესივერის დაშლის შესაძლებლობა.  საერთოდ მე მიმაჩნია, რომ ასეთი კონდახის დაყენება, რომელიც გამორიცხავს იარაღის დაშლას არ არის მიზანშეწონილი. კარგი ტელესკოპური კონდახები აქვს Knoxx–ს, ასევე Tapco–ს და ATI-ს. პირველი უფრო მაღალი ხარისხის პროფესიონალურ მოდელებს უშვებს, მათ შორის უკუცემის მექანიკური ამორტიზატორით (90–110 დოლარი). უკანასკნელი ორი უფრო სამოყვარულო დონის არის და ფასიც შესაბამისი აქვთ (50–70 დოლარი). სამივე გამოდგება თავდაცვის იარაღზე.

დასაკეცი კონდახები (folding stock). არ ჩათვალოთ, რომ დასაკეცი კონდახი ისეთივე მოსახერხებელია ხმარებაში, როგორც ფიქსირებული კონდახები. დასაკეცი მოდელები არიან ძალიან არასრუყოფილი კონდახის შემცვლელები და მათ შორის სხვაობა არის საკმაოდ დიდი. დასაკეცი კონდახის არსებობა რა თქმა უნდა ჯობია საერთოდ კონდახის არ არსებობას, მაგრამ ბევრად ჩამოუვარდება ერგონომიკით ფიქსირებულ  და ტელესკოპურ კონდახებს. მათი ეფექტური გამოყენება ძალიან რთულია და უამრავ შეზღუდვას მოიცავს. ზოგი მოდელი უბრალოდ სახიფათოც არის. ჩემმა მეგობარმა ასე გაიხეთქა ტუჩი, ჩემი თოფიდან სროლისას, რომელსაც ლითონის დასაკეცი კონდახით იყო აღჭურვილი (ქარხნულად). სახეში მას მოხვდა სწორედაც, რომ ლითონის კონდახის ამოწეული “ზურგი”. კარგი დასაკეცი კონდახები აქვთ Uncle Mike–ს, Arms Tech-ს, ასევე ATI-ს აქვს ერთდროულად დასაკეცი და ტელესკოპური კონდახის მოდელიც, რომელი მე ძალიან რთული და გაბარიტული მეჩვენება.

საუკეთესო ვარიანტი ფიქსირებული კონდახის. Speed Feed მოდელი. კონდახში გათვალისწინებულია ადგილები ორი სათადარიგო ვაზნისთვის. ფასიც საკმაოდ დაბალია.

არსებობს კონდახები, რომლებიც არა გვერდიდან არამედ ზევიდან იკეცებიან.  ასეთი კონდახი კეტავს სამიზნე ხაზს, ხოლო გვერდიდან დასაკეცი კონდახი გამორიცხვას მაგალითად გვერდითა პატრონტაშის გამოყენებას. დასაკეც კონდახს სასურველია ქონდეს სწორი ზურგი და საიმედო კონსტრუქცია განსაკუთრებულად ადგილში სადაც კონდახი მაგრდება ტარზე. ჩემი აზრით ლითონისგან დამზადებულ დასაკეცი კონდახები უფრო გამძლეა და საიმედო ვიდრე პლასტმასისგან დამზადებულები. ყოველთვის უყურეთ დასაკეც კონდახს, როგორც “ერზაც კონდახს”, ხოლო მათი დაყენება მიზანშეწონილია თუ თქვენ გჭირდებათ თოფი, რომელიც ძირითადად უნდა იხმარებოდეს მხოლოდ პისტოლეტის ტარით და ძალიან იშვიათად კონდახის გამოყენებით. თოფი დასაკეცი კონდახით ან მის გარეშე არის ძალიან სპეციფიური იარაღი და მისი ეფექტური და უსაფრთხო გამოყენება მოითხოვს სპეციფიურ უნარჩვევებს და მომზადებას. ასეთი თოფის მომზადების გარეშე გამოყენებას შეიძლება ძალიან ცუდი შედეგები მოყვეს. მე მაინც რეკომენდაციას უწევ ყოველთვის სრულფასოვანი ფიქსირებული ან ტელესკოპური კონდახის გამოყენებას. ტელესკოპური კონდახი პრაქტიკულად ისევე მოსახერხებელია, როგორც კლასიკური, მაგრამ ამავე დროს მასზე შეიძლება დაყენდეს სალოყე, შესაძლებელია გაშლის სიგრძის რეგულირება, ზოგ მოდელზე ყენდება დამატებითი პატრონტაში. ბოლომდე ჩაკეცილი ასეთი კონდახი, ყოველთვის უფრო მოკლე იქნება ვიდრე ფიქსირებული კონდახი.

 

ასეთი დასაკეცი კონდახი არის სახიფათო გამოუცდელი მსროლელისთვის. ადგილი, რომელიც მონიშნულია ისრით, უკუცემისას ურტყავს მსროლელს სახეში. ასეთი კონდახის გამოყენებისას საჭიროა იარაღის ჭერის შეცვლა, რომ გამოირიცხოს რკინის კონდახის და სახის კონტაქტი.

გვერდითა პატრონტაში (side saddle). ჩემი აზრით ერთ ერთი საუკეთესო და სასარგებლო აქსესუარი, რომელიც შეიძლება დააყენოთ თოფზე. მე ვანიჭებ უპირატესობას TacStar-ის პროდუქციას. ის არ ღირს ძვირი, 30-45 დოლარი (გააჩნია მოდელს), არის ძალიან კარგი ხარისხსის და შესანიშნავად მუშაობს (გამოცდილია). რა თქმა უნდა არის Messa Tactical-ის პატრონტაშებიც 200 დოლარამდე ფასით, მაგრამ ჩემი აზრით ეს პროფესიონალური აღჭურვილობაა და ჩვეულებრივი ადამიანისთვის ამხელა ფასის გადახდა საჭირო არ არის.

TacStar-ის პატრონტაში. ადვილი დსაყენებლად და გამძლე. ფასიც მისაღებია.

რა უნდა იცოდეთ ასეთი პატრონტაშის შესახებ? ისინი ზრდიან თოფის სისქეს და მასას, არ არიან სწრაფად მოსახსნელი. გამორიცხავენ გვერდიდან დასაკეცი კონდახის გამოყენებას.  ცვლიან თოფის ბალანსს. ასევე გაითვალისწინეთ, რომ გრძელი 6 ვაზნიან მოდელებს შეუძლიათ ზოგ მოდელებში ხელი შეუშალონ „ცევიოს“ მოძრაობაში. გამოსავალია ან მოკლე 4 ვაზნიანი პატრონტაშის დაყენება ან „ცევიოს“ „მოდიფიცირება“ ანუ მარტივად, რომ ვთქვათ გადაჭრა.

რაც შეეხება დამატებითი ვაზნების იარაღზე დამაგრების სხვა მეთოდებს: სინთეტიკის და ტყავის კონდახზე ჩამოსაცმელი პატრონტაშები მუშაობენ, მხოლოდ თუ დამზადებული არიან პროფესიონალების მიერ. თბილისში შეკერილი სინთეტიკის პატრონტაში ვერ იჭერდა ვაზნებს და სროლისას ისინი პატრონტაშიდან დაბლა იყრებოდნენ. საჭიროა ასეთი პატრონტაშების საიმედო ფიქსაცია კონდახზე, ზონარებით, ქამრებით ან თუ სხვა გზა არ არის “ველკროს” ტიპის სამაგრებით (ე,წ, “ლიპუჩკებით”. ამას იმიტომ განვმარტავ, რომ ერთი დიდი “იარაღების და აღჭურვილობის ექსპერტისთვის” უცნობი იყო “ლიპუჩკის” “მეცნიერული” სახელი). ელასტიური პატრონტაშები ეგრევე გამორიცხეთ. ისინი უბრალოდ არ მუშაობენ.

თოფის ქამარი პატრონტაშით. დადებითი მხარეებია ვაზნების დიდი რაოდენობა, სიიაფე. უარყოფითი მხარეებია, რომ ვაზნები ქამართან ერთად იქით აქით მოძრაობენ თოფით ხელში გადაადგილებისას. ვაზნის სწრაფი ამოღება  შეიძლება პრობლემატური იყოს. არის მოდელები დახურული “პაუჩებით” და ეს ვარიანტი ყველაზე სასურველია. ის არ გამოდგება სწრაფი გადატენვისთვის მაგრამ 4–6 ვაზნას საიმედოთ შეინახავს.

უკვე ნახსენები Speed Feed ტიპის კონდახი. დადებითი მხარეებია სიმარტივე, არ ზრდის გაბარიტებს, არ ცვლის თოფის ბალანსს.  უარყოფითი მხარეებია: საჭიროა მთლიანად კონდახის გამოცვლა და იტევს მხოლოდ ორ ვაზნას.

პლასტმასის პატრონტაში დასაყენებელი ტელესკოპურ კონდახზე. მაგალითად ATI-ს აქვს ასეთი მოდელი, რომელიც პირდაპირ ყენდება მათივე ტელესკოპურ კონდახზე. მინუსები იგივეა, რაც გვერდითა პატრონტაშის.

გამოსაცვლელი “მუშკები” (Fiber-optic shotgun sights) კიდევ ერთი საკმაოდ კარგი, იაფი და ეფექტური მოდიფიკაცია. მე გამოვყოფდი TruGlo-ს და HiViz-ის პროდუქციას, მათ ოპტიკურ-ბოჭკოვან მილიანი სამიზნე მოწყობილობებს. მუშკებს, რომლებიც ხრახნით ყენდება ტრადიციული ლატუნის მუშკების ადგილას, აქვთ ფოლადის კორპუსები, კომპლექტში მოყვება სხვა და სხვა ზომის ხრახნები, რის გამოც მე არასდროს არ შემქმნია პრობლემა მათი დაყენებისას სხვა და სხვა თოფებზე. არსებობს ასევე ზევიდან ლულაზე ჩამოსაცმელი მუშკები. თითო თითო მოდელი აქვთ TruGlo-საც და HiViz-საც. უკანასკნელი მე მიმაჩნია უპირატეს მოდელად. პლასტმასა არის მუქი, არ არის პრიალა და კარგად აჯდება ლულას (ფასი 15 დოლარი). გარდა ამისა კომპლექტში მას მოყვება ოთხი ოპტიკურ–ბოჭკოვანი მილი, ორი ფერის და ორი ზომის, რომელთა გამოცვლა ადვილია და შესაძლებელია სამიზნის ლულიდან მოხსნის გარეშეც. გაითვალისწინეთ, რომ მათი დაყენებისას თუ არ ხდება მათი დამატებითი ფიქსაცია წებოთი, ისინი უნდა მიბჯენილი იყვნენ ლატუნის მუშკაზე, წინააღმდეგ შემთხვევაში ისინი სროლისას დაიძვრებიან ადგილიდან. ხრახნიანი მუშკის დაყენებისას, თუ ხრახნი ცოტათი გრძელია, საჭირო გახდება ზედმეტი ფოლადის დაქლიბვა, რომ ლულაში არ შეიქმნას დაბრკოლება. არსებობს უფრო რთული დაძვირად-ღირებული ტრიტიუმის მუშკები. ყველაზე კარგია შაშხანის ტიპის სამიზნე მოწყობილობების დაყენება, მაგრამ ეს უკვე მოითხოვს ხელოსნის ჩარევას და შესაბამისად არ ჯდება ამ სტატიის კონტექსტში. ოპტიკურ-ბოჭკოვანი მუშკები კარგად მუშაობენ, მათ შორის სუსტი განათების პირობებში, განსაკუთრებულად კარგად, როდესაც მოღრუბლული ამინდია. წლების განმავლობაში მე დაახლოებით 7 ცალი დავაყენე ჩემ თოფებზე და არც ერთთან არ მქონია პრობლემა თუ ისინი თავიდან სწორედ იყვნენ დაყენებულები. გაითვალისწინეთ, რომ აუცილებელია ფიქსატორის გამოყენება, რომ ხრახნი არ დაიშვას სროლისას. რა თქმა უნდა დაყენების საიმედოობა უნდა შემოწმდეს სროლით, ისევე, როგორც უნდა დადგინდეს შეიცვალა თუ არა მოხვედრის წერტილი. უმეტეს შემთხვევაში ცვლილებები იქნება უმნიშვნელო. არჩევანი ასეთი ტიპის “მუშკების” დიდია და ნებისმიერი თოფისთვის შესაძლებელია საჭირო მოდელის პოვნა და დაყენება.

Tru Glo-ს ლულაზე ჩამოსაცმელი მუშკა. პრიალა პლასტმასა არ მაგრდება საიმედოთ თოფზე (თუ მას წინ სტანდარტული ლატუნის მუშკა არ უყენია). კომპლექტში მოყვება მხოლოდ ერთი ოპტიკურ–ბოჭკოვანი მილი. ამ შემთხვევაში დაყენებულია ავტორის Stoeger 312-ზე.


წინა სახელური, ცევიო. პრონციპში ამ დეტალის შეცვლა ჩემი აზრით მიზანშეწონილია, თუ სტანდარტულის მაგივრად აყენებთ დეტალს, რომელიც აღჭურვილია უნივერსალური სამაგრებით ან სპეციალური სამაგრით ფანარისთვის. ან თუ გნებავთ, რომ თოფი ესთეტიკურად კარგად გამოიყურებოდეს (მაგალითად არ ქონდეს ტაქტიკური ტელესკოპური კონდახი და ხის სანადირო ცევიო).  ასევე მიმაჩნია, რომ რეზინის Hogue-ს ცევიო ყველაზე ერგონომიული და მოსახერხებელია (Hogue Overmolded Forend, ფასი 20 დოლარიდან). ის რბილი მაგრამ მყარი რეზინისგან არის დამზადებული და საკამოდ დაბალ პროფილიანია. ვერტიკალურ სახელურიანი  ”ცევიოს” გამოყენება მიზანშეწონილია მხოლოდ ძალიან კომპაქტურ თოფებზე, გრძელ ლულიან მძიმე თოფზე ვერტიკალური სახელურის გამოყენება იქნება საკმაოდ მოუხერხებელი. აუცილებლად დარწმუნდით, რომ ცევიო, რომელსაც ყიდულობთ ყენდება არა მხოლოდ კონკრეტული მწარმოებლის თოფზე, არამედ საჭირო კონკრეტულ მოდელზეც.

საუკეთესო წინა სახელური. Surefire 618. ფასი 350 დოლარიდან. გამომდინარე იქიდან, რომ პომპის გამოყენებისთვის ორივე ხელია საჭირო, ფანრის პირდაპირ თოფზე დაყენება არის ერთ ერთი ყველაზე სასარგებლო მოდიფიკაცია.  თუმცა არსებობს პრობლემის მოგვარების უფრო იაფი ვარიანტებიც, ვიდრე ამ სურათზეა ნაჩვენები.

ლულის რადიატორები (heat shield). თუ ისვრით ბევრს და ინტენსიურად ლულის რადიატორი იქნება კარგი მოდიფიკაცია. გარდა იმისა, რომ ის იცავს ხელს დამწვრობისგან ის ასევე უზრუნველყოფს ჰაერის ცირკულაციას ლულის ირგვლივ და უფრო ინტენსიურად აგრილებს მას. პრობლემა ის არის, რომ კონკრეტულ თოფზე რადიატორის შოვნა შეიძლება ძნელი იყოს. საუკეთესო მოდელები აქვს მოსბერგს. (ფასი 50 დოლარამდე) ის საიმედოდ ფიქსირდება ორი ხრახნით და დამატებითი ბჯენით. მისი დაყენება არ მოითხოვს დიდ შრომას, თუმცა ყურადღებით უნდა იყოთ, რომ ბჯენი გადაჭრათ საჭირო ადგილას (კომპლექტში ის მოდის ყველაზე გრძელი ვარიანტისთვის). მიაქციეთ ყურადღება რადიატორის დაფარვას, ის სასურველია, რომ ემთხვეოდეს თოფის დაფარვას. დაფარვის ტიპი თითქმის ყოველთვის მითითებულია პროდუქტის აღწერილობაში.

აქ მე ვიჩქარე და ბჯენი არასწორედ დავამოკლე, მიუხედავად ამისა სროლისას რადიატორი არ დაიძრა. შესანიშნავი დიზაინია. (წითლად მონიშნულია ადგილი სადაც უნდა განლაგებულიყო ბჯენი).

მჭიდის დამაგრძელებლები (magazine extension). თუ გსურთ  გაზარდოთ მჭიდის ტევადობა, მაშინ ეს შესაძლებელია მჭიდის დამაგრძელებლის საშუალებით. პოპულარულ თოფის მოდელებზე ასეთ დამაგრძელებს ადვილად იშოვით და თანაც ვაზნების სასურველ რაოდენობაზე გათვლილს.  სასურველია იყიდოთ ქარხნული მოდელი და დაფარვით, რომელიც ემთხვევა მჭიდის დაფარვას. გაითვალისწინეთ, რომ ჩემთვის გაუგებარი მიზეზით რემინგტონის მჭიდებს ბოლოში აქვთ ისეთი კონსტრუქცია, რომელიც ხელს უშლის ზამბარას მოძრაობაში ასეთი დამაგრძელებლის დაყენების შემდეგ. ამიტომაც თუ თქვენ რემინგტონზე  ეს პრობლემა წარმოიქმნა  საჭიროა ეს ადგილები დაქლიბოთ და ისე დააყენოთ დამაგრძელებელი. სასურველია ასევე მჭიდის დამაგრძელებელი “გადააბათ” დამატებით ლულას. ეს ზრდის თოფის კონსტრუქციის სიმკვრივეს და იცავს მჭიდს დაზიანებისგან.

დაგრძელებული მჭიდის და ლულის დამატებითი “გადაბმა” ხორციელდება სპეციალური დეტალით (barrel clamp). ამ შემთხვევაში დეტალზე ასევე არის განლაგებული უივერის უნივერსალური სამაგრი. (ფასი 20–დან 50 დოლარამდე)

ფანარების დაყენების მრავალი ოფცია არსებობს, მათ და კონკრეტულად ტაქტიკურ ფანრებს მე განვიხილავ ცალკე სტატიაში.

ქამრები და საქამრე სამაგრები (shotgun sling, sling swivels, sling mount). აქ მე რამე კონკრეტული რჩევებისგან თავს შევიკავებ. ქამრის არჩევანი და მისი დამაგრება თოფზე არის დამოკიდებული თოფის გაბარიტებზე, დანიშნულებაზე და იმ სიტუაციების სპეციფიკაზე სადაც უნდა გამოყენებულ იქნას თოფი. მოგახსენებთ მხოლოდ ჩემ პირად მოსაზრებას. მოკლე და დასაკეც კონდახიან თოფებზე, ისევე, როგორც თოფებზე კონდახის გარეშე ჩემი აზრით ერთ წერტილიანი ქამარი უფრო მოსახერხებელია. საშუალო და გრძელ მოდელებზე ჩემი აზრით მიზანშეწონილია შუალედური საქამრის დაყენება.  ის უფრო კომფორტულს გახდის თოფს ტარებისას. მძიმე და გრძელი ტაქტიკური თოფების შემთხვევაში საუკეთესო ვარიანტია სამ წერტილიანია ქამრის გამოყენება.  ქამრების არჩევა და მიმოხილვა ცალკე თემას წარმოადგენს და ამ სტატიაში არ განიხილება. სტანდარტულ საქამრეებს რაც შეეხება (sling swivels) პირადად მე მიმაჩნია, რომ Blackhawk-ის 10 დოლარიანი საქამრეების სავსებით საკმარისია (BLACKHAWK! Lok-Down ).

“შუალედური საქამრე”, გაცილებით უფრო მოსახერხებელს ხდის თოფის ტარებას და გამოყენებას, ვიდრე კონდახის ბოლოს დამაგრებული საქამრე. შესაძლებელია, როგორც ერთ წერტილიანი ქამრის ასევე ორ და სამ წერტილიანი ქამრის ეფექტური გამოყენება. ასეთი საქამრე არის ჩემი აზრით აუცილებელი გრძელ თოფებზე.

 

რა რჩევა შეიძლება მოგცეთ დამატებით? თუ ყიდულობთ ინტერნეტით ყოველთვის დაკვირვებით წაიკითხეთ პროდუქტის აღწერილობა.  თუ საიტი ამის საშუალებას იძლევა ნახეთ მომხმარებლების გამოხმაურებები და პროდუქტის მიმოხილვები, იქ შეიძლება ძალიან სასარგებლო დამატებითი ინფორმაცია იყოს. დაიხმარეთ ინტერტენტი, რომ ზუსტად გაიგოთ რას უკვეთავთ, დაყენდება თუ არა ეს ნაწილი კნკრეტულად თქვენი მოდელის თოფზე და ასე შემდეგ. გარდა ამისა მიაქციეთ ყურადღება, რომ აქსესუარები ერთმანეთს მუშაობაში ხელს არ უშლიდეს. მოდიფიკაციების თემა საკმაოდ ვრცელია და მათი სრილყოფილი, ყოვლის მომცველი მიმოხილვა ერთ სტატიაში შეუძლებელია, ამიტომ მე შევეცადე გამემახვილებინა ყურადღება ყველაზე მნიშვნელოვან მომენტებზე, იმაზე, რაც მე პირადად გამოვცადე ჩემ თოფებზე.

 

წარმატებებს გისურვებთ,

 

Shooter

 

 

ისრაელის პისტოლეტიდან საბრძოლო სროლის სტილის შესახებ

February 22nd, 2012

როდესაც გადავწყვიტე ამ თემაზე სტატიის მომზადება, თავდაპირველად მინდოდა მხოლოდ შემომეთავაზებინა მოკლე ისტორიული ექსკურსი და ამ სტილის ძირითადი ელემენტების აღწერა. იმისთვის, რომ ადამიანს ვინც ამ სტატიას წაიკითხავდა შექმნოდა წარმოდგენა იმაზე თუ რას წარმოადგენს ეს ე.წ. სტილი, როგორ შეიქმნა და რა ელემენტებისგან შედგებოდა.  პრინციპში აქამდე, რაც მე წამიკითხავს ამ სტილზე იყო ევგენი სოროკინის (ამ სტილის ადეპტის) საკმაოდ ვრცელი ნაშრომი, რომელიც მე მქონდა ჯერ კიდევ დაახლოებით ასე 7-8 წლის წინ ”დაქსეროქსებული” ჟურნალ Soldier Of Fortune რუსული რედაქციის ნომრიდან.  ასევე ამას დაუმატებდი რამოდენიმე ძველ ვიდეორგოლს, რომელიც ეხებოდა ამ სტილის აღწერას.

რამოდენიმე თვის წინ მე დავიწყე უფრო ვრცელი მასალების უფრო საფუძვლიანი ძიება. ასევე მივმართე კონსულტაციისთვის ჩემ უცხოელ მეგობრებს ისრაელიდან. რადოდენიმე მათგანი არის სროლის ინსტრუქტორი მრავალწლიანი ნამსახურეობით და საბრძოლო გამოცდილებით. მათი აზრი ასევე იქნა გათვალისწინებული ამ სტატიის მომზადებისას.  მუშაობის პროცესში მე მივხვდი, რომ თავისთავად ერთი სტატიის ფარგლებში, რამე „სროლის სტილის“ მიმოხილვა შეუძლებელია და მეორე: რეალურად მე ვერ შევძელი „გამეშიფრა“ ეს სტილი, იმიტომ, რომ მე ვერ მოვიძიე ვერც სანდო ინფორმაციის წყარო და ვერც ვიპოვე რაიმე დამაჯერებელი. სტატიას ვერ ვასრულებდი. არ ვიცოდი რაზე დამეწერა. ყველაფერი გაცილებით რთული აღმოჩნდა, ვიდრე მე თავიდან მეგონა. საჭირო გახდა უამრავი წერილის, თემის წაკითხვა და ათობით ვიდეორგოლების და სტატიების ანალიზი. მაინც სამწუხაროდ რამე კონკრეტულის დადგენა პრაქტიკულად შეუძლებელი გახდა, აზრების და შეხედულებების სიმრავლის გამო, ისევე როგორც სანდო წყაროეების არ არსებობის გამო. ძალიან მალე სტატიაზე მუშაობისას მე ჩიხში შევედი.  ამიტომაც ეხლა მხოლოდ ისღა დამრჩენია, რომ გაგაცნოთ ის ძირითადი, რაც ამ სტილს ან თუ გნებავთ სკოლას ახასიათებს, ის, რაც მე მეტნაკლებად სანდოდ მივიჩნიე. ჩავთვალე, რომ სტატია უნდა დამესრულებინა. თუნდაც მხოლოდ იმ მასალების გამოყენებით, რაც მე მოვიძიე.  ისრაელის საბრძოლო სროლის სტილი ან ალბათ უფრო სწორედ მომზადების მეთოდიკა არსებობს ნამდვილად, უბრალოდ ის რამდენადაც ბანალურად არ უნდა ჟღერდეს ან გასაიდულოებულია ან უბრალოდ რაიმე ჩამოყალიბებული მეთოდიკა კონკრეტულ დოკუმენტში აღწერილი არ არსებობს, ხოლო ძალოვანი სტრუქტურების სასწავლო ცენტრები იყენებენ, რაღაც საერთო საფუძველს, მომზადების პრინციპების ერთობლიობას და მოთხოვნებიდან გამომდინარე მათ საფუძველზე აგებენ საკუთარი მომზადების პროგრამებს. ამათგან დამოუკიდებლად მოქმედებენ კერძო სასწავლო სკოლები, როგორც ისრაელში ასევე მიმოფანტული მსოფლიოს სხვა და სხვა კუთხეებში, რომლებიც ასევე ასწავლიან ამ სტილს ყველა მსურველს.

ჯერ უნდა განიმარტოს რა იგულისხმება ზოგადად Israel Combat Point Shooting-ის ”სტილის” ქვეშ.  ჩემი აზრით ეს არ არის სროლის კონკრეტული ტექნიკა, ილეთების ერთობლიობა გასაგებად ჩამოყალიბებული რაიმე კონკრეტულ დოკუმენტში/სასწავლო პროგრამაში. ეს ალბათ უფრო წააგავს დოქტრინას, რომელიც მიზნად ისახავს სწრაფად მოამზადოს არიფისგან საშუალო დონის მსროლელი, რომელიც ეფექტურად იმოქმედებს ისრაელის ტერიტორიაზე იმ სპეციფიურ სცენარებში, რომლებსაც ყველზე ხშირად აქვთ ადგილი  ამ ქვეყნის ტერიტორიაზე. ეს მომზადების მეთოდიკა ან დოქტრინა, რომელიც გაჩნდა 70-ან წლებში სავარაუდოთ დაფუძნებულია ფეირბერნის, საიკსის და ეპლგეიტის საბრძოლო სროლის სისტემებზე ანუ წარმოადგენს ე.წ. ინსტინქტური სრლოლის ტექნიკას, როდესაც პრაქტიკულად არ ხდება სამზინე მოწყობილობების გამოყენება.  ამ სტილის შექმნისას გამოყენებულია ადაიანის ბუნებრივი კინემატიკის და სტრესის დროს ტიპიური ქცევის მოდელები, იმისთვის, რომ გაიზარდოს უკიდურესი სტრესის პირობებში სროლის ეფექტურობა. უმეტესობა აღწერილობების მიხედვით  სამიზნე მოწყობილობების გამოყენება არ ხდება (რაც ცოტა უცნაურია). ეს მეთოდიკა ისრაელში პირველად სისტემატიზირებულია სავარაუდოთ დევიდ ბეკერმანის მიერ, სავარაუდოთ ისრაელის სპეცსამსახურების დაკვეთით. სავარაუდოთ, იმიტომ, რომ ყველაფერი რაც ეხება პერსონალის საცეცხლე მომზადებას ძალიან სპეციფიურ დაწესებულებებში არის გასაიდუმლოებული და არავინ არ დაგიწყებთ ამაზე ღიად საუბარს.  კონკრეტულად მე, ვერ შევძელი მომეძებნა, რამე ოფიციალური ინსტრუქცია ან დოკუმენტი, რომელიც ასახავდა ამ მეთოდით მომზადების ძირითადად პრინციპებს.  მაშინ როდესაც მაგალითად რუსული Наставления По Стрелковому Делу და ამერიკული  Field Manuals ხელმისაწვდომია ინტერნეტით და საკმაოდ ვრცლად აღწერენ მომზადების პროცესს.  როგორც ამიხსნეს, ინფორმაცია გადაიცემა ზეპირად, ეს კიდე გარკვეულ შეკითხვებს ბადებს და ხსნის იმ ფაქტსაც, რომ აქ საქმე გვაქვს რაღაც დოქტრინასთან ან ფილოსოფიასთან (ვიცი, რომ ძალიან ბევრ განმარტებას ვხმარობ, მაგრამ სხვა გზა არ მაქვს) და არა სისტემასთან.  ის რაც გადადის ზეპირად ავტომატურად იცვლება, გადატანების რაოდენობის ზრდასთან, და ასეთი სახის ცვლილებები შეიძლება სულაც არ იყოს ევოლუციური. ანუ ეს ცვლილებები, ყოველთვის არ არის სასიკეთო. ამ ცვლილებების განხორციელების პროცესში, სხვა და სხვა დროს თანამშრომლები ტოვებენ თავიანთ სამსახურს/ნაწილებს და გადადიან საკმაოდ მომგებიან კერძო სექტორში, ანუ ხდებიან საცეცხლე მომზადების ინსტრუქტორები კერძო სკოლებში, რომლებიც მე ვახსენე სტატიის დასაწყისში.

დაუბრუნდეთ დევიდ ბეკერმანს, რომელიც ითვლება ამ სისტემის/დოქტრინის ფუძემდებლად ისრაელში.  თავის დროზე ის იბრძოდა ევროპაში მეორე მსოფლიო ომის დროს უილიამ დონოვანის (ასევე ცნობილი, როგორც ”ცენტრალური სადაზვევრვო სააგენტოს” მამა) ახლად შექმნილი სტრატეგიული ოპერაციების სამსახურში, რომელიც ატარებდა სპეციალურ ოპრაციებს ევროპის ტერიტორიაზე. ომის შემდეგ ის აშშ-დან მიემგზავრება ისრაელში, სადაც იწყებს მუშაობას ახალი სროლის ტექნიკაზე, რომლიც იქნება სწრაფი შესწავლაში და მისცემს საშუალებას მალე და მასიურად მოამზადოს მსროლელები. 1952 წელს ბეკერმანი იყო ისრაელის ოლიმპიურ სასროლოსნო გუნდშიც, თუმცა რაიმე მიღწევები სპორტში მას არ გააჩნია.

დეივ ბეკერმანი ახდენს მის მიერ შემუშავებული სასროლოსნო დგომის დემონსტრირებას. ხელში მას უჭირავს ერთ დროს ისრაელში პოპულარული მცირეკალიბრიანი პისტოლეტი Beretta 71.

უნდა ავღნიშნო, რომ ის რაც დღეს ისაწევლება კერძო სკოლებში ისრელის სტილის სახელით და ის რაც ისწავლება ისაელის სპეცსამსახურებში არის სავარაუდოთ განსხვავებული რამეები. როგორც მე ამიხსნეს უმეტესობა სკოლების, რომლებიც ამ სტილს ასწავლიან არიან დაფუძნებული ისრაელის სპეცსამსახურების ყოფილი თანამშრომლების მიერ და მათ მიერ არიან დაკომპლექტებულები. აღნიშნული კი არ ნიშნავს ავტომატურად, რომ ამ სკოლებში ეს ტექნიკა ისწავლება სრულყოფილად. ისევე, როგორც ინსტრუქტორები არიან უბრალოდ ასე, რომ ვთვქათ ჯარისკაცები/ოპერატორები და არა ინსტრუქტორები. მათ არ გააჩნიათ საკმარისი კვალიფიკაცია, რომ სათანადო დონეზე გადასცენ ცოდნა კურსანტებს და უზრუნველყონ სასწავლო პროცესის ორგანიზება. შესაბამისად მომზადების ხარისხი თითქმის ყოველთვის არის განსხვავებული და ალბათ არადამაკმაყოფილებელიც.  პრაქტიკულად ის რაც ისაწავლება ასეთ სკოლებში არის ნაზავი, ორიგინალური მომზადების მეთოდიკის, რომელიც გადაეცემა ”ჯარისკაცს” კონკრეტულ სტრუქტურაში მომზადების გავლისას და საკუთარი იმპროვიზაცია. აღნიშნული სკოლები ძალიან წარმატებულად მოქმედებენ ლათინურ ამერიკაში, აზიაში (მათ შორის ყოფილ სსრკ-ს რესპუბლიკებში) სავარაუდოთ აფრიკაში.  ევროპაში და ამერიკაში საკმაოდ მწირად არიან წარმოდგენილი. ჩემი აზრით ადგილი აქვს ისრაელის, როგორც მებრძოლი ქვეყნის რეპუტაციის, ბრენდის სახით გამოყენებას, რაც უზრუნველყოფს კლიენტების სტაბილურ მოზიდვას. მე არ ვიძახი, რომ ასეთი სკოლები არიან ერთადერთი, რომლებიც დაბალი ხარისხის მომზადბას სთავაზობენ თავის მოწაფეებს, უბრალოდ ასეთი დაწესებულებების აბსოლუტური უმეტესობა  დიდი ალბათობით სწორედაც ასეთია. ნებისმიერი სასროლოსნო მეთოდიკის შემადგენელ ნაწილს წარმოადგენს ამ მეთოდიკის ეფექტურობის ანალიზი, რამდენად მუშაობს ეს ტექნიკა რეალურ შეტაკებებში, საჭიროა შემთხვევების ანალიზი, სტატისტიკა.  დარწმუნებული ვარ ისრაელის სპეცსამსახურების შიგნით ეს ანალიზი ხდება.  მისი ”სამოქალაქო” განშტოების ანალიზი პრაქტიკულად შეუძლებელია. დასრულდა ერთი პროგრამა, საფასური გადახდილია, დაიწყება მორიგი ნაკადის მომზადება. არავინ ასეთ „კანტორებში“ არ აიტკიებს თავს ზედმეტი  ფიქრებით.  განსხვავებები ტექნიკაში ორ ერთი და იგივე ისრაელის სტილი შემასწავლებელ სკოლას შორის შეიძლება იყოს ძალიან დიდი. საკმარიია ეწვიოთ მათ საიტებს და წიკითხოთ მოკლე აღწერილობები, რომ დაინახოთ რადიკალური სხვაობები უკვე იმის ახსნაში თუ საერთოდ რას წარმოადგენს ეს სტიილი, ხოლო როდესაც საქმე მიდის უშუალოდ სწავლების პროცესამდე ეს განსხვავებები კიდევ უფრო რადიკალური ხდება. ასეთ ფონზე იმის ანალიზი და მუშაობს და რა არა უბრალოდ შეუძლებელია ან ეს იქნება მხოლოდ თეორიული და ზედაპირული ანალიზი.

რა ვიცით ჩვენ მომზადების ამ მეთოდიკაზე? რა არის მეტ ნაკლებად საერთო? რისი დადგენა მოვახერხე მე? ძირითადი საერთო პრინციპები შემდეგია: ახლო მანძილებზე სროლა ერთი ხელიდან უკეთესია ვიდრე ორი ხელიდან; რაც უფრო ახლოა სამიზნე მით უფრო სწრაფია სროლა, რა უფრო შორს არის მით უფრო ნელია; იარაღის ჭერა და სასხლეტის დამუშავება ერთვაროვანია ყოველთვის; მსროლელის სხეული არის პლატფორმა, რომელიც ფარავს 180 გრადუსიან სექტორს მის წინ; სროლისას მსროლელის არ მოძრაობს; სროლა სამიზნეზე გრძელდება სანამ სამიზნე არ შეწყვეტს მოქმედებებს.

ტიპიური დგომი, რომელიც გამოიყენება სროლისას. სურათის წყარო www.combatconcepts.info

ტექნიკას რაც შეეხება, ძირითადი ელემენტები, რომლებიც ახასიათებს მას არის: ფართედ გაშლილი ფეხები, (დამხმარე ხელის მხარეს ფეხი, ნახევარი ნაბიჯით წინ არის), დაწეული დაბლა ტანი, წინ ბოლომდე გაშლილი ხელები.  პისტოლეტის გადატენვა სახის წინ, იდაყვები მაღლა არის აწეული, იარაღი იხრება 90 გრადუსით და დამხმარე ხელი ამოძრავებს საკტს.  მუდმივი ვიზუალური კონტროლი სავაზნის და იარაღის.  სროლა ხორციელდება მხოლოდ თავში (ერთი ვერსიით) ან მასის ცენტრში (მეორე ვერსიით). თუ სროლა ხორციელდება ერთი ხელით, მეორე ხელი გვერძე არის გაშლილი ან მაღლა აწეული.  დამხმარე ხელის ეს მდგომარეობა ჩემთვის იყო აუხსნელი და რამოდენიმე ახსნა აღმოვაჩინე.  ეს არის საკუთარი თავის იდენტიფიცირება, როგორც მეგობარის და არა მტერის. ხელი გამოიყენება ორიენტაციისთვის და როგორც სადგარი ვიწრო ადგილებში, დერეფნები, ტრანსპორტი და ასე შემდეგ.

თითქმის ყველა სკოლისთვის რომელიც ამ სტილს ასწავლის არის დამახასიათებელი იარაღის 90 გრადუსით ატრიალება, საკეტის და სავანზის ვიზუალური კონტროლის განხორციელებით. ეს ეხება, როგორც პისტოლეტს ასევე გრძელ იარაღს. მიზეზი? მსროლელი რწმუნდება, რომ საკეტი ჩაკეტილია, იარაღი მზადაა შემდეგი გასროლისთვის. ანუ ერთ ერთი ტაქტიკუი ვარჯიში ასე გამოიყურება: მსროლელი ხედავს სამიზნეს, ხმამაღალი ყვირილით ტერორისტი! იღებს იარაღს ბუდიდან, იხრება მუხლებში, ტენის პისტოელტს სახის წინ (ლულა უმიზნებს საფრთხეს, იდაყვები მაღლა არის აწეული),  ახორციელებს სწრაფი გასროლების სერიას, ამოწმებს ვიზუალურად იარაღს, იწყებს სამიზნისკენ სირბილს, გადადის მოკლე ნაბიჯებზე და ამუხრუჭებს სხეულს ფეხი ქუსლებით, ისევ იხრება მუხლებში და აგრძელებს სროლას, სანამ სამიზნე არ განადგურდება.  იარაღის ვიზუალური კონტროლი ხორციელდება ასევე სროლის შეწყვეტის შემდეგ. სამწუხაროდ შეუძლებელი ხდება ისეთი ელემენტების ანალიზი, როგორებიიც არის იარაღის ჭერა, სასხლეტის დამუშავება, დამიზნების მეთოდი.

უცხოელი სპეციალისტებისთვის, ისარელის მეთოდიკა ასევე ნიშნავს იმას, რომ იარაღის ტარება ხდება ცარიელი სავაზნით.  მას კიდე ეძახიან ისრაელის ტარების მეთოდს. მუდმივი კონტროლი სავაზნის, აიხსნება იმით, რომ მემბრძოლმა სულ უნდა აკონტროლოს იარაღის მდგომარეობა. რა საჭიროა ასეთი ყურადღების გამახვილება სავაზნის მდგომარეობაზე? პირველი: უსაფრთხოება; მეორე: დარწმუნება იმაში, რომ იარაღმა არ გაჭედა და მზადაა სროლისთვის.  უკანასკნელი კი აიხსნება იმით, რომ იმ დროს, როდესაც ეს მეთოდიკა იქმნებოდა ”პარკი” პისტოლეტების ჯარში, პოლიციაში და სპეცსამსახურებში იყო მოძველებული, მოიცავდა სხვა და სხვა მოდელების იარაღებს და გართულებული იყო მათი მომსახურება და სათანადო ტექნიკური მდგომარეობის უზრუნველყოფა. შესაბამისად იარაღი უბრალოდ  ხშირად ჭედავდა და პასუხი ამაზე იყო არა იარაღის ნორმალური ტექნიკური მდგომარეობის უზრუნველყოფა, ”პარკის” უნიფიკაცია, გადაიარაღება ან სწორი მომსახურების უზრუნველყოფა, არამედ პირდაპირ პისტოლეტის გამოყენების ტაქტიკის შეცვლა.  ამის გამო არავინ არ ატარებდა იარაღს ვაზნით სავაზნეში. გაუმართვაი გაცვეთილი იარაღის შემთხვევაში ეს უბრალოდ სახიფათოა. აღნიშნული პროცედურა, გამოიყენება ნებისმიერი იარაღიდან სროლისას, და შესაძლებელია თავად ნახოთ პრაქტიკულად ყველა ვიდეო ჩანაწერებზე, რომლებიც ასახავენ ისრაელის სპეცდანიშნულების რაზმების წვრთნებს.  ასევე იარაღის ასეთი ხშირი გადამოწმება განპირობებულია რთული პირობებით, რა დროსაც ხდება იარაღი გამოყენება. სიცხე, ქვიშა და ასე შემდეგ ….  სასროლეთის პირობებში ეს ნონსენსად მოგეჩვენებათ, მაგრამ ახლო ბრძოლაში რთულ კლიმატურ პირობებში, იარაღის მდგომარეობის მუდმივი კონტროლი უკვე აღარ ჩანს ასეთ უაზრო იდეად.

დღეს გამომდინარე იქიდან, რომ ისრაელის ჯარი და სპეცსამსახურები რუტინულად ებრძვიან ტერორიზმს და ამარცხებდნენ არც ისე შორეულ წარსულში მრავალ არაბულ ქვეყანას სამხედრო კონფლიქტებში, ყველაფერი რაც უკაშირდება ისრაელის ჯარს და სპეცსამსახურებს ავტომატურად ხდება ადვილად გასაყიდი ბრენდი. რეალობა გახლავთ ის, რომ ამ სარეკლამო ხმაურის უკან ხშირად არ იმალება არაფერი უნიკალური და დღმდე გაუგონარი.  ისრაელის ჯარის და ზოგადად თავდაცვის სისტემის შიგნით იმალება უამრავი პრობლემა და ბოლო წლებია კიდევ საკამოდ სახიფათო ტენდენციებიც გამოიკვეთა. რაც ძალზედ ნეგატიუარად აისახება  ჯარის ბრძოლისუნარიანობაზე.  ბოლო სამხედრო ოპერაციამ ლივანში მხოლოდ დაადასტურა სერიოზული პრობლემების. ის რაც მუშაობდა „ოკუპირებულ ტერიტორიებზე“ დილეტანტი ტერორისტების და მეამბოხეების წინააღმდეგ, აშკარად არ გამოდგა  ხარისხობრივად უფრო მაღალ ძალასთან დაპირისპირებაში. დაპირისპირებაში  შედარებით კარგად მომზადებულ და მოტივირებულ ძალასთან, რომელსაც წარმოადგენს მოძრაობა „ხეზბოლა“ და მისი სამხედრო ფრთა.  ეს ყველაფერი პრაქტიკულად არ ჩანს შეუიარაღებელი თვალისთვის, მაგრამ საკმარისია უფრო ღრმად ჩაწვდეთ ამ საკითხს და მრავალ დიდი და სახიფათო პრობლემებს დაინახავთ, რომელთა განხილვა ეხლა, ამ სტატიაში ძალიან შორს წაგვიყვანს.

გარდა ამისა, თემას, რომ დაუბრუნდე, უნდა ცალკე ავღნიშნო, რომ პისტოლეტის თემა ისარელში თუ შეიძლება ასე ვთქვათ არის არასრულყოფილად გახსნილი. პისტოლეტის ფლობა საკმაოდ შეზღუდულია ისრაელის ტერიტორიაზე, ტარების უფლების მოპოვება უკავშირდება მრავალი ბიუროკრატიული ბარიერების გადალახვას. სასროლოსნი ინფრასტრუქტურა ძალიან ღარიბია. პრაქტიკული სროლის დისციპლინები მიუწვდომელია „ფართო მასებისთვის“ მაღალი ფასების გამო. ხოლო პისტოლეტიდან სროლის ტექნიკა და ზოგადად პისტოლეტის როლი ფეხოსნის, სპეცრაზმელის, მცველის, პოლიციელის შეიარაღებაში არ არის ბოლომდე გარკვევით ჩამოყალიბებული. ზოგ სპეცრაზმში პისტოლეტი საერთოდ არ არის შეიარაღებაში და არც ისწავლება მისი გამოყენება (მაგალითად საარმიო სპეცრაზმ „ეგოზში“ დანამდვილებით ვიცი, რომ პისტოლეტიდან სროლა საერთოდ არ შედის საცეცხლე მომზადების პროგრამაში).  ისტორიას თუ გადავხედავთ ასევე დავინახავთ, რომ სპეცსასმახურებშიც კი პისტოლეტის დანიშნულება და შესაძლებლობები  ბუნდოვნად ესმოდათ. 1973 წელს მოერიშე რაზმი, რომელსაც უნდა გაეთავისუფლებინა ბელგიური საბენას ავაიალაინერი (ოპერაცია იზოტოპი), მიიღო პისტოლეტები უშუალოდ ოპერაციის დაწყებამდე, და ეს იყო …… ბერეტა 71, მცირეკალიბრიანი „ჯიბის“ პისტოლეტები.

ყველაფერი ამის ფონზე მე კიდე უფრო დიდი პატივისცემის გრძნობა გამიჩნდა ამ პატარა ქვეყნის და მისი ხალხის მიმართ. მიუხედავად ყველაფრისა, არასაკმარისი ფინანსირების, არასაკმარისი რაოდენობის იარაღის და აღჭურვილობის, პრაქტიკულად მხოლოდ პირადი სიმამაცის და ინიციატივის ხარჯზე ისინი ქმნიდნენ ისტორიას და ამარცხებდნენ უფრო მრავალრიცხოვან მტერს. 1973 წელს ბელგიურ ლაინერში  შეჭრილი ჯიბის ბერეტებით შეიარაღებული სპეცრაზმელები (მათ შორის მომავალი პრემიერ მინისტრი ეხუდ ბარაკი) შევიდნენ ისტორიაში, როგორც ავიალაინერის გათავისუფლების საუკეთესო იერიშის განმახორციელებლები. ისრაელის ავიაკომპანიის „ელ ალის“ მცველი მორდეხაი რახამიმი ასეთი ჯიბის ბერეტით შეიარაღებული მარტო გაუმკლავდა სამ ტერორისტს ციურიხის აეროპორტში,  მოკლა ერთი ტერორისტი და ორი დააკავა. ერთი კაცი 8 ვაზნიანი ჯიბის „გეკოთი“ სამი ყუმბარებით და კალაშნიკოვებით შეიარაღებული ფანატიკოსის წინააღმდეგ. ასეთი პრეცენდენტების ფონზე ჩვენგან მუქთად წაღებული,  დამწვარი და განადგურებული ძვირადღირებული ტექნიკა და გაუთავებელი საუბრები ტაქტიკურ უკან დახევებზე და სტრატეგიულ გადაჯგუფებებზე, რუსეთის ჭეშმარიტი სახის გამოჩენაზე,  კიდე უფრო უაზროდ და უადგილოდ მეჩვენება…..

ისრაელის საბრძოლო სროლის მეთოდიკასთან დაკავშირებული მასალების შესწავლამ მე პირადად არ მანახა რაიმე განსაკუთრებული საიდუმლო და თავისთვის გადამალული სუპერ ტექნიკა. პირიქით, ის რაც მე დავინახე არის საშუალო სტატისტიკური ადამინისთვის მაქსიმალურად მოკლე ვადებში მინიმალურად საჭირო უნარჩვევების გადაცემის მეთოდიკა, მარტივი და ზომიერად ეფექტური, მორგებული ისრაელის პირობებზე. მომზადების ფილოსოფია, რომელიც იქმნებოდა ფაქტორების გათვალისწინებით, რომელთა უმეტესობა გამოსწორებადი იყო. არადამაკმაყოფილებელი ინფრასტრუქტურა, მოძველებული და ამორტიზირებული არსენალები და ასე შემდეგ.  ნუ ჩამითვლით ამას ამ სისტემის კრიტიკად.  ყველა სისტემა ყალიბდება კონკრეტული მიზნებისთვის და კონკრეტული პირობების გათვალისწინებით. მეთოდიკა, რომელზეც მე ეხლა ვსაუბრობ ამ მხრივ კარგია, და საკმარისიც არის.  რაც შეეხება კერძო სკოლებს, რომლებიც ასწავლიან ამ ტექნიკას, რომელსაც ისრაელის სტილს უწოდებენ, გამომდინარე იქიდან, რომ მე ვერ აღმოვაჩინე ვერც ერთი პრაქტიკული სახელმძღვანელო, ხოლო  ასეთი სკოლები, ამ მეთოდიკის განსხვავებულ ინტერპრეტაციებს სთავაზობენ, გამოდის, რომ ისარელის საბრძოლო სროლის მეთოდი/სტილი არის უბრალოდ ბრენდი, რომელსაც იყენებენ საშუალო (უკეთეს შემთხვევაში) სასწავლო ორგანიზაციები. ხოლო ისრაელის ჯარის და სპეცსამსახურების ბრწყინვალე საბრძოლო ბიოგრაფია და რეპუტაცია უზრუნველყოფენ ახალი რეკრუტების მოზიდვას. ეს კიდე ნიშნავს ასეთი ცენტრების მფლობელების მოგების ზრდას.

 

 

Parabellum–ი და 1907 წლის დიდი გამოცდები სპრინგფილდში

February 17th, 2012

მოგეხსენბად ჩემი ბლოგი არის დამოუკიდებელი პროექტი და აქიდან გამომდინარე მე აბსოლუტურად თავისუფალი ვარ ჩემი აზრის გამოხატვაში. ალბათ ასევე იმის გამო, რომ მე არ დავეძებ პოპულარობას მასებში, ჩემთვის არ არის პრობლემა გამოვთქვა „არაპოპულარული“ აზრები და შესაბამისად, არც ის არის პრობლემა, რომ დავწერო ნეგატიური სტატიები იარაღზე, რომელიც მე არ მომწონს ან ჩემი აზრით არ არის კარგი.  ნეგატიურ სტატიებს „ფუ ეს რა ნაგავი იარაღია“ ჟანრიდან, თქვენ ვერსად ვერ წაიკითხავთ (ლიტერატურაში), იმიტომ, რომ იარაღის მწარმოებლები ეგრევე უჩივლებენ იმ გამოცემას, სადაც ასეთი მეამბოხე ავტორი მოღვაწეობს. როდესაც დაახლოებით 1990 წელს მასად აიუბმა დაწერა სტატია იმ დროისთვის ახალ და უჩვეულო ავსტრიული გლოკის პისტოლეტებზე, მან ყურადღება გაამახვილა, რამოდენიმე მისი აზრით სუსტ მხარეზე, რაც ამ პისტოლეტებს გააჩნდა. ამას მოყვა დიდი სკანდალი, რომლის შედეგად გლოკის აშშ-ის წარმომადგენლობის ხელმძღვანელმა კარლ ვალტერმა („ის“ კარლ ვალტერი არ გეგონოთ), გამოითხოვა Gun Magazine-დან (სადაც გამოქვეყნდა ეს სტატია) 7 ციფრიანი თანხის ოდენობის კონტრაქტი სარეკლამო მომსახურებაზე. და შეპირდა, რომ მანამდე სანამ ჟურნალი არ დაითხოვებდა მასად აიუბს ის კონტრაქტს არ განაახლებდა. (მასად აიუბი ჟურნალში დარჩა, ხოლო გლოკმა მომდევნო წლებში “დამოუკიდებლად” გამოსაწორა იმ ნაკლოვანებების უმეტესობა, რაზეც აიუბი წერდა). მე ცხადია, ასეთი რამეები არ მემუქრება, ხოლო ცალკეული მოდელების ქომაგების სიძულვილს ადვილად ავიტან. ალბათ, ვინც კითხულობთ ჩემ ბლოგს შეამჩნევდით მე ძალიან თავშეკავებული ვარ რუსული/საბჭოთა იარაღების მიმართ, იმის გამო, რომ წლების განმავლობაში მათთან გაცილებით მეტი პრობლემა მქონდა ვიდრე უცხოურ იარაღთან და პირდაპირ ვიტყვი არ მესმის ტიგრების/სვდ-ეების, მაკაროვების და საიგების პატრონების ფანატიზმამდე დასული აღრთოვანება მათი იარაღებით. მე თუ მკითხავთ, ნორმალური მუშა ინსტრუმენტებია, რომლებიც მთლიანობაში უკვე აღარ ვარგიან იმაში, რისთვისაც იყვნენ შექმნილები და ვერ უძლებენ შედარებას ანალოგიური დანიშნულების უცხოური წარმოების იარაღებთან. ფორდი მოდელი ტ იყო ძალიან კარგი მანქანა მეოცე საუკუნის დასაწყისში, დღეს ის უკვე მხოლოდ ისტორიის ნაწილია და მისი, როგორც ავტომობილის შეფასება დღევანდელი კრიტერიუმებით უაზროა. ასე და ამრიგად ამ სტატიაში მე მინდა ავხსნა ჩემი „გრილი“ დამოკიდებულობა ლუგერის პისტოლეტების მიმართ, საუბარია Luger  P08-ზე ასევე ცნობილზე, როგორც პარაბელუმი (შემდგომში მე ამ სტატიაში მას ამ “მეტსახელით” მოვიხსენიებ). ამ იარაღის შეფასებას მე არ ვაპირებ დღევანდელი სტანდარტებით, იგივე მიზეზით რა მიზეზიც ავხსენი ფორდის მაგალითზე, ეს იქნებოდა აბსოლუტურად უაზრო. უბრალოდ გავამახვილებ ყურადღებას პისტოლეტის კონსტრუქციის თავისებურებებზე.

უნდა ავღნიშნო, რომ ყველაფერს, რასაც მე აქ დავწერ არის მხოლოდ ჩემი პირადი აზრი, რომელიც დაფუძნებულია, როგორც ჩემ პირად გამოცდილებაზე ასევე სპეციალურ ლიტერატურაზე, რომელშიც იწერებოდა პარაბელუმზე. მე ძალიან კარგად ვიცი და მესმის ის როლი, რაც პარაბელუმმა ითამაშა მოკლელულიანი იარაღის განვითარების პროცესში. ძალიან მოკლედ, რომ ავხსნა, პარაბელუმი იყო პირველი, საკმარისად კომპაქტური და მსუბუქი ავტომატური პისტოლეტი, რომელიც ამასთანავეე იყო ძალიან ერგონომიული და მოსახერხებელი. ამ იარაღმა დაამტკიცა, რომ შესაძლებელია ეფქტური, საიმედო და ამავე დროს კომპაქტური პისტოლეტის მასობრივი წარმოება.

დავიწტოთ იქიდან, რომ დღევანდელი პარაბელუმები არ არის საიმედო იარაღი. რატომ დღევანდელი? იმიტომ, რომ მათი წარმოება შეწყდა 1942 წელს (ამერიკაში წარმოებული კომერციული პარაბელუმების მცირე პარტიები არ ითვლება). ამ პერიოდში იარაღი ძველდება, ხოლო გამომდინარე იქიდან, რომ პისტოლეტი პოპულარულია კოლექციონერებში და იარაღის მოყვარულებში ის უბრალოდ ინახება მიუხედავად მისი მდგომარეობისა, მათ შორის მიუხედავად მისი ტექნიკური მდგომარეობისა. ეს კი განაპიორბებს იმას, რომ ასრსებობს დიდი რაოდენობით ტექნიკურად გაუმართავი და გაცვეთილი იარაღების.  ზოგადად ჩვენ ქვეყანაში არსებული პარაბელუმების დიდი ნაწილი არის სავალალო ტექნიკურ მდგომარეობაში, გაამოცვლილი ნაწილებით, უხეშად რესტავრირებული ან სრულადაც მწყობრიდან გამოსულები. მე გაგიმხელთ საიდუმლოებას, არც იდეალურ ტექნიკურ მდგომარეობაში მყოფი პარაბელუმი არ გამოირჩეოდა დიდი საიმედოობით. ჩემი აზრით მის დიზაინში არის სერიოზული ნაკლოვანებები, რასაც ეწირება პირველ რიგში პისტოლეტის საიმედოობა. საიმედოობა კი ის კრიტერიუმია, რომელიც არის ყველაზე მნიშვნელოვანი საბრძოლო თუ თავდაცვით პისტოლეტებში. არაფერი არ არის ცუდი იმაში, რომ იქონიოთ კოლექციაში პარაბელუმი, მაგრამ მიანიჭოთ მას თავდაცვის იარაღის ფუნქცია უკვე სერიოზული შეცდომაა. რატომ? იმიტომ, რომ პარაბელუმი ჭედავს სროლისას. ეს არის აქსიომა ცნობილი ნებისმიერი ადამიანისთვის, რომელსაც აქვს მჭიდრო ურთიერთობა ამ პისტოლეტთან. რონალდ ბარმაისტერი 1966 წლის Gun Digest-ში წერს: მე ჯერ არ მქონია ლუგერი, რომელიც არ ჭედავდა. ეგრევე თუ 50 გასროლის შემდეგ, მაგრამ მე ჯერ არ მინახია ლუგერი, რომელიც გაისროდა 500 ვაზნას პრობლემის გარეშე. იგივეს იმეორედ ტიმოტი ჯეი მალინი თავის წიგნში “100 საუკეთესო პისტოლეტი”: უცნაურია ასეთმა არასაიემდო იარაღმა, როგორ მოიპოვა კარგი რეპუტაცია პირველი მსოფლიო ომის სანგრებში. და კიდემრავალი ასეთი ციტატის მოყვანა შეიძლება ხალხისგნა, რომელსაც ჩვენზე მეტი ესმოდა იარაღებში.

სპეციალურ ლიტერატურაში სახელდება სამი ძირითადი მიზეზი პარაბელუმების არასაიმედოობის.

1. ვაზნის მიწოდება. ზედა ვაზნა მჭიდში, არის შორს განლაგებული სავაზნისგან, როდესაც საკეტი აწვდის ვაზნას, ის გადის გრძელ გზას, პრაქტიკულად ასწრებს მოძრაობაში მყოფ სავაზნეს, რომელსაც აქვს გარდა ამისა საკმაოდ ბასრი კუთხეები. ყველაფერი ეს ქმნის საკმაოდ არასაიმედო  მიწოდების სქემას.

2. საკეტის მოწყობილობა. დახურვისას, პარაბელუმის საკეტი ინარჩუნებს მხოლოდ მცირე ნაწილს ზამბარის ძალის, რომელიც ეხმარება მას დაიხუროს საკეტზე. ანუ ის იკეტება არა პირდაპირ ზამბარისგან მიღებული ენერგიით არამედ პრაქტიკულად იკეტება უფრრო მეტად ინერციის ძალით. ჩვეულებრივ „კლასიკურ“ პისტოლეტებში ზამბარა საკეტის დახურვის მთელი ციკლის დროს, თავიდან ბოლომდე გადასცემს საკეტს თავის ძალას. პარაბელუმში ასე არ ხდება. ძლიერი ვაზნების გამოყენების შემთხვევაშიც, როდესაც ჩაკეტვის სისტემა საკმარისს იმპულსს იღებს, რომ შემდგომ ენერგიულად დააბრუნოს უკან საკეტი და მოახდინოს ჩაკეტვა, დიდი ალბათობით გაიჭედება ბოლოში, თუ იარაღი დაბინძურებულია, ან ვაზნა მაგალითად ცოტათი დეფორმირებულია ან ცდება სპეციფიკაციებს. აქიდან გამომდინარე სუსტი ვაზნები უფრო მალე აიძულებენ პარაბელუმს გაიჭედოს, ვიდრე  სხვა კლასიკური კონსტრუქციის პისტოლეტის შემთხვევაში.

3. ექსტრაქცია. პარაბელუმის ექსტრაქტორი არის განლაგებული 12 საათზე, ეჟექტორი 4 საათზე, ხოლო საექსტრაქციო ფანჯარა ზევით არის 12 საათზე (თუ უყურებთ პისტოლეტს უკნიდან). პირველად, როდესაც ეს ვნახე ჩემი თვალით, დიდიხანი თავს ვიფხანდი.  ექსტრაქციისას მასრა ეჯახება პისტოლეტის ლულის ჩარჩოს, აირეკლება და შემდგომ ტოვებს  იარაღს.  ასეთი ექსტრაქციის სქემა არ შეიძლება ჩაითვალოს საიმედოთ.

ამ სკრინშოტიდან კარგად ჩანს ექსტრაქორის და ეჟექტორის “არაბუნებრივი” განლაგება.

მთლიანობაში ეს სამი ფაქტორი, განაპირობებდა პისტოლეტის საკმაოდ არასაიმედო მუშაობას. ძველ გაცვეთულ იარაღში ეს პრობლემები მხოლოდ იზრდება. გარკვეული პერიოდი პარაბელუმი წარმოადგენდა საუკეთესო ხელის იარაღს, მაგრამ უკვე 1911 წელს, როდესაც ბრაუნინგის პისტოლეტმა მიაღწია თავის საბოლოო ფორმას, პარაბელუმმა დაკარგა თავისი აზრი.

თემიდან გამომდინარე არც თუ ისე უმნიშვნელო იქნებოდა გაგვეხსენა აშშ–ში 1907 წელს ჩატარებული პისტოლეტების და რევოლვერების დიდი გამოცდები. გამოცების შედეგად გამოვლენილი საუკეთესო იარაღი უნდა მიღებულ ყოფილიყვნენ აშშ–ის შტატების შეიარაღებული ძალების მიერ. 1907 წლის 15 იანვარს  საგამაოცდო კომისიას, რომელსაც უნდა აერჩია საუკეთესო პისტოლეტი, წარუდგინეს 9 მოდელის მოკლელულიანი იარაღი, 8 მწარმოებლის მიერ დამზადებული. 3 იყო რევოლვერი, 6 იყო პისტოლეტი. მათ შორის იყო ბრაუნინგის პისტოლეტი, რომელიც მომავალში გახდება ლეგენდარული M1911 და ასევე პარაბელუმი – სულ ორი ცალი გათვლილი .45ACP ვაზნაზე. ტესტირების პროგრამა ითვალისწინებდა პისტოლეტების ყოველმხრივ შესწავლას, დაწყებული დაშლა აწყობის სიმარტივიდან და დამთავრებული სროლებით გართულებულ პირობებში. ტესტირებების დროს, პარაბელუმი საკმაოდ მალე გამოეთიშა ასპარეზობას ვინაიდან, გამოცდებმა გამოავლინა დიდი პრობლემა, რომელიც უკავშირდებოდა პისტოლეტის ჩაკეტვის სქემას. საჭირო იყო, ძალიან ძლიერი ვაზნები, რომ საკეტს მიცემოდა საკმარის ინერციას ბოლომდე ჩასაკეტად. ნასროლი იყო, როგორც  აშშ–ში დამზადებული ვაზნები, რომლის “ირგვლივ” იქმნებოდა საგამოცდო პისტოლეტები (და რომლებიც წინასწარ დაეგზავნა ყველა მსურველს, ვისაც სურდა კონკურსში მონაწილეობის მიღება),  ასევე დამზადებული გერმანიაში სპეციალურად პარაბელუმისთვის და სპეციალურად ამ გამოცდებში გამოყენებისთვის. ტესტირებისას სულ გასროლილ იქნა 1022 ვაზნა , და ძლიერი გერმანული ვაზნების გამოყენებისას, რაიმე გაუმჯობესებას საიმედოობაში ადგილი არ ქონია. სულ დაახლოებით 50–ზე მეტ დაბრკოლებას ქონდა ადგილი (ირაღის ბრალი), აქიდან სამი ძირითადი ტიპის, ვაზნა იჭედებოდა ლულის ჩარჩოსა და საკეტს შორის, საკეტი არ იხურებოდა ბოლომდე, ვაზნა ყირავდებოდა და იჭედებოდა ცხვირით მაღლა. უმეტესობა დაბრკოლებების მოხდა მაშინ, როდესაც სროლა ხორციელდებოდა დაბინძურებული იარაღიდან.  კომისიამ ცალკე აღნიშნა პისტოლეტის ინოვაციურობა და მოსახერხებელი ოფციები (კონკრეტულად მჭიდის ღილაკი, რომელმაც შემდგომ გადაინაცვლა გამარჯვებულ  ბრაუნინგის კონსტრუქციის პისტოლეტზე), მაგრამ ამავე დროს აადგინა, რომ პარაბელუმი არადამაკმაყოფილებელია საიმედოობის მხრივ. გამომდინარე იქიდან, რომ მხოლოდ ბრაუნინგის პისტოლეტმა დაასრულა წარმატებით ტესტირების პირველი ეტაპი, ხოლო მეორე ადგილზე გასული პისტოლეტის მწარმოებელმა, Savage-მა უარი თქვა მეორე ტურში მონაწილეობაზე,  კომისიამ დართო ნება, გერმანელებს მეორე ტურში მონაწილეობაზე და სთხოვა მათ დამატებით  200 პისტოლეტის მიწოდება. გერმანელებმა ჩათვალეს, რომ 200 პისტოლეტის მათთვის უჩვეულო .45 კალიბრზე წარმოება არ იქნებოდა მიზანშეწონილი და ასევე უარი თქვეს მეორე ტურში მონაწილეობაზე.  საბოლოოდ ტესტირების ბოლო რაუნდში, გავიდა მხოლოდ ბრაუნინგის პისტოლეტი და  Savage-ის მიერ წარმოდგენილი პისტოლეტი, რომელიც დააბრუნეს კონკურსში ლუგერის გამოთიშვის შემდეგ. ტესტირება დასრულდა ბრაუნინგის გამარჯვევით როდესაც, თავად 56 წლის ჯონ ბრაუნინგმა გაისროლა ორი დღის განმავლობაში 6000 ვაზნა დაბრკოლების გარეშე, საგამოცდი პისტოლეტიდან და ამით წერტილი დასვა ამ შეჯიბრებაში.

სამწუხაროდ მეორე გერმანული პისტოლეტი, რომელიც ლუგერის გარდა იყო წარმოდგენილი – კონსტრუქტორ ბერგმანის მიერ, ჩამოვიდა აშშ–ში სერიოზული დეფექტით. ჩახმახს არ ქონდა საკმარისი ძალა, რომ გასროლა განხორციელებულიყო. ამის გამო პისტოლეტი ეგერევე მოხსნეს კონკურსიდან, ერთი ვაზნის გასროლის გარეშეც. პისტოლეტს არ ახლდა, არც ერთი ტექნიკოსი ბერგმანის წარმოებიდან ან უბრალოდ წარმომადგენელი. უცნაური და არასერიოზული დამოკიდებულების მაგალითი, გერმანელებისგან, რომლებიც ყოველთვის გამოირჩეოდნენ პედანტურობით და თანმიმდევრულობით…….

პარაბელუმის კიდევ ერთი ნაკლია, მცველის განლაგება. შეუძლებელია იარაღის ამოღებისას, მისი სწრაფი გამორთვა ერთი ხელით. საჭიროა ან მეორე ხელის დახმარება ან ჭერის შეცვლა იმისთვის, რომ დიდმა თითმა შეძლოს მისი გამორთვა. საკეტი, რომელიც გასროლისას უშლის ხედვას, მაინც და მაინც დიდ პრობლემას არ მქნის, ხოლო საკეტის მდგომარეობა ადვილად კონტროლირდება.

საინტერესო ფაქტი: ორი .45 პარაბელუმის პისტოლეტიდან, რომლებიც 1907 წელს ჩავიდა აშშ–ი ერთი, როგორც ჩანს განადგურდა ტესტირებების შემდეგ, ხოლო მეორე, ერთადერთი ქარხნული .45 კალიბრის პარაბელუმი, დღეს ინახება აშშ–ში, კერძო კოლექციაში და მისი ფასი შეადგენს დაახლოებით ერთ მილიონ დოლარს.

რა შეიძლება დავამატოთ უკვე ნათქვამს?  რა თქმა უნდა ლუგერის ეს პისტოლეტი არის იარაღის ისტორიის მნიშვნელოვანი ნაწილი. რა თქმა უნდა მას თუ ის კარგ ორიგინალურ მდგომარეობაშია აქვს დიდი საკოლექციო და თუ გნებავთ სიმბოლური ღირებულება.  მაგრამ, ისიც არის ფაქტი, რომ 1911 წელს შექმნილი M1911 დღემდე მოაღწია მინიმალური ცვლილებებით და ეხლაც წარმოებაშია, ხოლო Luger P08, რომლის წარმოება შეწყდა 1942 წელს, დღეს წარმოადგენს მხოლოდ საკოლექციო ექსპონატს და არ შეიძლება ჩაითვალოს, როგორც საბრძოლო ან თავდაცვის ეფექტური იარაღი

1907 წლის კონკურსზე წარმოდგენილი ავტომატური პისტოლეტები. სურათები აღებულია ტესტირების ორიგინალური დასკვნიდან.

კითხვა Beretta 71-ის შესახებ

February 8th, 2012
gamarjoba levan
sistematiurad vecnobi shens statiebs blogze da gamomdinare mati kompetenturobis xarisxidan minda gkitxo Beretta-71-is shesaxeb, romelic iyideba magazia qaravnshi sakmaod misageb fasad qartuli realobistvis.
gadawyvetili maqvs viqonio erti pistoleti am kalibrze da sheidzleba swored am iaragze shevachero archevani. misi istoriuli girebuleba chemtvis sainteresoa da tu gsmenia rame misi xarisxis an sxva samomxmareblo tvisebebis shesaxeb (tu odesme sheiqmneba am qveyanashi praqtikuli gamoyenebis pirobebi). chemtvis sheni rekomendacia mnishvnelovani iqneba.
Browning-is da Ruger-is fass ver gadavixdi da P22-s da Mosquito-s amis qona mirchevnia.
madloba.

ესეიგი ეხლა საქმე რაშია. იარაღის ნაწილი, რომელიც იმ მაღაზიაში იყიდება არის ნახმარი. მათ შორის ეს ბერეტებიც. ფასი ასეთი კლასის კომპაქტური მეორადი იარაღისთვის არ არის პატარა. მას არ აქვს რეგულირებადი სასხლეტი, სამიზნე მოწყობილობები, გრძელი სპორტული ლულა, ყველაფერი ის, რაც ახალისებს ასეთი იარაღიდან სროლას.  მოყვება მხოლოდ ერთი მჭიდი. თუ სწორედ მახსოვს ბერეტა 71-ის ფასი არის 690 ლარი. ეს ცოტა არ არის. იარაღი კარგია, რაზეა ლაპარაკი, არც ღირს ამაზე ყურადღების გამახვილება, მაგრამ “ქარავანში” კონკრეტული ეგზემპლიარების მდგომარეობა განსხვავევბულია.  როგორც ამიხსნეს ეს იარაღები ისრაელიდან არის ჩამოტანილი. ეს იყო ან საწვრთნელი იარაღი პოლიციაში/ჯარში/კერძო ტირში ან ის პისტოლეტებია, რომლებიც იყო მიღებული შეიარაღებაში ისრაელის სპეც სამსახურების და შეიარაღებული ბორტ-გამცილებლების მიერ. ჩემი აზრით უკანასკნელ შემთხვევაში მათი ისტორიული ღირებულება ნებისმიერი იარაღის ენტუზიასტისთვის არის საკმაოდ დიდი.  სხვა იარაღების მოდელებს თუ გადავხედავთ ესენი ეტყობა არიან წარსულში ტირში გასაქირავებელი იარაღები. ზოგი უბრალოდ მწყობრიდან არის გამოსული ან რაღაც ელემენტები აკლია. მე მინდოდა მანდ გერმანული “ერმა’-ს ნახევრად ავტომატური მცირეკალიბრიანი კარაბინის შეძენა, მაგრამ ერთს აკლდა უკანა სამიზნე მოწყობილობა, მეორეს ქონდა მცველი ჩატეხილი. გაფუჭებულ იარაღზე ფასი არ დამიკლეს, ხოლო მეორეზე სამიზნის დაყენებაზე უარი მითხრეს. ეს არ არის ნორმალური დამოკიდებულება.  ასე რომ თუ მაინც და მაინც გინდათ ეს ბერეტა, ნახეთ ორი სამი ცალი მაინც და საუკეთესო აარჩიეთ, მჭიდი ერთი მოყვება და ნახეთ რომ არ იყოს ნაწვალები და გარემონტებული (მე რომელიც მანახეს იმის მჭიდი გადასაგდები იყო).  კიდე იქ აქვთ ბერნარდელი იტალიური სპორტული პისტოლეტი. მგონი მოდელი 90. ისიც ძალიან კარგი ვარიანტია და მე მაგაზე გავამახვილებდი ყურადღებას.

საერთოდ “იმ ეპოქის ” მცირეკალიბრიანი იარაღი, როგორც წესი მზადდებოდა მაღალი ხარისხის ფოლადისგან და ძალიან ხარისხიანად იწყობოდა, რაც სამწუხარდ აღარ ითქმის “ახალი” თაობის პლასტმასის და სილუმინის ნაწარმზე. რა თქმა უნდა ლაპარაკი მაქვს კარგ მწარმოებლებზე, სერიოზული რეპუტაციით. “იმ ეპოქაშიც” იყვნენ არასერიოზული მცირე საწარმოები, რომლებიც ერთჯერად ან დაბალი ხარისხის “მასობრივი მოხმარების” მცირკალიბრიან იარაღს უშვებდნენ. მათი პროდუქციაც ქარავანში წარმოდგენილი არის ფართოდ.

წარმატებები

მორიგი გამოხმაურება

January 30th, 2012

მორიგი “საინტერესო” გამოხმაურება მივიღეთ, რომეოიც მგონი იქნება უსამართლო რომ უბრალოდ წავშალოთ, როგორც სპამი. მაინც ავტორმა დრო დახარჯა წერაზე და ჩვენც ნუ დაუკარგავთ მას შრომას. სრული ტექსტი გამოხმაურების შემდეგია:

1-წონა – წონა AK-74–ს იგივე აქვს.
2–ტარებისას AK-74 იმაზე მეტად არა ღლის რამდენადაც M-4 ღლის.
3–AK-74–ს უფრო ნაკლები უკუცემა აქვს ვიდრე ემშოს.
4–ჯერებით სროლისას AK-74–ი მაღლა კი არა დაბლა მიდის–ისწავლეთ ბოლო ბოლო სად რა როდის ხდება,ამოდით სტერეოტიპებიდან.
5–ერგონომიკა – ამიხსენი რა არის და რა სტანდარტებს უნდა აკმაყოფილებდეს და მერე ვისაუბროთ რომელს რა ერგონომიკა აქვს, სიმართლე კიდევ ისაა რომ სახმარად ემშო უფრო რთულია და უაზრო მანიპულაციებს ითხოვს მებრძოლისგან და საშუალო სტატისტიკური მებრძოლი მისი ხმარებისას სტრესის დროს ხშირად იბნევა ამ უაზრო მანიპულაციებისგან.
6–მექანიზმი – გაცილებით რთულია, საკეტის სირთულე თითიდანაა გამოწოვილი და საბავშვო ზღაპარია, AK-74–ის საკეტი არ იშლება, წესდებით მებრძოლს ეკრძალება მისი დაშლა, ასე რომ ემშოს ეგ საკეტი კიდევ მეტი უაზრო სირთულეა და მეტი არაფერი, გასაწმენდა ემშო არის მარაზმი, დასაშლელად შპონკების გამოსაყრელად სპეციალურ ხელსაწყოს მოითხოვს, ან კიდევ ტყვიის თავით უნდა იცალიჩო.
7–საიმედოობა კიდევ ემშოს ასი წელი არც დაესიზმრება AK-74–ის საიმედოობა.

ასე რომ ავტორის აღფრთოვანებული ფრაზები “ბუმბულია”, “სასწაულია”, “უზუსტესია” – ცოტა არ იყოს არასერიოზულად ჟღერს.

გამოხმაურების ფორმაზე არ გავამახვილებ ყირადღებას, არც გამარჯობა არც ნახვამდის, წერის სტილიც თავისებურია….. შესაბამისად არც ჩვენ არ დავხარჯოთ ამაზე დრო და პირდაპირ პასუხებზე გადავიდეთ:

 

1. წონა ცარიელი აკ74მ  3.4 კგ. მ4ა1– ის წონა 3.0 კგ სავსე მჭიდით.  აკ74–ის მჭიდი იწონის 300 გრამს, ესეიგი 3.7 3–ის წინააღმდეგ. “ერთი და იგივეზე” ვერ ქაჩავს ნამდვილად:)

2. რომელი უფრო ღლის და რომელი არა ეს ძალიან სუბიექტურია თუმცა გამომდინარე იქიდან რომ  M4-ს არ აქვს გვერდიდან გამოშვერილი საკეტის სახელური, წმიდა თეოირიულად ემრიკელის ტარება უფრო კომფორტული იქნება. :) სამაგიეროდ აკ74მ–ს კონდახი ეკეცება, ესეც არის. თუმცა ტარების კომფორტულობა დამოკიდებულია ბევრ სხვა რამეზე მათ შორის ეკიპირების და აღჭურვილობის სწორ შერჩევაზე.

3. უკუცემას რაც შეეხება ის რუსის შემთხვევაში შეადგენს 0.5 კგ–ს, ამერიკელის შემეთხვევაში 0.6 კგ–ს. სხვაობა დიდი არ არის. აკმ–თან შედარებით (0.78კგ) რა თქმა უნდა ამერიკელი უფრო უკეთესად გამოიყურება.

4. ეს პუნქტი სიმართლე გითხრათ გაურკვეველია. რას ქვია დაბლა მიაქვს? ან რა შუაშია სტერეოტიპები ? :) თუ თქვენთვის ფიზიკის კანონები სტერეოტიპებია მაშინ დროა გაიმეოროთ სასკოლო პროგრამა. გამეორება ცოდნის დედაა, ასე იძახიან.  იარაღს ხანდახან დაბლაც მიაქვს და მაღლაც, მარცხნივ და მარჯვნივ, გააჩნია რას აშავებს თავისი მხრიდან მსროლელი. თუ ჩვენ განვიხილავთ იარაღს და ვაზნას მსროლელის გამორიცხვით სიამოვნებით მოვისმენ რა ძალა აიძულებს აკ74–ს “დაბლა წაიღოს”. სტანოკიდან სროლისას აკ74–დან ჯერი მიდის მარჯვნივ და ზევით. მაგრამ კიდევ ერთხელ თუ დამიდასტურებთ რომ ეს მცდარი მოსაზრებაა მე დიდი სიამოვნებით ჩავასწორებ სტატიას. დავამატებ მხოლოდ რომ M4-ს საკმაოდ ეფექტური ალმქრობი აქვს, რომელიც კომპენსატორის როლსაც ასრულებს. აკ74მ აღჭურვილია ორ კამერიანი ლულის მუხრუჭით, რომელიც აირებს გვერძე გაისვრის და საკმაოდ არაკომფროტულს ხდის მსროლელის გვრეძე დგომას. ვინაიდიან აკ–74მ კომპენსატორით არ არის აღჭურვილი რატომ მას “დაბლა მიაქვს” ჩემთვის დიდ გამოცანად რჩება.

5. ჩვენ “ბრუდერშაფტზე” არ დაგვილევია ამიტომაც ეს: “შენ ამიხსენი” ყურს ჭრის … კარგი. ნუ გადაუხვევთ თემიდან. უაზრო მანიპულაციებს რაც შეეხება რომელიც ბრძოლის დროს მეომარს აბნევს ალბათ არ არის  M4–ის ერგონომიკის ბრალი, (რომელიც ეს უდაო ფაქტია უკეთესია ვიდრე აკ–ს ავტომატის). ეს იქნება იმის ბრალი, რომ მებრძოლს არ ასწავლეს თავის დროზე სათანადოდ და იარაღზე გადაბრალება არასერიოზულია. არანაირ უაზრო მანიპულაციას M4 არ ითხოვს მსროლელისგან. რა აქვს  M4–ს რთული? ერთადერთი რაც მას აქვს და არ აქვს აკ–ს არის საკეტის შემაკავებელი. ის კიდე პირიქით ამცირებს იარაღის გადატენვის დროს. ამის გამო არც არის საჭირო შედარებით მოუხერხებელი T ფორმის საკეტის სახელურის გამოყენება, რომელიც მეორეს მხრივ ადვილად ხელმისაწვდომია ცაციასთვისაც და იმისთვისაც ვინც მარჯვენა მხრიდან ისვრის. ;) რაც შეეხება სტანდარტებს, ერგონომიკის გათვლის სხვა და სხვა მეთოდი არსებობს, მე შემოგთვავაზებთ  უბრალოდ ჯერ შეისწავლოთ (თუ გაქვთ ამის საშუალება) M-4თან მოპყრობის წესები და შემდეგ შეადაროთ ის აკ–ს, მარტივ ტაქტიკურ ვარჯიშებში. ყველაფერი ეგრევე გაირკვევა და თავის ადგილას  დადგება.  არ დაგვავიწყდეს რომ  ასევე  M4 გაცილებით უფრო “ორმხრივია” ვიდრე აკ. იქ სადაც წამების მეათედებს აქვს მნიშვნელობა (პრაქტიკული სროლა) აკ–ს ოჯახის იარაღი საკმაოდ დიდ და რთულ მოდიფიკაციებს განიცდის მაშინ როდესაც   ”M4″–ები პრაქტიკულად არ იცვლებიან. მაგალითისთვის გადაავლეთ თვალი აკ–ს სპორტული მოდიფიკაციების ევოლუციას. წინასწარ თავს დავიზღვევ კომენტარისგან, რა იციან სპორტსმენებმა ომზე და ასე შემდეგ. ისინი იარაღის შესაძლებლობების 100%–ს იყენებენ  და სწორედ მანდ ჩნდება ყველაზე აშკარად პატარა სხვაობებიც კი სხვა და სხვა სისტემებს შორის.

6. მეექვსე პუნქტი. საბავშვო ზღაპრები. ხო. რა თქმა უნდა :) . ესეიგი შტიფტის ამოღება M4–ში გახდა დავალება რომელიც სირთულიდ ჩვენ ჯარში უახლოვდება პილოტირებულ ექსპედიციას მარსზე. საჭიროა არც მეტი არც ნაკლები სპეციალრი ხელსაწყო (არანაირი სპეციალური ხელსაწყო M4-ის შტიფტების ამოსაგდები ბუნებაში არ არსებობს) ! მითიური ხელსსაწყო, რომეოლიც ამავე დროს იცვლება ტყვიის თავით, ჩხირით, ლურსმნით, დანის პირით, ნეკა თითით, გასაღებით, საწერი კალამით, ფანქრით, წვეტიანი ქვით და ასე შემდეგ. მართალია ექსპლუატაციის შემდეგ ცოტათი მაინც გაცვეთილ M4-ში თითითაც ამოდის (მე ასე ვაკეთებდი და სპეციალური ხელსაწყო არ დამჭირვებია). მაგრამ ეს ყველაფერი ჯერ არ არის.  უფრო მეტიც, ლულის გასაწმენდად საჭიროა შომპოლი!  ომის დროს სად იპოვი შომპოლს! :)

მოკლედ  გავა დრო და მიეჩვევით. ხო გადავჯექით ვოლგებიდან ოპელებზე?! :) მერე რა რომ კლაპნები არ რეგულირდება და ინჟექტორის ნასოსით ვერ გაწმინდავ :)

7. და ეს თეზისი ალბათ უნდა ყოფილიყო ბოლო ლურსმანი  M4–ის და ჩემი ბლოგის კუბოში? :D

შვიდივე ამ პუნქტზე (თუნდაც ძალზედ რეალობისგან დაშორებულებზე) შესაძლებელია 77 პუნქტის მოყვანა, რომელიც დაადასტურებს AR15/M4-ის უპირატესობებს. მიუხედავად ყველაფრისა, დიდი მადლობა გამოხმაურებისათვის. ყველა აზრს აქვს მნიშვნელობა! სროლაში ყველაფერი ნიშნავს რაღაცას და არაფერი არ ნიშნავს ყველაფერს ;)

 

PS

ეს პოსტი მალე გადავა არქივში ვინაიდან ჩემი ბლოგი არ არის ტრიბუნა “ტროლინგისთვის”.


უკომპრომისო Heckler&Koch USP

January 28th, 2012

ე.წ. “ნაცრისფერი ოთახი”, Heckler&Koch-ის ამერიკულ შტაბ-ბინაში ვირჯინიაში (აშშ), ასრულებს სათათბირო დარბაზის როლს სადაც გამოფენილია ამ კომპანიის მიერ წარმოებული სხვა და სხვა იარაღის მოდელები. ანალოგიური ოთახი ასევე არის ამ კომპანიის სათაო ოფისში ობერნდორფში (გერმანია)

სიმართლე გითხრათ უკვე ერთი კვირა გავიდა დაახლოებით, რაც მუშაობა დავიწყე სტატიაზე, რომელიც ეხებოდა კომპანია Heckler&Koch-ს და მათ პისტოლეტებს უფრო კონკრეტულად მათ USP ტიპის პისტოლეტების ოჯახს. დაახლოებით 8 გვერდიანი ტექსტი გამოვიდა და მერე მივხვდი, რომ ეს 8 გვერდი იყო უბრალოდ კომპილაცია იმისა, რასაც ადვილად იპოვით google საძიებო სისიტემის საშუალებით თუ დაინტერესდებით ამ კომპანიით და მის მიერ წარმოებული იარაღით. …. კომპანია დაარსებულია ტეოდორ კოხის და ედმუნდ ხეკლერის მიერ ……, ….. რომლის გამოშვება დაიწყო კომპანიამ იყო G3 ტიპის შაშხანა…., ხოლო ქარხანა დაფუძნდა მაუზერის ქარხნის საამქროებში…. პისტოლეტი იწონის ამდენს, ლულის სიგრძე იმდენია და ასე შემდეგ. გამოვიდა მშრალი არაფერი ახლის არ მთქმელი ტექსტი. გადავწყვიტე ეს 8 გვერდი უბრალოდ წამეშალა, და შემომეთავაზებინა სხვა ფორმატის სტატია, რომელშიც იქნებოდა ცოტათი უფრო მეტი ვიდრე ამონარიდები სხვა და სხვა ვებ გვერდებზე განთავსებული მოკლე “ანოტაციებიდან”. შემომეთავაზებინა მაგალითად ის რაც ინტერნეტში არ წერია, საკუთარი თვალით დანახული და შეფასებული იარაღი, საკუთარი დეტალიზირებული სურათები ან მაგალითად ჩემი პირადი აზრი ამ პისტოლეტებთან დაკავშირებით.  რას ეფუძნება ჩემი აზრი? 10 წელიწადს ურთიერთობის პრაქტიკულად ყველა ტიპის ავტომატურ პისტოლეტებთან და მათ შორის USP -ს ოჯახის შემდეგ წარმომადგენლებთან: USP Compact Stainless, USP Standart, USP .45ACP Tactical, USP .40S&W Expert და USP 9X19 Expert.

1949 წელს, ობერნდორფში, ახალი კომპანიის დაფმუძნებლები, ედმუნდ ხეკლერი, ტეოდორ კოხი და ალექს ზაიდელი. სურათის წყარო Hkpro.com

დავიწყებ იმით, რომ ჩემ პირად, პერსონალურ „ჩარტში“, USP შედის პირველ სამეულში. მასთან ერთად Glock-ის პისტოლეტები და ჩემთვის განსაკუთრებულად საყვარელი Beretta 92FS. თუ ჩემი პერსონალური „ჩარტი“ თქვენთვის ინტერესს არ წარმოადგენს მაშიმ შეგახსენებთ, რომ 20-ზე მეტ ქვეყანაში USP-ს ტიპის პისტოლეტები მიღებულია შეიარაღებაში.

როდესაც ჩვენ ვლაპარაკობთ გერმანულ კომპანია Heckler&Koch-ზე უნდა გვესმოდეს რომ ჩვენ ვლაპარაკობთ არა კომპანიაზე, რომლის ისტორია წარმოადგენს რამოდენიმე წარმატებულ პროექტს თუ კონტრაქტს, არამედ კომპანიაზე/მწარმოებელზე, რომელიც გასული საუკუნის 50-ნი წლებიდან პრაქტიკულად ჩავარდნის გარეშე მოღვაწეობს მსუბუქი ცეცხლსასროლი იარაღის შექმნაში,  იარაღების, რომელიც მოიცავს  პრაქტიკულად ყველაფერს დაწყებული კომპაქტური პისტოლეტებიდან და დამთავრებული ავტომატური ყუმბარმტყორცნებით. კომპანია, რომელიც შეიქმნა მეორე მსოფლიო ომში დამარცხებულ, განადგურებულ და გაყოფილ გერმანიაში. ვსაუბრობთ კომპანიაზე, რომელიც ლიდერობს ყველა იმ სეგმენტში, რომელშიც მოღვაწეობს, კომპანიაზე, რომლის მიერ წარმოებული იარაღები უკვე იარაღის ისტორიაში კლასიკად მიიჩნევა, იქნება ეს პისტოლეტ ტყვიამფრქვევი MP-5 თუ საიერიშო შაშხანა G3. დამერწმუნეთ, ეს ბევრ რამეს ნიშნავს და ასეთი მწარმოებელი მსოფლიოში ერთი ხელის თითებზე ჩამოითვლება.

ეხლა რაც შეეხება ამ მწარმოებლის უაღრესად პოპულარულ  USP-ს ტიპის პისტოლეტებს. მოკლედ, რომ გადმოგცეთ მისი შექმნის ისტორია, პისტოლეტების ოჯახი ცნობილი სახელით USP (USP – Uniwersale Selbstlade Pistole – უნივერსალური თვიდამტენი პისტოლეტი) იწყებს თავის ასრებობას პროგრამიდან OHWS (Offensive Handgun Weapon System), რომელიც 1991 წელს გამოცხადდა აშშ-ის სპეციალური დანიშნულების ჯარების სარდლობის მიერ. პროგრამა ითვალისწინებდა მოკლელულიანი იარაღის სისტემას, რომელიც შედგებოდაპისტოლეტისგან, მოდულური დამიზნების სისტემისგან და მაყუჩისგან. აქცენტი კეთდებოდა პისტოლეტის არა როგორც თავდაცვის არამედ, როგორც დამხმარეთავდასხმის იარაღად გამოყენებაზე. ამ პროგრამაში აქტიურად მონაწილეობდა კომპანია კოლტიც, რომელმაც სხვათაშორის ძალიან საინეტერესო პისტოლეტი წარმოადგინა, მაგრამ იმს გამო რომ არჩეული ქონდა ცალრიგიანი მჭიდი, ხოლო მინიმალური ტევადობა იყო 10 ვაზნა, კოლტის პროტოტიპის ტარის სიგრძე ვერ ჩაეტია ტექნიკურ მოთხოვნებში და კოლტი პროგრამას გამოეთიშა.  საბოლოო ჯამში ის რაც მიიღო  აშშ-ს სპეციალური დანიშნულების ძალებმა Heckler&Koch Mk23-ის სახით და ის რაც ერგო სამოქალაქო ბაზრას დიდად არ განსხვავდებოდა ერთმანეთისგან. ექსპერტები კი თავის მხრივ ირწმუნებიან, რომ სამოქალაქო პისტოლეტმა გაირა ყველა ის უმკაცრესი და უმძიმესი ტესტირება, რასაც ეს პროგრმა ითვალისწინებდა. ტესტირება ითვალისწინებდა სროლას წინასწარ ლულაში გაჭედილი ტყვიით ისე, რომ იარაღი არ გამოვიდოდა მწყობრიდან და შეინარჩუნებდა სიზუსტეს, ასევე იარაღს ყინავდნენ -40 გრადუსამდე და შემდეგ სწრაფად ახურებდნენ +60 გრადუსამდე, რასაც მოყვებოდა სროლით შემოწმება.  მიღწეულ იქნა აბსოლუტური საიმედოობა 20 000 გასროლიან ციკლში ყოველგვარი დაბრკოლების ან რაიმე ნაწილის მწყობრიდან გამოსვლის გარეშე. ეს ყველაფერი მხოლოდ მცირე ნაწილია იმ ტესტების, რაც USP გადიოდა.   ასევე განსხვავებით ამ კომპანიის პისტოლეტების წინა მოდელებისგან, ეს პისტოლეტი თავიდან ბოლომდე იგებოდა ამერიკული ბაზრის მოთხოვნების მიხედვით და შეძლებისდაგვარად იყენებდა ტრადიციულ გამოცდილ ტექნიკურ გადაწყვეტილებებს. მოგეხსენებათ უკვე დიდიხანია ჩრდილო ამერიკა კარნახობს მოდას თავდაცვით იარაღში და არა მხოლოდ. ბუნებრივია, რომ Heckler&Koch-ის მენეჯერები პირველ რიგში ჩრდილო ამერიკის ბაზრის ათვისებაზე ფიქრობდნენ.  მანამდე ორ მათ პისტოლეტს (P9S, P7) ქონდა ძალიან უმნიშვნელოა წარმატება ხოლო VP70-მა საერთოდ ვერ მოიკიდა ფეხი.  დამატებით უნდა ავღნიშნო, რომ მას მერე, რაც Mk23-მა გაიმარჯვა და მიღებულ იქნა შეიარაღებაში ის ასევე ხელმისაწვდომი გახდა სამოქალაქო მომხმარებლებისთვის, და ისიც უნდა დავამატო, რომ დღეს Mk23-ის წარმოება შეწყვეტილია, ხოლო სამოქალაქო პისტოლეტების ოჯახი პირიქით დიდი წარმატებით სარგებლობს და რეგულარულად იმატებს ახალ ახალ წევრებს.

Mk23 არის ძალიან დიდი და მოუხერხებელი პისტოლეტი, რასაც ეს სურათი ადასტურებს, მიუხედავად იმისა, რომ პისტოლეტი გამძლეობით, სიზუსტით და რესურსით პრაქტიკულად ცალკე კლასს ქმნის მისმა დიდმა ზომებმა და წონამ  ხელი შეუშალა მის ფართო გავრცელებას. სურათის წყარო Hkpro.com

აღნიშნული OHWS-ს პროგრამიდან სამოქალაო USP-ს გადმოყვა ისტორიაში პირველად იარაღის ჩარჩოს კონსტრუქციაში ინტეგრირებული უნივერსალური სამაგრი, რომლის საშუალებითაც ჯერ იყო გათვალისწინებული ლაზერით დამიზნების მოწყობილობის გამოყენება (LAM მოდული Laser Aiming Device), რომელსაც შემდგომ დაემატა სპეციალური ტაქტიკური ფარანიც. USP-ში „ამერიკული განხრა“ კი გამოიხატა ლეგენდარული M1911A1-თვის დამახასიათებელი ელემენტების გადმოღებაში. მაგალითად დამცველის/დეკოკერის განლაგება ისეთივეა, როგორც M1911A1-ზე.  დამრტყმელ სასხლეტი მექანიზმი განსხვავებით გლოკისგან იყენებდა ღიად განლაგებულ ჩახმახს და იყო ორმაგი მოქმედების. არ გაინტერესებთ რატომ არის ჩახმახი ნაწილობრივ რეზინის? იმისთვის, რომ როდესაც იარაღი დაეცემა მყარ სიბრტყეზე დიდი სიმაღლიდან ეს რეზინის დეტალი უბრალოდ გაძვრება და ჩახმახი ვერაანაირად ვერ მიაღწევს დამრტყმელამდე. უსაფრთხოება სიმაღლიდან მყარ ზედაპირზე დავარდნისას გათვალისწინებულია ტესტირების პირობებით და USP თუ დაეცემა შეყენებულ ჩახმახზე, გასროლა მაინც არ მოხდება. დამატებით პისტოლეტი აღჭურვილია პასიური დამრტყმელის მცველით.  M1911A1-სგან გერმანულმა პისტოლეტმა ასევე მიიღო ტარის დახრის კუთხე, რომელიც შეადგენს ზუსტად 17 გრადუსს. (ტარის დახრის კუთხე არის კუთხე რომელსაც ქმნის ტარის წინა ნაწილი ლულის ღერძთან მიმართებაში).

არასრულად დაშლილი USP Compact Stainless, ყურადღბა მიაქციეთ საკეტის შიგნიდან დამუშავების ხარისხს, ასევე კარგად ჩანს ჩაკეტვის სისტემა.

მიუხედავად იმისა, რომ ერთი შეხედვით  USP მეტ ნაკლებად ტრადიციული პისტოლეტი ჩანს, 1993 წელს ის იყო საკმაოდ ინოვაციური და ორიგინალური. პირველად პოლიმერის ჩარჩო იყო გამოყენებული გარეთ განლაგებული ჩახმახთან ერთად, უკვე ნახსენები უნივერსალური სამაგრი, ბუფერი განლაგებული დამაბრუნებელი ზამბარის ღერძის ბოლოს, რომლიც ამცირებს უკუცემას 30% (სინამდვილეში ვერ იპოვით ვერავის ვინც ამას დაადასტურებს სუბიექტური შეგრძნებებით), და რაც მთავარია დამრტყმელ სასხლეტი მექანიზმი, რომლის ტრანსფორმირებით შესაძლებელია მისი 10 განსხვავებული  რეჟიმის მიღება. იმ დროისთვის ეს ყველაფერი იყო დიდი სიახლე.

ჩარჩოზე განლაგებული ღილაკი ასრულებს მცველის და დეკოკერის ფუნქციას. საინეტერესო ფაქტი. მიუხედავად 10 გამოცხადებული დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის რეჟიმისა, მე-8 ნომერი რეზერვირებული იყო სამომავლო რაიმე მოდიფიკაციისთვის და დღემდე მე-8 რეჟიმი როოგორც ეგეთი არ არსებობს ბუნებაში.

პირველი USP-ს ტიპის პისტოლეტი იყო .40 კალიბრის სრული ზომის მოდელი. მას მოყვა 9მმ-ნი მოდიფიკაცია, შემდეგ კომპაქტური მოდელები (სადაც მექანიკური ბუფერი შეიცვალა პლასტმასის ამორტიზატორით) და შემდეგ მოდელები კალიბრში .45 ACP. იარაღის დაშლისას აღმოაჩენთ ჩაკეტვის სისტემას, რომელიც საკმაოდ უცნაურად გამოიყენება. აქ გერმანელებმა გადაუხვიეს თავიანთ ტრადიციას და დაუბრუნდნენ უკვდავ ლეგენდას ჯონ მოზეს ბრაუნინგს და მის ჩაკეტვის სისტემას. ლულა იკეტება ზედა ბჯენით მასრების ექსტრაქციის ფანჯარაზე (როგორც პირველად Sig P220-ში), ხოლო ლულის და საკეტის გახსნა (ლულის დაწევით) ხდება ლულაზე ქვევიდან განლაგებული ბჯენის ზემოქმედებთ დამაბრუნებელი ღერძის სპეციალურის ფორმის დაბოლოებასთან. საიმედო ჩაკეტვის სქემა, ბუფერი და ზოგადად ძლიერი კონსტრუქცია განაპირობებს შესაშურ გამძლეობას და რესურსს. კომპანიის წარმომადგენლები ირწმუნებიან, რომ ბუფერის გამოყენება ამცირებს პიკურ დატვირთვას, რომელიც ადგება ჩარჩოს სროლის დროს. თუ ჩვეულებრივ პისტოლეტებში ის შეადგენს დაახლოებით 5000 ნიუტონს, USP–ს შემთხვევაში ის კი მხოლოდ 300–ს უდრის.  ასეთი შემცირება ასევე აისახება უკუცემაზე, რომელიც უფრო რბილია თუ შეიძლება ასე ითქვს, მაგრამ მისი აღთქმა ძალიან სუბიექტურია და ვერ ვიტყვი, რომ რაიმე აშკარა სხვაობას აქვს ადგილი.  +P, +P+ კლასის ვაზნების მკაცრი დიეტა ვერაფერს ვერ დააკლებს USP-ს, სტანდარტული წნევის ვაზნებს ეს პისტოლეტი მოინელებს ათი ათასობით უმნიშვნელო დეტალების მწყობრიდან გამოსვლის გარეშე. აწყობილი როგორც სატვირთო მანქანა, ასე ახასიათებენ მათ. უკიდურესი გამძლეობა არის ალბათ ის რაც ამ პისტოლეტს ასევე გადმოყვა OHWS პროგრამიდან და სწორედ ეს თვისება არის ის რაც ამ ოჯახის პისტოლეტებს ახასიათებს.

მხოლოდ ორმაგი მოქმედების დამრტყმელ სასხლეტი მექანიზმი (LEM Trigger, Law Enforcement Module – სამართალდამცავი მოდული, განკუთვნილი პოლიციური სამსახურებისთვის)   კომპანიისთვის დამახასიათებელი ინოვაციურიბით გამოირჩევა, ეს პრაქტიკულად ჩახმახი ჩახმახში არის, ვაზნის სავაზნეში მიწოდებისას ხდება შიდა ჩახმახის შეყენება, რის გამოც სასხლეტი არის ძალიან რბილი და მოკლე სვლით, პირველი გასროლიდან ბოლო გასროლამდე.  ამ სისტემას შეცვალა “კონვენციონალური” მხოლოდ ორმაგი მოქმედების დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი, რომელსაც ძალიან არაკომფორტული სასხლეტის მუშაობა ახასიათებდა.

 სამი ჩემი USP-ს  პისტოლეტი აღჭურვილი იყო ე.წ. „მატჩ სასხლეტით“.  კომპანია ყიდის ასეთი სასხლეტის დეტალების კომპლექტებს, თუმცა მათ დასაყენებლად საჭიროა კომპეტენტური იარაღების ოსტატი. ზოგ სპეციალიზირებულ მოდელებზე ასეთი სასხლეტი სტანდარტულად ყენდება. ასეთ სასხლეტებს განსაკუტრებულად რბილი, მოკლე სასხლეტის სვლა აქვთ და ამას ემატება “ტრგიერ სტოპი”, რომელიც გამორიცხავს სასხლეტის ზედმეტ სვლას ჩახმახის გათავისუფლების შემდეგ.

2005 წელს USP-ს ოჯახი „გახალისდა“ მოდელებით ფერადი ჩარჩოებით, ცისფერ-ნაცრსიფერი, ყავისფერი და მწვანე. საინტერესო ფაქტი,  პირველად იარაღის წარმოების ისტორიაში 1957 წელს High Standard-მა გამოუშვა „ფერადი“ რევოლვერები (მოდელი Sentinel). ფერადი ჩარჩოები გემოვნების ამბავია, მე პირადად არაფერი არ მაქვს საწინააღმდეგო, მაგრამ კომპანია Magpul-ის აზრით, პილიმერში ფერის გარევა იწვევს მისი სტრუქტურის დასუსტებას (მართალია უცნობია რამდენად). რა თქმა უნდა ფერადი USP-ს ჩარჩო არ დაიფშვნება ხელში, მაგრამ ეს ფაქტი საკმარისია რომ პედანტ მსროლელებს გადაათქმევინოს ფერად-ჩარჩოიანი USP-ს შეძენა.

საინტერესო ფაქტი, ბუნდესვერის შეიარაღებაში მყოფი პისტოლეტ P8-ს  გააჩნია ლულა ჩვეულებრივი ხრახნებით ნაცვლად პოლიგონალურისა, როგორც სამოქალაქო მოდელებში. მიზეზი სავარუდოთ არის ის, რომ ასეთი ლულიდან სროლა შეიძლება მისი უკიდურესი დაბინძურების შემთხვევაშიც. 1994 წლამდე გამოშვებულ USP–ს პისტოლეტებს ასევე ქონდა ტრადიციული ლულის ხრახნები.  

საინტერესო თავისებურებაა ისიც, რომ USP-ს აქვს მჭიდის გათავისუფლების ორიგინალური მეთოდი. ნაცვლად ღილაკისა ის იყენებს ბერკეტს, რომელიც განთავსებულია ტარის წინა ზედა ნაწილში და არის ორმხრივი. პირველად ანალოგიური დეტალი გაჩნდა ამავე კომპანიის პისტოლეტზე P7-ზე. თავდაპირველად ეს პისტოლეტი იყო აღჭურვილი ევროპული პისტოლეტებისთვის დამახასიათებელი ღილაკით ტარის ძირში (როგორც მაგალითად მაკაროვის პისტოლეტში). როდესაც P7 გამოჩნდა ამერიკაში, პოლიციურმა სამსახურებმა მოითხოვეს უფრო ეფექტური და სწრაფი მჭიდის გამოცვლის საშუალების უზრუნველყოფა. გამომდინარე იქიდან, რომ ამ მოდელის პისტოლეტს ტარის წინა ნაწილი მოძრავი ქონდა, ტრადიციული ღილაკის გამოყენება შეუძლებელი იყო. გამოსავალი იყო მის მაგივრად ბერკეტის გამოიყენება და ასეც მოიქცნენ. USP უფრო ტრადიციული პისტოლეტია, მაგრამ მასში მაინც ანალოგიური ბერკეტი გამოიყენება. გამომდინარე იქიდან, რომ Walther-იც იყენებს ანალოგიურ ბერკეტს, ეტყობა ასეთ გადაწყვეტილების უკან დგას გარკვეული ობიექტური მიზეზებიც და არა მარტო ტრადიციების პატივისცემა. ჩემი აზრით თითით ბერკეტის დაბლა დაწევა უფრო ბუნებრივი მოძრაობაა ვიდრე შედარებით ნაკლებად მოსახერხებელი ტარზე გვერდიდან ღილაკის დაჭერა. მაგრამ სხვაობა არ არის კრიტიკული. ყველაფერი მიჩვევის და ვარჯიშის ამბავია, თუმცა მიჩნეულია, რომ ბერკეტი შედარებით უფრო ნელია გადატენვისას და ამის გამო პრაქტიკული სროლის დისციპლინებში თქვენ ბევრ USP-ს ვერ ნახავთ მაგრამ IDPA-ში (სპორტული, თავდაცვითი სროლა) რამდენიც გინდათ.

მინდა ასევე ავხსნა ის მარკირებები და დამღები, რაც USP-ს პისტოლეტებზე არის დატანილი.  პისტოლეტების მარცხენა მხარეს არის  სერიული ნომერი – პირველი ორი ციფრი მიეკუთვნება კონკრეტულ იარაღის მოდელს მაგალითად 62-ით იწყება MP-5 პისტოლეტ ტყვიამფრქვევის სერიული ნომრები.
გამოშვების წელი – აღინიშნება ორი ასოთი სერიული ნომრისს წინ და ადვილად გაიშიფრება.  
A B C D E F G H I K
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9

დანარჩენი მარკირებები ამ ჩემ ადრინდელ ილუსტრაციაში არის განმარტებული:

USP-ს ოჯახში გარდა სტანდარტული და კომპაქტური მოდელებისა შედის მოდელები, რომლებიც სპეციალურად შექმნილია კონკრეტული დანიშნულებით. ორი ასეთი მოდელის ახლო გაცნობის საშუალება მე მომეცა.

USP Tactical .45ACP დიდი, ძალიან დიდი, მართლა ძალიან დიდი პისტოლეტია. ორ რიგიანი პლასტმასის მჭიდის ტევადობა შეადგენს 13 ვაზნას. ეს მოდელი შექმნილია სპეციალურად ტაქტიკური რაზმებისთვის, რომლებსაც ესაჭიროებათ ირაღი აღჭურვილი მაყუჩით. ამ მიზნით ის თავიდანვე დაკომპლექტებულია ლულით რომელზეც შესაძლებელია მაყუჩის დაყენება. სამიზნე მოწყობილობები დიდია და მაღალი იმისთვის, რომ მაყუჩმა არ გადაფაროს ისინი. ასეთი პისტოლეტი სთავაზობს ტაქტიკურ რაზმს უკვე გამზადებულ პლატფორმას, რომელიც მზად არის მაყუჩის გამოყენებისთვის. არ არის საჭირო ლულის გამოცვლა და მორგება, სამიზნე მოწყობილობების შეცვლა.  ტაქტიკური მოდელები აღჭურვილია ასევე შესანიშნავი „მატჩ“ სასხლეტებით.  9მმ-ნი მოდელი ინდექსით SD აღჭურვილია ჩვეულებრივი სასხლეტით.  ტყვია ტყვიაში 15 მეტრზე? თუ თქვენ ეს შეგიძლიათ მაშინ Tactical-ი ამის საშუალებას მოგცემთ.  ასე თუ ისე, USP-ს ჩაკეტვის სისტემას საფუძველში უდგას Peter-Stahl-ის სპორტული პისტოლეტებში გამოყენებული სისტემა.  ეს მოდელის პისტოლეტი ასევე არის გერმანული სპეციალური დანიშნულების ძალების შეიარაღებაში და ატარებს ინდექსს P12.  P12-ს არ გააჩნია “მატჩ სასხლეტი”.   შეიძლება ითქვას, რომ სწორედ Tactical-ი ითავსებს ყველაფერ იმას, რაც გააჩნია Mk23–ს და ამავე დროს მას გააჩნია მეტ ნაკლებად მისაღები გაბარიტები და წონა.

USP Expert, შექმნილია უფრო როგორც სპორტული პისტოლეტი, ის აღჭურვილია დიდი ზომის სპორტული სამიზნე მოწყობილობებით, ამასთანავე მხოლოდ ექსპერტზე უკანა სანმიზნე მოწყობილობა  საკეტში ღრმად ზის. გრძელი ლულა ასეთივე დაგრძელებულ საკეტშია მოთავსებული. ექსპერტს გააჩნია „მატჩ სასხლეტი“, ორმხრივი დამცველის ღილაკი და რეზინის რგოლი ლულაზე, რომელიც უზრუნველყოფს ლულის ერთგვაროვან დაფიქსირებას საკეტთან მიმართებაში (ანალოგიური რგოლები ყენდება ყველა სპეციალიზირებულ USP-ს პისტოლეტზე). იარაღი დიდია და მძიმე, მისი პრაქტიკული გამოყენება გართულებულია, ისევე როგოც შეზღუდულია სპორტული დისციპლინების რაოდენობა სადაც შეიძლება მისი გამოყენება. ის გამომდინარე თავისი სპეციფიურობიდან არ სარგებლობს დიდი პოპულარობით, მაგრამ ეს ნამდვილი სრულყოფილი სასროლოსნო მანქანაა, რომელსაც გააჩნია ყველა ის შესანიშნავი თვისება, რაც ახასიათებს USP-ს პისტოლეტების ოჯახს, თუმცა დიდი გაბარიტები და სპორტული ტიპის სამიზნე მოწყობილობები, როგორც უკვე ავღნიშნე ზღუდავენ მის პრაქტიკულ გამოყენებას, როგორც თავდაცვის იარაღის.

H&K USP Expert .40S&W, ამ ტიპის ისტოლეტების მოყვარულებში პოპულარული ასოების შეღებვით.

და ბოლოს მინდა მოკლედ მიმოვიხილო USP–ს კომპაქტური მოდელები. ჩემი აზრით ეს ძალიან დაბალანსებული და მოსახერხებელი პისტოლეტებია. მიუხედავად იმისა, რომ მექანიკური ბუფერის არ არსებობა აშკარად იგრძნობა და საკმაოდ ხისტ უკუცემაში გამოიხატება პისტოლეტი გაცილებით უფრო მოსახერხებელია “პრაქტიკული აპლიკაციებისთვის” ვიდრე მისი დიდი ძმები. სამწუხაროდ რკინის ორ რიგიანი მჭიდის ტევადობა უკვე არასაკმარისია, ასეთი ზომის პისტოლეტისვის, შედარებისთვის უფრო კომპაქტურ Glock 19-ში ორი ვაზნით მეტი ჩადის (15 ვაზნა გლოკში 13-ის წინააღმდეგ USP-ში). დანარჩენში ეს პისტოლეტი ინარჩუნებს ამ ოჯახის პისტოლეტების ყველა საფირმო ნიშანს და ამასთანავე შედარებით უფრო მცირე ზომის კომპაქტურ იარაღში.

USP Compact Stainless, არსებული ინფორმაციით Heckler&Koch-მა შეწყვიტა უჟანგავი რკინისგან დამზადებულ საკეტიანი პისტოლეტების წარმოება. ყველა პისტოლეტი იქნება  შავი დამცავი დაფარვით  დაფარული.

როგორც ყველა იარაღს USP-ებსაც აქვთ უარყოფითი მხარეები. პრინციპში მე გამოვყოფდი ჩემი აზრით სამ საკითხს, რომელსაც აქვს მნიშვნელობა მსროლელისთვის. არა ეს ნამდვილად არ არის ლულის ღერძის მაღლა განლაგება, ამას სპორტში აქვს მნიშვნელობა, მაგრამ პრაქტიკულ თავდაცვით იარაღში ლულის ღერძის სიმაღლეს ხანდახან ზედმეტად დიდ მნიშვნელობას ანიჭებენ. პირველი და უმთავრესი არის გაბარიტები. იარაღი მსხვილია.  ძალიან მსხვილია. მათი ფარული ტარება  საკმოდ არაკომფორტულია. საკითხი მეორე: კონსტრუქციის სირთულე. ეს გამოიხატება დეტალების დიდი რაოდენობაში, სრული დაშლის სირთულეში. ასევე არ იშლება ადვილად საკეტი, სადაც მის დასაშლელად საჭიროა ინსტრუმენტები.  შეიძლება არიან ისეთი ტალანტები, რომლებიც მე არ დამეთანხმებიან მაგრამ USP-ს  დაშლა თუნდაც დეტალური ფოტო ვიდეო ინსტრუქციით არის საკმაოდ რთული. საკითხი მესამე: მჭიდების  ცვლადობა, უფრო სწორედ ამის შეუძლებლობა. გარდა ზომებისა, სრული ზომა, კომპაქტი, სუბ კომპაქტი არის კიდე მჭიდები გათვლილი ექსკლუზიურად „ძაბრიან“ მოდელებზე. ისინი ცვლადები არ არის.

ტარზე განლაგებულ “ძაბრს” Heckler&Koch-ში, Jet Funel-ს ეძახიან, დამასში მხოლოდ ასეთ ტარზე გათვლილი მჭიდები მოთავსდება.

ჩემი აზრით ასეთი მიდგომა მოუხერხებელია.  მაგალითად შეიძლება ატაროთ Glock 17 სრული ზომის ბუდეში და ვთვქათ 3 სათადარიგო მჭიდი ხოლო, როგორც დამხმარე იარაღი Glock 26 ერთი მასში მოთავსებული სტანდარტული 10 ვაზნიანი მჭიდით, მაგრამ რომელშიც „წავა“ Glock 17-ის 17 ვაზნიანი მჭიდები. ანუ გეძლევად საშუალება იქონიოთ ერთდროულად ორი სხვა და სხვა კლასის იარაღი ცვლადი ტყვიაწამლით და მჭიდებით.  USP-ს შემთხვევაში ასეთი რამ შეუძლებელია.  რკინის მჭიდის გამოყენებამ კომპაქტურ მოდლებებში განაპირობა სამაგიეროდ ის, რომ მათი ტარი უფრო თხელია.  ალბათ სულ ეს არის, რაც შეიძლება ითქვას USP-ს სისუსტეებზე. მეტს მე ამ პისტოლეტებს ვერაფერს ვერ დაუწუნებ. ალბათ ამ სამ ნაკლს შეიძლება დაუმატოთ ისიც, რომ რამოდენიმე მოდელს აქვს ე.წ. სახარჯი დეტალები. მაგალითად რეზინი რგოლები, რომლებიც მაგრდება ლულაზე და ასევე კომპაქტურ მოდელებეში პლასტმასის ბუფერი (პისტოლეტის სროლა შესაძლებელია რეზინის რგოლის გარეშეც). ორივე ეს ნაწილი საჭიროებს გამოცვლას გარკვეული “გარბენის” შემდეგ, რომელიც მართალია ათასობით გასროლილ ვაზნას უტოლდება. თუმცა არ დაგვავიწყდეს, რომ ასეთივე გამოცვლას პერიოდულად საჭიროებენ სხვა დეტალებიც ნებისმიერ პისტოლეტში, მაგალითად ზამბარები. კიდე ძალიან რომ დავფიქრდე, შეიძლება ცოტა ვიწუწუნოთ ფასზე. ამ კომპანიის პისტოლეტები (და არა მარტო) საკმაოდ ძვირი ღირს. სწორედ ამიტომ USP-ს პისტოლეტებს ნაკლებად იყენებენ “ტუნინგისთვის”. ასევე ნაკლებად არის გავრცელებული მათი სხვა მწარმოებლების ნაწილები. ეს კომპანია ტრადიციულად ცდილობს შეინარჩუნოს მონოპოლია თავის პროდუქციის მომსახურებაზე და გაუმჯობესებაზე.

USP Expert .40, ლულაზე კარგად ჩანს რეზინის რგოლი.  ასევე დააკვირდით ჩვეულებრივზე უფრო ღრმად “ჩასმული” უკანა რეგულირებადი სამიზნე მოწყობილობა.

სულ ეს არის, რისი მოყოლაც მინდოდა ამ პისტოლეტებზე. მსხვილი, გამძლე, საიმედო და ძალიან ზუსტები. ხარისხის კონტროლი Heckler&koch-ში ყოველთვის სათანადო დონეზეა, რაც ნიშნავს, რომ ალბათობა მიიღოთ არაკონდიციური, ხარვეზიანი პისტოლეტი თითქმის ნულის ტოლია. მაღალტექნოლოგიური დაფარვების და პოლიგონალურ ხრახნებიანი ლულის წყალობით პისტოლეტი მინიმალურ მომსახურებას საჭიროებს. თუ ფასი არ არის თქვენთვის მნიშვნელოვანი ფაქტორი, დამერწმუნეთ, რომ რთული მაგრამ სრულყოფილი USP-ს პისტოლეტები ყოველთვის და ნებისმიერ პირობებში შეასრულებენ მათზე დაკისრებულ მოვალეობებს.

და ბოლოს არის კიდევე ერთი რამ, რაც ახასიათებს USP-ს პისტოლეტებს. არ ვიცი რატომ, მაგრამ ჩემში ეს პისტოლეტები, ყოველთვის რაღაც განსაკუთრებულ გრძნობებს იწვევდნენ. გასაგებია, იარაღი პირველ რიგში უტილიტარული ინსტრუმენტია, განსაკუთრებულად მასობრივი წარმოების პირობებში. მაგრამ   USP-ს ფლობა ყოველთვის განსაკუთრებულად სასიამოვნო იყო ჩემთვის. ამ პისტოლეტებში იგრძნობა ალბათ სტილი, ხარისხი, დახვეწილი გერმანული სრულყოფილება, განსაკუთრებულობა, როგორც მაგალითად მერსედესის ავტომობილებში (A კლასი არ იგულისხმება).   USP არის სოლიდური, ხარისხიანი, ლამაზი და დახვეწილი იარაღი. უნაკლო ნაწილების დამუშავება, აწყობის ხარისხი, ფუნქციონირება.  ყველა  USP-ს ახასიათებდა შესაშური სიზუსტე და აბსოლუტური საიმედოობა. მეტსაც ვიტყვი, მე ჯერ აქამდე არასდროს არ მსმენია საერთოდ რაიმე პრობლემეებზე ამ ოჯახის პისტოლეტებთან. მახსენდება იშვიათი პრობლემები გლოკის პისტოლეტებთან სადაც მთელი პარტიები ბრუნდებოდა მწარმოებელთან ნაწილების შესაცვლელად, მახსენდება სმიტ&ვესონების პისტოლეტები ზედმეტად სუსტი მჭიდის ღილაკების ზამბარებით, რის გამოც მათ მწიდები ცვიოდა, მახსენდება Ruger SR9-ს მთელი პარტიების გამოთხოვა, პრაქტიკულად ნებისმიერ პისტოლეტთან დაკავშირებული ასეთი პრობლემები მე მახოსვს, USP-ზე ვერაფერს ასეთს ვერ ვიხსენებ. 1993 წლიდან, როდესაც USP გაჩნდა გაყიდვაში, დღემდე ეს პისტოლეტები რჩება საუკეთესო პოლიმერის ჩარჩოიან პისტოლეტებად.

10 წელზე მეტი

January 27th, 2012

უკვე  ათ წელზე მეტი გავიდა, რაც აშშ და გლობალურ ტერორიზმთან ბრძოლის იდეის ქვეშ გაერთიანებული ქვეყნების კოალიცია იბრძვის აქტიურად ერაყში და ავღანეთში, ისევე, როგორც სამყაროს სხვა ნაწილებში.  წელს   ერაყში პრაქტიკულად დასრულდა საბრძოლო ოპერაციებში უცხოური ქვეყნების სამხედრო ძალების მონაწილეობა. ავღანეთში სამწუხაროდ  პირიკით ხდება შეიარაღებული კონფლიქტის ესკალაცია და აქტიური საბრძოლო მოქმედებები ინტენსიურად  მიმდინარეობს. უნდა ვაღიაროთ, რომ ამ კონფლიქტებში AR15-ის ოჯახის იარაღებმა შესანიშნავად გამოავლინეს თავი.  რომ შევხედოთ ამ კონფლიქტებს ასეთი კუთხით, შეიძლება ითქვას, რომ ეს არის ამ სისტემის – იუჯინ სტოუნერის AR15–ის სრული ტრიუმფი.  გარდა იმისა, რომ ეს სისტემა კვლავ რჩება მწყობრში, ამ იარაღით უკვე შეირაღებულია ერაყის და ავღანეთის ახლად შექმნილი უსაფრთხოების ძალები.

ამერიკელი ინსტრუქტორი თვალს ადევნებს ავღანელი კურსანტების საცეცხლე მომზადებას, კაბულის საჯარისო სასწავლო ცენტრში. 2009 წელი. სურათის წყარო airforcetimes.com

ჭორების მის შეცვლაზე არ გამართლდა. რაზეა ლაპარაკი იარაღი ნახევარ საუკუნეზე მეტია შეიარაღებაში იმყოფება და ცხადია ეხლა ფიქრები ახალ იარაღზე არ წყდება, მაგრამ ფაქტი ჯიუტია. დღეს არის 2012 წლის 27 იანვარი და AR15 ისევ მწყობრშია. დიახ გასაკვირი არ არის, იცვლება ომის წარმოების მეთოდები, იცვლება პირობები, იცვლეა იარაღი, არ უნდა გაგვიკვირდეს, რომ პერიოდულად ჩნდება კარგი და არც ისე კარგი ალტერნატივები, რომლებმაც უნდა შეცვალონ გამოცდილი სისტემა, მაგრამ ყველა ამ მცდელობად თუ დავაკვირდებით აღმოვაჩენთ, რომ არც ერთი ალტერნატივა, რომელიც მოისახრებოდა AR15–ის შემცვლელად ჯერ ერთი და ვერ სთავაზობდა გადამწყვეტ უპირატესობას და მეორეც ერთი თავად გააჩნდა სერიოზული ნაკლოვანებები.  ბუნებრივია მოვა დრო და AR15–იც შეიცვლება, მაგრამ დღეს ის არის შაშხანა, რომელიც შეიარაღებაში ძალიან დიდიხანი გაჩერდა და მას ბრწყინვალე საბრძოლო რეპუტაცია აქვს მიუხედავად არც ისე კარგი სტარტისა ვიეტნამის ომში. დამერწმუნეთ ნებისმიერი ახალი იარაღი, რომელიც სახაზავი დაფიდან პირდაპირ ბრძოლის ველზე მოხვდება იგივე ბედს გაიზიარებს და გაიზიარა კიდევაც.

უფრო მეტიც, აშშ–ის საზღავო ფეხოსანთა კორპუსი ცვლის თავიანთ ბელგიური წარმოშობის M249 ტიპის მსუბუქ ხელის ტყვიამფრქვევებს ახალი ტიპის ზუსტი ნახევრად ავტომატური იარაღით ინდექსით M27, რომელიც წარმოადგენს AR15-ის ბაზაზე შექმნილ შაშხანას.

გარდა ამისა ამ კონფლიქტებს და ზოგადად ტერორიზმის საფრთხის ზრდას მოყვა უპრეცენდენტო მოთხოვნილება AR15–ის ტიპის იარაღებზე. აშშ–ში AR15 არის ყველაზე გაყიდვადი ასეთი სისტემა და დიდი ალბათობით სამოქალაქო ბაზარზე  ყველაზე გაყიდვადი გრძელლულიანი იარაღია.

ასევე უნდა აღინიშნოს, რომ AR15–მა მოიკიდა ფეხი მისი “მთავრი კონკურენტის” სამშობლოში რუსეთში. სადაც რუსული კომპანია “Молот”, რომელიც РПК-ს ტიპის იარაღის ბაზაზე აწყობილ სამოქალაქო კარაბინებს და თოფებს უშვებდა დაიწყო AR15-ის აწყობა. არაფერს ვიტყვი იმაზე, რომ რუსეთში პრაქტიკული სროლის დისციპლინებში, კარაბინის კლასში AR15 დომინირებს და პრაქტიკულად მთლიანად განდევნა კალაშნიკოვის სისტემის ავტომატების კლონები.

რუსული AR15, საგამოფენო სტენდზე. წარმოადგენს გერმანიიდან იმპორტირებული ნაწილებისგან აწყობილ იარაღს, თუმცა მალე მისი სრული წარმოება “მოლოტ”-ის ქარხანაში საკუთარი ძალებით დაიწყება.

AR15–ის კლონებს დღეს უშვებენ ასევე კომპანიები უკრაინაში, გერმანიაში, ჩინეთში, სერბიაში და ასე შემდეგ. ანუ AR15 პრაქტიკულად ხდება გლობალური იარაღი, რომელიც იწყობა და იყიდება უამრავ ქვეყანაში. დაუმატეთ ამას მოდულური დიზაინი, სიმარტივე, ნაწილების და აქსესუარების ურთიერთცვლადობა და გასაგები ხდება, რომ ეს იარაღი სულ მალე გახდება სმოფლიოში ყველაზე პოპულარული ამ კლასის სისტემა, და ეს სხვათაშორის იდეოლოგიური მოკავშირეებისათვის მისი უფასოდ, საჩუქრად გადაცემის გარეშე.

ასე რომ ძაღლი ყეფს, ქარავანი მიდის (ვეხმაურები რა გაუთავებელ დისკუსიებს ამ თემაზე ფორუმებზე და სხვა წრეებში), AR15 მიუხედავად უმძიმესი გამოცდისა 10 წლიან კონფლიქტში, კვლავ რჩება ფეხოსნის ძირითად იარაღად, აგრძელებს მსახურობას და მუდმივ ევოლუციასაც განიცდის.  მიუხედავად იმისა, რომ ადრინდელი Colt Commando და ეხლანდელი სპეცრაზმელის კარაბინი ვიზუალურად მნიშვნელოვნად განსხვავდებიან, სისტემა პრაქტიკულად უცვლელია.  დახვეწილი მაღალ–ტექნოლოგიური “გაჯეტები” კი მხოლოდ ზრდიან შესანიშნავი საბრძოლო იარაღის თვისებებს და შესაძლებლობებს.

 

ვიეტნამი, 1965 წელი …..


………ავღანეთი, 2009 წელი