რედაქტორის სვეტი 30.01.2012

January 5th, 2012

ჩემი, როგორც ბლოგის ავტორის პოზიცია
ბოლო დღეებში რამოდენიმე მოვლენამ თუ შეიძლება ასე ითქვას მიბიძგა იმისკენ, რომ დამეწერა გარკვეული ე.წ. ‘დისქლეიმერი“, რომელიც კიდევ ერთხელ განმარტავდა ამ ბლოგის არსებობის მიზეზებს ისევე, როგორც ნათელს მოფენდა რამოდენიმე საკითხს, რომელიც მე მის ავტორს მიკავშირდება. სიმართლე, რომ გითხრატ არ ვარ ბოლომდე დარწმუნებული, რომ ღირს ამის გაკეთება, მაგრამ, როგორც მინიმუმ მსურს დჩემი პოზიციის დაფიქსირება იმ გარკვეულ მითქმა-მოთქმებთან, რომლებიც ჩემ ყურამდე მოვიდა.
ბლოგი, არის ჩემი პირადი, დამოუკიებეელი პროექტი, რომელიც წარმოადგენს ჩემს მიერ დაწერილ სტატიებს, ჩემს მიერ შედგენილ სტატიებს და სხვა მასალებს, რომლებიც ძირითადად ეხება ცეცხცლსასროლ იარაღს, მისი განვითარების ისტორიას, მის პრაქტიკულ გამოყენებას და ასევე სროლას.
ბლოგის შექმნის მთავარი მიზეზი იყო ის, რომ მე ერთ დღეს ჩავთვალე, რომ მხოლოდ ფორუმებზე მოღვაწეობა უკვე საკმარისი ჩეთვის არ იყო. მითუმეტეს, რომ ფორუმის ფორმატი არ არის საუკეთესო ფორმა იმისთვის რასაც მე ვაკეთებ. პირველი ბლოგი შეიქმნა Bero-ს guns.ge-დან ტექნიკური დახმარებით და შემდეგ გახდა მთლიანად (ტექნიკურადაც) ჩემი პროექტი.
ბლოგი არის სამოყვარულო პროექტი, ის არ ისახავს მიზნად გამოაცხადოს ჩემი თავი გურუდ, ექსპერტად ან ყოვლისმცოდენედ, წინააღმდეგ შემთხვევაში ჩემი სურათები, სახელი და გვარი იქნებოდა აქ ყველგან გამოკრული და პათეტიკაც მეტი იქნებოდა  ასევე არავის არ ვახვევ თავზე ჩემ შეხედულებებს და მოსაზრებებს. ის ყოველთვის იქნენა ცოტათი მიკერძოებული და ცოტათი სუბიექტური, იმიტომ რომ ეს ჩემი ბლოგია
ჩემი მიზანი არის ძალიან მარტივი, მოუყვე სხვას, რაც ვიცი მე. ვისაც აინტერესებს წაიკითხავს ვისაც არა თუ უნდა ნუ წაიკითხავს. ის რაც, ვიცი მე არის იარაღებთან მჭიდრო ურთიერთობის 10 წელი და საკმაოდ ვრცელი ბიბლიოთეკა ოთხ ენაზე დაწერილი წიგნების. თქვენთან ერთად ვსწავლობ მეც, როდესაც სტატიებს ვამზადებ, ჩემთვის ეს ორმხრივად მომგებიანი ურთიერთობაა.
ბლოგის სუსტ წერტილად რჩება ორფოგრაფია და ლიტერატურული დონე. დამიჯერეთ ამ ბლოგს უკეთესად 3 უცხო ენაზე დავწერდი, მაგრამ ჩავთვალე, რომ უნდა ყოფილიყო ქართულ ენაზე და ქართულ აუდიტორიაზე გათვლილი. მე ამ პრობლემაზე ვმუშაობ და ვცდილობ ამ მხრივ მდგომარეობა გავაუმჯობესო.
ზუსტად, ჩემ ცნობისმოყვარეობის და ბოლო სამი წლის განმავლობაში რომ ამ ბლოგის მიზნების გამოც მე ხშირად ვიცვლი იარაღებს, ამას ავღნიშნავ განსაკუთრებით, იმიტომ, რომ ზედმეტად მდიდარი (ან პირიქით ღარიბი) ფანტაზიის პიროვნებები ავრცელებენ ჭორებს ჩემი იარაღით „ბარიგობაზე“. პირველ რიგში მე 10 წელიწადში 70-მდე იარაღი გამოვიცვალე და ეს საკმარისი არ არის, რომ მე ამით ვინმემ ფული იშოვოს და ცხოვრება აიწყოს, ხოლო აბსოლუტური უმეტესობა ჩემი ყოფილი იარაღების გაფორმებული აქვთ ჩემგან ჩემ მეგობრებს, დიდი სიამოვნებით დავიტოვებდი სამოცდაათივეს, მაგრამ ამის ფინანსური საშუალება მე არ მაქვს და როტაცია არის ერთადერთი გამოსავალი.  მეორე რიგში გირჩევთ საკუთარ თავში მოკლათ საბჭოური და ქურდული მენტალიტეტი, იმიტომ რომ სწორედ „ბარიგობაზე“ ანუ სპეკულაციურ ოპერაციებზე დგას მთელი ცივილიზებული სამყაროს ეკონომიკა, და ალბათ ეს მენტალური დილემა არის იმის მიზეზი, რომ საქართველო დოქტორების და პროფესორების რაოდენობით ას სულ მოსახლეზე ლიდერობს და ამავე დროს რჩება ერთ ერთ ყველაზე ღარიბ და განუვითარებელ ქვეყანად მსოფლიოში და ყველაზე ღარიბ ქვეყანად რეგიონში (მსოფლიო ბანკის მონაცემების მიხედვით). ჩემთვის ასეთი დაბალი დონის ხალხის ასეთი აზრები საერთოდ ინტერესს არ წარმოადგენს, მაგრამ თუ გავითვალისწინებთ ჩვენთვის დამახასაითებელ ფანიტიზმამდე დასულ ჭორების გავრცელების სურვილს, ჩავთვალე საჭიროდ ჩემი პოზიცია დამეფიქსირებინა ღიად და საჯაროდ, ამ საკითხზე და მათ შორის სხვა საკითხებზეც.
ასევე ჩემთვის დიდი სიურპრიზი გახდა კიდევ ერთი ჩემზე გავრცელებული ჭორი ფორუმ guns.ge-ს ერთ ერთი წევრის მიერ, თითქოს მე ვთანამშრომლობ პოლიციასთან. არ ვიცი რა იგულისხმა ამ პიროვნებამ, მაგრამ ჯერ ჯერობით არც მე მიმიმართავს თანამშრომლობის სურვილით შსს-ს და არც შსს-ს მოუმართია ჩემთვის.
რა თქმ უნდა მე ვხვდები, რომ ეს ბლოგი მოიპყრობს, როგორც კარგ ასევე ცუდ ყურადღებას. უნდა ავღნიშნო, რომ აქამდე 99.9% გამოხმაურებების იყო პოზიტიური და ჩემთვის ძალიან სასიამოვნო. დანარჩენი 0.1% იყო ჩემი აზრით დაუმსახურებელი კრიტიკა მაგრამ ძალიან კორექტულად გამოთქმული , და რა თქმა უნდა ასეთივე კორექტული და ამომწურავი პასუხები იქნა გაცემული.
არ არის გასაკვირი მაგრამ საწყენია, ჩემთვის როგორც ყველა ნორმალური ცოცხალი ადამიანისთვის, რომ გარკვეული პიროვნებები მათ შორის წარმოდგენილები სხვა და სვხა ფორუმებზე ცდილობენ ჩემზე სიბინძურეების და სისულელეების წერით საკუთარი თავი წარმოაჩინონ „მცოდნეებად“ და „საკითხში გარკვეულ ადამიანებად“. ჯერ ეს ერთი პირდაპირ ვიტყვი მე ცოტათი მაინც კომპეტენტური ასეთი „კრიტიკოსი-პოზიორი“ ჯერ არ შემხვედრია, მეორეც ერთი შესაძლებელია ნებისმიერ სტატიაზე კომენტარის გაკეთება ან ჩემთვის გამოხმაურების ელ-ფოსტით გამოგზავნა, სულაც არ არის საჭირო სადღაც ამაზე ყვირილი. ცხადია მე არ დავეძებ მეგობრობას და ურთიერთობას ასეთი კატეგორიის პიროვნებებთან მაგრამ თუ მე მომმართავენ, უპასუხოდ არ დარჩებიან. რა თქმა უნდა ეს უნდა და ხდება კიდევაც ძალიან კორექტული და “ჯენტლმენური” ფორმით, საღორეში ღორთან ჩახტომას მე არ ვაპირებ ნამდვილად, არც დრო მაქვს არც სურვილი. თუ ყაყანი ფორუმზე მათთვის უფრო მისაღები ფორმაა მაშინ ასეც დარჩეს  პირადად მე გულწრფელად არ მესმის რა პრეტენზიები შეიძლება გაუჩნდეს ჭკუადალაგებულ ადამიანს ჩემი პროექტის მიმართ, თუ მას ჩემსავით უყვარს და აინტერესებს იარაღი და სროლა.
გავაგრძელებ ამ თემას და დავამატებ, რომ ვიწრო (ინტერნეტ) წრეებში ასევე ჭორები ტრიალებს, იმ მიეზების შესახებ, რის გამოც მე თავის დროზე წამოვედი ფორუმიდან guns.ge. მიზეზი მრავალია და ეს მიზეზები დიდიხანია მწიფდებოდა, თუ შეიძლება ასე ითქვას. მაგრამ ძირითადი არის ის, რომ მანდ არსებული სულისკვეთება და იმ მომენტში შექმნილი ვითარება მთლიანად ეწინაღმდეგებოდა ჩემ შეხედულებებს. ეს ეხება, როგორც ფორუმის მართვას და მოდერაციას ასევე ბევრ სხვა რამეს. არანაირ ჩხუბს, საქმეების გარჩევას, ფინანსურ პრეტენზიებს (იმიტომ წავიდაო, რომ ფული ვერ გაიყვესო, ხო და სად იყო მანდ ფული რომ გასაყოფი ყოფილიყო) ადგილი არ ქონდა. არავითარ ტრაგედიას მე ამაში არ ვხედავ, ასეთი დაყოფის შედეგად შექმნილია უმეტესობა ფორუმების საქართველოში. თავის დროზე მარტო მე ხელი შეუშალე guns.ge-ს გაყოფას, მაგრამ, როგორც ჩანს არც ერთი კეთილი საქმე არ რჩება დაუსჯელი :) დავამატებ, რომ განსხვავებით ამ ფორუმის ზოგიერთი წევრისგან მე ჩემი მხრიდან არავისთან და არასდროს არ მითქვამს ცუდი არც ფორუმზე და არც ფორუმის წევრებზე და არც არავისზე ნაწყენი არ ვარ, თუმცა ნახსენებმა ეპიზოდმა პოლიციასთან თანამშრომლობაზე (კიდე სხვა მოსაზრებებიც იყო გამოთქმული ჩემ კომპეტენციასთან დაკავშირებით) რა თქმა უნდა გამაღიზიანა და ეს არის ერთ ერთი მიზეზი რატომაც ეხლა მე ამ „დისქლეიმერს“ ვწერ.
თუ ასე ძალიან გინდათ რამეში შემეჯიბროთ ( მე არავის არ ვეჯიბრები, მარტო საკუთარ თავს), გავაკეთოთ ეს ღირსეულად, კარგი და სასარგებლო საქმეებით და არა უნიჭო, ტალახის სროლით და ენის ტლიკინით. ტალახი შეიძლება არ მოხვდეს იმას ვისაც ესროლეთ აი თქვენი ხელები კი დასვრილი აღმოჩნდება  ზუსტად ამიტომ მე მაქვს ჩემი ბლოგი და მხარს უჭერ ყველა სხვა ანალოგიურ რესურსს და მათ განვითარებას და ნამდვილად არ მინდა ვინმე დაიძიროს ან შეწყვიტოს თავისი არსებობა. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგი ეს რესურსი ძალიან დაბალი დონის არის. არ ტეხავს დიბადო სულელად, ტეხავს მოკვდე სულელი. ჩემი აზრით ფორუმების განვითარების ერთადერთი გზა არის „კარგი კადრების შერჩევა“ და შენარჩუნება და არა ყველაზე თავხედი და გრძელ ენიანი „იუზერების“ წახალისება. კიდევ ერთი საკმაოდ არასასიამოვნო ტენდენციაა ასეთი კვაზი „მინი-ექსპერტების“ გამოჩენა, რომლებსაც, როგორც ჩანს იდეა გახდნენ ადგილობრივი დანიშნულების ავტორიტეტები ძალიან მოწონთ და შესაბამისად ამ იდგილის შენარჩუნებისთვის ივეწყებენ მთავარს, სურვილს თვითგანვითარების. ეს სხვათაშორის კიდევე ერთი მიზეზი იყო ჩემი ერთი ქართული ფორუმებიდან წასვლის. ჯერ ეს ერთი არანაირ სურვილი არ მქონდა ასეთ „მინი-გურუებთან“ პაექრობის (რომლებიც ისე მექცეოდნენ გეგონება ლუკმა-პურს ვართმევდი), მეორეც ერთი და მიიღეთ ეს თუ ამას კითხულობთ მოდერებო, როგორც კონსტრუქციული კრიტიკა: დისკუსიების დონე და ხარისხი ქართულ ფორუმებზე არის ძალიან ძალიან დაბალი და ეს მდგომარეობა ან საერთოდ არ იცვლება ან იცვლება მაგრამ ძალიან ნელი ტემპებით. პირდაპირ დავწერ: საერთოდ ნუ შედიხართ მანდ თუ გინდათ რამეში გაერკვიოთ ან ისწავლოთ. არის გამონაკლისებიც, მაგრმა უფრო დიდი ალბათობაა გადაეყაროთ უვიც მაგრამ დამაჯერებლად მოლაპარაკე პიროვნებას, რომელიც თავგზას აგიბნევთ. სიმპტომები შემდეგია: მე ერთმა კაცმა მითხრა, რომ; მე არ ვიცი ვინ სად რას წერს და სხვა რაიმე ბუნდოვანი არგუმენტებით, უცნობი წყაროებით აპელირება, ე.წ. „თითების ღუნვა“ და მისტიციზმის და საიდუმლოების ატმოსფეროს შექმნა. მაგალითად ერთ ერთ ასეთ ფორუმზე ახალმა მომხმარებელმა გახსნა თემა, ვინ იცით როგორ უნდა აკმ-ის მისროლა, ანუ რამდენით უნდა გადაწიო მუშკა, რომ გამოასწორო ცდომილება სროლისას. მიუხედავად იმისა, რომ ამ ფორუმზე საკმაოდ ბევრი აქტიური სამხედრო მოსამსახურე არის წარმოდგენილი ამ კაცმა პასუხი ვერ მიიღო და ბოლოს საუკეთესო ტრადიცებში ის დააბოლეს, რომ ეს ინფორმაცია არის ვითომ გასაიდუმლოებული. ჩემი აზრით ასეთ ფორუმზე გამოჩენაც არ ღირს. ამიტომ ჩემი რჩევაა: იკითხეთ ბევრი. ლიტერატურის განყოფილება ბლოგზე მალე გაჩნდება და შევეცდები შემოგთვავაზოთ კარგი სერიოზული ლიტერატურა.
დავასრულებ. ძაღლი ყეფს ქარავანი მიდის. ბლოგი გააგრძელებს თავის არსებობას, ასეთი „კრიტიკა“ პირიქით მიბიძგებს უფრო მეტი შრომისკენ და უფრო მაჩქარებს. გეგმა ბლოგის სრულფასოვან ვებ რესურსად გადაკეთების არსებობს და აუცილებლად წელს განხორციელდება. ამის საშუალებით გაადვილდება რესურსზე ნავიგაცია და დამატებული იქნება მთელი რიგი ახალი ოფციებია . ფორუმს მე ალბათ ჯერ არ გავხსნი, გამომდინარე იქიდან, რომ არ ვარ დარწმუნებული, რომ შევძლებ მის მართვას.
როგორც ყოველთვის ნებისმიერი კრიტიკა, სურვილები, შეკითხვები და მოსაზრებები შეგიძლიათ გამომიგზავნოთ მეილზე, რომელიც თავფურცელზეა მითითებული. ფორუმებს თავს ვარიდებ, მაგრამ პერიოდულად ვწერ ochopintre.ge-ზე, სადაც ჩემი აზრით ძალიან მისაღები კლიმატია და სადაც ასევე შეგიძლიათ მე „შემხვდეთ“.

საუკეთესო სურვილებით,
Shooter

პს ბოდიშს უხდი ბლოგის მკითხველებს ასეთი არა საიარაღო თემის გამოქვეყნებისთვის :) გპირდებით მაღლა ეს თემა დიდხანს არ გაჩერდება.

ხელმისაწვდომი იარაღი – Taurus 85

January 4th, 2012

კომპანიის Taurus International Manufacturing Inc. -ის ლოგო. Taurus ლათინურად ნიშნავს ხარს

მოგეხსენებათ არსებობს ეგეთი ტერმინი იარაღების და არა მარტო იარაღების მოყვარულებში, რასაც ქვია საუკეთესო საყიდელი თავის ფასში. ანუ როდესაც ზომიერ ფასად ყიდულობს სამომხმარებლო თუ გნებავთ ჩვენ შემთხვევაში საბრძოლო თვისებებით გამორჩეულ ნივთს. შეიძლება ასეთი ფორმულირების გამოყენებაც: ბევრი იარაღი მცირე ფასში, ან რაღაც ამდაგვარი. შინაარსი არის ერთი, იაფად იყიდოთ კარგი იარაღი. ბევრი ძალიან სკეფტიკურად უყურებს იარაღების ასეთ კატეგორიას, როგორ შეიძლება იყიდო იაფი იარაღი! რატომ უნდა იყიდო იაფი როდესაც არის უკეთესი? ამავე დროს თვითონ დადიან მეორადი, საზღვარგარეთ ჯართში ჩასაბარებლად  განწირული ავტომანქანებით და ხშირად სტუმრობენ ლილოს ბაზრობას. ჩემი აზრით იაფი და კარგი იარაღი არსებობს და აქ მე  ნამდვილად არ ვგულისხმობ მხოლოდ მაკაროვის პისტოლეტს. მთავარია გვესმოდეს, რომ იაფი იარაღის შეძენისას ჩვენ არ უნდა ველოდოთ იმაზე მეტს ვიდრე მას შეუძლია ჩვენ შემოგვთავაზოს. მათი ყველაზე დიდი ნაკლი თუ შეიძლება ასე ითქვას არის რესურსი. დიახ, Heckler&Koch-ის მაღალ ფასს მაგალითად ამართლებს ისიც, რომ USP-ს ტიპის პისტოლეტი უპრობლემოდ გაუძლებს ათობით ათას გასროლას, ნებისმიერი დეტალის გამოცვლის საჭიროების გარეშე. იგივიეს სავარაუდოთ ვერ ვიტყვით იაფ და კარგ ბულგარულ Arcus 98–ზე. მაგრამ დაფიქრდით ასე ძალიან გჭირდებათ თქვენ რესურსი 40 000 გასროლა? ჩვენი ქვეყნის პირობებში? ალბათ არა. შესაბამისად ეს ბულგარული პისტოლეტი რომელიც 5–ჯერ ნაკლები ღირს USP-ზე და ამავე დროს არის საიმედო და მოსახერხებელია,  100%–ით გადაფარავს თქვენ მოთხოვნილებას იქონიოთ საიმედო თავდაცვის საშუალება. მოსაზრება, რომ ნამდვილი ჯიგიტები არ კადრულობენ ბულგარულ იარაღს დარჩეს იმ ჯიგიტების სინდისზე, რომლებიც თვლიან, რომ 10 წლის “salvage” კონტეინერით ჩამოსული მაგრამ სამაგიეროდ ხმამაღალი სახელით პრესტიჟულობის ნიშანია. ანუ იმის თქმა მინდა, რომ აღნიშნული კატეგორიის იარაღი უნდა სარგებლობდეს მეტი ყურადღებით ჩვენი ქვეყნის პირობებში სადაც მოკლელულიანი იარაღი განსაკუთრებით ისე კი ზოგადად ნებისმიერი სამოქალაქო/თავდაცვის იარაღი არის მნიშვნელოვნად შეზღუდული. ზუსტად ერთ ერთ ასეთ იარაღზე გვექნება ჩვენ ამ სტატიაში საუბარი და გპირდებით კიდე უფრო მეტ სტატიებს ასეთ “ბიუჯეტურ” იარაღებზე.

Taurus International Manufacturing Inc. –  ბრაზილიური კომპანია, რომელიც უშვებს ცეცხლსასროლ იარაღს უკვე 1941 წლიდან, ძალიან კარგად არის ცნობილი მსოფლიოში და ცოტათი უფრო ნაკლებად ჩვენ ქვეყანაში.  კომპანიის დამფუძნებლები არიან ბრაზილიელები ჯონ კლუვე უმცროსი და ძმები ოსკარი და ჰენრი პარპერ ადმარ ზანკი. ქარხანა და მტავარი ოფისი მდებარეობს ქალაქ პორტო ალეგრეში (ბრაზილია). პრაქტიკულად კუსტარული ადგილობრივი წარმოებიდან, მოკლელულიანი იარაღის ერთ ერთ  ყველაზე მსხვილ საერთაშორისო  მწარმოებლამდე ამ კომპანიამ  საკმაოდ დიდი გზა გაიარა. 1970–ან წლებამდე ტაურუსი (Forjas Taurus) უშვებდა იაფაფასიან რევოლვერებს, რომელიც წარმოადგენდა სხვა და სხვა რევოლვერების კომპილაციებს და ასე სხვა და სხვა აღჭურვილობას და ინსტრუმენტებს. 1968 წელს მათ შეეცადნენ აეთვისებინად ყველაზე პერსპექტიული ჩრდილო–ამერიკული ბაზარი, რის გამოც მიმართეს ადგილობრივ დისტრიბუტორებს მაგრამ ამ მცდელობას დიდი წარმატება არ მოყოლია. ამერიკელები ტრადიციულად ეჭვის თვალით უყურებენ იარაღს, რომელსაც არ აქვს სრულ ფასოვანი ტექნიკური და საგარანტიო მხარდაჭერა. ამ მხრივ ტაურუსის მაგალითი ნამდვილად არ არის იზოლირებული. გავიხსენოთ თუნდაც ავსტრიული Steyr-Mannlicher–ის თავგადასავლები აშშ–ში. კომპანიის პროფილი მნიშვნელოვნად შეიცვალა, როდესაც 1971 წელს, ის და ამერიკული Smith&Wesson მოექცნენ ერთი ფინანსური ჯგუფის მმართველობის ქვეშ. ამის წყალობით ბრაზილიურ კომპანიას გადაეცემოდა ამერიკული კომპანიის  მეორადი დაზგა–დანადგარები, ნახაზები და სხვა მოწყობილობები, რის საშუალებითაც შესაძლებელი გახდა მეტ ნაკლებად ხარისხიანი რევოლვერების წარმოების დაწყება, რომლებიც პრაქტიკულად მთლიანად აკოპირებდნენ ამერიკულ “სმიტ&ვესონებს”.  უნდა აღინიშნოს, რომ ბრაზილიურ კომპანიის ვერსიით, ამერიკელები  იგებდნენ თანამშრომლობით უფრო მეტს ვიდრე ბრაზილიელები. პირადად ჩემი აზრით, შეიძლება მატერიალური საშუალებები ბრაზილელებისგან მეტი იყო შეთავაზებული, მაგრამ ინტელექტუალური საკუთრება ჩემი აზრით უფრო მეტი ღირებულების სწორედ მათ მიიღეს ამერიკიდან. ამერიკული რევოლვერების გავლენა ტაურუსის რევოლვერებში აშკარად იგრძნობა, მაგრამ “სმიტ&ვესონები” ყოველთვის უფრო მაღლა კოტირებდნენ ბრაზილიურ რევოლვერებთან შედარებით. მაშინაც და ეხლაც.

1977 წელს ტაურუსი კვლავ ხდება დამოუკიდებელი კომპანია, და ამ პერიოდიდან იწყება მისი, როგორც დამოუკიდებელი ბრაზილიური მწარმოებლის ისტორია, მწარმოებლის, რომელიც იწყებდა კონკურენტული სამოქალაქო და სამხედრო იარაღის გამოშვებას და ორიენტირებული იყო საერთაშორისო ბაზარზეც.

კომპანიის ისტორიაში კიდევ ერთი მნიშვნელოვან ეტაპს წარმოადგენდა  ბერეტას მიერ ბრაზილიაში, სან პაოლოში აშენებული ქარხნის მის მიერ შეძენა. კონტრაქტის პირობა, რომლის მიხედვითაც იტალიურმა ბერეტამ მიიღო დიდი შეკვეთა ბრაზილიის შეიარაღებული ძალებისგან იყო ქარხნის აშენება ბრაზილიის ტერიტორიაზე. კონტრაქტის შესრულების შემდეგ სრულად აღჭურვილი ქარხანა ტაურუსმა იყიდა. ქარხანას “კომპლექტში” მოყვა ნახაზები და გამოცდილი მუშა ხელი. ამის შედეგად ამ კომპანიამ დაიწყო პისტოლეტების გამოშვებაც. ორი მოდელი Taurus PT-92 და 99 პოპულარული Beretta 92-ის მოდიფიკაციებს წარმოდგენდა.

 

“ბრაზილიური ბერეტა” გამოირჩევა ორიგინალისგან პირველ რიგში მცველის განლაგებით ჩარჩოზე, ნაცვლად საკეტისა.

1984 წლიდან კომპანიამ გამოაცხადა, რომ ყველა მის მიერ წარმოებულ იარაღზე ვრცელდებოდა უპირობო სამუდამო საგარანტიო რემონტის პირობა. ამ გადაწყვეტილებას, ისევე, როგორც აშშ–ში წარმოამდგენლობის გახსნამ განაპირობა კომპანიის გაყიდვების ზრდა და გაფართოება.  ამავე დროს რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია, დღეს თუ მყიდველი ამ მომსახურებით სარგებლობს მას უწევს რამოდენიმე თვიანი ლოდინი სანამ მისი იარაღი გარემონტდება ან შეიცვლება.  მიზეზი სავარაუდოთ უნდა იყოს დაბრუნებული იარაღების დიდი რაოდენობა. ასეა თუ ისე, ჩემი აზრით ასეთი ტიპის გარანტია ძალიან კარგი და სამართლიანი შემოთავაზებაა. 

დღეს კომპანია ტაურუსი უშვებს მრავალი ტიპის მოკლელულიან იარაღს, მათ შორის რევოლვერებს, პისტოლეტებს ფოლადის, მსუბუქი შენადნობის და პოლიმერის ჩარჩოებით, M1911A1 ტიპის პისტოლტის კლონებს, ორი მოდელის გრძელლულიან იარაღს.  თუ ადრინდელი მოდელები იმეორებდნენ უცხოურ სისტემებს მათი პოლიმერის ჩარჩოიანი მოდელები უკვე მთლიანად დამოუკიდებელი პროექტებია, რაც მეტყველებს იმაზე, რომ კომპანია იზრდება და ვითარდება.

ეხლა რაც შეეხება კონკრეტულად Taurus 85-ს, რომელსაც ეძღვნება ეს სტატია. ამ მოდელის რევოლვერები მინიმუმ ორ მაღაზიაში იყიდება დღეს თბილისში, ისევე, როგორც ხშირად გამოჩნდებოდა ხოლმე კერძო განცხადებების რესურსებზე. შესაბამისად ეს სტატიაც საკმაოდ აქტუალურიც არის ქართველი მკითხველებისთვის და იარაღის მოყვარულებისთვის. მწარმოებელი კომპანიის საიტის მიხედვით მოდელი 85 არის ყველაზე გაყიდვადი მოდელი ამ კომპანიის იარაღის ასორტიმენტიდან.

ტექნიკურად ის წარმოადგენს .38 Special კალიბრის 5 ვაზნიან რევოლვერს, რომელიც კონსტრუქციულად და გაბარიტებით წააგავს Smith&Wesson-ის ე.წ. J-ჩარჩოიან სერიის რევოლვერებს. შესაბამისად მაგალითად უკანასკნელზე გათვლილი ბუდე, გამოდგება ბრაზილიური რევოლვერისთვისაც, მაგრამ ნაწილები ცვლადი არ არის.

ალბათ ყველაზე კლასიკური 5 ვაზნიანი 85–ე მოდელი, ფოლადის, შავი ოქსიდირებით, ხის საფირმო ტარით და 2 დუიმიანი ლულით.

Taurus 85-ის დამრტყმელ–სასხლეტი მექანიზმი ორმაგი ან მხოლოდ ორმაგი მოქმედების არის.

დოლურას ტევადობა, როგორც უკვე ავღნიშნე 5 ვაზნას შეადგენს, უფრო ახალი მოდელი ინდექსით 856 უკვე 6 ვაზნას იტევს, 5 ვაზნიანი რევოლვერის ჩარჩოს გაბარიტების შენარჩუნებით.

წონა 480 გრამიდან (მსუბუქი მოდელი), 630 გრამამდე (უჟანგავი ფოლადისგან დამზადებული მოდელი) მერყეობს.

სტანდარტული ლულის სიგრძე არის 2 დუიმი (5სმ), 5 ხრახნით. ლულა არ არის ქრომირებული არხით. ლულა როგორც წესი ორ დუიმიანია, თუმცა არსებობს ადრინდელი გამოშვების 3 დუიმიანებიც. დღეს ასეთი ლულის სიგრძით 85–ე მოდელი აღარ გამოდის.

სამიზნე მოწყობილობები შედგება მარტივი სწორი “მუშკიდან” და ღარიდან, რომელიც გაჭრილია ჩარჩოში. ზოგ მოდელზე ყენდება “მუშკა” ოფტიკურ–ბოჭკოვანი მილით ან ადვილად დასანახი ფერადი პლასტმასის დეტალით შიგნით.

რაიმე განსაკუთრებული თვისება რაც გამოარჩევს ამ მოდელს მას არ აქვს, გარდა რა თქმა უნდა ფასისა, რომელიც დაახლოებით ორჯერ ნაკლებია მის ამერიკულ ანალოგთან შედარებით. 1996 წლიდან ყველა ტაურუსის რევოლვერი აღჭურვილია შიდა საკეტით, რომელიც იკეტება გასაღებით. თუ თქვენ იარაღს საკეტი არ აქვს ე.ი. ის 1996 წლამდე არის გამოშვებული.

დაცვის “პოლიტკორექტული” სისტემა. იარაღი გასაღებზე იკეტება. სურათი Taurus USA–ს საიტიდან.

განსხვავებით მაგალითად Rossi-ს რევოლვერებისგან, ტაურუსში დამრტყმელი ჩახმახზე არ არის განლაგებული. ის იარაღის ჩარჩოშია მოთავსებული ხოლო, დარტყმა მას გადაეცემა სპეციალური ასაწევი “გადამცემის” მეშვეობით, რომელიც იწევა ზევით სასხლეტზე თითის დაჭერისას. თუ სასხლეტი მას ზევით არ აწევს, ჩახმახი დამრტყმელს არ მიწვდება. ეს ზრდის იარაღის უსაფრთხოებას და ჩემი აზრით საჭირო და სასარგებლო ელემენტია.

Taurus 85-ის კალიბრი არის .38 Special (9×29.5mmR). შექმნილი 1989 წელს კომპანია Smith&Wesson-ის მიერ ის თავდაპირველად იყო გათვლილი შავ დენთზე.შედარებით მცირე უკუცემა, სიზუსტის უდიდესი პოტენციალი და საშუალება ააწყო მასზე გათვლილი კომპაქტური რევოლვერები განაპირობა ის ფაქტი, რომ ეს კალიბრი ცოცხალია და დღემდე ჩვენთან ერთად არის. თანამედროვე +P კატეგორიის ვაზნები საკმაოდ ეფექტურია და მაგალითიად 10 გრამიან ტყვიას აძლევენ საწყის სიჩქარეს 270 მ/წ–ის ოდენობით. ასეტ შემთხვევაში ენერგეტიკით ის აღემატება ყველაზე ცხელ 9X18 კალიბრის მაკაროვის ვაზნების ვარიანტებს და უახლოვდება სტანდარტული წნევის 9X19-ის ვაზნებს. კარგია ამბავი ისიც არის, რომ Taurus 85 გათვლილია +P კატეგორიის ვაზნების გამოყენებაზე.

85–ე მოდელის ირგვლივ არსებობს მთელი ოჯახი რევოლვერების, მათ შორის უახლესი მოდელები პოლიმერის ჩარჩოთი, ასევე მაგალითად საკმაოდ საინტერესო და თანამედროვე CIA მოდელი. არა ეს აბრივიატურა არ ნიშნავს ცენტრალურ სადაზვევრვო სააგენტოს, ის იშიფრება როგორც Carry It Anywhere, ანუ “ატარე ის ყველგან”.  ის 5 ვაზნიანია, ძალიან კომპაქტურია, აქვს ჟანრის ტრადიციებიდან გამომდინარე დამალულია ჩახმახი, რაც აადვილებს მის ფარულ ტარებას.

პოლიმერულ–ფუტურისტული რევოლვერი ასევე დაფუძნებული 85–ე მოდელზე, Taurus Protector Polymer. სურათი მწარმოებლის საიტიდან.

განსხვავდება 85-ე მოდელის რევოლვერების ჩარჩოს მასალებიც. აქ რამოდენიმე ტიპის მსუბუქი შენადნობია, ნაჭედი ფოლადი და ეხლა უკვე პოლიმერიც (მოდელი 85PLYSS2 Polymer Protector). მოდელები HY-LITE Magnesium  ნიშნავს, რომ ჩარჩო მსუბუქი შენადნობისგან არის დამზადებული.  სრული მიმოხილვა დაფარვების, მოდელების და  სხვა თავისებურებების ამ სტატიის მიზანში არ შედის. ეწვიეთ საიტს და თავად დაათვალიერედ კატალოგი.

როგორც უკვე ავღნიშნე 85–ე მოდელის ოჯახი ყველაზე გაყიდვადია ამ კომპანიის იარაღის მოდელებიდან. ამას ხელს უწყობს დაბალი ფასი ისევე, როგორც ასეთი კომპაქტური რევოლვერის გამოყენების სპეციფიკაც. ამ იარაღს ურჩევენ (არასწორი რჩევაა სხვათაშორის) ახალბედა მსროლელებს, მოუმზადებელ მსროლელებს, რატომრაც ქალებს, ასევე უფრო გამოცდილი მსროლელები ირჩევენ, როგორც დამხმარე ან მეორეხარისხოვან იარაღს. ადამიანებისთვის ვინც ირჩევენ ასეთ იარაღს ფასი არის ძალიან მნიშვნელოვანი და ხშირად გამაწყვეტი ფაქტორი. დამერწმუნეთ რომ ადამიანს რომელიც ეძებს კომპაქტურ თავდაცვის იარაღს და საერთოდ იარაღში არ ერკვევა და ადამინს რომელსაც უნდა მსხვილკალიბრიანი ძლიერი რევოლვერი მაგალიტად სახიფათო ნადირობებისას თავის დასაზღვევად, სხვა და სხვა მოთხოვნები აქვთ. პირველს უნდა იაფი ხელმისაწვდომი თავდაცვის საშუალება მისი გამოყენების მინიმალური ალბათობით, მეორეს უნდა 100%–ად საიმედო ინსტრუმენტი, რომელსაც მან უნდა თავისი სიცოცხლე ანდოს. ამ ორ განსხვავებულ შემთხვევაში ფასის ფაქტორი სხვა და სხვა როლს თამაშობს. ზუსტად ამიტომ 85–ე მოდელები ასე კარგად იყიდება. ნახმარი იდეალურ მდგომარეობაში მყოფი Taurus 85 აშშ–ში ღირს 200–დან 250 დოლარამდე . ახლების ფასი 300 დოლარიდან იწყება. ეს კი ძალიან იაფია. დაუმატეთ ამას სამუდამო უფასო საგარანტიო რემონტი, მიმზიდველი გარეგნობა, დიდი ასორტიმენტი მოდელების და მიხვდებით, რატომ ტაურუსის მოგება ყოველ წლიურად იზრდება.

რაც შეეხება უარყოფით მხარეებს ის პრონციპში იგივეა რაც სხვა იაფ ფასიანი იარაღის მოდელების შემთხვევაში. იაფი ფასი ნიშნავს, რომ მწარმოებელი ნაკლებ ყურდღებას აქცევს ხარისხის კონტროლს, დამზადების ხარისხს, გამოყენებული მასალებს.  ტაურუსი კარგ იარაღს უშვებს, და მისი პროდუქცია არ არის იაფი ამ სიტყვის ცუდი გაგებით. მაგრამ ტაურუსის რევოლვერი მაგალითად ვერ შეედრება Smith&Wesson-ის რევოლვერებს. ალბათობა მიიღოთ რევოლვერი რომელიც ან არ მუშაობს ან ისე არ მუშაობს, როგორც საჭიროა უფრო დიდია ვიდრე ამერიკული რევოლვერის შეძენისას.  ხარისხითაც რუგერები და სმიტები უფრო უკეთესია. ესტეთიური თვალსაზრისით ამერიკული რევოლვერები უფრო უკეთესები არიან.  ასევე ზოგადად სმიტი ან რუგერი უფრო ზუსტი იქნება, საიმედო და დიდ რესურსიანი ვიდრე ბრაზილიური რევოლვერები. ეს გასაკვირი არც არის, ყველაფერ აღნიშნული ამერიკული რევოლვერის შემთხვევაში არ არის უფასო. შესაბამისად ნახმარი J Frame უფრო ძვირი ღირს ვიდრე ახალიTaurus 85. ხოლო ნახმარი 85–ის ყიდვა არის გავარტყი–ავაცილეს პრინციპით თამაში. ყველაზე ხშირი პრობლემა ნახმარ 85–ე მოდელთან არის “მსუბუქი დარტყმები”, როდესაც ჩახმახს არ ყოფნის ძალა რომ აამოქმედოს ამაალებელი. ასე, რომ პირველ რიგში შეამოწმეთ საიმედოობა ორმაგ რეჟიმში სროლისას. ორმაგ და ერთმაგ რეჟიმებში ჩახმახი სხვა და სხვა მანძილს გადის, ორმაგ რეჟიმში უფრო მოკლეს და ძალაც ნაკლები აქვს.

გარდა ამისა საქმე კიდევ იმაშია, რომ რევოლვერი თავისი კონსტრუქციული თავისებურებებიდან გამომდინარე ასე, რომ ვთქვათ უფრო მეტ ყურადღებას ითხოვს დამზადებისას. ცოტათი მეტ დაკვირვებას, ცოტათი მეტ საბოლოო დამუშავებას, იმისთვის, რომ ყველაფერი კარგი საათის მექანიზმივით მუშაობდეს. დამიჯერეთ, მე ვიცი რაზეც ვლაპარაკობ, ნებისმიერი თუნდაც უკანასკნელი არიფი პირველი წამებიდან იგრძნობს სხვაობას მაგალითად 2 დუიმიან Colt Python-ს და Rossi-ს შორის. თუ ერთმაგი მოქმედების რეჟიმში სხვაობა სასხლეტებს შორის ძალიან არ ყვირის, ორმაგი მოქმედების რეჟიმში სხვოაბა უკვე აშკარად საგრძნობი ხდება. თითის დაჭერისას რევოლვერის შიგნით იწყება მრავალი პროცესი, რომელშიც ბევრი დეტალი მონაწილეობს, სწორედაც, რომ მილიმეტრის მეასედები ნაწილების დამუშავებაში და ალბათ ხელოსენბის ინდივიდუალური ჯადო თუ გნებავთ და ასევე ზედმეტი დახარჯული ყურადღება რევოლვერის მექანიზმის აწყობისას განაპიორბებს ორმაგი მოქმედებისას რევოლვერის სასხლეტის რბილ ერთგვაროვან და მოკლე სვლას. ეგრევე ხდება გასაგები, რაში ყველაზე უფრო გამოიხატება ეს სხვაობა ფასში. კარგ რევოლვერში ორმაგ რეჟიმში დამრტყმელ სასხლეტი მექანიზმი არის არარეალურად რბილი, მსუბუქი და მოკლე სვლით. ცოტა უფრო იაფ ფასიანებში ეს მაჩვენებელი მერყეობს, მისაღებიდან საშინელამდე, რაც მოითხოვს დამატებით მორგებას, დამუშავებას, პოლირებას ან აისახება სიზუსტეზე და ეფექტური სროლის სისწრაფეზე.

მეორეს მხრივ პირდაპირ ვიტყვი მეეჭვება დღეს არსებობდეს კომპაქტური 5 ვაზნიანი “მოკლეცხვირიანი” რევოლვერი, რომელიც გაუწევდა კონკურენციას თანამედროვე ტაურუსის 85–ე სერიის რევოლვერს, იმ კრიტერიუმში რასაც ქვია ფასი–ხარისხი. მეორადი კარგ ტექნიკურ მდგომარეობაში მყოფი Taurus 85 1000 ლარამდე ფასში შეიძლება ჩაითვალოს საუკეთესო საყიდლად. ერთ მაღაზიაში უფრო ნაკლებ ფასადაც იყიდება ეს რევოლვერები, მაგრამ მათი ტექნიკური მდგომარეობა თითქმის ყოველთვის შორსაა დამაკმაყოფილებლისგან.

ავტორის კუთვნილი შედარებით იშვიათი 3 დუიმიანი მოდელი. 3 დუიმიანი ლულა, შესანიშნავი დაფარვა,  და იდეალური მდგომარეობა გახდა მისი შეძენის მიზეზები.

ბოლოს დავამატებ, რომ რევოლვერის ეფექტური სროლა მოითხოვს აბსოლუტურად განსხვავებულ უნარჩვევებს. როგორც ავტოტრანსპორტში, თუ ატარებთ მსუბუქ მანქანას (ისვრით პისტოლეტებიდან) შეძლებთ გაატაროთ მიკროავტობუსიც, მსუბუქი მანქანაც და სატვირთო მანქანაც (ისროლოთ პისტოლეტი ერთმაგი, ორმაგი მოქმედებით, დახურული დამრტყმელით და ღია ჩახმახით), ხოლო რევოლვერი არის მოტოციკლი. მის სასროლად/სამართავად განსხვავებული ცოდნაა საჭირო. აქ მე ვგულისხმობ საბრძოლო სროლას ორმაგი მოქმედების სასხლეტით და არა დუელიანტის პოზიციიდან სამიზნეში წინასწარ ხელით შეყენებული ჩახმახით. იგივე თავისთავად ეხება რევოლვერის სწრაფ გადატენვას

shooterscentral.ge-ს დასკვნა. Taurus 85 ნამდვილად არის კარგი რევოლვერი თავის ფასში. ახალი ის ბოლომდე გადაფარავს ყველა მოთხოვნას, რაც მას შეუძლია წაუყენოს საქართველოში იარაღის მფლობელმა, რომელსაც სურს ხელმისაწვდომი და საიმედო თავდაცვის საშუალება. ნახმარი რევოლვერის ყიდვისას განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს დეტალების მდგომარეობას და ასევე ჩახმახის საიმედო მუშაობს ორმაგ რეჟიმში სროლის დროს. მეორადი რევოლვერის შეძენისას სროლით შემოწმება აუცილებელია. გამომდინარე ფასიდან, რომელიც მერყეობს 1000–დან 2000 ლარამდე და ვაზნის ფასიდან, რომელიც 3 ლარს შეადგენს უნდა აღინიშნოს, რომ ასეთ შემთხვევაში ავტომატური 9მმ–ნი პისტოლეტი ყოველმხრივ იქნებოდა უპირატესი არჩევანი, ხოლო თუ მყიდველს სურს იქონიოს კომპაქტური რევოლვერი ხელმისაწვდომ ფასად, Taurus 85 არის ერთ ერთი საუკეთესო არჩევანი.

 

p.s.

სამწუხაროდ მაგრამ უკვე ტრადიციულად რევოლვერის ცოცხლად ტესტირება გადადებულია სანამ საქართველოში უკეთესი დრო არ დადგება.

 

როგორი შეიძლება იყოს იდეალური საბრძოლო პისტოლეტი?

December 16th, 2011

Smith&Wesson ASP, ერთ ერთი პირველი სპეციალიზირებული საბრძოლო/თავდაცვითი პისტოლეტი, რომელსაც უკვე 70–ან წლებში ქონდა უმეტესობა იმ ელემენტების, რომელსაც ჩვენ ამ სტატიაში მიმოვიხილავთ.

იდეა ამ სტატიის დაწერის მე უკვე დიდიხანი გამიჩნდა. მინდა ამ სტატიაში შემოგთავაზოთ ჩემი ხედვა იმისა, თუ რა თვისებები და ელემენტები უნდა ქონდეს ეფექტურ სრულყოფილ და თუ გნებავთ იდეალურ საბრძოლო პისტოლეტს. ამ სტატიის დაწერას წინ უძღვოდა ჩემი თითქმის 10 წლიანი ძიება იდეალური პისტოლეტის.  ასევე მახსენდება დუეინ ტომასის სტატია – “იდეალური პისტოლეტის ძიებაში”, რომელი მე ძალიან მომეწონა და თავად დამაფიქრა იმაზე თუ რა არის საერთოდ იდეალური პისტოლეტი, რა თვისებები უნდა ქონდეს მას, რა ელემნეტები ან მოწყობილობები. ამ სტატიაში მე შევეცდები დეტალურად განვიხილოთ ყველაფერი ის, რაც ჩემი აზრით არის მნიშვნელოვანი და ბოლო ნაწილში ის რაც უკვე შესაბამისად ნაკლებად მნიშვნელოვანია. საბრძოლო პისტოლეტის ტერმინის ქვეშ მე  ვგულისხმობ ადეკვატური კალიბრის თანამედროვე ავტომატურ პისტლეტებს, იმას რასაც საზღვარგარეთ მოიხსენიებენ, როგორც fighting handgun. არ ვაკონკრეტებ  წონით კატეგორიას, მითუმეტეს ეხლა, როდესაც ხელმისაწვდომია ძლიერ კალიბრებზე გათვლილი სუბკომპაქტური მოდელები. ვგულისხმობ მხოლოდ ავტომატურ პისტოლეტებს დაწყებული მაკაროვიდან და დამთავრებული H&K MK23–ით, შუაში კიდე უამრავი სხვა დანარჩენ მოდელს.  კალიბრი ჩემი აზრით იწყება მინიმალური დასაშვები, “მოკლე” 9მმ–დან პირდაპირ 10mm Auto-მდე.   კონკრეტულ პისტოლეტებზე მე საუბარი და მათი განხილვა თითქმის არ მექნება, მხოლოდ აღწერილ სასურველ თვისებებთან და ელემენტებთან დაკავშირებით .  დამრტყმელ–სასხლეტი მექანიზმის კონფიგურაცია, ჩარჩოს მასალა, ლულის სიგრძე ასევე არ განიხილება. ოპერატოორის პრეფერენციებიდან და კონკრეტული გარემოს მოთხოვნებიდან გამომდონარე ეს ყველაფერი შეიძლება იყოს განსხვავებული სხვა და სხვა შემთხვევებში. მითუმეტეს ერთი და იგიე მწარმოებლის პისტლეტები სხვა და სხვა კონფიგურაციით გამოდიან.  კიდევ ერთხელ ავღნიშნავ, რომ ყველაფერი აქ დაწერილი არის ჩემი პირადი აზრი და შეხედულებები, რომლებსაც მე შევეცდები გავამყარო შესაბამისი არგუმენტებით. დამეთანხმებით თუ არა ეს თქვენი გადასაწყვეტია. მე არ  გთავაზობთ გამზადებულ პასუხებს, მხოლოდ გაძლევთ საბაბს თავად დაუკვირდეთ და დაიწყოთ ფიქრი.

დავიწყოთ თუნდაც პისტოლეტის ფორმებით. იარაღი მაქსიმალურად უნდა იყოს მორგებული მისი ფარული და კომფორტული ტარებისთვის ისევე, როგორც უნდა იყოს მოსახერხებელი ადვილი და სწრაფი ამოღებისთვის, და ბუდეში ან სხვა ადგილას (ჯიბე, ქამარი, ჩანთა და ა.შ.) შენახვისას/უკან მოთავსებისას. ამაში პირველ რიგში იგულისხმება არა პისტოლეტის გაბარიტები, არამედ მისი ფორმები. კონკრეტულად კი ბასრი კუთხეების და გარეთ გამოშვერილი დეტალების არ არსებობა. იარაღის მართვის ელემენეტები (მცველი, მჭიდის ღილაკი, საკეტის შემაკავებელი, დეკოკერი) ასევე სამიზნე მოწყობილობები, ჩახმახი არ უნდა იყოს გარეთ გამოშვერილი და ისეთი ფორმის არ უნდა იყოს, რომ მას ადვილად ედებოდეს ტანსაცმლის, ბუდის ან სხვა ეკიპირების ელემენტები. იდეალური ვარიანტია ამ მხრივ მაგალითად Glock–ის პისტოლეტები. ეს პისტოლეტები ძალიან ლაკონური და მარტივი ფორმებით გამოირჩევა. ამოღებისას ეს იარაღი ძალიან სწრაფია ხოლო მისი ფორმები გამორიცხავენ რაიმე დაბრკოლებას იარაღის ამოღების (“პრეზენტაციის”) დროს.  ფორმების თვალსაზრისით დამატებით უნდა განიხილოს ორმხრივი მცველის ან დეკოკერის არსებობის გამართლებულობა/საჭიროება. არის თუ არა საჭირო ეს ოფცია? ჩემი აზრით არა. თუ ცაცია ხართ მცველი მარჯვენა მხარეს უნდა იყოს თუ არა მაშინ მხოლოდ მარცხენა მხარეს. მაგალითად ჩემ კუთვნილ USP Expert-ზე ორმხრივი მცველი/დეკოკერია, თუ მცველის როლში მისი ოპერირება პრობლემას არ იწვევს დეკოკერის ფუნქციის შესრულებისას უკვე საჭიროა ჭერის შეცვლა, იმიტომ რომ მეორე მხარეს განლაგებული დეკოკერის დაშვებისას ხელი მას აბრკოლებს. გარდა ამისა ორმხრივი მართვის ელემენტები თითქმის ყოველთვის ზრდიან იარაღის გაბარიტებს. შევთანხმდეთ, რომ მართვის ელემენტები უნდა იყოს მხოლოდ იქ სადაც ის ჭირდება მხოლოდ კონკრეტულ ოპერატორს.

შემდეგი პუნქტი: მცველი და მისი განლაგება.  საერთოდ შეკითხვაზე უნდა იყოს თუ არა არაავტომატური მცველი იარაღზე,  პირადად მე  ზუსტი პასუხი არ მაქვს. რაიმე აქსიომა, წესი აქ არ არსებობს. ერთის მხრივ მცველი სთავაზობს დამატებით დაცვას იარაღი წართმევის შემთხვევაში, რა თქმა უნდა ასევე წარმოადგენს უნებლიე გასროლისგან დამატებითი დაცვის საფეხურს. ბოროტმოქმედი, რომელიც დაეუფლება სხვის იარაღს შეიძლება ვერ გაერკვიოს მცველის ფუნქციონირებაში და ამით მისცეს დრო წართმეული იარაღის პატრონს გამოიყენოს დამხმარე იარაღი ან რაიმე სხვა მოიმოქმედოს თავისი სიცოცხლის გადასარჩენად. მეორეს მხრივ ორი ყველაზე პოპულარული სამხედრო, პოლიციური და თავდაცვითი იარაღი Glock და Sig Sauer P სერია, საერთოდ არ იყენებს არაავტომატურ მცველებს.  ერთი რამ პირადად ჩემთვის ნათელია, როგორც დღე. მცველი არ უნდა იყოს განლაგებული საკეტზე. საკეტი უნდა იყოს მაქსიმალურად “სუფთა”, იმისთვის რომ მისი ოპერირებისას არაფერი მასზე განლაგებული ან მისი სპეციფიური ფორმა ხელს არ უშლიდეს ოპერატორს. საკეტზე მაქსიმალურად დიდი “მოჭიდების ფართი” უზრუნველყოფს სტრესულ პირობებში საკეტის საიმედო ოპერირებას, გაჭედილი მასრისას, ან ორმაგი მიწოდებისას ან უბრალოდ ვაზნის სავაზნეში მიწოდებისას. რაც უფრო კარგად მოკიდებთ მას ხელს მით უფრო მეტ ძალას დაატანთ, მაგალითად იმისთვის, რომ ამოაგდოთ გაჭედილი მასრა ან ვაზნა.

ჩემი აზრით Beretta 92-ს ყველაზე მოუხერხებელი საკეტი აქვს . ძალიან პატარა მოჭიდების ფართი და ორმხრივი მცველი საკეტზე, რომლის  უნებლიედ გააქტიურება გადატენვისას ადვილია.ამის გამო ჩემი აზრით ნაცვალად ხელით საკეტის გათავისუფლებისა ჯობია საკეტის შემაკავებელზე დაჭერა. მარჯვნივ არის Sig Sauer-ის საკეტი. თავისუფალი ზედმეტი მოწყობილობებისგან, ძალიან  მოსახერხებელი ოპერირებისას.

სამიზნე მოწყბობილობები. დღეს პისტოლეტებზე უამრავი ტიპის სამიზნე მოწყობილობები აყენია, მათი უმეტესობა არის მარტივი სექტორული ტიპის სამიზნეები, რეგულირებადი და არარეგულირებადი ტიპის, შედგებიან ორი ელემენტისგან, წინა (“მუშკა”) და უკანა (“ცელიკი”) სამიზნე მოწყობილობებისგან.  დავიწყებ იმით, რომ ჩემი აზრით საბრძოლო პისტოლეტის სამიზნე მოწყობილობები უნდა იყოს რკინის და წერტილი.  ეს ის შემთხვევა არ არის როდესაც პლასტმასი/პოლიმერები და რკინა თანაბარ მდგომარეობაშია.  სამიზნე მოწყობილობები არის პატარა ნაწილები, რომლებმაც შეიძლება დიდი დატვირთვა განიცადონ იარაღის მიწაზე დავარდნისას, ხელჩართული ჩხუბის დროს ან მოუხერხებელი მოძრაბისას.  ამიტომ ფოლადი არის საუკეთესო მასალა სამიზნეებისთვის. პლასტმასისგან დამზადებულ  სამიზნეებს აქვთ მხოლოდ ერთი პლიუსი – ტარებისგან ისინი ფერს არ იცვლიან (თუმცა ცვდებიან და იცვლიან ფორმებს ხანგრძლივი ექსპლუატაციისგან). რკინის სამიზნე მოწყობილობებზე დაფარვა დროთა განმავლობაში ასევე გადადის. ამიტომაც ალუმინის სამიზნეებზეც უარს ვიტყოდი, მათი ქიმიურად/ცივად ოქსიდირება შეუძლებელია, ხოლო რკინის სამიზნე მოწყობილობის 5 ლარიანი ხსნარით “გაშავებას” ნახევარი წუთი უნდა.  რეგულირებადი თუ არარეგულირებადი სამიზნე მოწყობილობები, ეს თქვენი გადასაწყვეტია. იმ შემთხვევაში თუ ორივე ტიპის სამიზნე არის კარგი რეპუტაცის მწარმოებლისგან და შექმნილია, საბრძოლო/თავდაცვითი და არა სპორტული იარაღისთვის.  გაითვალისწინეთ, რომ კარგი და საიმედო სამიზნე მოწყობილობები იაფი არ ღირს. რეგულირებადი და თან ღამის სამიზნე მოწყობილობების ფასი 200 დოლარამდე ადის. ჩემი არჩევანი იქნებოდა არარეგულირებადი სამიზნე მოწყობილობები, მათი პოტენციალურად უფრო დიდი საიმედოობის გამო. წინა და უკანა სამიზნე მოწყობილობებიც უნდა იყოს მოსახსნელი. მათი დაზიანების შემთხვევაში, რკინისგან შეიძლება გამოითალოს სათადარიგო “ერზაც” “მუშკა” ან “ცელიკი”. თუ დაზიანდა მუშკა, რომელიც საკეტის ნაწილია, მაშინ გამოსაჩარხი იქნება სამაგრი ადგილი საკეტზეც, რაც ორმაგი სამუშაოა + მათი ერთმანეთზე მორგება. გარდა ამისა თუ სტანდარტული მუშკა არ გაკმაყოფილებთ მას ისე ადვილად ვერ გამოცვლით, როგორც მოსახსნელს.

”მუშკაც” და ”ცელიკიც” უნდა იყოს უსაფრთხო, ამაში ვგულისხმობ იმას რომ მათი კუთხეები არ უნდა იყოს ბასრი, იარაღთან მანიპულაციების დროს რომ არ მოხდეს ხელის/თითების ტრავმირება.  გარდა ამისა ისინი არ უნდა ედებოდნენ ტანსაცმელს და ბუდეს. იგივე ეხება ასევე უნივერსალურ სამაგრებს. მაგალითისთვის, ზედმეტად აგრესიულად გამოყვანილი  ”პიკატინის” ”კბილები” და  მოკლე ბუდეები ერთმანეთში არ მეგობრობენ. იარაღის ამოღებისას შეიძლება კბილები ბუდეს წამოედონ და გაართულონ/შეანელონ იარაღის ამოღება.

სურათზე არის ახალი ჩეხური ტაქტიკური/სამსახურეობრივი იარაღის CZ Duty-ის სტანდარტული სამიზნე მოწყობილობები.  ეს , როგორც ილუსტრაცია  სამიზნე მოწყობილობის არასწორი კონსტრუქციის მაგალითი .  ის პლასტმასისაა. უკანა მხარე არის ბასრი, რაც გამორიცხავს საკეტის იძულებით ჩაკეტვას ხელის დარტყმით. თუ რა თქმა არ გაცვიათ სქელი ხელთათმანები ან უკანასკნელი 10 წელი არ მუშაობდით თოხზე.

ჩემი აზრით სამიზნე მოწყობილობები სასურველია, რომ იყოს ტრიტიუმის რადიატორებით,  რომ შესაძლებელი იყოს მათი გამოყენება ღამით ან ცუდი განათების პირობებში.  ”ფიბერ-ოპტიკური” მილებით აღჭურვილ ”მუშკა ცელიკებს” მე რეკომენდაციას ვერ მივცემ. გარდა ამისა ღამით ისინი, როგორც ჩვეულებრივი “რკინის” სამიზნე მოწყობილობები საერთოდ გამოუსადეგარები არიან.

ჩემი არჩევანი იქნებოდა ეს ან  ანალოგიური დაბალ პროფილიანი ღამის არარეგულირებადი სამიზნე მოწყობილობები. სურათზეა Novak Low Profile Night Sights.

“მაგველი” (Magwell) ან თვისობრივად მასთან მიახლოებული ტარის ფორმა ჩემი აზრით არის სასურველი ოფცია. მოგეხსენებათ მაგველი, როგორც ცალკე დეტალი პირველად გაჩნდა პრაქტიკულ სროლაში და მისი დანიშნულებაა მჭიდის იარაღში სწრაფი და საიმედოთ მოთავსების უზრუნველყოფაა. მუშაობს იგივე პრინციპით რაც  ძაბრი.  დამატებით მაგველის არსებობა აადვილებს იარაღის გადატენვას სტრესის პირობებში ვინაიდან კუთხე, რომლითაც მჭიდი შეიძლება მოთავსდეს იარაღში უფრო დიდია. უმეტესობა თანამედროვე იარაღის ტარები ისეთი ფორმისაა, რომ მჭიდის გამოცვლა ადვილია მაგრამ არის გამონაკლისებიც, მაგალითად Steyr M9, რომლის ტარის ფორმის გამო სწრაფი მჭიდის მასში მოთავსება ძალიან გართულებულია. საპირისპირო მაგალითია Glock–ის პისტოლეტები, რომლსებსაც ჩემი აზრით სწრაფი მჭიდის გამოცვლისთვის ყველაზე მოსახერხებელი ტარის ფორმა აქვთ და “მაგველის” დაყენებას პრაქტიკულად არ საჭიროებენ.  ნებისმიერ შემთხვევაში “ტაქტიკური” მაგველი არის მარტივი დეტალი, რომელიც თითქმის არ ზრდის იარაღის გაბარიტებს და ამავე მნიშვნელოვნად აადვილებ მჭიდის გამოცვლას. მისი არსებობა საბრძოლო პისტოლეტზე ჩემი აზრით სასურველია.

ამ სურათიდან კარგად ჩანს სხვოაბა სტანდარტულ ტარს შორის, ტაქტიკურ და სპორტულ “მაგველებს” შორის. პირველი აშკარად მოუხერხებელია სწრაფი მჭიდის გამოცვლისთვის, მეორე ერთდროულად მოსახერხებელია და ამავე დროს არ ზრდის მნიშვნელოვნად გაბარიტებს, მესამე სუფთა სპორტული დანიშნულებისაა, ძალიან ეფექტური მაგრამ ძალიან გაბარიტული და მძიმე, რის გამოც მისი “პრაქტიკული” გამოყენება შეუძლებელია.

ვერაფერს ვერ ვიტყვი სასხლეტის ტიპზე, ტოპ კლაისის ძვირიან პისტოლეტის მოდელებზე ხშირად აყენია ქარხნული სპორტული (“მატჩ”) სასხლეტები, მისი რეგულირების ოფციებით. არჩევანი მომხმარებელზეა. რა თქმა უნდა სპორტული ტიპის სასხლეტები მოსახერხებელია ზუსტი სროლისთვის, მაგრამ რეალურ სბრძოლო/თავდაცვით სცენარებში ასეთი ტიპის სასხლეტს ალბათ არ აქვს გადამწყვეტი მნიშვნელობა. პოლიციური და სამხედრო სტრუქტურები თავს არიდებენ ასეთ სასხლეტებს, ზედმეტად მსუბუქი სასხლეტი შარის რეცეპტია. ჩემი გამოცდილებით 15 მეტრამდე “თავდაცვითი” სროლისას არც თუ ისე “ცისფერსისხლიანი” Zastava CZ99 არაფრით არ ჩამორჩებოდა არისტოკრატიულ H&K USP Expert-ს საფირმო სპორტული სასხლეტით. ჩემი აზრი ამასთან დაკავშირებით შემდეგია. სპორტული/რეგულირებადი/”მატჩ” სასხლეტი კარგი რამეა მაგრამ არა კრიტიკული მნიშვნელობის. ერთადერთ ელემენტს, რომელსაც მე ვისურვებდი იდეალურ საბრძოლო პისტოლეტზე და რაც  ყველა “მატჩ” პისტოლეტის ელემენტია,  ეს არის, Trigger Stop. დეტალი, რომელიც გამორიცხავს სასხლეტის ზედმეტ უკუსვლას. მას შეუძლია მიუხედავდ მისი ზომებისა სერიოზულად გაზარდოს სროლის შედეგები. მაგრამ ფრთხილად იყავით! მისი რეგულირებისას დარწმუნდით, რომ იარაღი ისვრის ორივე რეჟიმში, ერთმაგი და ორმაგი მოქმედების (თუ რა თქმა უნდა პისტოლეტს თავიდანვე გააჩნია ასეთი დამრტყმელ–სასხლეტი მექანიზმი).

ორმაგ და ერთმაგ რეჟიმში სროლისას სასხლეტი სხვა და სხვა მანძილს გადის და ზოგი პისტოლეტის მოდელის შემთხვევაში თუ “ტრიგერ სტოპი” ზედმეტად გამოწეულია, ორმაგი/ერთმაგი მოქმედების დამრტყმელ სასხლეტიანი პისტოლეტი გახდება მხოლოდ ერთმაგი მოქმედების.

შევთანხმდეთ იმაზე, რომ სასხლეტი უნდა იყოს ადეკვატური. ანუ ერთგვაროვანი მთელი მისის სვლის მანძილზე. არ უნდა ქონდეს ზედმეტად გრძელი სვლა  და “ხრაშუნის” შეგრძნება. ყველაფერი დანარჩენი, რაგულირებები, მოდიფიკაციები და ასე შემდეგ მფლობელის სინდისზე იყოს :) .  მე ვერ ვიხსენებ იარაღს, რომელსაც ქონდა ჩემი აზრით საგანგაშოდ არაადეკვატური სასხლეტი. ისეთი, რომ პრობლემები შეექმნას სროლისას. ალბათ მარტო რუსული Mp446 Викинг–ი მახსენდება. რომელსაც მართლა გაურკვეველი სასხლეტი ქონდა. ასევე იშვიათად მსმემნია და წამიკითხვას სხვებისგან სტანდარტულ პისტოლეტებზე განსაკუთრებულად საშინელ სასხლეტებზე. არსებობს კიდე trigger job, ანუ სტანდარტული სასხლეტის მორგება პოლირება. უმეტეს პოპულარულ პისტოლეტზე ასეთი სამუშაოების დეტალური ინსტრუქციები ინტერნეტშია, მაგრამ თუ კარგად არ გესმით რას აკეთებთ, ჯობია იარაღს ხელი არ ახლოთ.

ანტიკოროზიული თვისებები და დაფარვები. პისტოლეტი უნდა იყოს დაფარული ისეთი ტიპის დაფარვით, რომელიც უზრუნველყოფს საუკეთესო დაცვას კოროზიისგან. ალბათ საუკეთესო, რაც დღეს არის ქარხნულ პისტოლეტებზე,  ტენიფერი და მისი ამერიკული ანალოგი მელონიტია (ორივე დაფარვა პრაქტიკულად იდენტურია, უბრალოდ განსხვავებული რეგულირებების გამო, აშშ–ში გამოიყენება სხვა ნივთიერებები თვისობრივად იგივე დაფარვის მისაღებად). ტენიფერიც და მელონიტიც არის პრინციპში არა დაფრავა არამედ ფოლადის ზედაპირის დამუშავების მეთოდიკა, რომლის შედეგადაც ფოლადის გარეშე ფენა ხდება განსაკუთრებული თვისებების მატარებელი, არ ექვემდებარება კოროზიას, ცვეთას და ხდება ძალიან მკვრივი. ასეთი დამუშავების შემდეგ რკინა იღებს ღია ნაცრისფერს და ამის მერე უკვე ხდება დამცავი/კოსმეტიკური შავი ფერის დატანა. ასეთი ტიპის დამუშავებით ფოლადი უფრო ძლიერ ანტიკოროზიულ თვისებებს იძენს ვიდრე უჟანგავი რკინა. ჩემი აზრით ქარხნულ დაფარვებში ეს ორი დაფარვის ტიპი ისევე, როგორც მეტ ნაკლებად Heckler&Koch-ის HE ტიპის დაფარვა არის საუკეთესო. საბრძოლო თავდაცვითი იარაღი უნდა იატნდეს ყველაზე აგრესიულ გარემოში ექსპლუატაციას. ის არ უნდა გამოდიოდეს მწყობრიდან ცუდ პირობებში ხანგრძლივი შენახვის შემდეგაც კი. ფოლადის დაცვის ეს მეთოდები ამას უზრუნველყოფენ.

ეტალონური ანტიკოროზიული თვისებების მაგალითი. Glock 21 მარილიან წყალში რამოდენიმე კვირიანი შენახვის შემდეგ. პირველ სურათზე ჟანგის ძირითადი წყარო არის არაქარხნული რკინის დამაბრუნებელი ღერძი. მეორე სურათზე არის ნაწილები ზეთიანი ტილოთი გაწმენდის შემდეგ.

იარაღის ბოლომდე დაშლის და აწყობის სიმარტივე. აბსოლუტურად ყველა თანამედროვე პისტოლეტი ადვილად იშლება წმენდისთვის, რაც კარგია. მაგრამ როდესაც საქმე ეხება ბოლომდე დაშლას უკვე მნიშვნელოვნად განსხვავებულ სიტუაციას ვღებულობთ. რატომ არის ბოლომდე ადვილი დაშლა ჩემთვის მნიშვნელოვანი. წარმოიდგინეთ სიტუაცია, რომ თქვენი იარაღი ჩავარდა ტალახში ან ქვიშაში. საჭიროა მექანიზმის ბოლომდე გამოწმენდა. როგორ? მხოლოდ და მხოლოდ იარაღის ბოლომდე დაშლით შესაძლებელი იქნება შეღწეული ჭუჭყის ამოღება. ან მაგალითად  საჭიროა მწყობრიდან გამოსული ნაწიილი ოპერატორის მიერ გამოცვლა. წარმოიდგინეთ, რომ ორივე შემთხვევაში მეიარაღე ან იარაღის ოსტატი მიუწვდომელია. ამიტომაც იდეალური საბრძოლო პისტოლეტი უნდა იშლებოდეს ბოლომდე შედარებით ადვილად, ისე რომ ეს გარკვეული წვალებით მაგრამ მაინც შეძლოს საშუალო სტატისტიკურმა ადამიანმა, სპეციფიური ცოდნის გარეშე. ეტალონი ამ მხრივ ისევ და ისევ Glock-ია. ის ბოლომდე იშლება ინსტრუმენტების გარეშე, მხოლოდ ერთი ლურსმნის დახმარებით. დეტალების მცირე რაოდენობა აქ სხვათაშორის გადამწყვეტი არ არის. მაგალითად P სერიის “ზიგ ზაუერები” ძალიან ადვილად იშლება ბოლომდე. ჩეხოსლოვაკიური Cz75 ასევე მეტ ნაკლებად ადვილად იშლება მაგრამ მისი აწყობისას  მაგრად იწვალებთ. Beretta 92-ის დაშლის სურვილი არ გამჩენია, ისევე როგორც უკიდურესად რთული H&K USP პისტოლეტების, მათი რთული კონსტრუქციის გამო. დავამატებ, რომ იარაღში არ უნდა იყოს დაშვებული საშუალება მისის არასწორი აწყობის. თუ დეტალი არ დგება სწორედ, ის არ დგება საერთოდ და იარაღი ვერ აიწყობა. ეს აქსიომაა.

მიუხედავად დეტალების რაოდენობისა, Sig Sauer-ის ბოლომდე დაშლა და აწყობა სიამოვენებაა (მას მერე რაც ერთხელ დაინახვათ ეს როგორ  უნდა მოხდეს სწორი თანმიმდევრობით). სურათზე ჩემს მიერ “გამოფატრული” Sig Sauer P226-ია.  ბოლომდე დაშლა საჭირო გახდა, იმიტომ რომ იარაღი იყო მნიშვნელოვნად დაბინძურებული.

რა არ არის მნიშვნელოვანი და რასაც ჩემი აზრით ანიჭებენ ყურადღებას, რომელსაც ის არ იმსახურებს.

მჭიდის დიდი ტევადობა. სტანდარტული ორ რიგიანი მჭიდების ტევადობა შეადგენს 15–18–20 ვაზნას. ჩემი აზრით ტევადობა არც ისე მნიშვნელოვანია. სანამ იარაღი ვარგისია სწრაფი გადატენვისთვის ხოლო თქვენ ფლობთ იარაღის გადატენვის ეფექტურ ტექნიკას, ჩათვალეთ რომ მჭიდებში რამდენი ვაზნაც გაქვთ იარაღიც მაგდენს იტევს.  ერთ რიგიანი თუ ორ რიგიანი მჭიდი, ამას გადამწყვეტი მნიშვნელობა არ აქვს. მოგცემდით რჩევას გაამახვილოთ ყურადღება იარაღში მჭიდის გამოცვლაზე ერთი ხელით.

რეგულირებადი სამიზნე მოწყობილობები. ჩემი აზრით სერთოდ არ არის აუცილებელი, იმ პირობით თუ ირაღზე აყენია შესაბამისად მორგებული არარეგულირებადი სამიზნე მოწყობილობები და პისტოლეტი მისროლილია. ჩემთვის ძნელია წარმოვიდგინო სცენარი, სადაც შეიძლება საჭირო გახდეს პისტოლეტის სამიზნე მოწყობილობაში შესწორებების შეტანა.  ზოგადად შესწორებების შეტანის მექანიზმი საჭიროა სხვა და სხვა მანძილებზე სასროლად. პისტოლეტისთვის ეს საჭირო არ არის. სპორტული პისტოლეტისთვის კი ბატონო, საბრძოლო პისტოლეტისთვის ეს, როგორც ვთვქი უბრალოდ არ არის საჭირო. გამონაკლისი ალბათ ტაქტიკური ჯგუფების პისტოლეტები, საიდანა შესაძლებელია საჭირო გახდეს ქირურგიული გასროლის განხორციელება, და ვაზნის ტიპის გამოცვლისას საჭიროა თუნდაც უმნიშვნელო ცვლილების კომპენსირება. დღეს ასევე არსებობს კარგი გამძლე საბრძოლო რეგულირებადი სამიზნე მოწყობილობები. არჩევანი ისევ და ისევ ოპერატორზეა დამოკიდებული.

ლულის სიგრძე. მე არ დავიწყებ ბალისტიკაზე საუბარს, ეს ცალკე განხილვის თემაა, უბრალოდ გეტყვით, რომ ჩემ პირადი/სამოყვარულო გამოცდილებაზე დაყრდნობით მე შემიძლია დაგიდასტუროთ, რომ სუბკომპაქტური პისტოლეტიდან 100 მეტრზე დაშორებულ სამიზნეებზე ეფექტური სროლა შესაძლებელია. რა თქმა უნდა მაგალითად Heckler&Koch USP Elite-დან ასეთ მანძილზე სროლა უფრო მოსახერხებელი იქნება ვიდრე ვთქვათ Glock26-დან, მაგრამ ორივედან მაინც შესაძლებელია სამიზნის განადგურება.  ხოლო იმასაც გაგხსენებთ, რომ პისტოლეტის გამოყენება უმეტეს წილად ხდება სასაუბრო დისტანციებზე, 0–დან 5 მეტრამდე. ამიტომაც მე ჩემი პირადი პრეფერენციებიდან გამომდინარე უფრო ვიხრები კომპაქტური და სუბკომპაქტური პისტოლეტებისკენ ვიდრე ისეთ “მეგა–ბლასტერებისკენ” როგორებიცაა USP Elite, Glock 3 ან Sig X-six. იმ მანძილებზე რა მანძილებზეც ხდება პისტოლეტის გამოყენება მათ უბრალოდ არანაირი პრაქტიკული  უპირატესობა არ ექნებათ სტანდარტულ კომპაქტურ პისტოლეტებთან შედარებით.  იგივე არ შეიძლება ითქვას ბალისტიკაზე, ვინაიდან თუნდაც მეტი საწყისი სიჩქარე გრძელი ლულიდან უზრუნველყოფს თეორიულად ტყვიის უფრო საიმედო ექსპანსიას. მაგრამ ამავე დროს ტყვიაწამლის მწარმოებლები განსაკუთრებულ ყურადღებას ანიჭებენ საიმედო ექსპანსიას მოკლელულიანი პისტოლეტებიდან სროლისას, ასე რომ ჩემი მოკრძალებული აზრითაც დღეს ეს საკითხიც გარკველ წილად უფრო თეორიული მნიშვნელობისაა ვიდრე პრაქტიკულის. რაც შეეხება შემცირებულ სამიზნე ხაზს, 15 და თუნადც 25 მეტრამდე ამით წარმოქმნილი სხვაობა სიზუსტეში იქნება უმნიშვნელო.

კონსტრუქციის სიმარტივე/დეტალების რაოდენობა. ეს წმიდა რუსული ან უფრო სწორედ საბჭოთა დოგმაა, რომლის მიხედვითაც სიმარტივე განაპირობებს საიმედოობას. მოგონილი იმისთვის, რომ გაამართლონ მორალურად მოძველებული იარაღის არსებობა მათ არსენალებში.  შეიძლება ზოგადად ამ გამოთქმაში არის გარკვეული წილი სიმართლის, მაგრამ პისტოლეტებს ეს ნაკლებად ეხება.  1986 წელს მასად აიუბი თვლიდა, რომ Heckler&Koch P7 არის ყველაზე საიმედო ავტომატური პისტოლეტი, რომელიც ხელმისაწვდომია ბაზარზე. გამომდინარე იქიდან, რომ ერთი კონკრეტული გასაქირავებელი პისტოლეტიდან მის სასწავლო ცენტრში 5 000 გასროლა იქნა განხორციელებული, სხვა და სხვა მსროლელების მიერ და თანაც წმენდის გარეშე. ეს ადასტურებს რომ რთული იარაღიც შეიძლება იყოს საიმედო, თუ ის სწორედ არის დაპროექტებული.

5000 გასროლა წმენდის გარეშე პისტოლეტიდან, რომლის მექანიზმი წააგავს საათისას და თანაც ის იყენებს ლულიდან აღებულ დენთის აირებს. ძველი საბჭოთა დოგმა ამ შემთხვევაში არ მუშაობს. სურათზე ნაწილობრივ დაშლილი H&K P7–ია.

გარდა ამისა პრაქტიკული თვალსაზრისით დეტალების რაოდენობას იმდენად არ აქვს მნიშვნელობა რამდენადაც დეტალების სიმარტივეს. მაგალითად ავიღოთ მაკაროვის სისტემის პისტოლეტი და მეორეს მხრივ მისი ჩეხოსლოვაკიური ანალოგი  Cz83. მაკაროვი შედგება სულ 23 დეტალისგან + მჭიდიდ, ჩეხური პისტოლეტი დაახლოებით 50 დეტალისგან. მაკაროვს არ აქვს არც ერთი ვინტი (გარდა ტარის ვინტისა) და არც ერთი შტიფტი. ერთის მხრივ მაკაროვი უპირატეს პოზიციაშია, მაგრამ მეორეს მხრივ აბა დაფიქრდით რა ექვემდებარება უფრო რემონტს, გატეხილი ჩახმახის შტიფტი “ჩეზეში” (დროებით შეიცვლება გადაჭრილი სქელი მავთულით ან ლურსმნით თუ მაკაროვის ჩახმახი მთლიანად, რომელსაც შეცვლას ვერ უპოვით ხოლო დამზადებაში ის საოცრად არატექნოლოგიურია? ან მაგალითად იგივე ჩახმახის ზამბარა, კლასიკური ფორმის “ჩეზეში”, რომელიც რაიმე სხვა ზამბარით შეიცვლება თუ მაკაროვის ზამბარა, რომელსაც ვერაფრით ვერ შეცვლით გარდა ისევ ახალი მაკაროვის ჩახმახის ზამბარისა?  ასე, რომ მხოლოდ დეტალების სიმცირე ჯერ არაფერს არ ნიშნავს.  თუ გინდათ გაანალიზოთ კონსტრუქცია კონკრეტული პისტოლეტის ცოტა უფრო შორს უნდა წახვიდეთ და ცოტა მეტი ცოდნა დაგჭირდებათ ვიდრე ასეთი ზედაპირული ანალიზი სურათებზე დაკვირვებით.

ჩემი აზრით უმეტესობა თანამედროვე პისტოლეტების არის ძალიან საიმედო, და ზედმეტად ბევრი ფიქრი დეტალებზე და შტიფტებზე, ჭანჭიკებზე და პოჭოჭიკებზე დროის უაზრო ხარჯვაა. გაცილებით უფრო  მნიშვნელოვანია ჩემი აზრით მაგალითად იარაღის ბოლომდე დაშლის სიადვილე, რომელზეც მე ზევით დავწერე.

დამრტყმელ–სასხლეტი მექანიზმის ტიპი ჩემი აზრით დამოკიდებულია ოპერატორის სურვილზე მხოლოდ. იქნება ეს პისტოლეტი ღიად განლაგებული ჩახმახით თუ დახურული დამრტყმელით, ორმაგი, ერთმაგი თუ მხოლოდ ორმაგი მოქმედების არის ოპერატორის ასარჩევი. ორმაგი მოქმედების იარაღში საჭიროა რომ ოპერატორმა იცოდეს პირველი გასროლის განხორციელება ორმაგ რეჟიმში, წინასწარ ჩახმახის შეყენების გარეშე, ამას ხშირად ბევრი “თავისუფალი მხატვარი” (მსროლელი ენტუზიასტი, რომელიც არ ან ვერ გადის მომზადებას კვალიფიციურ ინსტრუქტორთან) იგნორირებას უკეთებს. დახურულ დამრტყმელიანი პისტოლეტის, კონკრეტულად კი Glock–ის  ან Steyr-ის პისტოლეტები მე მომწონს იმიტომ, რომ პირველი გასროლიდან ბოლო გასროლამდე სასხლეტი ერთნაირად მუშაობს.  ჩემი აზრით უკანასკნელი ასევე უფრო დაცულია დაბინძურებისგან.

ეხლა სხვა აქსესუარებს რაც შეეხება. შეგნებულად არ დავიწყე ამ სტატიაში საუბარი ისეთ რამეებზე, როგორებიცაა მაგალითად ტარის პანელები და მათზე ჩამოსაცმელი რეზინის “წინდები”, ლაზერები, ფანრები და ასე შემდეგ. მათი დაყენება არ მოითხოვს ხელოსნის ჩარევას და შესაბამისად ეს უკვე ოპერატრის/მომხმარებლის სურვილზეა დამოკიდებული თუ რა ტიპის დამატებით/”პერიფერიულ” მოწყობილობებს დააყენებს ის თავის იარაღზე. ასევე აგმომდინარე იქიდან, რომ წარმოება იხვეწება და დეტალები დიდი სიზუსტით მზადდება, პისტოლეტში შეიძლება  პრაქტიკულად ნებისმიერი კომპონენტის გამოცვლა მორგების გარეშე, რაც ნიშნავს, რომ კომპეტენტური იარაღის ოსტატის ჩარევა საჭირო არ იქნება. შესაბამისად მომხმარებლის (რომლის ხელებიც სწორი ადგილიდან იზრდება) შესაძლებლობები ძალიან გაზრდილია. არც ისე დიდიხნის წინ მაგალითად პისტოლეტები დამრტყმელ–სასხლეტი მექანიზმის კონფიგურაციის შეცვლის ოფციით საერთოდ არც არსებობდნენ. დღეს ეს ჩვეულებრივი მოვლენაა, ისევე როგორც მულტი–კალიბრები და პისტოლეტის თვისებების შეცვლა ინტერნეტიდან გამოწერილი ნაწილებით.

Heckler&Koch USP. მომხმარებელს მინიმალური ცოდნით შეუძლია თავად აირჩიოს დამრტყმელ–სასხლეტი მექანიზმის კონფიგურაცია (სულ 10 ვარიანტი).  სამწუხაროდ დანარჩენში ეს პისტოლეტი არ არის ასე მეგობრული მომხმარებლის მიმართ.

დაუბრუნდეთ 1970 წელს გამოშვებულ Smith&Wesson-ის პისტოლეტს, რომლის სურათითაც იწყება ეს სტატია. დიზაინის ავტორია ამერიკელი პერის ტეოდორი. ASP წარმოადგენს ,მძიმედ” მოდიფიცირებულ Smith&Wesson M39–ს. მოდიფიკაციების ტიპი განპირობებულია სურვილით შეიქმნას კომპაქტური დიდი საცეცხლე ძალის მქონე პისტოლეტი საუკეთესო ერგონომიკით.   მისი ფორმები გლუვია და ეს სპეციალური დამუშავების შედეგია. დააკვირდით მცველს, რომლის ფორმა ასევე გლუვია.  პისტოლეტი ასევე აღჭურვილია “ლექსანისგან” დამზადებული გამჭირვალე ტარის პანელებით, საიდანაც ჩანს მჭიდში დარჩენილი ვაზნების რაოდენობა. მაღალტექნოლოგიური დაფარვა Teflon-S, უზრუნველყოფს კარგ დაცვას კოროზიისგან და ამცირებს ხახუნის კოეფიციენტს. სასხლეტის დამცავი რკალი უზრუნველყოფს დამხმარე ხელის თითის მასზე მოთავსებას. ამ მხრივ ეს მგონი პირველი იარაღია ასეთი ოფციით. იარაღი გამოირჩევა დამზადების მაღალი ხარისხით და არის ძალიან კომპაქტური. ასევე ის აღჭურვილია Guttersnipe ტიპის სამიზნე მოწყობილობით, რომელიც არ იყენებს მუშკას. თავისი დროისთვის ეს იყო ძალიან ინოვაციური იარაღი და ბევრი რამ, რაც მასში გამოყენებულია დღეს გვხვდება საუკეთესო თანამედროვე  პისტოლეტებში ისევე როგორც იგივეს ასრულებენ იარაღის ოსტატები სპეციალური დაკვეთით. ეს ეხება გლუვ კუთხეებს და ერგონომიულ მართვის ორგანოებს, მაღალ ტექნოლოგიურ დაფარვებს, ინოვაციურ სამიზნე მოწყობილობებს და ასე შემდეგ.

მინდა დავამატო ის, რომ იქიდან, რაც მე ეხლა დავწერე სულაც არ გამომდინარეობს მაგალითად ის, რომ Beretta 92 არის ცუდი პისტოლეტი. მე მხოლოდ გავამახვილე ყურადღება იმაზე, რაც ჩემი აზრით, ერთობლიობაში არა თუ შექმნიდა არამედ იქნებოდა იდეალურ ან იდეალურთან მიახლოებულ საბრძოლო პისტოლეტის შემადგენელი ნაწილი ან თვისება. მაგრამ მხოლოდ ამაზე არ მთავრდება ეს საკითხი. რჩება კიდე მასალები, ლულის ტიპები, კალიბრები, ზომები და ასე შემდეგ. იდეალური პისტოლეტი რა თქმა უნდა ისეთივე ფიქციაა, როგორც იდეალური ავტომობილი. მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ კონკრეტულ მომხმარებელს არ შეუძლია იპოვოს მისთვის იდეალური იარაღი. კონკრეტულად მე რაც მეხება, ჩემთვის იდეალური პისტოლეტი  ყოველთვის იქნება Glock-ი.

ვაზნების როტაცია

November 20th, 2011

ამ მოკლე სტატიაში მინდა შევეხო ძალიან მნიშვნელოვან თემას, რომელიც ჩვენ ყურადღებას ნამდვილად იმსახურებს. საქმე ეხება ე.წ. ვაზნების როტაციას, ანუ თქვენ თავდაცვის იარაღში მოთავსებული ამუნიციის პერიოდულად გამოცვლას/როტაციას. ეს პრაქტიკა მიღებულია პროფესიონალებისთვის, თუმცა საშუალო სტატისტიკური იარაღის მფლობელისთვის ამის შესახებ ცოტა, რამ არის ცნობილი. მაგალითად ამერიკულ ფორუმზეც ამაზე თემა, რომ გახსნათ ბევრი თანაფორუმელი უბრალოდ ვერ მიხვდება რაზეა საერთოდ საუბარი. თავიდანვე მინდა გაგაფრთხილოდ, ის ვინც თვლის, რომ იარაღში ვაზნები არ უნდა იდოს, იარაღი უნდა ინახებოდეს დალუქულ შვიდ საკეტზე ჩაკეტილ სეიფში, ხოლო ვაზნები ცალკე დალუქულ სეიფში შეუძლია ეს სტატია აღარ წაიკითხოს. იმიტომ რომ, რასაც ეხლა მე აქ დავწერ ასეთი მკითხველისტვის იქნება საშინელი ერესი და მკრეხელობა.  ყველა დანარჩენს ვინც ხვდება თავდაცვის იარაღის ზუსტ დანიშნულებას და ფლობს ასეთს ეს სტატია დააინტერესებს. ასევე ეს სტატია საინტერესო იქნება იმისთვის, ვისთვისაც იარაღის ტარება სავალდებულოა. კონკრეტულად რაშია ეხლა საქმე? საქმე კი იმაშია, რომ ვაზნები, რომელიც თქვენ გაქვთ მოთავსებული იარაღში, იარაღის ტარებისას და ექსპლუატაციისას და გარკვეული პროცედურების შესრულებისას (დატენვა/განმუხტვა) განიცდიან გარკვეულ დატვირთვებს, და დროთა განმავლობაში ამის შედეგად ვაზნა ზიანდება და  მწყობრიდანაც გამოდის. რას ნიშნავს მწყობრიდან გამოსული ვაზნა რეალურ შეტაკებაში იმედია არ საჭიროებს დამეტებით ახსნას. რატომ განიცდის ვაზნა ასეთ დატვირთვებს? იარაღი პერიოდულად იტენება და პირიქით. მორიგეობის დასრულების შემდეგ, იარაღის არსენალში ჩაბარებისას, მშრალი ვარჯიშებისას, როდესაც იარაღი ჯერ უნდა განიმუხტოს და ვარჯიშის დასრულების შემდეგ ისევ დაიტენოს და ა.შ. ამის გამო დროის ხანმოკლე პერიოდში პირველი რამოდენიმე ვაზნა მჭიდში გადის დატენვის განმუხტვის მრავალ ციკლს.  მაგრამ ეს სულ არ არის.

ცნობილია ვაზნების სამი ყველაზე გავრცელებული დაზიანების მიზეზი.

1. ზეთი და ხანდახან საწმენდი ხსნარების ზემოქმედება ვაზნაზე. ზეთს აქვს თვისება გაიპაროს ყველაზე წვრილ ნაპრალებშიც კი. თუ ვაზნას აქვს მუდმივი კონტაქტი დაზეთილ ნაწილებთან დროთა განმავლობაში ზეთი აღწევს მასრის შიგნით და დენთი კარგავს თავის თვისებებს. უკეთეს შემთხვევაში ამას მოყვება ბალისტიკის დეგრადაცია, უარეს შემთხვევაში გასროლა ან არ მოხდება ან ტყვია ლულაში გაიჭედება. ეს პრობლემა აქტუალურია, როგორც პისტოლეტებისთვის ასევე გარკვეულ წილად რევოლვერებისთვისაც.

2. ვაზნის ხშირი მიწოდებისას მისი დაზიანება. ყოველთვის, როდესაც თქვენ ტენით იარაღს - ათავსებთ ვაზნას სავაზნეში, ტყვია და მასრა განიცდიან დატვირთვებს, როდესაც ტყვია ეჯახება feed ramp-ს და შემდგომ ტოვებს მჭიდს და ცურდება სავაზნეში. ასეთი დარტყმების შედეგად ტყვია შეიძლება დაიძრას მასრაში, უფრო ღრმად ჩაჯდეს მასში ან თუნდაც გამოიწვიოს მასრის კედლების დაზიანება. ვაზნის სავაზნეში ხელით მოთავსება წყვიტავს ამ პრობლემას, მაგრამ წარმოქმნის მეორე პრობლემას. ექსტრაქტორის კბილი ეჯახება მასრის რკალს და ახტება მას. ხშირი გამეორების შემთხვევაშო რკალი ზიანდება, იქმნება საფრთხე არასრული ექსტრაქციის. ხოლო ტყვიის მასრაში ზედმეტი შეღწევა გამოიწვევს გასროლისას წნევის ზრდას, რაც გვემუქრეება დეტონაციით და იარაღის განადგურებით ან მნიშვნელოვანი დაზიანებით. ეს განსაკუთრებულად აქტუალურია მაღალ წნევიანი კალიბრებისთვის (მაგალითად .40S&W, .357 SIG).

 3. ავტომატურ პისტოლეტებში, ყოველთვის, როდესაც მჭიდს ათავსებთ იარაღში, ზედა ვაზნა ეჯახება ქვევიდან საკეტს. ადრე თუ გვიან შესაძლებელია ამის შედეგად ვაზნა დაზიანდეს და მწყობრიდან გამოვიდეს.

ზოგი ვაზნა უფრო მალე განციდის დეფორმაციას ვიდრე სხვა. პირველი ვაზნა არის PMC-ის 9მმ-ნი ექსპანსიური ტყვიით, მას მერე რაც რამოდენიმე თვე იყო პირველი ვაზნა მჭიდში და რამოდენიმეჯერ თავსდებოდა სავაზნეში საკეტის მოძრაობით. მის გვერძე იგივე ტიპის ახალი ვაზნა. ტყვია აშკარად უფრო ღრმად ზის. ვაზნის გამოყენება  არ შეიძლება.

სათადარიგო მჭიდში მოთავსებული ვაზნები ასევე განიცდიან გარკვეულ მავნე ზემოქმედებას. ეს შეიძლება იყოს ნესტი, ოფლი და ასე შემდეგ.  ხანგრძლივი მათი შენახვა ასეთ პირობებში ასევე არ არის მიზანშეწონილი.

“აფეთქებული  Glock 22, მიზეზი იგივე, რაც პირველ სურათზე, დააკვირდით ვაზნას მჭიდში, ტყვია აშკარად ჩვეულზე უფრო ღრმად ზის მასრაში. იარაღი ეკუთვნოდა საწყობის მცველს აშშ-ში. ყოველ დღე ის ტენიდა იარარს და დღის ბოლოს განმუხტავდა. ამან გამოიწვია ტყვიის მასრაშო დაძვრა. საწვრთნელი სროლების დროს ასეთ ვაზნაში წნევამ მაქსიმალურ დასაშვებ დონეს გადააჭარბა და იარაღი განადგურდა. სურათის წყარო The Gun Zone.

ილუსტრაციების ნახვის შემდეგ ალბათ გასაგებია, რომ წამოწეული პრობლემა რეალური და აქტუალურია. ჩვენი არასრულყოფილი ქვეყნის პირობებში განსაკუთრებულად აქტუალური. კარგი თავდაცვითი ვაზნები დიდი იშვიათობაა საქართველოში, ბუნებრივია ვისაც ასეთი ვაზნები აქვთ სურთ, რომ ისინი მუდმივად ქონდეთ იარაღში, მაგრამ მათი ხანგრძლივი გამოყენება წარმოშობს უფრო დიდ პრობლემას ვიდრე არადამაკმაყოფილებელ ტერმინალურ ეფექტს FMJ ვაზნების გამოყენებისას . ვიცი შემთხვევები და მინახია მჭიდები სადაც მხოლოდ ზედა 2-3 ვაზნა იყო რაიმე ექსპანსიური ტიპის ტყვიებით, ხოლო დანარჩენი ჩვეულებრივი გარსით დაფარული (FMJ) ტყვიებით. რაიმე როტაციაზე საერთოდ ზედმეტი იყო ფიქრი.

შეიძლება დაგებადოთ კითხვა, როგორ შეიძლება რომ ჯერ კიდევ საბჭოთა კავშირში გამოშვებული მარავალი ათწლეულების წინ გამოშვებული ვაზნების გამოყენება შესაძლებელია ყოველგვარი პრობლემის გარეშე ხოლო თანამედროვე ვაზნები თურმე ასეთი საფრთხეების ქვეშ დგას. პასუხი მარტივია:  სწორედ შენახული ვაზნები ათწლეულებსაც გაუძლებს და უფრო მეტ ხანსაც, მაგრამ იარაღში მოთავსებული ის ხვდება პოტენცილურად ყველაზე არასასურველ, მძიმე გარემოში, ზეთის, ოფლის, ნესტის, შესაძლებელია საწმენდი ხსნარების ზემოქმედება, დარტყმები და ვიბრაცია. ყველაფერმა ამან შეიძლება გამოიწვიოს უშუალოდ ვაზნის დაზიანება ან დენთის თვისებების, როგორც შეცვლა ისევე საერთოდ მათი დაკარგვა.

გარდა იმისა, რაც ავღწერე იშვიათად მაგრამ შესაძლებელია, რომ ვაზნა გამოვიდეს მწყობრიდან თავისი კონსტრუქციის გამო. მაგალითად პირველი თაობის Winchester Silver Tip-ების ტყვია დაფარული იყო ლაკის ნაირსახეობით. სიცხეში მოხვედრისას ლაკი დნებოდა და შედიოდა კონტაქტში დენთთან, რის გამოც ვაზნა ხდებოდა ფუჭი. იშვიათად მაგრამ ასეთი შემთხვევებსაც აქვს ადგილი.  ისიც გაითვალისწინეთ, რომ ზოგიერთ ვაზნას აქვს ძალიან მცირე სენახვუის ვადა. მაგალითად .22lr კალიბრის ვაზნები, სადაც არანანირ გერმეტიკი არ გამოიყენება და დენთი პრაქტიკულად დაუცველია მავნე ზემოქმედებისგან. იგივე შეიძლება ითქვას გლუვლულიანი იარაღის  ვაზნებზე.  ზოგი “ფანაატი” იყენებს ფრჩხილების ლაკს დამატებითი დაცვისთვის ნესტისგან ან ზეთისგან, მაგრამ რამდენად ეს ეფექტურია ჩემთვის უცნობია.

თანამედროვე ვაზნები, არის ძალიან სრულყოფილი პროდუქტი. ვგულისხმობ პატიოსან კარგი რეპუტაცციის მქონე მწარმოებლებს, ალბანურ, ეგვიპტურ, რუსულ არაკონდიციურ ვაზნებს რა თქმა უნდა არ ვთვლით. როგორც, წესი კარგი ვაზნების აბსოლუტური უმეტესობა დაცულია სხვა და სხვა “გერმეტიკის” ნაირსახეობებით, რომლებიც იცავეენ ვაზნას მასში ნესტის ან ზეთის შეღწევისაგნ, მაგრამ ისიც უნდა გვესმოდეს, რომ ხანგრძლივ ზემოქმედებას ისინი ვერ გაიძლებენ, ხოლო თუ ტყვია მასრაში დაიძრა ესეიგი ჰერმეტიულობაც დიდი ალბათობით დაირღვევა.

გამოსავალი არის მხოლოდ და მხოლოდ ამუნინიციის რეგულარული როტაცია. ანუ სროლის დროს, იყენებთ ვაზნებს, რომლებმაც გარკვეული პერიოდი გაატარეს იარაღში. ამუნიციის მარაგის არსებობის შემთხვევაში ისვრით ყველაზე დიდიხნის წინ შენახულ ვაზნებს. რეგულარულად ვიზუალურად ამოწმებთ ვაზნებს მჭიდებში.  ყველაფერი ეს პრაქტიკულად გამორიცხავს არაკონდიციური ვაზნების გამოყენების ალბათობას. ვაზნების როტაცია ასევე სავალდებულოა და რეგლამენტირებულია სერიოზულ ძალოვან/სამართალდამცავ სტრუქტურებშიც.

და ბოლოს, ტყვიაწამლის საუკეთესო მწარმოებლებიც არ არიან დაზღვეული ბრაკისგან. Federal-ის ამ ვაზნაში ამაალებეელი გვერდით არის ჩასმული. კიდევ ერთი მიზეზი გადაამოწმოთ თქვენი თუნდაც სულ ახალი ვაზნები, რომ ასეთი თუნდაც ძალიან იშვიათი პრობლემა გამორცხოთ. სურათის წყარო The Gun Zone.

კითხვა V. Bernardelli-ის თოფებთან დაკავშირებით

November 16th, 2011

მორიგი პასუხი მეილზე მიღებული კითხვაზე, რომელიც იმსახურებს ცოტათი უფრო გაშლილ პასუხს და შეიძლება იყოს საინეტერესო ბლოგის სხვა მკითხველისთვისაც:

გამარჯობათ, ერთ–ერთ ქართულ საიტზე ვნახე ბერნარდელის პომპა, მაინტერესებს თქვენი აზრი ამ თოფთან დაკავშირებით. წინასწარ მადლობა
lasha…..@…..ru

გამარჯობათ,

სხვა და სხვა ინფორმაცია არსებობს ამ იტალიური ფირმის შესახებ. ვიცი რომ დაახლოებით 2002 წელს მათი წარმოება იტალიაში (ქალაქი გარდონე) დაიხურა, და სხვა ქალაქში გადავიდა. მანამდე 1997 წელს კომპანია ბანკროტად გამოცხადდა, და  იქნა ნაყიდი თურქული კომპანია სარსილმაზის მიერ. ორ ლულიანი თოფები კვლავ გამოდის იტალიაში, მაგრამ ”პომპები” იწყობა თურქუთში დამზადებული ნაწილებისგან. ამ ინფორმაციის სიზუსტეზე თავს ვერ დავდებ და შესაძლებელია, რომ იარაღი იწარმოება თურქეთში და მხოლოდ ატარებს ბერნარდელის სახელს. როგორც ვიცი ყველა მათი პროდუქცია გადის სავალდებულო ტესტირებას იტალიაში (ინფორმაცია მწარმოებლის საიტიდან), როგორც ამას ითხოვს იტალიური კანონმდებლობა, ანუ ხარისხი უნდა იყოს მაღალი და სტაბილური.  სავარაუდოთ PA12 არის სარსილმაზის მიერ წარმოებული ერთ ერთი თოფის კოპია, ყოველ შემეთხვევაში ვიზუალური მსგავსება არის და ასევე პლასტმასის ფურნიტურაც ერთნაირია ორივე თოფზე.

ტექნიკურად ის არაფრით არ გამოირჩევა, იყენებს საკეტს ერთი მოძრავი ბჯენით (როგორც FABARM SDASS, Remington 870 ან Mossberg 500).   რესივერი შენადნობისგან არის, რაც ჩვეულებრივი პრაქტიკაა ასეთი თოფების შემთხვევაში. ლულა და სავაზნე ქრომირებულია.  ანუ რამე განსაკუთრებულის თქმა შეუძლებელია. ჩვეულებრივი რიგითი ”პომპა”,  მარტივი და საიმედო კონსტრუქციით. უშუალო შეხება ამ თოფთან მე არ მქონია.

V. Bernardelli S.r.l. ზოგადად იარაღის სერიოზული მწარმოებელი იყო (ანუ ორიგინალური კონსტრუქციის მოდელებს უშვებდა) , მდიდარი ისტორია აქვს ისევე, როგორც თავის დროზე სერიოზული რეპუტაცია ქონდა.  მაგალითად შემორჩენილ დოკუმენტებში ბერნარდელის სახელი, როგორც იარაღის მწარმოებლის არის მოხსენიებული ჯერ კიდევ 1631 წელს. 1720 წლიდან უკვე მოიხსენიება, როგორც სრულყოფილი იარაღის საწარმო.  გლუვლულიანი იარაღის გარდა, უშვებდნენ პისტოლეტებს და ლიცენზიით საიერიშო შაშხანებს (ავტომატებს).  მაგრამ ეს ყველაფერი რამდენა ეხება ახალ კომპანიას მე არ ვიცი. არ არის გამორიცხული ძველი კომპანიიდან მხოლოდ სახელი დარჩა და მეტი არაფერი.  ძველი ბერნარდელის თოფის ნაწილები აღარ არის ხელმისაწვდომი კომპანიისგან, რაც მეტყველებს იმაზე, რომ არც ნახაზები, სავარაუდოთ არც ძველი ნაწილების მარაგები, დანადგარები და სპეციალისტები ახალ კომპანიაში არ დარჩნენ. მაგრამ ეს ჩემი ვარაუდია.

და ბოლოს, ფასი თბილისში ბერნარდელის პომპაზე არის ან იყო 1300 ლარი, რაც ჩემი აზრით ძალიან ბევრია.

იმედია ამომწურავი პასუხი გაგეცით.

მოკლედ “კოლიმატორების” შესახებ

November 13th, 2011

მოგახსენებთ, რომ მე ძალიან ხშირად მიწევს იარაღზე და დაკავშირებულ თემებზე საუბარი, ბევრი ადამიანი მისვავს ბევრ კითხვას.  მე რა თქმა უნდა, მიყვარს ამ თემაზე საუბარი, იმ პირობით თუ მე მისმენენ და გებულობენ რასაც მე ვიძახი. არავითარ შემთხვევაში მე არ ვარ გურუ ან მეგა-ექსპერტი, უბრალოდ წლების განმავლობაში მე დიდ დროს, ენერგიას და ფულს ვხარჯავ ცოდნის მიღებაზე, ამაში მე ასევე ხელს მიწყობს რამოდენიმე უცხო ენის ცოდნაც. ბუნებრივია, რომ ჩემს მიერ დაგროვილი ცოდნა და გამოცდილება განსაკუთრებულ ინტერესს წარმოადგენს სხვებისთვის და მათი სურვილი ეს ცოდნა მათ გაუზიარო ჩემთვის გასაგები და მისაღებია.  ვინც მე მიცნობს, იცის რომ მე არ მიყვარს კატეგორიულად რამის მტკიცება, მე შემიძლია კატეგორიულად ვიმეორო ფაქტები, მაგრამ ეს სულ სხვა რამეა. ჩემი აზრით კატეგორიულობა ის თვისებაა, რომელიც საერთოდ არ არის კარგი საქმეში, რასაც ქვია იარაღი და სროლა. გარდა ამისა სხვებთან საუბარი ან მათი მოსმენა ჩემთვის საინტერესოა იმით, რომ მე ხანდახან ვგებულობს იმ არასწორ და მცდარ მოსაზრებების/დოგმების შესახებ, რომლებიც გავრცელებულია ჩვენ ქვეყანაში იარაღის მოყვარულთა და მფლობელთა შორის, რაც მაძლევს მორიგ თემას ახალი სტატიისთვის. როგორც წესი მე ვამზადებ სტატიებს, რომლებიც ცოტათი მაინც ნათელს მოფენენ ხოლმე ამა თუ იმ საკამათო და სადაო საკითხებს. ხანდახან, როგორც წესი საკამათო არაფერი არც არის და სწორედ ეს არის ასახსნელი. ხანდახან უბრალოდ ყველა დადებითი და უარყოფითი მხარეებია ჩამოსათვლელი, რომ მკითხველმა არჩევანი თავად გააკეთოს. ნებისმიერი კამათისას ძალიან მნიშვნელოვანია, თქვენი პოზიცია ყოველთვის ახსნათ შესაბამისი არგუმენტებით, იმიტომ, რომ ვინც გისმენთ შეიძლება სიტყვაზე გენდოთ და ამით შეექმნას არასწორი წარმოდგენა რაიმე საკითხზე. რა თქმა უნდა არგუმენტების ხარსხს აქვს მნიშვნელობა, ამიტომაც არგუმენტების შეფასების საშუალება მსმენელს უნდა მისცეთ ყოველთვის. ეს ყველაფერი აქტუალური უნდა იყოს თქვენთვის თუ გაქვთ სერიოზული საუბარი, თუ ადგილი აქვს უბრალო ბლა ბლა ბლა-ს, მაშინ გამოთქმას და ინტონაციას უფრო მეტი მნიშვნელობა აქვს ვიდრე კარგ არგუმენტს. ეს სტატიაც, რომელსაც ეხლა გთავაზობთ სწორედ ასეთ თემას ეხება, რომელზეც ბევრი კამათობს მაშინ, როდესაც საკამათო უბრალოდ არაფერია. სტატია ინსპიირირებულია ერთი კონკრეტული პიროვნების აზრით, რომელიც მე მოვისმინე და ერთი ორი თემით, რომელსაც მე შემთხვევით გადავაწყდი რამოდენიმე დღის წინ ინტერნეტში ფორუმებზე. სტატია ეხება “დაპირისპირებას”  კოლიმატორების და კონვენციონალური სამიზნე მოწყობილობების მომხრეებს შორის. მოკლე შინაარსი ყველაფერი მოსმენილის არის შემდეგი: კოლიმატორები არის სათამაშოები, რომლებიც ადვილად ფუჭდება, მიზნად ისახავს დაარწმუნოს მსროლელი იმაში, რომ რამე ჯადოსსნური სამიზნით ის რამეს მოარტყავს და მე უფრო მაგრად ვისვრი “მუშკა ცელიკით”! ვიღაცას ასეთ პრიმიტიულ არგუმენტებზე პასუხი შეიძლება დროის უქმ ხარჯვად მოეჩვენოს მაგრამ სტატია, რომელიც ეხება ზოგადად რეფლექტორულ სამიზნეებს ე.წ. კოლიმატორებს, მათ ისტორიას, ამ მოწყობილობების დადებით და უარყოფით მხარეებს ყველა შემთხვევაში საინეტერსო იქნება. სტატია არ არის მეცნიერული/ენციკლოპედიური ნაშრომი, მისი მიზანია პოპულარულ/გასაგებ ენაზე აგიხსნათ ძირითადი, რაც ეხება იმას რასაც ჩვენთან კოლიმატორს ეძახიან, მისი მოწყობილობა, დანიშნულება და გამოყენება.
შეიძლება გაგიკვირდეთ მაგრამ პირველი აღნიშნული ტიპის სამიზნე მოწყობილობა გაჩნდა არ მეტი არც ნაკლები 111 წლის წინ. როდესაც 1900 წელს ირლანდიელმა ოპტიკის ოსტატმა და ტელესკოპეპების მწარმოებელმა სერ ჰოვარდ გრაბიმ შექმნა პირველი ასეთი რეფლექტორული ტიპის სამიზნე მოწყობილობა (სირცხვილია ბატონებო მოწყობილობის დანიშნულების კითხვის ქვეშ დაყენება, რომელიც ჩვენთან უკვე 100 წელზე მეტია). სერ ჰოვარდ გრაბიმ ძალიან კარგად იცოდა რას ქმნიდა. ეს არ იყო რაღაც შემთხვევითი აღმოჩენა. თავის ნაშრომში სახელად „სამიზნე მოწყობილობები დიდი და მცირე იარაღისთვის“ მან ძალიან გარკვევით ჩამოაყალიბა თავისი იდეა: სამიზნე მოწყობილობა, რომელიც იქნება ალტერნატივა რთულად გამოსაყენებელი რკინის სამიზნე მოწყობილობებისათვის, არ ექნება ისეთი ვიწრო ხედვის კუთხე, როგორც გამადიდებელ ოპტიკურ სამიზნეს, არ ექნება პარალაქსის ეფექტი და ამავე დროს თვალი იქნება დაცული ოკულარის დარტყმისგან“.

სერ ჰოვარდ გრაბი (1844 – 1931) და ნახაზი მის პატენტიდან #12108, რომელიც ასახავს პირველ რეფლექტორული სამიზნის სქემას

1901 წელს დოკუემნტში, რომელიც მან წარუდგინა დუბლინის სამეფო ორგანიზაციას, მან შემდეგნაირად დაახასიათა თავისი გამოგონება: “არის შესაძლებელი, რომ შუქის სხივმა გაანათოს სამიზნე და ისე გასწორდეს სროლის ტრაექტორისთან, რომ ტყვია მოხვდება იმ ადგილს, რომელიც განათებულია სხვივით, მაგალითად სამძებრო ფანარით შექმნილი. ცხადია ასეთი დანადგარი იქნება გამოუყენებელი გასაგები მიზეზების გამო, მაგრამ ის ჩვენ გვიჩვენებს, რომ შუქი შეიძლება გამოყენებულ იქნას ჩვენი მიზნებისთვის. სამიზნე მოწყობილობა, რომელსაც ეხება ჩემი წერილი წარმოადგენს მოწყობილობას, რომელიც კი არ ანათებს უშუალოს სამიზნეს არამედ პროეცირებს მასზე იმას, რასაც ოპტიკურ მეცნიერებაში ქვია ვირტუალური გამოსახულების პროექცია”.

ასე გაჩნდა პირველი რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობა.  ”რეფლექტ” არის ინგლისური სიტყვა და ნიშნავს არეკვლას ან ანარეკლს. სავარაუდოთ პირველად ასეთი ტიპის სამიზნე მოწყობილობები გამოჩნდნენ 1918 წელს გერმანულ გამანადგურებლებზე. 1930 წლამდე რეფლექტორული სამიზნეები უკვე ეყენა პრაქტიკულად ყველა საბრძოლო თვითმფრინავზე და სხვა შეიარაღებაზე სადაც საჭირო იყო სწრაფი სროლა მოძრავ სამიზნეებზე (ჰაერსაწინააღმდეგო არტილერია, საბრძოლო გემების ქვემეხები და ასე შემდეგ).

რას წარმოადგენს რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობა? მიუხედავად არეული ტერმინოლოგიისა და სხვა და სხვა აღწერილობებისა მე შევეცდები, რაც შეიძლება მარტივად და მოკლედ ავხსნა მისი მოწყობილობა. რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობა წარმოადგესნ  ოპტიკურ სამიზნე მოწყობილობას გადიდების გარეშე, რომელშიც მსროლელი ხედავს სამიზნე ბადის განათებულ პროექციას. ანუ კოლიმატორი არის ოპტიკური სისტემა, რომელიც წარმოქმნის პარალელული სხივების ერთობლიობას, წერტილს (სამიზნე ბადეს), რომელიც პროეცირებულია უსასრულობაზე. არსებობს ბადის პროეცირების ორი მეთოდი, ამრეკლი დაფარვის ან დახრილი სარკის გამოყენებით.

რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობების ტიპები, ბადის პროეცირების მიხედვით.

 
მწარმოებლების განცხადებებით ბადის გამოსახულება ფოკუსირებულია უსაუსრულობაზე და შესაბამისად მსროლელი ხედავ სამიზნეს და მასზე „დადებულ“ სამიზნე ბადეს ერთ სიბრტყეში. ბადე არ იცვლის მდგომარეობას იარაღის მიმართ, რომელზეც ის არის დამაგრებული და ეს მიუხედავათ მასზე ხედვის კუთხისა.  პრინციპი რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობების მუშაობის არის ერთი და იგივე, თუმცა სხვა და სხვა მწარმოებლები სხვა და სხვა ტექნოლოგიებს იყენებენ, რომ წარმოებული სამიზნე მოწყობილობა აკმაყოფილებდეს კონკეტულ მოთხოვნებს.  როგოც წესი მწარმოებლის საიტზე ეს ტექნოლოგიები გასაგებად და მარტივად არის ახსნილი.

ტიპიური რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობის სქემა

 
შესწორებების შეტანა რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობაში,  ხდება დოლურების მეშვეობით, რომლებიც გადაადგილებენ კოლიმატორის შიგნით განლაგებული ელემენტს, რომელზეც დაყენებულია შუქის წყარო (LED/დიოდი). იცვლება არეკვლის კუთხე, იცვლება მოხვედრის წერტილი.
        მიუხედავად გავრცელებული მოსაზრებისა, რომ კოლიმატორებში არ არის პარალაქსის ეფექტი ეს ასე სინამდვილეში არ არის. პარალაქსის ეფექტი თავის თავად არსებობს, გამომდინარე ოპტიკური სამიზნის კონსტრუქქციიდან უბრალოდ ნაკლებად არის გამოხატული რეფლექტორულ სამიზნეებში, და გამომდინრე მათი გამოყენების ტიპიური მანძილებიდან და კონსტრუქციის თავისებურებებიდან ის ნაკლებად მოქმედებს სროლის შედეგებზე. სხვა და სხვა მწარმოებლების შემთხვევაში პარალაქსი სხვა და სხვა გვარად არის გამოხატული გამომდინარე მათი კონსტრუქციიდან  მაგრამ ეს ეფექტი არსებობს ნამდვილად.

ეს სურათი შესანიშნავი საიტიდან  The Encyclopedia of Bullseye Pistol არის დამოუკიდებელი და ზუსტი ექსპერიმენტის შედეგი, რომელიც გვიჩვენებს პარალაქსის ეფექტს და მის შესაძლო გავლენას სროლის შედეგებზე. სხვა და სხვა კუთხით ხედვისას მოხდა გადახრების დაფიქსირება და შედეგად ორ სხვა და სხვა კოლიმატორს ორი სხვა და სხვა პარალაქსისის ეფექტის შედეგად გამოწვეული გადახრები დაფიქსირდა.

მიუხედავად იმისა, რომ შეიძლება შეგექმნათ შთაბეჭდილება, რომ სამზინე მოწყობილობა არ არის რთული, მისი დამზადებისას საჭიროა უდიდესი სიზუსტე და ხარისხი, წინააღმდეგ შემთხვევაში თუ ეს სიზუსტე დაცული არ იქნება, შეუძლებელი გახდება ასეთი სამიზნით ზუსტი სროლა. გარდა ამისა სხვა და სხვა მწარმოებლები იყენებენ სხვა და სხვა მეთოდებს მათი ეფექტურობის გაზრდით, სპეციალიზირებულ მოდელებბში წერტილი ფოკუსირება ხდება ისე, რომ მაქსიმალური ეფექტურობა იყოს მიღწეული კონკრეტულ მანძილებზე, ე.წ „ტკბილი მონაკვეთები“, სადაც კოლიმატორის გამოყენება მაქსიმალურ ეფექტს იძლევა სიზუსტის მხრივ. გარდა ამისა საჭიროა, რომ სამიზნე მოწყობილობა იყოს საიმედოთ დაცული დაზიენებებისგან, ქონდეს ელემენტების ხანგრძლივი სიცოცხლის ციკლი და შესწორებების შეტანის მექანიზმი ზუსტად და საიმედოდ მუშაობდეს. სწორედ ეს განაპირობებს ფასის სხვაობას იაფი ჩინური და კარგი ხარისხის რეფლექტორული სამიზნეებს შორის.
დღევანდელი რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობები შეიძლება დაიყოს ორ ტიპად, დახურული მილებით და ღია ტიპის. კოლიმატორი განეკუთვნება ოპტიკური სამიზნეების ნაირსახეობას. ამას იმიტომ ვიძახი, რომ ჩვენთან მსროლელები კოლიმატორებს ოპტიკურ ხელსაწყოებათ რატომღაც არ თვლიან.

დახურული და ღია ტიპის რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობები. მარცხნივ Aimpoint CompM2, მარჯვნივ  ITL MARS.

არ უნდა აურიოთ ისინი ასე ვთვქათ „კლასიკურ“ კოლიმატორებთან და ჰოლოგრაფიულ სამიზნეებთან. კოლიმატორი ტრადიციული გაგებით არის სამიზნე მოწყობილობის ტიპი, რომელიც არ არის გამჭირვალე, და მის (მილის) შიგნით იმყოფება განათებული ბადე, რომელსაც ხედავს ერთი თვალი თვალი. დამიზნება ყოველთვის ხდება ორი თვალით. ხდება ერთდროულად ორივე თვალიდან გამოსახულების აღთქმა, ერთი თვალი ხედავს სამიზნე ბადეს გაუმჭირვალე კორპუსში, მეორე თვალი ხედავს სამიზნეს, ხოლო ტვინი აღითქვავს კომბინირებულ გამოსახულებას, ანუ სამიზნე ბადეს სამიზნეზე პროეცირებულს. ასეთი ტიპის სამიზნეები დიდიხანია აღარ გამოიყენება. ამის მიზეზი სავარაუდოთ არის ის, რომ სხვა და სხვა მხედველობის მქონე მსროლელი განსხვავებული ეფექტურობით გამოიყენებენ ასეთ სამიზნეს. მცირე დაღრვევები მხედველობაში (მაგალითად გეტეროფორიის თუნდაც ძალიან მსუბუქი ფორმა) და მათ შორის გადახრები მხედველობაში გამოწვეული სტრესით ან გადაღლილობით პირდაპირ აისახება სროლის შედეგებზე.
ჰოლოგრაფიული სამიზნე მეორეს მხრივ  არის ის სამიზნის ტიპი, რომელშიც სამიზნე ბადის პროეცირებისთვის გამოიყენება ჰოლოგრაფიული დამოსახულება, რომელიც იქმნება ლაზერული გამოსხივების შედეგად.
დღეს კოლიმატორის ქვეშ ავტომატურადიგულისხმება რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობა, მაგრამ ძირითადად რუსულ წყაროებში. დასავლეთში უფრო მიღებულია ტერმინი Reflex Sight, შემოკლებული Reflector sight-დან. ხშირად ამ სახელს უკავშირებენ რეფლექსურ სროლას, რომელსაც ხელს უწყობს ასეთი მოწყობილობა, რაც არასწორია. ასევე გავრცელებულია სახელი “Red Dot”/წითელი წერტილი, პოპულარული და მარტივი სამიზნე ბადის ტიპის მიხედვით. ჩვენ მას ჩვენთვის ჩვეული სახელით, კოლიმატორით მოვიხსენიებთ.   წითელი წერტილის – ერთ ერთი ყველაზე პოპულარული სამიზნე ბადის ტიპის ზომა იზომება კუთხის წუთებში (Minute of Angle). 5 MOA-ს ტოლი წერტილი და უფრო პატარა გაამოდგება ზუსტი სროლისთვის, ხოლო უფრო დიდი ზომის წერტილები გამოიყენება სწრაფის სროლისას ახლო მანძილებზე. რაც უფრო დიდია წერტილი მით უფრო სწრაფია ის დამიზნებაში მაგრამ შესაბამისად უფრო მეტად ფარავს სამიზნეს.
ეხლა, რაც შეეხება მსუბუქი ცეცხლსასროლი იარაღის კოლიმატორების განვითარების ისტორიას. 1970 წლამდე ასეთი ტიპის სამიზნე მოწყობილობეი შეზღუდულად ყენდებოდა მსუბუქ ცეცხლსასროლ იარაღზე. ცნობილია, რამოდენიმე ტიპის ასეტი სამიზნე მოწყობილობის მოდელი, რომელიც ყენდებოდა ცეცხლსასროლ იარაღზე გასული საუკუნის 40-ნი წლებიდან. 70-ნი წლების ბოლოს პირველად გაჩნდა ე.წ. „წითელი წერტილები“, სადაც სამიზნე ბადეს წარმოადგენდა მრგვალი წითელი წერტილი. პირველად ასეთი სამიზნის წარმოება დაიწყო შვედურმა კომპანია Aimpoint-მა. 1975 წელს მათ გამოუშვეს რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობა სახელით “Electronic”.  მას მერე რაც შესაძლებელია გახდა მსუბუი, მცირე ზომის და ელემენტების ხანგრძლივი სიცოცხლით კოლმატორების დამზადება, დაიწყო მათი ფართო გამოყენება, ტაქტიკურ, სამხედრო და სპოერტულ იარაღში.  ყველგან სადაც სროლა ხორციელდება ძალიან ახლო მანძიულებიდან 100-150 მეტრამდე და საჭიროა სიზუსტე და სისწრაფე სხვა და სხვა ტიპის კოლმატორები ფართოდ არის გავრცელებული.  საჯარისო სპეცრაზმებში კოლიმატორები გაჩნდა ასეთი დანაყოფების პერსონალის კერძო ინიციატივის წყალობით, ხოლო იქიდან გავრცელდა მთელს შეიარაღებულ ძალებში. დღეს კოლიმატორი წარმოადგენს ჯარისკაცის აუცილებელი  არჭუღვილობის ელემენტს პრაქტიკულად ყველა განვითარებულ ქვეყანაში . სამხედრო დანიშნულების ახალი იარაღის მოდელების ნაწილი თავიდანვე არის აღჭურვილი კოლიმატორებით, რომლებიც წარმოადგენენ  იარაღის განუყოფელ ნაწილს.

კამათის თემას რომ დაუბრუნდეთ, რომელი ჯობია კოლიმატორი თუ რკინის სამიზნე მოწყობილობები, მინდა პირდაპირ გითხრათ რომ საკამათო უბრალოდ არაფერია. რეფლექტორული სამიზნეები 100 წლის წინ იყო ჩაფიქრებული, როგორც უფრო სწრაფი და ადვილი დამიზნების საშუალება ვიდრე ტრადიციული “მუშკა/ცელიკი” და ასეთად შეიქმნენ. ეს არის თუ გნებავთ ფაქტი.

კოლმატორებს ბევრი დადებითი თვისება გააჩნია. ვინაიდან არ არსებობს ფოკუსირების საჭიროება ბადეზე, არ არის ასევე საჭირო თვალის დაშორება სამიზნე მოწყობილობისგან მის გამოსაყენებლად, როგორც ეს გამადიდებელ ოპტიკურ სამიზნეების გამოყენებისას ხდება. რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობის ხედვის კუთხე არის პრაქტიკულად შეუიარაღებელი თვალის ხედვის კუთხე, კიდევ ერთი ასეთი ტიპის სამიზნე მოწყობილობის უპირატესობა. სამიზნეზე და მასზე პროეცირებული წერტილზე/ბადეზე ფოკუსირებისას თავად სამიზნე მოწყობილობის კორპუსი რჩება ფოკუსის გარეთ (ამას ხელს უწყობს ასევე სამზერი ფანჯრის დიდი ფართი), ხოლო წითელი წერტილი/სამიზნე ბადე უკვე ფოკუსირებულია სამიზნეზე ანუ როგორც უკვე აღინიშნა პრაქტიკულად ერთ სიბრტყეში ჩანს. არ არის საჭირო ფოკუსირება სამ ერთმანეთისგან დაშორებულ ობიექტზე, როგორც ტრადიციული სამიზნე მოწყობილობების გამოყენებისას სადაც თვალს უხდება სამი ელემენტის ერთმანეთთან გასწორება, “მუშკის”, “ცელიკის” და სამიზნის. ერთმანეთისგან დაშორებულ სხვა და სხვა ობიექტზე თვალის ფოკუსირება შეუძლებელია, რის გამოც ორი, სამი ელემენტისგან ჩანს ბუნდოვნად, ხოლო თვალი ხანგრძლივი და მრავალჯერადი ფოკუსირების გამო ერთმანეთისგან დაშორებულ ობიექტებზე მალევე იღლება. თვალის აგებულობა და მხედველობის ასეთი შეზღუდვები საერთოდ არ ახდენენ გავლენას სროლაზე კოლიმატორის გამოყენების დროს.

რეფლექტორული სამიზნის გამოყენებით დამიზნება შესაძლებელია მისგან თვალის დაშორების ნებისმიერი მანძილით.  ასეთი სამიზნე ერთნაირად ეფექტურია კარგი და ცუდი განათების პირობებში. ბადის/წითელი წერტილის განათების სიმძლავრის ვარირებით მიიღწევა მისი ადეკვატური გამოსახულება, როგორც ღამით ასევე დღისით მზიან ამინდში.   რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობა ქმნის უფრო სრულ სამიზნე სურათს, იმიტომ რომ სამიზნე ბადე პრაქტიკულად დაკიდულია ჰაერში და რკინის სამიზნე მოწყობილობები და იარაღი პრაქტიკულად არ იკავებენ ადგილს სამიზნე სურათში. ეს კი განსაკუთრებით ზრდის მოძრავ სამიზნეებზე სროლის ეფექტურობას. დამიზნება შესაძლებელია პრაქტიკულად ნებისმიერი კუთხით სანამ ჩანს სამიზნე ბადე. სროლისას ორივე თვალი ღიად არის, რაც განაპირობებს უკეთეს ხედვას სამიზნესი და ირგვლის არსებული ვითარების. ადამიანის ტვინი პრიორიტეტულად აღითქვავს გამოსახულებას დომინანტი თვალიდან და მეორე ღია თვალი არ შეგიშლით ხელს დამიზნებისას. არანაირი მუშკა ცელიკის გასწორება, ფოკუსირება სამიზნეზე, თვალის დახუჭვა, ბუნდოვანი მუშკა, არანაირი იარაღის სწორი აგდება და ასე შემდეგ. თუ თქვენ ხედავთ სამიზნეს და ზედ წითელ წერტილს, შეგიძლიათ ისროლოთ. ბევრი ვინც აყენებს კოლომატორებს იარაღზე, ვერ ხვდება, რომ დამიზნება ხორციელდება ორი ღია თვალით, ცდილობს კოლიმატორი გამოიყენოს ისევე როგორც “მუშკა-ცელიკი” ან ოპტიკური სამიზნე, იწყებს კოლიმატორში ჭვრეტას, როგორც საკეტის გასაღების ხვრელში (გეგონება შიგნით შიშველ ქალის დანახვას ელოდება). მიჩვეული ტრადიციულ რკინის სამიზნე მოწობილობებს ან ოპტიკურ სამიზნეს ის უბრალოდ ვერ ხვდება თუ რამდენად ადვილია რეფლექტორული სამიზნის გამოყენებით სროლა. ასე, რომ სანამ ნაჩქარებ და არასწორ დასკვნების გამოტანას დაიწყებდით ისწავლეთ მოწყობილობების სწორი გამოყენება! მაგალითი ცხოვრებიდან: ერთი ადამიანი აგინებდა გადაცემათა ავტომატურ კოლოფს, რომელიც მის მანქანაზე მწყობრიდან გამოვიდა. ასეთი სწრაფადფუჭებადი ნაგავი ჯერ არ მინახავსო. რაში იყო საქმე? ადგილიდან სწრაფად დასაძრავად ის ჯერ აჭერდა ბოლომდე აქსელერატორს და შემდეგ აგდებდა გადაცემათა კოლოფის სელექტორს D პოზიციაში ……

რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობებს დამატებით უპირატესობებს განეკუთვნება ასევე: რეფლექტორული სამიზნე მოწყობილობების ადვილი და სწრაფი ათვისება მსროლელის მიერ; შესაძლებლობა გამოყენებულ იქნას ღამის ხედვის ხელსაწყოებთან ერთად (შესაბამის მოდელებს აქვთ დამატებითი რეჟიმი, როდისაც სამიზნე ბადე ჩანს მხოლოდ ღამის ხედვის ხელსაწყოში). თოფის შემთხვევაში კოლიმატორის გამოყენებისას ყოველგვარი მნიშვნელობა ეკარგება თოფის მორგებულობას, კონდახის სიგრძეს, პიტჩს და ბალანსს. კოლიმატორის გამოყენება ასევე კარგია იმათთვის ვისაც აქვთ სუსტი მხედველობა და უჭირთ ამის გამო ტრადიციული “მუშკა-ცელიკის” გამოყენება.

ამ სურათიდან ჩანს ის რასაც ხედავს მსროლელი ღამით სროლისას კოლიმატორის გარეშე და კოლიმატორით. სამიზნე: ბეტონის ვერტიკალური ბოძის ფრაგმენტი. ფოტოკამერას ერთი ობიექტივი აქვს, რის გამოც კოლიმატორი ფარავს ხედვას, მაგრამ ორი თვალით დამიზნებისას ფოკუსს გარეთ დარჩენილი კოლიმატორის კორპუსის მხოლოდ ნახევრად გაამჭირვალე ჩრდილი თუ გამოჩნდება. ამავე დროს წერტილი და სამიზნე ერთ სიბრტუყეშია, ირგვლივ ყველაფერი ასევე კარგად ჩანს.  კოლიმატორის გარეშე სამიზნის ირგვლივ სურათი ბუნდოვანია, ფოკუსს გარეთ არის ისევე, როგორც სამიზნე. ”მუშკა” ფოკუსშია მაგრამ არ ჩანს, შეუძლებელია “მუშკის” და “ცელიკის”  გასწორება, მათი კონტურები ფარავენ ხედვას სამიზნე საერთოდ არ ჩანს. კოლიმატორის შემთხვევაში მეორეს მხრივ შესაძლებელია დამიზნული გასროლის განხორციელება.   

 ყველაფრის გააზრების შემდეგ რეფლექტორული სამიზნის/კოლიმატორის აშკარა და დიდი უპირატესობის გასაჩივრება ალბათ მხოლოდ წარმოქნის სამართლიან ეჭვებს ერთი მხარის კომპეტენტურობაში ან საერთოდ ინტელექტუალურ შესაძლებლობებში. მეტი არაფერი. ლაპარაკი და თუ ძლიან გნებავთ კამათი შესაძლებელია სხვა რამეზე. მაგალითად კოლიმატორების ფასზე, ან იმაზე თუ რას ვთმობთ იმისთვის, რომ ვისარგებლოთ ყველა ჩამოთვლილი უპირატესობით. უარყოფით მხარეებს ალბათ განეკუთვნება: კვების წყაროს არსებობა ბადის გასანათებლად და ცხადია ზოგადად კონსტრუქციის სირთულე „რკინის“ სამიზნე მოწყობილობებთან შედარებით.  ასევე თავისთავად ცხადია, რომ სამიზნე რაღაცას იწონის, გააჩნია გარკვეული გაბარიტები და როგორც ყველა მოწყობილობა ესეც შეიძლება მწყობრიდან გამოვიდეს. მოკლედ განვიხილოთ ყველა შესაძლებელი ნეგაატიური ფაქტორი.

1. ზომა და წონა. დაწყებული პირველი „წითელი წერტილიდან“ დღემდე, ნორმალური მწარმოებლის კოლიმატორები არასდროს არ იყო დიდი და მძიმე. თუ რუსებს აქვთ კოლიმატორები აგურის წონის, სადაც წონის ნახევარს წარმოიქმნება საოცარი კონსტრუქციის კრონშტეინი, დანარჩენ პატიოსანი მწარმოებლები არაფერ შუაში არ არიან. დღევანდელი კოლიმატორების წონა მინიმალურია, ხოლო კვების წყაროდ მცირე ზომის პრაქტიკულად საათის ელემენტები გამოიყენება.
2. გამძლეობა. ამ მხრივ ჩემი აზრით კოლიმატორის გამძლეობა პრაქტიკულად უტოლდება თვითონ იარაღის გამძლეობას, რომელზეც ისინი ყენდება. ძალიან გამძლე რკინის ან ალუმინის “კაფსულებში” მოთავსებული მექანიზმები, სქელი მინები განაპირობებენ საოცარ გამძლეობას. სამუშაო ტემპერატურები – 50 გრადუსიდან + 70 გრადუსამდე. ჰერმეტიული წყალგაუმტარი კორპუსები. განსხვავებით ოპტიკური სამიზნეებისგან ლინზების დაზიანება არ იწვევს ავტომატურად კოლიმატორის მწყობრიდან გამოსვლას.
3. კვების ელემენტები. ეკონომიური ბადის განათება არის ის, რითიც გამოირჩევა კარგი მწარმოებლის ოპტიკური სამიზნეები მათი იაფფასიანი ანალოგებისგან. აქ საათებზე აღარ არის ლაპარაკი, აქ არის ლაპარაკი კოლიმატორის უწყვეტი მუშაობის წლებზე. მაგალითად უწყვეტი მუშაობის რეჟიმი წერტილის განათების მაქსიმალური სიმძლავრით, Aimpoint CompM3-ის სამიზნეში შეადგენს 50 000 საათს. ანუ ელემენტების მუშაობის დრო უკვე წმიდა თეორიული საკითხია და მას არანაირი პრაქტიკული მნიშვნელობა არ აქვს. თუ 5/6 წელის მუშაობის დრო კოლიმატორის გათიშვის გარეშე თქვენთვის საკმარისი არ არის, შეგახსენებთ, რომ  არსებობენ რეფლექტორული სამიზნეები, რომლებსაც საერთოდ არ ჭირდებათ კვების ელემენტები ან არსებობენ სამიზნე მოწყობილობები კომბინირებული/ჰიბრიდული ბადის განათებით.
4. საიმედოობა. რამე კონკრეტული მაჩვენებელი მე ვერ ვიპოვე, ისევე, როგორც ცნობები გაფუჭებულ კოლიმატორებზე ძალიან ძალიან იშვიათია. სანამ ვინმე მე არ გამომიგზავნის ლინკს სარწმუნო ისტორიებით მიზეზის გარეშე მწყობრიდან გამოსულ “ტრიჯიკონეზბე” ან “ეიმპოინტებზე”, ჩავთვალოთ, რომ კოლიმატორები უკიდურესი საიმედოობით გამოირჩევიან. წერტილი.

ძალიან დიდი სურვილის შემთხვევაში კოლიმატორის გაფუჭება ნამდვილად შესაძლებელია, მაგრამ ალბათ უდაოდ შეიძლება დავასკვნად, რომ კოლიმატორული სამიზნე დღეს იმდენად საიმედოა რამდენადაც ეს შესაძლებელია მისი კონსტრუქციიდან გამომდინარე. ასევე შეგახსენებთ, რომ არც ტრადიციული რკინის სამიზმე მოწყობილობები მაინც და მაინც კარგად არ იტანენ მაგალითად დარტყმებს და მათი არევა და დაზიანება ასევე შესაძლებელია. რაიმე დამატებით შეზღუდვებს რაც შეეხება, ცხადია შესაძლებელია, რომ ბრძოლის დროს კოლიმატორის ლინზები დაბინძურდეს, მაგრამ ეჭვი მაქვს საკმაოდ დიდი ლინზის თითით გაწმენდა უფრო ადვილია ვიდრე “მუშკასა” და დამცავ ფრთებს შორის მოხვედრილი ტალახის ან თოვლის ამოქექვა. გარეთ განლაგებული დიოდი შეიძლება დაბინძურდეს, მაგრამ ასეთ სქემას სერიოზული მწარმოებლები პრაქტიკულად არ გამოიყენებენ და ეს სქემა გვხვდება მარტო რუსული წარმოების ან იაფფასიან ჩინურ კოლიმატორებში.

  

ეს არის ოთხი სკრინშოტი Daniel Defense-ის სარეკლმაო ვიდეოდან. ვიდეო არ ეხება ოპტიკას, არამედ ამ კომპანიის წარმოებულ იარაღს და მის ექსტრემალურ პირობებში ტესტირებას. პირველი კადრი, ტესტირება აფეტქებით. იარაღი ზედ დაყენებული Aimpoint-ის „კოლიმატორით“ და ასაფეთქბელი მასალა. მეორე კადრი უჩვენებს აფეთქევის სიმძლავრეს. მესამე კადრი, დაზიანებული კოლიმატორი. გასკდა ლინზა თუმცა სამიზნე მოწყობილობა მაინც მუშაობს და წითელი წერტილი მაინც ჩანს.. მეოთხე კადრი, ასეთი ტესტირების  შემდეგაც ხელსაწყო არა თუ მუშაობს არამედ არც არეულია.

რა ხდება რეალურად, ადასტურებს თუ არა რეალობა იმას, რომ კოლიმატორები ამართლებენ თავის დანიშნულებას? მიუხედავად იმისა, რომ მაგალითად აშშ-ში კოლიმატორები შედარებით ადრე გაჩდნენ, მათი მასიური გამოყენება და ათვისება დაიწყო მას, მერე რაც აშშ-ბმა გამოუცხადეს ომი ტერორიზმს. გაცილებით ადრე 1997 წელს აშშ-ის შეიარაღებულმა ძალებმა გააფორმეს კონტრაქტი შვედურ Aimpoint-თან და შეიძინეს CompM2 ტიპის კოლიმატორები (საჯარისო ინდექსი CCO M68). ამას წინ უძღვოდა კომერციული მოდელების გამოყენების პრაქტიკა ცალკეულ სპეცდანიშნულების რაზმებში, სადაც მათი შეძენა ხდებოდა კერძო ინიციატივით და საკუთარი სახსრებით. კოლიმატორების ათვისება ნელი ტემპებით და არადამაკმაყოფეილბლად მიმდინარეობდა, მანამ სანამ ფეხოსნები არ დაუპირისპირდნენ ახლო ბრძოლებში ტალიბანის მებრძოლებს ავღანეთში. ინსტრუქტორებს, სერჟანტებს და ოფიცრებს უბრალოდ არ ესმოდათ არც კოლიმატორების დანიშნულება არც ის თუ, როგორ უნდა მომხდარიყო მათი გამოყენების სწავლება და არც ის საერთოდ, რა შესაძლებლობები ქონდათ მათ. ხანგრძლივმა და აქტიურმა საბრძოლო მოქმედებებმა ხელი შეუწყო კოლიმატორების გავრცელებას და დღეს ის შედის ამერიკელი ჯარისკაცის სტანდარტულ აღჭურვილობის კომპლექტში.  კოლიმატორების უცხოური მოდელების საკუთარი სახსრებით შეძენის პრაქტიკა ფართოდ არის გავრცელებული რუსეთის შეიარაღებული ძალების, პოლიციური და ანტიტერორისტული დანაყოფების მებრძოლებს შორის. როგორც ჩანს საბრძოლო გამოცდა კოლიმატორმა წარმატებით ჩააბარა. თუ ის მუშაობს ჯარისკაცის იარაღზე ქვიშიან გავარვარებულ ერაყში და გაყინულ მთიან ავღანეთში, დიდი ალბათობით ის ბოლომდე დააკმაყოფილებს ყველაზე პრეტენზიული სამოქალაქო მსროლელის მოთხოვნებსაც. დღეს მწარმოებლები უშვებენ კოლიმატორებს, რომლებსაც შეუძლიათ გაუძლონ ხანგრძლივ ექსპლუატაციას საბრძოლო მოქმედებების პირობებში, ხოლო კოლიმატორების კვების სისტემების სიცოხლის უნარიანობა და კონსტრუქციის შედარებითი სირთულე უკვე დიდიხანია გადავიდა თეორიულ სიბრტყეში და პრაქტიკული გამოყენების თვალსაზრისით არანაირ მნიშვნელობას არ წარმოადგენს. დღეს მე სრული პასუხისმგებლობით შემიძლია გამოვიტანო დასკვნა, რომ კოლიმატორი არის ინდივიდუალური ცეცხლსასროლი იარაღის გარკვეული სახეობების სტანდარტული და განუყოფელი ნაწილი, თუ გნებავთ ისეთივე ბუნებრივი, როგორც რკინის სამიზნე მოწყობილობა. დღეს მხოლოდ ერთი რამე თუ შეაჩერებს სამოქალაქო მსროლელს კოლიმატორის შეძენისგან. ეს არის ფასი. ის დღეს ვარირებს 400 დოლარიდან ეკონომიურ მოდელებბში 1000 დოლარამდე სრულყოფილ საბრძოლო მოდელებისთვის.

არგუმენტი: ”მე ისედაც კარაგ ვისვრი ყოველგვარი ოპტიკები გარეშე” არ დასტურდება პრაქტიკული სროლის სამყაროში, სადაც მათ შორის ექსტრა კლასის მსროლელები იყენებენ კოლიმატორებს მასიურად პისტოლეტებზე, მოკლე მანძილებზეც სწრაფი სროლისას ხოლო გრძელ იარაღზე პრაქტიკულად ყოველთვის, თუ ეს დაშვებულია იმ კლასის წესებით, რომელშიც ასპარეზობენ.  სურათზე  ჯესი აბატე, რომელმაც მოიგო  2011 წლის Bianchi Cup, შეჯიბრება რომელიც ითვლება პისტოლეტიდან სროლის უიმბილდონად. იარაღი: კასტომიზირებული M1911 აღჭურვილი კოლიმატორით.

ეს ყველაფერი რაც ეხლა ამ სტატიასი დაიწერა ცხადია არ ნიშნავს, რომ უნდა დარჩეთ მხოლოდ კოლიმატორის იმედზე.  უბრალოდ უნდა ისწავლოთ ეფექტური გამოყენება ყველაფრის, რაც თქვენ განკარგულებაში არის, იქნება ეს ოპტიკური სამიზნე გადიდებით, კოლიმატორი, ლაზერული სამიზნე, ტრადიციული “მუშკა-ცელიკი” თუ ობოლი ლატუნის ბურთულა თქვენი თოფის ლულის წვერზე. უბრალოდ, როგორც ერთ დროს თქვა ცნობილმა ექსპერტმა მასად აიუბმა: თუ არის რამე, რაც გააუმჯობესებს თქვენი სროლის შედეგებს, ვერ ვხედავ ვერაფერს საპირისპიროს რომ არ იქონიოთ ის თქვენ იარაღზე.

პს

სტატია საკმაოდ რთული გამოდგა მოსამზადებლად, და დიდი დრო წაიღო. სიმართლე გითხრათ არ ვარ კმაყოფილი შედეგით. იმედია ყველაფერი გარკვკევით და გასაგებად არის ახსნილი.  თუ გაქვთ შენიშვნები, კითხვები, პრეტენზიები და საჩივრები, მომწერეთ და გპირდებით არც ერთ წერილს უპასუხოდ არ დავტოვებ.

საუკეთესო ტაქტიკური გლუვლულიანი თოფები და მოდიფიკაციები

November 1st, 2011

 

 

უკვე საუკუნეზე მეტია „პომპები“ ჩვენთან არის და ერთგულებით გვემსახურებიან, მაგრამ როგორც ასი წლის წინ ისე დღესაც ისინი რჩებიან ძალზე კონსერვატიულ იარაღად, რომელსაც გაკვრით თუ შეეხო  ის ტექნოლოგიური პროგრესი, რომელსაც ზოგადად ქონდა ადგილი ამ პერიოდის განმავლობაში. თვითონ იარაღის ტიპი აქ არაფერ შუაში არ არის. ავიღოთ მაგალითისთვის შაშხანები და კარაბინები გრძივად მოძრავი საკეტით (ე.წ. ბოლტები).   ეს კლაისკური სქემა დღესაც არსებობს და ამ ტიპის იარაღის მოდელები ძალიან მრავალრიცხოვანია.  ”ბოლტების” მოწყობილობა პრინციპში  უცვლელია: ფოლადის რესივერი, საკეტი და ლულა ჩალაგებული ხის ან კომპოზიტურ კონდახში, მაგრამ პროგრესმა მოგვიტანა არც ისე ცოტა რამ: კომპოზიტური ლულები; ბედინგი; მცველები გუმჯობესებული კონსტრუქციით; რეგულირებადი სასხლეტები; სწრაფად მოსახსნელი ოპტიკის კრონშტეინები და ასე შემდეგ. არაფერს არ ვიძახი თვალისთვის უხილავ გაუმჯობესებებზე, რომლებიც გამოწვეულია მაგალითად ლულების დამზადების ტექნოლოგიების განვითარებით. გარდა იმისა ტაც ეხლა ავღწერე  გაჩნდა ამ კლასის იარაღის მეორე თაობაც, ალუმინის ბლოკზე აწყობილი მოდულური სნაიპერული სისტემები, რამაც ”ბოლტის” სქემა თავისი შესაძლებლობების ხარსხობრივად უფრო მაღალ დონეზე აიყვანა.   „პომპა“ მეორეს მხრივ პრაქტიკულად რჩება ისევ იგივე „პომპად“, როგორიც ის იყო 100 წლის წინ.

ყველა ტაქტიკური ”პომპის” ბაბუა: Winchester Model 1897 Trench Gun და ….


”თანამედროვე” მისი ანალოგი Mossberg 590A1,  მიუხედავად ერთ საუკუნიანი სხვაობისა ასაკში, საბრძოლო საექსპლუატაციო თვისებებით ორივე პრაქტიკულად ერთნაირია.

ცხადია გარკვეულ ცვლილებებს რა თქმა უნდა ქონდა ადგილი მას შემდეგ რაც ვინჩესტერის 1897 წლის მოდელის საბრძოლო მოდიფიკაციის დებიუტი მოხდა. გამარტივდა ”პომპების” კონსტრუქცია, გაუმჯობესდა ტექნოლოგიები (წარმოების გაიაფების მიზნით). მაგალითად რესივერების კონსტრუქცია შეიცვალა, მსუბუქმა შენადნობებმა ჩაანაცვლა ფოლადი. დღეს ალბათ მხოლოდ Remington 870 და Ithaka 37 (მოდელი Featherlight) გამოდის ფოლადის რესივერებით, ყველა დანარჩენ თოფში რესივერები მსუბუქი შენადნობებისგან არი დამზადებული. რა თქმა უნდა არაფერი ცუდი ასეთ შენადნობებში არ არის იმ შემთხვევაში თუ მათი გამოყენება ხდება სწორედ, მაგრამ ფოლადი მაინც ფოლადია. ფოლადის ჩაქუჩი უფრო დიდიხანს მოგემსახურებათ ვიდრე ალუმინის. და ალუმინი და ზოგადადა მსუბუქი შენადნობები გაჩნდა იარაღში სწორედაც რომ ეკონომიის მიზნით.  უბრალოდ გერმანული ”ფოლკსპისტოლეების” შემდეგ ტექნოლოგიები იმდენად განვითარდა, რომ შესაძლებელი გახდა ასეთი შენადნობებსიგან დამზადებული იარაღი ყოფილიყო საკმარისად გამძლე.

რომ გადახედოთ მწარმოებლების კატალოგებს, დიდი დიდი ნახოთ ტაქტიკური მოდელები პიკატინის სამაგრებით, შავი პლასტმასისი ფურნიტურაში, ერთი ორი მოდელი სრულყოფილი სამიზნე მოწყობილობებით. მაინც და ამინც დიდი არჩევანი არ არის.  მართალია ბოლო დროს ინეტრესი და მოთხოვნა ტაქტიკურ მოდელებზე გაიზარდა და ეს მოდელების გამაზეც  დადებითად აისახა, მაგრამ ისეთი შთაბეჭდილება გრჩება, რომ მწარმოებლები არ აქცევენ საკმარის ყურადღებას ამ ტიპის თოფებს. მაშინ როდესაც მაგალითად ნახევრად ავტომატური თოფები მუდმივად პროგრესირებენდა  იმყარებენ პოზიციებს. წარსულს ჩაბარდა ასევე მათი არასაიმედოობა სხვა და სხვა ტიპის ვაზნებთან. დღეს ნახევრად ავტომატური თოფები პრაქტიკულად ისეთივე საიმედოები არიან, როგორც ნებისმიერი სხვა იარაღი, რომელიც იყენებს დენთის წვის შედეგად წარმოქნილ ენერგიას გადატენვის ციკლის შესასრულებლად. შეიძლება ითქვას, რომ დღეს ასეთი ავტომატიკის სქემები განვითარების პიკს მიაღწია. როგორც მინიმუმ საიმედოობის, უნივერსალურიბის და გამძლეობის მხრივ.  მოკვდება „პომპები“? არ მგონია. ორლულიანი თოფები ხომ ცოცხალია? პომპებსაც დარწმუნებული ვარ დიდიხნის სიცოცხლე აქვს წინ. ჯერ ჯერობით უნივერსალურობის, ფასის, საიმედოობის, საცეცხლე ძალის, გამძლეობის შეფარდებით „პომპა“ კონკურენციის გარეშეა. შეიძლება მიზეზი ასევე არის „პომპის“ შექმნის ისტორია. იაფი, მუშა თოფი, უტილიტარული ინსტრუმენტი არანაირი არისტოკრატიულობა და ესთეტიკა. გინახიათ ვინმეს „პომპა“ კაკლის ფესვის კონდახით, მოოქროვილი და ძვირფასი გრავირებით? მე არა. ის ხიბლი რაც აქვს ტრადიციულ სანადირო გლუვლულიან იარაღს ”პომპას” არ ქონდა არასდროს. ძალიანაც კარგი თუ ესეა. პირადად მე საბრძოლო იარაღის სპარტანული გარეგნობა უფრო მომწონს ვიდრე ჩუქურთმები თოფზე, რომლებსაც არანაირი პრაქტიკული სარგებლობა არ მოაქვს.

ყველაზე უჩვეულო მცდელობები „პომპის“  სქემის გაუმჯობესების. მარცხნივ რუსული მცდელობის შედეგი: РМБ 93. რადიკალური გადაწყვეტილებები არ აისახა რადიკალურად საბრძოლო თვისებებზე, რის გამოც 90-ნი წლების დასაწყისიდან დღემდე ეს თოფი ეკზოტიკურ და ნაკლებად გავრცელებულ იარაღებს განეკუთვნება. მარჯვნივ არანაკლებ ეკზოტიკური სამხრეთ აფრიკული MAG-7. არასტანდარტული მოკლე ვაზნების გამო ასევე არ არის გარცელებული და არ სარგებლობს განსაკუთრებული პოპულარობით.


როგორც უკვე ავღნიშნე დასაწყისში, ბოლო დროს მოთხოვნა ტაქტიკურ იარაღზე და მათ შორის „პომპებზე“ საგრძნობლად გაიზარდა. იარაღის ნაწილების და აქსესუარების მწარმოებლები ცხადია პასუხობენ გაზრდილ მოთხოვნებს და თუ გნებავთ მოდას ყველაფერ ტაქტიკურზე და უშვებენ პროდუქციას, რომელიც სხვა და სხვა ხარისხით მნიშვნელოვნად ზრდიან ”პომპების” ეფექტურობას. ისინი სთავაზობენ მომხმარებელს აქსესუარების და კომპონენტების ძალიან ფართო არჩევანს, როგორც შედარებით მარტივ „გაჯეტებს“, ასევე საკმაოდ რთულ და ძვირად ღირებულ მოწყობილობებს, როგორებიცაა მაგალითად  კონდახები უკუცემის შემცირების მექანიზმებით, დახვეწილი წინა სახელურები ინტეგრირებული ფანრებით და მართვის მოწყობილობებით. ასევე რა თქმა უნდა უმაღლესი ხარისხის ოპტიკური სამიზნე მოწყობილობები მათ შორი სპეციალურად გლუვლულიან იარაღზე გამოსაყნებლად. სხვათაშორის უაზრო დავამ კოლიმატორების და „რკინის“ სამიზნე მოწყობილობების აპოლოგეტებს შორის იმდენად აუტანელი და აბსურდული ფორმები მიიღო, რომ გპირდებით ამ თემასაც დეტალურად გავშლი სულ მალე ცალკე სტატიის სახით. ჯერ ჯერობით უნდა მოვახდინო ფაქტის კონსატატაია, და ვთვქა რომ ოპტიკა მასობრივა არის შემოსული პრაქტიკულად ყველგან სადაც საქმე ეხება იარაღს და სროლას, ხოლო ოპტიკური მოწყობილობები ძალიან დახვეწილი და საიმედოებია. ეს ძალიან კარგია და მისასალმებელია.

Knoxx-ის მიერ წარმოებული დაპატენტებული ტელესკოპური კონდახი უკუცემის შემცირების მექანიზმით და Surefire-ის სახელური ინტეგრირებული ტაქტიკური ფანარით. ალბათ ორი ყველაზე საჭირო და პოპულარული მოწყობილობა, რომელიც შეიძლება დაყენდეს  „პომპაზე“.


„პომპის“ ძლიერი მხარე ასევე არის მისი „ბუნებრივი“ მოდულური დიზაინი. კონსტრუქციის სიმარტივიდან გამომდინარე, მას ადვილად ეცველბა ნებისმიერი დეტალი, და სხვა დეტალის დაყენებისას არანაირი მორგება და გადაკეთება არ ესაჭიროება. ლულა, მჭიდი, კონდახი, დამრტყმელ სასხლეტი მექანიზმის ბლოკი, საკეტი, სახელური,ყველაფერი ადვილად და მარტივად იხსნება და იცვლება. ამიტომაც „პომპის“ მომხმარებელი თავისუფალია არჩევანში. ერთი რესივერის ბაზაზე მან შეიძლება ააწყოს ბატებზე სანადირო თოფი, გრძელი 60სმ-ნი ლულით და მოსახსნელი ლულის შევიწროებებით ან მოკლე „entry gun”, პისტოლეტის ტარით, დამოკლებული ლულით, კარებების შესამტვრევად და შენობაში შესაღწევად. ამისთვის საჭირო იქნება რამოდენიმე ხრახნის დაშვება და რამოდენიმე დეტალის მეორეთი შეცვლა. დაგჭირდებათ მხოლოდ ერთი ორი ინსტრუმენტი, რომელიც ნებისმიერ სახლში მოიძებნება.


Remingon 870 MCS, მოდულური ”პომპის” კომპლექტი და შესაძლო მოდიფიკაციების რამოდენიმე ვარიანტი.

ეს სიკეთეებს რაც შეეხებოდა, ეხლა კიდე გადავიდეთ ნეგატიურ მხარეებზე. ერგონომიკა, კვლავ რჩება ბევრი „პომპის“ სუსტ მხარედ. უპირველეს ყოვლისა ეს ეხება ალბათ მცველის განლაგებას. Mossberg 500 არის მეფე, როდესაც საქმე ეხება ერგონომიკას. მცველი ზუსტად იქ არის სადაც საჭიროა, რესივერის უკანა ზედა მხარეზე. ერთნაირად ადვილად მოსახერხებელი მარჯვენა და მარცხენა მხრიდან მსროლელისთვის. ყველა დანარჩენ თოფს მცველი არის დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის კორპუსზე დაყენებული. ასევე ძალიან მოსახერხებელია მოსბერგზე ვაზნის მიწოდების სქემა, სადაც მიმწოდებელი დაკეტილ საკეტზე არის შეწეული იარაღის შიგნით, ხოლო მჭიდი თავისუფალია, რის გამოც სწრაფა მისი ვაზნებით შევსება არის ძალიან  ადვილი და კომფრტული.

რკინის დამუშავების ახალი მაღალტექნოლოგიური მეთოდები და დაფარვები, ასევე არ შეეხო  ”პომპებს”. როგორც წესი მათ ყველაზე იაფი ტექნოლოგიების და მასალების გამოყენებით აწყობენ. გამონაკლისი ალბათ მაინც იტალიური ბენელის თოფებია, მაგრამ ჩემი აზრით ეს თოფები ძალიან ძვირი ღირს, რითიც ირღვევა იარაღის ფართო მასებისთვის ხელმისაწვდომობის პრინციპი. „პომპა“ არ უნდა ღირდეს ძვირი.

სამწუხაროა, რომ საგრძნობლად დაეცა ყველაზე სუფთა სისხლიანი „პომპების“ ხარისხი. ეს ეხება, ახალი გამოშვებების როგორც Remington 870-ს ასევე მოსბერგს. “იტაკაზე” ვერაფერს ვერ ვიტყვი, ეს იარაღი, რომლის წარმოება ცოტახნის წინ აღდგა მე ცოცხლად არ მინახავს და მასზე ჯერ ბევრი გამოხმაურებაc არ არის, რომ მათი ანალიზით რაიმე შეფასების გაკეთება იყოს შესაძლებელი.  პრაქტიკულად ისე გამოდის, რომ ამ მწარმოებლების მხოლოდ შედარებით ძვირადღირებულ სამხედრო და პოლიციურ მოდელებს აქვთ მისაღები ხარისხი. აქ არ იგულისხმება ხარვეზები, რომლებიც მაქსიმუმ ესთეტიურ მხარეს ეხება, ლაპარაკია უკვე ხარვეზებზე, რომლებიც იარაღის საიმედო ფუნქციონირებაზე ახდენს სერიოზულ გავლენას. ევროპული მწარმოებლების ბენეელის და ფაბარმის თოფები ამ მხრივ გამოირჩევიან ყოველთვის დამზადების და შესრულების მაღალი ხარისხით. FABARM Trainer-ის შემდეგ Mossberg  500 იყო ჩემთვის ერთგვარი შოკი.  ანუ ასე უხეშად შესრულებული თოფი მე არ მეგონა თუ შეიძლებოდა აწყობილიყო აშშ-ში. უბრალოდ მოსბერგი მუშაობს, და რაც მთავარია მისი „ტუნინგი“ ადვილია, ნაწილების არჩევანი ფართეა.


ნაწილების და მოდიფიკაციების ვარიანტების სიუხვემ და ასევე უპირატესმა ერგონომიკამ განაპირობა ის ფაქტი, რომ მოსბერგმა ჩაანაცვლა ჩემ არსენლაში ფაბარმი. სტანდარტული სანადირო თოფი გადაიწყო თაქტიკურ/თავდაცვის იარაღად.   დაყენდა კონდახი Blackhawk! NRS, ”ცევიო” Hogue, პატრონტაში Tac Star, წინა სამიზნე მოწყობილობა Hi-viz Flame, ლულის ”რადიატორი” Mossberg. ასეთი მოდიფიცირების საერთო ღირებულება არ აღემატება 180 დოლარს.


მესმის, რომ „პომპა“ არის უტილიტარული ინსტრუმენტი, მაგრამ რაღაცა წარმოების ხარისხის ზღვარიც უნდა ალბათ არსებობდეს. ამ მხრივ იტალიელები, როგორც უკვე ავვღნიშნე გაცილებით წინ არიან წასულები ვიდრე ამერიკელები. თუმცა მარტო ეს საკმარისი არ არის.


ალბათ ყველაზე დახვეწილი და შორს წასული „პომპა“. Benelli Nova, პოლიმერის რესივერი, ოფციონალური უკუცემის შემცირების მექანიზმი, განსაკუთრებული ანტიკოროზიული თვისებები. სამწუხაროდ მცველი კვლავ ყველაზე მოუხერხებელ ადგილას არის განლაგებული. კიდევ ერთი ნაკლი  - კონდახის გამოცვლის შეუძლებლობა.


სიტუაცია, რომელიც მე ეხლა ავღწერე რადიკალურად იცვლება თუ საქმეში ერთვებიან სპეციალური სახელოსნოები, რომლებიც ასრულებენ ისეთ სამუშაოებს, რომელსაც ჩვეულებრივი მომხმარებელი ვერ განახორციელებს. ანუ აქ მარტო ნაწილების გამოცვლაზე უკვე არ არის ლაპარაკი. ჩემ შემთხვევაში მე შემოვიფარგლე მხოლოდ ნაწილების გამოცვლით და ახალი კომპონენტების დაყენებით. მაგრამ მე ვერ შევცვლი დაფარვას, ვერ დავაყენებ რეგულირებად და სრულყოფილ სამიზნე მოწყობილობებს, ისევე როგორც ვერ დავაყენებ მაგალითად კომპენსატორს. ყველაფერს ამას „იქ“ ასრულებენ სპეციალიზირებული კომპანიები, რომლებსაც ყავთ შესაბამისი კვალიფიკაციის სპეციალისტები და აქვთ საჭირო მოწყობილობები და დანადგარები. რეგულირდება სასხლეტები, იცვლება დაფარვები, დეტალების მორგება ხდება ხელით. პროფესიონალურად ყენდება უნივერსალური სამაგრები, კომპენსატორები და ასე შემდეგ. ასეთი „პომპის“ ფასი იზრდება 1300-1600 დოლარამდე თუ საქმე ეხება სერიოზულ კომპანიებს, როგორებიცაა მაგალითად Wilson Combat ან NightHawk Custom. მაგრამ საბოლოო პროდუქტი არის მაქსიმუმი, რისი მიღებაც შესაძლებელია ამ სისტემიდან. ჩემი აზრით სასხლეტის დახვეწის და მოძრავი დეტალების მორგების შემდეგ, მაღალტექნოლოგიური დაფარვა და გამძლე მექანიკური სამიზნე მოწყობილობები არის ყველაზე სასარგებლო და საჭირო მოდიფიკაციები, რომელიც შეიძლება განახორციელოს პროფესიონალურმა სახელოსნომ.

Nighthawk Custom-ის მიერ მოდიფიცირებული Remington 870 ტიპის ”პომპები”. ფასი 1350 USD.  სამუშაოების ჩამონათვალში მათ შორის შედის: ლულის არხის გადაკეთება Vang Comp System, ალუმინისგან  ფრეზირებით დამზადებული პატრონტაში, ჰიდრავლიკური უკუცემის შემცირების მექანიზმი, კერამიკული Perma Kote™ დაფარვა სხვადასხვა ფერებში და ასე შემდეგ და ასე შემდეგ. სურათი მწარმოებლის საიტიდან.


განსაკუთრებულად სამწუხაროა, რომ დღემდე ნორმალური სამიზნე მოწყობილობები ქარხნულ „პომპებზე“ არის იშვიათობა. მგონი, რომ პატარა ლატუნის „მუშკა“ ლულის ბოლოზე დროა ჩაბარდეს წარსულს.  სრულყოფილი უკანა და წინა სამიზნე მოწყობილობების არსებობა ხდის შესაძლებელს განახორციელოთ ეფექტური სროლა 100 მეტრის მანძილზე და ცოტათი კიდე უფრო შორს. რაც მთავარია სროლა იქნება ზუსტი და სწრაფი. ე.წ. Ghost Ring ტიპის პროფესიონალური სამიზნეები ალბათ საუკეთესოა. არაფერი მაქვს საწინააღმდეგო კოლიმატორების გამოყენებისა. წითელი წერტილის ტიპის სამიზნე მოწყობილობებმა დღეს მიაღწიეს დახვეწილობის და საიმეოობის განსაკუთრებულ დონეს. უკიდურესად გამძლე და საიმედო, უწყვეტი მუშაობის დრო ათასობით საათს აღწევს. მიუხედავად ამისა მათი ზომა და წონა არის ძალიან მცირე. მინუსი მხოლოდ ერთია: ფასი! რომელიც იწყება დაახლოებით 400 დოლარიდან, ნორმალურ ქვეყანაში. ჩვენთან ჯერ უნდა იშოვოთ კარგი ოპტიკა  და თუ იშოვეთ მაშინ ეს ფასი მინიმუმ ორჯერ მეტი იქნება.

Aimpoint Micro T1, ერთ ერთი კარგი არჩევანი კოლიმატორებს შორის. ძალიან გამძლე, საიმედო , ამავე დროს მსუბუქი და კომპაქტური.   ფასი დაახლოებით 500 USD.  12 კალიბრის თოფს ,ძლიერი უკუცემის გამო გაუძლებს მხოლოდ საუკეთესო ხარისხის ოპტიკა.


რაც შეეხება კონკრეტული სისტემების არჩევანს, აქ პრონციპში მე ვიტყოდი, რომ იდეალური „პომპა“ ჯერ არ შექმნილა. რას ვგულისხმობ ამაში? თავს უფლებას მივცემ და შემოგთვავაზებთ ჩემ ვარიანტს ამ კითხვაზე პასუხის. ყველა სისტემას თუ იარაღის მოდელს აქვს თავისი დადებითი და სუსტი მხარეები, რომლებიც სუბიექტურად აღითქმება კონკრეტული მომხმარებლის მიერ.  მიუხედავად იმისა, რომ ყველა დღეს არსებული ცნობილი მწარმოებლის სისტემები მექანიკუარდ საიმედო და გამძლეა მე მაგალითად არ მომწონს და მიუღებლად მიმაჩნია მცველის პოპულარული განლაგება დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის მოდულზე. ამ მხრივ მოსბერგი ყველას უსრწებს. ძალიან მომწონს საკეტზე რადიალურად განლაგებული საბრძოლო ბჯენები ბენელიზე და ვინჩესტერ 1300-ზე მაგრამ ვისურვებდი ფოლადის რესივერს ნაცვლად მსუბუქი შენადნობისგან დამზადებულისა. ჩემი აზრით იდეალური „პომპა“ იქნებოდა ფოლადის რესივერით, როგორც რემ 870, ღია დასატენი ფანჯრით და მცველით რესივერის უკანა მხარეს, როგორც Mossberg 500-ზე. ასევე ასეთ პომპას უნდა ქონდეს საკეტი, რომელიც იკეტება პირდაპირ სავაზნეზე რადიალურად განლაგებული საბრძოლო ბჯენებით. იარაღი უნდა იშლებოდეს ისევე, როგორც Mossberg 500 მაგრამ საკეტის ამოღებას არ უნდა ჭირდებოდეს რესივერის დაშლა.  Mossberg 500-ს მოგეხსენებათ გადატენვის მექანიზმის ელემენტები მთლიანად ცილდება რესივერს, ინსტრუმენტების გამოყენების გარეშე. ვისურვებდი ასევე ღია დასატენ ფანჯარას, როგორც მოსბერგში. ფოლადის რესივერი მძიმეა, მაგრამ მაგალითად რემ 870-ები უძლებენ ვაზნის დეტონაციას მისი მიწოდებისას ანუ სავაზნეს გარეთ ვაზნის აფეთქებას. ეს ხდება იშვიათად, ძალიან იშვიათად მაგრამ ეს ხდება. ასეთი სცენარის დროს ფოლადის რესივერი განიცდის დეფორმაციას, იარაღი მწყობრიდან გამოდის, მაგრამ რემონტს ექვემდებარება. ასეთი ინციდენტისას ნებისმიერი მსუბუქშენადნობიანი რესივერი უბრალოდ დაინგრეოდა. თუ ეს არ არის საკმარისი, ვიტყვი, რომ ფოლადის რესივერის მოდერნიზირებისას მას მეტი გამძლეობა აქვს, ტუ მასზე რამეს აყენებთ. მაშინ როდესაც მაგალითად შენადნობიან რესივერზე თუ აყენებთ პატრონტაშს, სამონტაჟო ხრახნის გადაჭერით შესაძლებელია მისი – რესივერის დეფორმირება. საკეტს არ დარჩება ადგილი სამოძრაოთ და იარაღი დროებით მაგრამ მწყობრიდან გამოვა. ბჯენების განლაგებას, რაც შეეხება ეს უკვე ჩემი პირადი ახირებაა. რატომღაც მგონია, რომ სიმეტრიულად განლაგებული ბჯენები უფრო გამძლე და საიმედო იქნება ვიდრე ერთი ბჯენი, როგორც ფაბარმში ან მოსბერგში. გადატენვის მექანიზმის დაშლა ინსტრუმენტების გარეშე, როგორც Mossberg 500-ში, მხოლოდ გაზრდის იარაღი წმენდის ხარისხს, რაც კარგია მაგრამ არა პრინციპული. დამზადების ხარისხით იდეალური ”პომპა” უნდა ახლოს იდგას ბენელის ან ფაბარმის თოფებთან, რომლებსაც ეს კომპანიები დღეს უშვებს.   ამ ჩამოთვლილი თვისებების მქონე „პომპა“ იქნებოდა ჩემი აზრით ალბათ საუკეთესო თავის კლასში.  თუ ვლაპარაკობთ ”პომპის” სერიოზულ მოდიფიცირებაზე, რა თქმა უნდა თქმა უნდა უკვე  არსებობს ბენელის ტაქტიკური მოდელები, რომლებიც ძალიან სრულყოფილები და ადეკვატურად დაკომპლექტებულია. შესაბამისად ახლოს იდგება კასტომიზირებულ რემინგტონთან ან მოსბერგთან. ასევ  პროფესიონალურად კასტომიზირებული „პომპის“ და მაგალითად Benelli Nova ფასი პრაქტიკულად ერთნაირია, მაგრამ პირველს აქვს ის უპირატესობა, რომ ის არის სპეციალურად თქვენთვის და თქვენი სპეციფიკაციებით დამზადებული, ეს კიდე ძალიან მნიშვნელოვანია მაგალითად, როდესაც თქვენ თქვენი ჯიბიდან იხდით თქვენ ფულს და გარდა გაზრდილი საბრძოლო და საექსპლუატაციო თვისებებისა, საკუთარ თავზე და სპეციფიკაზე მორგებისა, დამატებით გინდათ მიიღოთ ცოტათი მეტი, მაგალითად თუნდაც  „ექსკლუზიურობის“ და განსაკუთრებულობის შეგრძნება.

მფლობელის თვალით – Walther G22

October 23rd, 2011

Walther G22 გრძელი ლულით. საკეტი “შებრუნებულია” ცაციასთვის. იარაღი აღჭურვილია ვალტერის ლაზერული სამიზნით, და ვალტერის 3X9 ოპტიკური სამიზნით.

 სანამ ამ სტატიაზე მუშაობას შეუდგებოდი, შეგახსენებთ, რომ მე მქონდა ორი სხვა და სხვა Walther G22 ტიპის კარაბინი, გრძელი და მოკლე ლულებით.  მე ყოველთვის ხაზს უსვავ ერთ მარტივ და მნიშვნელოვან პრინციპს: არ შეიძლება გადაწყვიტო დაწერო ყველასთვის ხელმისაწვდომი სტატია იარაღზე და გქონდეს პრეტენზია ობიექტურობაზე თუ არ გქონია მეტნაკლებად ხანგრძლივი ურთიერთობა იარაღთან, რომელზეც წერ.  ჩემ ბლოგზეც არის ძალიან ზოგადი და მიმოხილვითი მოკლე (და არც ისე მოკლე), სტატიები სხვა და სხვა იარაღებზე. მათ შესახებ დავწერე მხოლოდ იმიტომ, რომ ჩემთვის ხელმისაწვდომი გახდა საკმარისი რაოდენობის და ხარისხის მასალები, საჭირო იმისთვის, რომ დაწერილიყო საინტერესო, სრულყოფილი მიმოხილვითი სტატია. მინიშნება, რომ სტატია მომზადებულია უცხოურ ან ინტერნეტში არსებულ მასალებზე ასევე მოსდევს ასეთ სტატიებს. ეს იმისთვის, რომ მკითხველმა იცოდეს, რომ ეს სტატია არის კომპილაცია სხვა წყაროებიდან მირებული ინფორმაციის.  აბსოლუტური უმეტესობა სტატიების წერია იარაღებზე, რომელიც მე მქონდა და, რომელმაც ჩემ ხელში გაიარა ტესტირების და შესწავლის გარკვეული ციკლი. იგივე ეხება ამ სტატიას, გერმანულ მცირეკალიბრიან კარაბინზე Walther G22-ზე. როგორც უკვე ავღნიშნე, მე მქონდა ორი ასეთი იარაღი, გრძელი და მოკლე ლულებით, ერთი ოპტიკური სამიზნით, მეორე კოლიმატორით აღჭურვილი. ორივე იარაღს ეყენა ლაზერული სამიზნე მოწყობილობა. სწორედ ამ იარაღზე, კონსტრუქციის და ექსპლუატაციის თავისებურებებზე და იმ აქსესუარებზე, რომლებიც მოყვება მას, მექნება ლაპარაკი ამ საკმაოდ ვრცელ სტატიაში. ამ სტატიის წაკითხვისას დამერწმუნეთ თქვენ ეს იარაღი უკეთესად გეცოდინებათ ვიდრე მისი მფლობელების 99.9%-ს.

რას წარმოადგენს ეს იარაღი? ეს არის მცირეკალიბრიანი ნახევრად ავტომატური თვითდამტენი კარაბინი, ერთადერთი ჩემთვის ცნობილი ამ კლასის იარაღი, რომელიც აგებულია ე.წ. „ბულპაპის“ სქემით, როდესაც დამრტყმელ სასხლეტი მექანიზმის ნაწილი, მჭიდი და საკეტი განლაგებულია სახელურის უკან პრაქტიკულად კონდახის შიგნით. ასეთი განლაგება განაპირობებს იარაღის შედარებით მცირე საერთო სიგრძეს. მოკლე ვერსიის შემთხვევაში საერთო სიგრძე არის 720მმ, აქიდან ლულის სიგგრძე აბსოლუტურად ადეკვატური 520მმ-ია. შედარებისთვის პოპულარული კარაბინი ТОЗ 99 შედარებისთვის სიგრძეში არის 980მმ, ხოლო ლულის სიგრძე 536მმ. როგორც ყველა ამ კლასის იარაღი, ასევე Walther G22 იყენებს თავისუფალ საკეტს. დამრტყმელ სასხლეტი მექანიზმი დახურულ ჩახმახიანია. მოთავსებულია შენადნობისგან დამზადებულ ორ ნაწილიან რესვირეში, რომელიც განლაგებულია პლასტმასის კონდახის შიგნით.  იარაღი „იკვებება“ ცალ რიგიანი 10 ვაზნიანი მჭიდებიდან. თუ არ ჩავთვლით მჭიდის ძირებს ისინი კონსტრუქციით იდენტურია Walther P22-ის მჭიდების. კარაბინის თავისებურებაა ის, რომ მეორე სათადარიგო მჭიდი ასევე ინახება იარაღში. კონდახის უკანა ნაწილში ის ხახუნის ძალის მეშვეობით ფიქსირდება მის შიგნით. იარაღი საკმაოდ მძიმეა, მხოლოდ ცარიელი  კარაბინი, იწონის 2.7 კგ-ს.

ლულა ჩვეულებრივი ხრახნებით მაგრდება შენადნობისგან დამზადებულ რესივერში, ერთი ხრახნის საშუალებით. თუ მას დაუშვებთ, ლულა ადვილად მოცილდება რესივერს. მოკლე მოდელებზე ლულის ბოლო აღჭურვილია ხრახნებით და დამცავი თავსახურით.   ლულაზე დამაგრებულია პლასტმასის კორპუსის ნაწილი, ასე რომ თავისუფლად ლულის “დაკიდება” შეუძლებელია. სამაგიეროდ ის კარგად დაცულია დაზიანებისგან, მაგალითად დავარდნის დროს.  ლულია ძალიან მაღალი ხარსხისაა და მისი არხი და არხის და ხრახნების დამუშავება უნაკლოა. ასევე ლულაზე არის დამაგრებული წინა სამიზნე მოწყობილობა, პლასტმასისგან დამზადებული, მის ნაწილს წარმოადგეენს ასევე ქვევიდან განლაგებული უნივერსალური „პიკატინის“ სამაგრი, რომელზეც ყენდება ვალტერის ლაზერული სამიზნე ან რაიმე სხვა მოწყობილობა ანალოგიური სამაგრით. მეორე სამაგრი „ცევიოს“ ქვეშ არის განლაგებული და საკმაოდ გრძელია. მესამე სამაგრი AR15-ის სტილში შესრულებულ  სახელურის ზევიდანაა განლაგებული. სახელური პირობითი სახელია, იმიტომ რომ იარაღის ბალანსის გამო, ამ სახელურით მისი გადატანა შეუძლებელია. სახელურის უკანა მხარეს განლაგებულია საოცარი კონსტრუქციის გასაშლელი უკანა სამიზნე მოწყობილობაა. საოცარი, იმიტომ, რომ მე ასეთი დეტალი ჯერ არ მინახია, ის იწევა მაღლა და ფიქსირდება ხახუნით. ციფერბლატივით „ცელიკი“ შიგნით ტრიალებს და 6 სხვა და სხვა პოზიცია აქვს, 6 სხვა და სხვა სიმაღლის. პოზიციები ციფრებით აღნიშნულია და  ჩანს ხვრელში, მაგრამ მხოლოდ კარგი განათებისას. „ციფერბლატი’ არ ფიქსირდება და პატარა ხახუნიც საკმარისა რომ ის გადაირთოს. ძალზედ უაზრო და არ მომერიდება ვთქვა, რომ კურიოზული კონსტრუქციაა. კარგია, რომ უველაფერი პლასტმასისაა და ბევრს არ იწონის.  შესაძლებელია იარაღის “ჩაკეტვა” სპეციალური გასაღებით, რომელც მას კომპლეტში მოყვება. ეს გამორიცხავს იარაღის არასანქცირებულ გამოყენებას. ცხადია თუ კარაბინი მოიპარეს მას ადვილად ‘გახსნიან”, მაგრამ მოზარდს ან პატარა ბავშვს გაუჭირდება მშობლების დაუკითხავად, დაუფლებული იარაღიდან გასროლის განხორციელება.

Walther G22-ის მარტივი საკეტი. ორი ღერძი, ორი დამაბრუნებელი ზამბარა, პლასტმასის ბუფერი ბოლოში. ბრტყელ დამრტყმელს ქვეშ აქვს მოქცეული ზამბარა (გარედან არ ჩანს და არ დაკარგოთ ის), ხოლო საკეტში ის მაგრდება ერთი საპირისპიროდ  გაყრილი შტიფტით. ქვევით მარცხნივ დევს  ფირფიტა მასრების ამრეკლით (მინიმუმ ორი სხვა და სხვა ფორმის არსებობს) და საკეტის სახელეური თავისი ხრახნით.

როგორც ყველა ბულპაპის შემთხვევაში, გასათვალისწინებელია ის ფაქტი, რომ განსხვავებით ტრადიციული დიზაინის შაშხანებისგან, საჭიროა დამატებით უზრუნველყოფა იმის, რომ იარაღის გამოყენება შეძლოს, როგორც ცაციამ ასევე მარჯვენა მხრიდან მსროლელმა. შესაბამისად ეს გათვალისწინებულია Walther G22-შიც. ყველაფერი ამ იარაღში ორმხრივია, ქამარის სამაგრებიც კი, რომელთა დაყენება შესაძლებელია კარაბინის ორივე მხარეს.  მასრების ექსტრაქციის მიმართულების შეცვლა G22-ში  არის საკმაოდ ადვილი, მაგრამ მხოლოდ იმისთვის ვინც ცოტათი მაინც ერკვევა იარაღის კონსტრუქციაში და იარაღის დაშლა აწყობის მარტივი უნარჩვევები გააჩნია. ამ პროცედურის შესასრულებლად საჭირო იქნება ერთი სახრხახნისი და რკინის ვიწრო ღერძი ან ვიწრო ლურსმანი. მთელი ციკლის ზუსტ აღწერას მე არ დავიწყებ, მხოლოდ ზოგადი ახსნით შემოვიფარგლები. უფრო ზუსტ და ილუსტრირებულ ინსტრუქციებს ინტერნეტში ადვილად იპოვით. ესეიგი მასრების ექსტრაქციის მიმართულების შესაცვლელად უნდა ჯერ დაშალოთ იარაღი. ამისთვის უნდა დაუშვათ ხრახნი, რომელიც განლაგებულია კონდახის ქვედა ნაწილში, ორ მჭიდს შორის, ამოადგოთ მცველის წინ განლაგებული შტიფტი და როდესაც იარაღი „გაიხსნება“ უნდა მოხსნათ სასხლეტის ბერკეტი და ამის შედეგად რესივერი დატოვებს პლასტმასისი კონდახს. უნდა ახადოთ რესივერის ზედა პლასტმასის ხუფი, შემდეგ ამოაგდოთ ორი შტიფტი, რომელიც კრავს რესივერის ორ ნახევარს, ამოიღოთ საკეტი (ფრთხილად რომ დამაბრუნებელი ზამბარები შორს არ გაფრინდნენ), დაუშვათ ხრახნი, რომელიც იჭერს საკეტის სახელურს და გადააყენოთ ის მეორე მხარეს. ექსტრაქტორის კბილს და მის ზამბარას საკეტში იჭერს ერთი შტიფტი. ამოაგდეთ ის და კბილი ზამბარიანად გადააყენეთ მეორე მხარეს. შემდეგ ისევ დაამაგრეთ ისინი შტიფტით. მასრის ამრეკლი წარმოადგენს რკინის ფირფიტას, რომელიც თავსდება რესივერზე მარცხენა ან მარჯვენა მხარეს, შესაბამისად აწყობისას მას დაამაგრებთ მეორე მხარეს. აწყობისას პლასტმასის ხუფები ასევე იცვლიან ადგილს.

 ყურადღება!!! რესივერის გახსნისას ხელით დაიკავეთ საკეტის შემაკავებელი და მჭიდის მცველი, რომლებიც რესივერის ორ ნახევრებს შორის არიან განლაგებული! წინააღმდეგ შემთხვევაში ადვილად დაკარგავთ ორივე ამ ნაწილის პატარა ზამბარებს! მეორე იარაღზე, რომელიც მე მერგო, ორივე ეს ზამბარა იყო დაკარგული. თუ მჭიდის მცველი, რომელიც გამორიცხავს გასროლას თუ მჭიდი არ არის იარაღში, მუშაობდა კარგად, ზამბარის გარეშე დარჩენილი და უკვე თავისუფლად მოძრავი საკეტის შემაკავებელი ხანდახან ტოვებდა საკეტს ღია  მდგომარეობაში, მიუხედავად იმისა, რომ მჭიდში კიდე იყო ვაზნები.  მე მარტივად მოვიქეცი, ორივე ეს ნაწილი ამოვიღე და შევინახე უჯრაში. მჭიდის მცველი მე ისედაც არ მინდოდა იარაღში და პრინციპში საკეტის შემაკავებლის გარეშეც ცხოვრება შემიიძლია. სამაგიეროდ იარაღის დაშლა აწყობა საგრძნობლად გაადვილდა.  პრინციპში სხვა ზამბარების მორგებაც შესაძლებელია, მაგრამ უბრალოდ მეზარება „ჩალიჩი“. ეს დეტალები, რომ არ დაიკარგოს, დაშლისას შეიძლება რესივერი ნაწილობრივ მოათავსოთ ცელოფანში. თუ ზამბარები ამოხტება, ისინი დარჩებიან ცელოფანში და არსად არ გაფრინდებიან. აიარაღის აწყობისას განსაკუტრებული ყურადღება მიაქციეთ ამ ორ ელემენტს. აწყობისას მათი ისევე, როგორც სასხლეტის ბერკეტის სწორი განლაგება ილუსტრირებულია ინსტრუქციაში, რომელიც იარაღს მოყვება.

ზევით, მჭიდის მცველი ხვეული ზამბარით, ქვევით საკეტის შემაკავებელი ასევე თავისი ზამბარით.

ადგილი რესივერზე, რომლის ქვეშაც არის განლაგებული მჭიდის მცველი და მის მოპირდაპირე მხარეს საკეტის შემაკავებელი. ისარი საკეტის უკან მიუთითებს მარკირებულ ჩახმახზე, თუ თეთრი რგოლი ჩანს (როგორც სურათზე), ესეიგი ჩახმახი დაშვებულია, თუ არა ესეიგი შეყენებულია. კიდევ ერთი უსაფრთხოების ზომა.

თუ ნახმარ Walther G22-ს ყიდულობთ, მჭიდის შემაკავებლის ზამბარის არსებობა შეიძლება დადგინდეს მარტივი წესით იარაღის დაშლის გარეშე. ააყირავეთ იარაღი და გადატენეთ. ზამბარის გარეშე დარჩენილი შემაკავებელი გრავიტაციის ძალის გამო ამოქმედდება და საკეტს დაბლოკავს. თუ დეაქტივირებულ მჭიდის მცველზე თვალის დახუჭვა შეიძლება, ისევე როგორც საჭირო დიამეტრის ხვეული ზამბარის მორგება,  შემაკავებელის არ არსებობა უკვე წუნია, ხოლო მისი ზამბარა არ არის ხვეული და საჭირო გახდება ცოტათი უფრო მეტი წვალება.  ხვეული ზამბარის გარეშე დარჩენილი მჭიდის მცველი უპრობლემოდ მუშაობდა,  თუმცა უსაფრთხოების მოსაზრებებიდან გამომდინარე ასეთი მცველის ნდობა არ შეიძლება, ამიტომ ჯობია ის საერთოდ მოიხსნას. დაშლა აწყობისას პრობლემატური იქნება ასევე საკეტის რესივერში მოთავსება. ანუ ჯერ უნდა აიწყოს ბუფერი, ორი ზამბარის ღერძი და ზამბარები უნდა შემდეგ გაიყაროს საკეტში, შეიკუმშოს ერთდროულად და მოთავსდეს რესივერის შიგნით. რამოდენიმე ცდა დაგჭირდებათ სანამ მიაგნებთ მეთოდს, რომელიც თქვენთვის საუკეთესო აღმოჩნდება. დაუმატეთ ამას არც თუ ისე ადვილად იარაღის აწყობისას ადგილზე გასაჩერებელი საკეტის შემაკავებელი და მჭიდის მცველი, ასევე რესივერის პლასტმასის თავსახური, ხუფები და მიხვდებით რასთან გექნებათ საქმე ყოველი სროლის შემდეგ. საჩალიჩოა, მოუხერხებელია, გაგონებთ ლეგოს კონსტრუქტორს, მაგრამ მალე “დაამუღამებთ” და ალბათ მიეჩვევით. გაითვალისწინეთ რომ ხრახნის დაჭერისას, რომელიც იჭერს რესივერს კონდახში, მისი ბოლომდე დაჭერა გამოიწვევს იმას, რომ მჭიდი ღილაკზე დაჭერისას არ ამოვარდება თავისუფლად და დარჩება იარაღში. კიდე უფრო ბოლომდე ძალით მისი დაჭერა გაართულებს საკეტის მოძრაობას. ასე რომ ნუ დაუჭერთ მას ბოლომდე, უბრალოდ იმ მომენტამდე სანამ მჭიდი თავისუფლად ვარდება ღილაკზე დაჭერისას. მე ასე ვაკეთებდი და პრობლემები არ შემქმნია.  სულ ეს არის რაც უნდა იცოდეთ იარაღის დაშლა აწყობაზე.  მთლიანობაში ჩემი აზრით,  G22-ის გართულებული დაშლა-აწყობა არის ამ იარაღის ყველაზე დიდი და მნიშვნელოვანი მინუსი. მცირეკალიბრიანი იარაღი უნდა ადვილად იშლებოდეს, იმიტომ, რომ ნახევრადავტომატური მცირეკალიბრიანი იარაღის ავტომატიკა ძალიან მგძნობიარეა დაბინძურების მიმართ და სულ უნდა იყოს კარგად გაწმენდილი და დაზეთილი იმისთვის, რომ საიმედოდ მუშაობდეს. გარდა ამისა .22lr ვაზნები საკმაოდ ბინძური შეიძლება იყოს და ბევრ წვის პროდუქტებს ტოვებდეს ლულაში და იარაღის მექანიზმების შიგნით.  სხვაობა ბინძურსა და სუფთას შორის Walther G22-ში იგრძნობა. დაბინძურებული დამრტყმელის არხის გამო დაფიქსირდა მასრაზე სუსტი დარტყმის რამოდენიმე შემთხვევა.ასევე ბინძური და დაუზეთავი G22 კატეგორულ უარს აცხადებდა Lapua-ს ფირმის Polar Biathlon-ის მარკის ვაზნების მონელებაზე.   ჩემი ვარაუდით და სროლის შედეგებით, ვაზნები არ იყო კარგ კონდიციაში.  ვგულისხმობ დენთის მდგომარეობას.

იარაღის ორმხრივი მცველი. უხნაური და არატრადიციული,  მაგრამ მუშაობს და თანაც ორმხრივია. უკანა სამიზნე მოწყობილობა გაშლილია

მგონი კონსტრუქცია საკმარისად ავხსენი, იმისთვის, რომ შეგექმნათ შთაბეჭდილება ამ იარაღზე. რა შეიძლება დავამატო? თავში არაფერი არ მომდის. უცნაური, ძალიან უცნაური, ფუტურისტული ფორმები და კონსტრუქცია. მას არ აქვს არაფერი საერთო იმასთან, რაც მე აქამდე მინახია. ვერ ვიტყოდი, როომ ასეთ დიზაინს მოაქვს რაიმე დამატებითი უპირატესობა გარდა შემცირებული სიგრძისა, თუმცა ეს ალბათ არ არის ცოტა ნამდვილად.

საიმედოობა და სიზუსტე. ჩემი გამოცდილებით ზოგადად ნახევრად ავტომატები ნაკლებად ზუსტია ვიდრე „ბოლტები“. მიზეზი ამის მე ზუსტად არ ვიცი, თუმცა ყველა ნახევრად-ავტომატს, რომლიდანაც მე მისვრია ქონდა არარეგულირებადი უხეში სასხლეტები. შეიძლება ეს არის ძირითადი მიზეზი. ხოლო თუ თქვენ გეგონათ, რომ იცოდით რა არის ცუდი სასხლეტი, Walther G22-ის შემდეგ თქვენ მოგიწევთ გადახედოთ თქვენ შეხედულებებს ცუდ სასხლეტზე. Walther G22-ის სასხლეტი წააგავს წყლის პისტოლეტის სასხლეტს. გრძელი და მძიმე, საოცრად არაინფორმატიული. ეს Walther G22-ის ნაკლი არაა, ეს არის თითქმის ყველა „ბულპაპის“  ასე, რომ ვთქვათ გენეტიკური სენი, იმიტომ, რომ სასხლეტი უკავშირდება დანარჩენ მექანიზმს ძალიან გრძელი ბერკეტის მეშვეობით. გეორგ კელერგენი (კომპანია Kel Tec-ის დამაარსებელი), როდესაც ქმნიდა თავის „ბულპაპის“ სქემის სნაიპერულ სისტემას, ცალკე და განსაკუთრებულ ყურადღებას აქცევდა სასხლეტის კონსტრუქციას და საკმაოდ რთული მექანიზმი შექმნა, თუმცა ნაწილობრივ ეს სენი განკურნა. Walther G22-ის შემთხვევაში სასხლეტის დახვეწა პრაქტიკულად შეუძლებელია. არის თუ არა ეს მნიშვნელოვანი „პლინკერში“ (პლინკერი, მცირეკლაიბრიანი იარაღი რომელიც გამოიყენება გასართობი სროლისთვის)? ალბათ არა. პირიქით გამოუცდელ ხელებში ასეთი სასხლეტი უფრო უსაფრთხოა. არჩევანი თქვენზეა, მაგრამ მე თუ მინდა მაქსიმალური სიზუსტე (მაგალითად ერთი ნახვრეტი სამიზნეზე 10 გასროლიანი სერიის შემდეგ 50 მეტრზე) Walther G22-ს ავარიდებდი თავს, მხოლოდ მისი სასხლეტის გამო. თქვენ კიდე მკითხველებს გირჩევთ, რომ თუ გინდად სიზუსტე უნდა იყიდოთ არაავტომატური იარაღი, რომელიც განკუთვნილია სპორტული სროლისთვის ან როგორც მინიმუმ აქვს დაკიდული სქელი ლულა და რეგულირებადი სასხლეტი. მცირეკალიბრიანი იარაღი გარდა სპორტული მოდელებისა არის იაფი იარაღი. იაფი მასალები, იაფი შესრულება, საუკეთესო შემთხვევაში მისაღები ხარისხი. მაღალ და სტაბილურ შედეგებს ასეთი იარაღისგან არ უნდა ელოდოთ.

სროლისას ყველაფერი, რაც მე ზემოთ დავწერე დადასტურდა. სიზუსტის შეფასებისას მე ვხმარობ ჩემ საკუთარ სიზუსტის სატანდარტებს. დახურულ ტირში, სადაც გამორიცხულია გარეშე ფაქტორების გავვლენა, მაგიდიდან კარგ „სამოყვარულო“ მცირეკალიბრიან შაშხანას საშუალო სიგრძის ლულით და აღჭურვილი ოპტიკური სამიზნით, შეუძლია სტაბილურად ისროლოს ჯგუფები 15-დან, 25 მმ-მდე, ნორმალური ვაზნების გამოყენების შემთხვევაში რა თქმა უნდა. Walther G22-ის შემთხვევაში ის ასე ვთქვათ ზედა ზღვარზე იმყოფება. ანუ 25-35 მმ-ი საშუალოდ. 50 მეტრის მანძილზე გრძელ და მოკლე ლულას შორის სხვაობა სიზუსტეში არ შემიმჩნევია. სროლები ხორციელდებოდა დახურულ ტირში, მაგიდიდან,  რაც გამორიცხავდა გარეშე ფაქტორების ზემოქმედება სროლის შედეგებზე. რამოდენიემ საიტზე G22-ის აღწერილობით, მითითებულია, რომ იარაღს შეუძლია ისროლოს 6.4მმ-ნი ჯგუფები 50 მეტრზე. ვერც დავადასტურებ და ვერც უარყოფ, მაგრამ ასე მგონია, რომ G22-ის სიზუსტის პოტენციალი მე პირადად ჯერ ბოლომდე ვერ გამოვიყენე.

ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ იარაღი  კარგად მუშაობდა სუსტ (სტანდარტული ან ხმის სიჩქარეზე დაბალი სისწრაფის) და ცუდი ხარისხის ვაზნებით, ასევე უპრობლემოდ აწვდიდა ვაზნებს, ტყვიის სხვა და სხვა ფორმებით, მათ შორის რუსულ Cурок-ს მოკლე და Remington Vipers კონუსური ფორმის ტყვიით. მიწოდებისას ტყვიის თავზე რჩებოდა პატარა ნაკაწრები, მაგრამ არანაირი სერიოზული დაზიანებები არ ყოფილა. ეს ფაქტი ძალიან კარგად ახასიათებს ამ სისტემას, და კიდე უფრო მიზანშეწონილს ხდის მის შეძენას. მოგეხსენებათ „იქ“ სწრაფ და სუსტ .22lr ტიპის ვაზნას  შორის ფასის სხვაობა არის მინიმალური.  ჩვენ შემეთხვევაში ვაზნას შორის, რომელიც ღირს 40 თეთრიდ და ღირს 80 თეთრი არის უკვე დიდი და საგრძნობი  სხვაობა. განსაკუთრებით იმ პირობებში, როდესაც სწრაფი (high, hyper velocity) ვაზნები, თითქმის ყოველთვის მიუწვდომელია. ჩემთვის გაუგებარი მიზეზებით, ბევრი თანამედროვე .22 კალიბრის იარაღი არ მუშაობს კარგად სუსტ ვაზნებთან. შეიძლება იმიტომ, რომ სხვაობა მინიმალურია ფასში „იქ“, მაგრამ ჩვენთან ეს ძალიან აქტუალურია. ასე, რომ თუ ხედავთ წარწერას იარაღზე .22lr HV (ანუ high velocity), გაითვალისწინეთ, რომ იარაღი საიმედოთ იმუშავებს მხოლოდ ვაზნებთან, რომელთა საწყისი სიჩქარე მეტია ვიდრე 300-350 მ/წ.  პრობლემები Lapua Polar Biathlon-თან ჩემი აზრით ნაწილობრივ განპირობებულია ამ ვაზნების კონკრეტული პარტიის კონდიციით. G22-მა  უპრობლემოდ მოინელა 100 ცალი გერმანული RWS ფირმის სტანდარტული სიჩქარის ვაზნები, რომელიც “გადაცდა” ზესაიმედო Mossberg 702-ს. მოგეხსენებათ მოსბერგიდან ნასროლი მქონდა 800-ზე მეტი ვაზნა და სულ 10 დაბრკოლებას ქონდა ადგილი (ვაზნების გამო) აქიდან 5 დაბრკოლება მოვიდა  RWS ფირმის სტანდარტული სიჩქარის ვაზნების ორ გასროლილ კოლოფზე.

სამიზნე მოწყობილობების ოფციები. მე არ ვარ რაიმე დოგმების მომხრე სამიზნე მოწყობილობების არჩევისას. ვისაც რა მოწონს ის იხმაროს. ფაქტია, რომ ნებისმიერი ტიპის კრგი ხარსხის ოპტიკური სამიზნე ან კოლიმატორი ჯობია მექანიკურ სამიზნე მოწყობილობებს. სროლა უფრო კომფორტულია, სწრაფი და ზუსტი. თუმცა არავინ არ გვაიძულებთ საერთოდ უარი თქვათ ტრადიციულ ”მუშკა/ცელიკზე”.  პირველ კარაბინზე მე მეყენა ვალტერის ფირმის ოპტიკური სამიზნე, 3Х9 30მმ-ნი დიამეტრით.  ოპტიკური სამიზნე იყო საკმაოდ დაბალი ხარსხის და მიუხედავად იმისა, რომ ბადე და შესწორებების შეტანის მექანიზმი იყო კარგი, ლინზების ხარისხი იყო არადამაკმაყოფილებელი. მაგალითად იაფი ჩინური Bushnell 3X9, გაცილებით უფრო ღია და მკაფიო გამოსახულებით გამოირჩეოდა. მეორე კარაბინზე მე მიყენია ასევე ხელმისაწვდომი, ჩინური კოლიმატორი BSA. მის მუშაობასთან მე პრეტენზია არ მაქვს. ის არ არის მძიმე და დიდი, აქვს ძალიან კარგი მკაფიო წითელი წერტილი, 12 პოზიციანი წერტილის ნათების მარეგულირებელი დოლურა, რის გამოც კოლიმატორის გამოყენება შესაძლებელია ერთნაირად ეფექტურად ღამით და დღისით თუნდაც ძალიან მზიან ამინდში.  ამ მხრივ ეს კოლიმატორი მართლაც ძალიან კარგია.  წერტილის ზომა იძლევა საშუალებას უპრობლემოს ესროლოთ მაგალითად 0.3 ლიტრიან კოკა კოლას ქილას 50 მეტრის მანძილზე.  სიზუსტეში 50 მეტრზე მე არ შემიმჩნევია რაიმე სხვაობა კოლიმატორის და ოპტიკურ სამიზნეს შორის.  ვერდიქტი ასეთია, გასართობი სროლისთვის 50-100 მეტრზე კოლიმატორი იქნება სასურეველი, ხოლო თუ ნადირობთ, ისვრით 100-150 მეტრზე ან გსურთ ისროლოთ სიზუსტეზე მაშინ დააყენეთ ოპტიკური სამიზნე. გამოდგება იაფი ჩინური მოდელები, თუ გამოსახულების ხარისხი თვენთვის მისაღებია, ხოლო შესწორებების მექანიზმი ზუსტად მუშაობს.  ლაზერულ სამიზნეს რაც შეეხება ის დაყენებისას პრაქტიკულად იარაღის ფორმებს იმეორებს, არ გამოიკვეთება არ იკავებს დამატებით ადგილს და არ ზრდის იარაღის გაბარიტებს, ასევე ის საკმაოდ მსუბუქია. შესწორებების შეტანა ხდება შესაბამისი გასაღების გამოყენებით. ხშირი მათი გამოყენება გამოიწვევს მექანიზმის ცვეთას და სროლისას ლაზერი დაიწყებს “სეირნობას”.  როგორც ოპტიკური სამიზნეები ასევე ლაზერული სამიზნეც განსხვავებით იარაღისგან მზადდება ჩინეთში. ჩემი აზრით ლაზერულ სამიზნეს ჯობია, რომ მის ადგილას მაგალითად დაყენდეს “ბიპოდი” ანუ ორფეხა სადგარი  ან მაგალითად  ფარანი.  კარგ ამინდში, ღამით, ლაზერის წერტილის დანხვა შესაძლებელია 500 მეტრამდე მანძილზე. დღისით, მზიან ამინდში წერტილის დანახვა 10 მეტრის მანძილზეც პრობლემატურია.  ლაზერი ასევე გამოდგება თუ ცვლით ოპტიკას, უბრალოდ დაიმახსოვრეთ რა მანძილზე ლაზერი და ოპტიკური სამიზნის ბადის ცენტრი ხვდებიან ერთმანეთს, დააყენეთ სხვა სამიზნე, იგივე მანძილზე გაიხედეთ ოპტიკაში და დოლურებით მიიყვანეთ ბადის ცენტრი ლაზერის წერტილამდე, ოპტიკა  გასწორებულია. ეს მოქცემთ საშუალებას სურვილის მიხედვით ადვილად გამოცვალოთ ოპტიკური სამიზნე კოლიმატორით ან პირიქით, ყოველგვარი მისროლის გარეშე.

კლასიკური, უკვდავი და დაუბერებელი მცირეკალიბრიანი კარაბინი Ruger 10/22, ხელში აღებისას ის გავს ხის მორს, რომელზეც მავთულით დამაგრებულია არმატურის ნაჭერი, მაგრამ ის ძალიან საიმედოა და გამძლე. კონსერვატიული დიზაინი და სპარტანული გარეგნობა ვერ აქცევს მას საყვარელ გასართობ იარაღად. ამ მხრივ ფუტურისტული, ‘გაჯეტებით” სავსე G22 უფრო მომგებიან პოზიციაშია.

shooterscentral.ge-ს დასკვნა. Walther G22 არის კარგი გასართობი იარაღი. პლიუსებს განეკუთვნება: საიმედო მუშაობა ყველა ტიპის ვაზნასთან; არის ძალიან უსაფრთხო; გააჩნია მიმზიდველი დიზაინი; ყველაზე მოკლე ამ კლასის იარაღია და ამავე დროს აქვს სრულყოფილი 520მმ-ნი ლულა; სამი უივერსალური სამაგრი უზრუნველყოფს სხვა და სხვა მოწყობილობების დაყენებას, ყოველგვარი გადაკეთების გარეშე; გააჩნია სიგრძეში რეგულირებადი კონდახი. კარგი კომპლექტაცია, პლასტმასის კეისით, კონდახის ფენებით, ორი მჭიდით, სათადარიგო მუშკით და ასე შემდეგ. ბევრი უსაფრთხოების მექანიზმი. მინუსებია: მოყვარულზე გათვლილი მექანიკური სამიზნე მოწყობილობები. დიდი წონა. ზედმეტად რთული დაშლა და აწყობის პროცედურა. ზოგადად რთული კონსტრუქცია. საშუალო ხარისხის ჩინეთში დამზადებული სატნადრტული ოფციები. უმჯობესია სხვა აქსესუარების და უკეთესი ხარსხის ოპტიკური სამიზნეების ცალკე შეძენა. გამომდინარე იქიდან, რომ იარაღი საიმედოა და საკმარისად ზუსტია, მთლიანობაში ეს კარაბინი დამაკმაყოფილებელ შეფასებას იმსახურებს. ვისაც მოწონს მისი ფუტურისტული დიზაინი, თამამად შეუძლია ის შეიძინოს და არ ინანებს. ვისაც სურს მარტივი უტილიტარული (და იაფი) კარაბინი, ჯობია არჩევანი სხვა მწარმოებლის უფრო ტრადიციულ და კონსერვატიულ მოდელზე შეაჩეროს.

იმისთვის, რომ წარმოდგენა შეგექმნათ რა გამოცდილებით ვსარგებლობდი მე ამ იარაღის შესაფასებლად, გაცნობებთ, რომ ბოლო 7 წლის განმავლობაში მხოლოდ ჩემ ხელში გაიარა 9 სხვა და სხვა მოდელის მცირეკალიბრიანმა შაშხანამ, რომლიდანაც ნასროლი მაქვს ათასობით ვაზნა, 10-დან 300 მეტრამდე მანძილზე, როგორც დახურულ ტირებში ასევე “საველე” პირობებში.

Arcus 98 – ბულგარული ბრაუნინგი

October 9th, 2011

როდესაც ამ მორიგი სტატიის სათაურს ვწერდი, მივხვდი რომ ბრაუნინგი ბულგარეთიდან ორაზროვნულად ჟღერს და ალბათ ცოტა უაზროდ, დღეს აბსოლუტური უმეტესობა ავტომატური პისტოლეტების მოიცავს გენიალური კონსტრუქტორის მიერ მოგონილ სქემებს და გადაწყვეტილებებს, მეოცე საუკუნის დასაწყისში კი საერთოდ ყველა ავტომატურ პისტოლეტს ავტომატურად უწოდებდნენ ბრაუნინგებს. მაგრამ ასეთი სათაურის გამოყენება მაინც აბსოლუტურად მართებულია, იმიტომ, რომ პისტოლეტი, რომელზეც წავა საუბარი ლეგენადრული FN High Power-ის თითქმის ზუსტი კოპიაა. ეს არის 9მმ-ან პისტოლეტი Arcus და მისი ორი ძირითადი მოდიფიკაცია – 94-ე და 98-ე მოდელები. ამ სტატიაში ჩვენ შევეხებით ყველა მოდელს და კონკრეტულად მოდელ 98DAC-ს. აქ რა სახსენეებელია მაგრამ მხოლოდ საქართველოში, “კონსტრუქტორებმა” უარი თქვეს ბრაუნინგის მემკვიდრეობის გამოყენებაზე და შედეგიც შესაბამისი მიიღეს. ბულგარელები სხვა გზით წავიდნენ და საკმაოდ კარგი პისტოლეტი შექმნეს.

ტრადიციულად, როდესაც ვყვები პისტოლეტზე ვიწყებ ხოლმე მწარმოებელზე საუბრით. ხომ უნდა ვოცოდეთ ვინ დგას ამა თუ იმ იარაღის უკან, ერთი ნიჭიერი ან არც ისე მეწარმე, სარდაფი სადღაც ანკარას გარეუბანში ხმამაღალი სახელით ილდიზ ბილდიზ სილახ ბლა ბლა ბლა,  თუ კომპანია სერიოზული რეპუტაციით და ისტორიით, რომელზეც ღირს ერთი ორი სიტყვის დაწერა. ამ შემეთხვევაში ჩვენ ალბათ უკანასკნელ ვარიანტთან გვაქვს საქმე. არკუსი არის ბულგარული, შეიარაღების მწარმოებელი  კომპანია, რომელიც არსებობს 1965 წლიდან (მდებარეობს  ქალაქ ლიასკოვეცის მახლობლად).  ის წარმოადგენს საკამოდ მსხვილ წარმოებას, რომელშიც 2800 კაცი მუშაობს და კიდევ 120 ინჟინერი, რომელიც კვლევის და განვითარების საკითხებით არიან დაკავებულები. მათი საიტიდან ვარკვევთ, რომ კომპანიას აქვს ხარისხის საერთაშორისო სერტიფიკატი iso9001 და პისტოლეტების გარდა ასევე უშვებს ამუნიციას, როგორც ცეცხლსასროლი იარაღისთვის ასევე ნაღმტყორცნებისთვის, ამფეთქებლებს,  ყუმბარტმტყორცნებს და ნაღმტყორცნებს. კატალოგში ასევე არის ერთი რევოლვერიც და მათი პისტოლეტებისთვის განკუთვნილი მცირეკალიბრიანი ადაპტორის ნაკრები.  თუ გადავალთ გვერდზე, რომელიც ეხება საწარმოო საშუალებებს, დავინახავთ ძალიან გრძელ სიას, სადაც მათ შორის ნახსენებია გალვანურ-ნიტრიდული დაფარვები, სპორტული ინვენტარი, ლადას და მოსკვიჩის ნაწილები, ელექტრო-მაგნიტური სარქველები და ა.შ.  ანუ სპექტრი მათი საქმიანობის საკმაოდ დიდია და მაღალტექნოლოგიურ პროცესებს და დანადგარებს მოიცავს.

პისტოლეტს რაც შეეხება მე სიმართლე გითხრათ დიდიხანია ყურადღებით ვაკვირდები ამ პისტოლეტს მაგრამ ისე გამოვიდა, რომ ის არ მოხვდა იმ 80 იარაღის სიაში, რომელიც ჩემ ხელში გაიარა. სტატიის მომზადებისას ეს მაინც და მაინც არ არის პრობლემა თუ სასურველი იარაღი თვქენი მეგობრის საკუთრებაშია. ძალიან მნიშვნელოვანია, როდესაც გადაწყვიტეთ რამის დაწერა იარაღზე, ქონდეთ საშუალება პირადად შეაფასოთ იარაღი, დააკვირდეთ მას, ისროლოთ თუ მასი საშუალება გაქვთ, იმიტომ რომ ყველა წიგნი და სტატიაც, რომ წაიკითხოტ ეს არ არის საკმარისი, რომ სწორი აზრი შეგექმნათ და ეს აზრი გადასცეთ სხვას. მოკლედ ასე  გახდა  შესაძლებელი, რომ კიდევ ერთხელ და ამჯერად ახლოდან და პერსონალურად გამეცნო ეს იარაღი. მანამდე და ეს უნდა განსსაკუთრებით ავღნიშნო, რომ განსხვავებით სხვა დაბალფასიანი იარაღებიდან მე არასოდეს არ მსმენია ცუდი გამოხმაურებები არკუსზე საქართველოში და ამიტომაც კიდე უფრო მეტად დაინტერესებული ვიყავი იმით თუ რას წარმოადგენდა ეს იარაღი რეალობაში.

როგორც უკვე ავღნიშნე ამ პისტოლეტს, რომელიც პირველად გამოჩნდა 1994 წელს, საფუძვლად უდევს ბელგიური ჰაი პაუერი, კლასიკად ქცეული ბრაუნინგის კონსტრუქციის პისტოლეტი, პოპულარული ევროპაში და არა მარტო ამ კონტინენტზე. მოდელი 94 ისევე, როგორც მისი ბელგიური პროტოტიპი იყენებს ერთმაგი მოქმედების დამრტყმელ სასხლეტ მექანიზმის. მოდელი 98 (გამოჩენის წელი 1998)  უკვე ორმაგი მოქმედების დამრტყმელ სასხლეტი მექანიზმი აქვს, რაც ჩემის აზრით არის უდაოდ წინ გადადგმული ნაბიჯი და მთავარი განსხვავება ბელგიურ და ბულგარულ პისტოლეტს შორებს.  98-ე მოდელი ორ ვარიანტში გამოდის, სრული ზომის მოდელი DA და კომპაქტური DAC.  აბრივეატურა იშიფრება, როგორც double action და double action compact, ორმაგი მოქმედების და ორმაგი მოქმედების კომპაქტური, შესაბამისად.

ვიზუალური სხვაობები ორ პისტოლეტს შორის ამ სურათიდან ჩანს. არკუსში იგრძნობა თანამედროვეობა,  ”ეკონომიური” ბასრი ფორმები, დაკუთხული სასხლეტის დამცველი (trigger guard), სრულფასოვანი სამიზნე მოწყობილობები.

პირველი შთაბეჭდილებები. იარაღი გარედან კარგად და სუფთად არის დამზადებული. კარგად ჯდება ხელში, თუმცა ჩარჩოს “კუდი” დიდია და აწვება ხელს ზევიდან, დიდი ხელების პატრონებს ეს არ მოეწონება. ტარი ძალიან წააგავს ამერიკული კომპანია  Hogue-ს მიერ წარმოებულ  Wrap Around სერიის ტარებს, მაგრამ გაცილებით უფრო მკვრივი მასალისგანაა დამზადებული და ამიტომაც ისეთი კომფორტული არაა, როგორც ამერიკული სახელური, მაგრამ აბსოლუტურად მისაღებია, როგორც სტანდარტული ოფცია.  უფრო თხელი, ხის პანელების დაყენება შეამცირებს პისტოლეტის სიგანეს.  სამიზნე მოწყობილობები წარმოადგენენ კლასიკურ სამ წერტილიან მოწყობილობებს, თეთრი წერტილებით. მოწყობილობები საკამოდ დაბალია და უფრო პატარა ზომისაა ვიდრე სამიზნეები სხვა ანალოგიურ პისტოლეტებზე, მაგრამ ბევრად უკეთესი ვიდრე რუდიმენტარული და არასრულფასოვანი სამიზნეები  მაკაროვებზე და სხვა გასული საუკუნის სამხედრო იარაღებზე, მათ შორის ადრინდელ ბელგიურ ჰაი პაუერებზე.

ახალ იარაღი დევს ეკონომიურ, მუყაოს ყუთში, მოყვება ინსტრუქცია, საწმენდი და ორი მჭიდი.

დაფარვას (ოქსიდირება) მაინც და მაინც არ ეტყობა, რომ ის არის გამძლე. ხანმოკლე ექსპლუატაციის შემდეგ მას გარკვეულ ადგილებში ფერი ეცვლება, კუთხეები უთეთრდება, მაგრამ რაიმე კატასტროფულ ცვეთას ნორმალური ექსპლუატაციის პირობებში ადგილი ალბათ არ ექნება.  არსებობს ორ ფერიანი შესრულებაც და მთლიანად გაპრიალებული ქრომირებული მოდელები.

ორ ფერში შესრულებული 98DAC. ჩარჩოზე წინ არის ამერიკული იმპორტიორის დამღა.

სასხლეტი არის მე ვიტყოდი ალბათ ერთ ერთი ყველაზე დიდი სიურპრიზი და მოულოდნელობა ამ იარაღში. მშრალი სროლისას ის თითქოს მძიმე და “ხრაშუნა” არის, მაგრამ სროლისას ის არის აბსოლუტუად ადეკვატური და კიდევე ავღწერდი მას, როგორც ალბათ სწრაფს. მე ვიტყოდი, რომ ის არის თითქმის იდეალური მასობრივი იაფი იარაღისთვის, რომლის დანიშნულება არის პატრონის დაცვა. ის არ გამოდგება სპორტული პისტოლეტისთვის, მაგრამ თავდაცვითი იარაღისთვის ის აბსოლუტუად ადეკვატურია.  იაფფასიან იარაღში არავინ არ დაეძებს სასხლეტს, რომელიც იქნება იდეალური და დააკმაყოფილებს მაღალი დონის მსროლელის მოთხოვნეებს. მთავარია ის იძლეოდეს საშუალებას აწარმოოთ სწრაფი და ზუსტი გასროლები და ამაში ხელს არ გგიშლიდეთ ზედმეტი სიმძიმით, სვლით და ასე შემდეგ. არკუსის შემთხვევაში სასხლეტივიმეორებ  აბსოლუტურად ადეკვატურია . უნდა ვივარაუდოთ, რომ დროთა განმავლობაში ის უფრო გაუმჯობესდება. გარდა ამისა ორმაგი მოქმედების დამრტყმელ სასხლეტი მექანიზმის გამო მისი პოლირება და დამუშავება უფრო ადვილი იქნება ვიდრე ორიგინალურ ჰაი პაუერზე.

იარაღს გააჩნია არაავტომატური დამცველი განლაგებული ჩარჩოზე და ასევე დამრტყმელის მცველი, რომელიც კეტავს მას და ითიშება მხოლოდ,  როდესაც თითი სასხლეტს აჭერს. არაავტომატურ სასხლეტს რაც შეეხება ის ისევე, როგორც ბელგიურ პისტოლეტში არის ცოტათი არასწორ ადგილას განლაგებული და დღევანდელი სტანდარტებით ცოტათი მოუხერხებელი ფორმის, მაგრამ თუ გავითვალისწინებთ, რომ იარაღი ორმაგი მოქმედების არის ეს გენეტიკური ნაკლი პრაქტიკულად ქრება.  თუ ვერ გაიგეთ ავხსნი, ერთმაგი მოქმედების პისტოლეტის სტანდარტული ტარების მეთოდი არის შეყენებული&ჩაკეტილი ანუ ვაზნა სავაზნეშია, ჩახმახი შეყენებულია და მცველი ჩაკეტილია(ამიტომაც საბჭოთა ТТ არის არასრულყოფილი პისტოლეტი).   შესაბამისად, იმისთვის, რომ სწრაფად დაიწყოთ სროლა მცველი უნდა იყოს ადვილად ხელმისწავდომი, მაგრამ მისი განლაგების ადგილი და ფორმა ჰაი პაურზე ცოტათი ამისთვის მოუხერხებელია.  ორმაგი მოქმედების პისტოლეტში დამრტყმელის ავტომატური მცველით შესაძლებელია არაავტომატური მცველის, მისი ფორმის და განლაგების იგნორირება.

არც ისე სწორი  და სწორი მცველის განლაგება და ფორმა.  არკუსი და 1911A1.

დამატებით იარაღი ასევე აღჭურვილია მჭიდის მცველით ანუ გასროლა შეუძლებელია თუ მჭიდი არ არის იარაღში მოთავსებული და თუ ეს არ  არის ვინმესთვის საკმარისი, ჩახმახი  ნახევრად შეყენების საშუალებას იძლევა (half  cock). უკანასკნელი, სწორი თექნიკის გამოყენების შემთხვევაში დამრტყმელის მცველთან ერთად გამორიცხავს ჩახმახის დაშვებისას დამრტყმელის მოხვედრას ვაზნის ამაალებელზე და გამორიცხავს შემთხვევით გასროლას.

იარაღის მჭიდი (როგორც 98DAC ასევე 94)  იტევს 13 ვაზნას და კომპაქტური მოდელი ადვილად იღებს ორიგინალურ ჰაი პაუერისთვის გათვლილ მჭიდებს. სრული ზომის მოდელი 98DA (მჭიდის ტევადობა 15 ვაზნა) იდეაში ასევე იღებს 13 ვაზნიან მჭიდებს მაგრამ არა ყველა მწარმოებლის. (ტარის სიგრძის გამო).  დავამატებდი, რომ  ჩემი აზრით იაფი პისტოლეტების სუსტი წერტილი თითქმის ყოველთვის არის მჭიდი, იმიტომ, რომ მასზე ასევე ცდილობენ ეკონომიას (იაფი მასალები, დამზადების დაბალი ხარისხი, სუსტი დაბალრესურსიანი ზამბარები). არკუსის მჭიდებში მე რაიმე ასეთი არ შემიმჩნევია, მაგრამ კარგია, რომ შესაძლებელია უპრობლემოდ მაღალი ხარსხის მჭიდების გამოყენება, რომელიც ჰაი პაუერისთვის მზადდება. მაგალითად Mec Gar-ის მაღალი ხარისხის მჭიდების.

ჩემი არჩევანი დღეს ალბათ იქნებოდა ეს ერთმაგი მოქმედების უფრო კლასიკური და სრული ზომის Arcus 94, იმიტომ, რომ ორმაგი მოქმედების პისტოლეტი უკვე მაქვს. ამავე დროს ორმაგი მოქმედების 98-ე მოდელი დღევანდელი სტანდარტებით უფრო სრულყოფილი თავდაცვის იარაღია.

შიგნიდან იარაღს ყველგან ეტყობა ინსტრუმენტებით დამუშავების ნაკვალევები, მაგრამ დამერწმუნეთ, რომ ასეთივე ნაკვალევები ეტყობა მაგალითად ჩეხურ CZ-ეებს, რომლებიც 2-ჯერ მეტი ღირს. თუმცა ამას არავინ არასდროს არ უჩივის. დაშლისას აღმოვაჩენთ კარგად ნაცნობ ბრაუნინგის ავტომატიკის სქემის ელემენტებს. სასხლეტის ბერკეტი უკვე პირდაპირ არის გადაბმული ჩახმახთან და განლაგეებულია შესაბამისად ჩარჩოში და არა საკეტში, როგორც  ეს ბელგიურ  ჰაი პაუერში არის შესრულებული. არასრული დაშლა და აწყობა ისევე ხდება, როგორც ორიგინალური ჰაი პაუერის შემთხვევაში. საკეტი იხსნება და ნაწილობრივ გახსნილი ყენდება დამცველზე, შემდეგ საკეტის შემაკავებელი იწევა მაღლა და მარცხნივ, გამოდის ჩარჩოდან და საკეტი ცილდება ჩარჩოს. ხსნით ზამბარას თავისი ღერძით და უკვე ლულა ტოვებს საკეტს. სულ ეს არის. წმენდისთვის ეს საკმარისია.

ლულა ჩვეულებრივი ხრახნებით არის და არ არის ქრომირებული. ყველა ლულა ქარხანაში გადის ტესტირებას და შემოწმებას, რომ გამოირიცხოს დეფექტური ლულის დაყენება პისტოლეტში.

ეხლა კი რაც შეეხება მნიშვნელოვან გაუმჯობესებას. მოგეხსენებათ ჰაი პაუერი ძველი იარაღია. ისიც მოგეხსენებათ, რომ ცნობილია, რომ ეს იარაღი მაინც და მაინც დიდი გამძლეობით არ გამოირჩევა. ისევე, როგორც მაშინდელი 9მმ-ნი ლუგერის ვაზნა და დღევანდელი 9მმ-ნი +P+ ვაზნა ცოტა განსხვავებული რამეებია. ბევრი მითქმა მოთქმა იყო იმაზეც, რომ ბელგიური პისტოლეტები მზადდებოდდა რბილი ფოლადებისგან რაც განაპირობებდა მათი ჩარჩოების და საკეტების შედარებით მცირე რესურსს. გავიხსენოთ ასევე  ბილ ლაუდრიჯის (ცნობილი კომპაიიდან cilinders&slides) მოსაზრებას, რომ იდეალური ჰაი პაუერი არის .40 S&W კალიბრის მოდელი კონვერტირებული 9X19 კალიბრში (ეს მოსაზრება ბლოგზე ერთხელ უკვე ნახსენებია, სტატიაში ჰაი პაუერზე). თუ თქვენ ეს ყველაფერი გადარდებთ, გაგახარებთ, რომ არკუსის საკეტი და ჩარჩო უფრო გაძლიერებულია.  უფრო მსხვილებია და შესაბამისად მძიმეც. ასე, რომ თუნდაც თეორიულად არკუსი უფრო გამძლე უნდა იყოს ვიდრე მისი ბელგიური პროტოტიპი. შესაბამისად თუ ყიდულობთ ბუდეებს, გაითვალისწინეთ, რომ ბელგიური პისტოლეტისთვის უფრო ზუსტად დამზადებული ვიწრო ბუდეები  არ ან გაჭირვებით მიიღებენ ცოტათი უფრო მსხვილ არკუსს. გვერდითი შედეგი ასეთი გამსხვილების არის ნაკლები უკუცემა და გაადვილებული კონტროლი სწრაფი სროლისას.

რაც შეეხება გამოხმაურებებს სპეციალიზირებულ პრესაში და ინტერნეტში ისინი მხოლოდ პოზიტიურია. მე მაქვს რამოდენიმე წიგნი, სადაც ცნობილი ექსპერტები განიხილავენ ცეცხლსასროლი იარაღის გამოყენებით თავდაცვის სხვა და სხვა ასპექტებს. ყველა ამ წიგნში არის თავი, რომელშიც მიმოხილულია  მოკლელულიანი იარაღები - პისტოლეტები და რევოლვერები.  სამ წიგნში ოთხიდან, ნახსენებია Arcus 98, აღწერილი, როგორც იაფი და ეფექტური თავდაცვის საშუალება. შედარებისთვის  ოთხი წიგნიდან მხოლოდ ერთში განხილულია ჩეხური CZ-ს პისტოლეტები. მანდვე ვკითხულობთ სიზუსტეზე. 25 მეტრზე საყრდენიდან სროლისას  ის შეადგენს 5-დან 10 სმ-დე, სხვა და სხვა ვაზნების გამოყენებისას. ეს მაჩვენებელი აბსოლუტურად დამაკმაყოფილებელია თავდაცვის იარაღისთვის. ტესტირებებისას აღინიშნება, რომ იარაღი უპრობლემოდ ინელებს ექსპანსიურ ვაზნებს. ეს კარგი თვისებაა თუ გავითვალისწინებთ, რომ მხოლოდ უკანასკნელი თაობის ჰაი პაუერები ინელებენ ასეთ ვაზნებს.  ჩვენი დამოუკიდებელი ტესტირება გადადებულია იმ დრომდე სანამ შეიცვლება მსოფლიოში  ერთ ერთი ყველაზე აბსურდული კანონი - საქართველოს კანონი იარაღის შესახებ.

shooterscentral.ge-ს დასკვნა. თუ 94-ე მოდელი ასე თუ ისე პრაქტიკულად ორიგინალური ჰაი პაუერის კოპიაა, და კონსერვატიული მსროლელების მოწონებას იმსახურებს, 98-ე მოდელი უკვე უფრო განსხვავებული პისტოლეტია. ის ატარებს ორიგინალური ჰაი პაუერის ყველა დადებით მხარეს: თხელი, კომპაქტური, დაბალი ლულის ღერძი და ამავე დროს არის უფრო გამძლე, არის ორმაგი მოქმედების, აქვს უფრო მსუბუქი სასხლეტი, სრული ზომის მოდელს დამატებით აქვს მჭიდები ორი ვაზნით უფრო მეტი ტევადობის.  არც თუ ისეთი კარგი ხარისხის დაფარვა და სხვა ნაკლებად მნიშვნელოვანი დეტალები მთლიანობაში არ ამცირებენ ამ იარაღის ღირებულებას, იმიტომ რომ ის ჩემი ღრმა რწმენით არის, როგორც ამერიკელები იტყვიან შამპანიური ლუდის ფასად. მე არ მეგულება სერიოზული მწარმოებლის 9მმ-ნი პისტოლეტი, რომლის შეძენა საქართველოში რეალურია 700 ლარად ხოლო ახალი ღირს 980 ლარი და რომელიც ამავე დროს იქნება საიმედო და გამძლე. ესთეტიურობა და ამაღლებული გრძნობები ამ იარაღს არ ეხება. მას არ ინახავნ ხის, ხავერდით გაწყობილ ყუთებში, ის ინახება ინსტრუმენტებით სავსე უჯრაში. იმიტომ, რომ ის არის უბრალო სამუშაო ინსტრუმენტი, რომელიც თავის საქმეს გააკეთებს.  არც მეტი არც ნაკლები.  კი ბელგიური ბრაუნინგი არის ბრაუნინგი, ღირს 3-4 ათასი ლარი, არის “დონე” იარაღი, მაგრამ რეალობაში 900 ლარიანი არკუსი დიდი ალბათობით უფრო ეფექტური თავდაცვის საშუალებას წარმოადგენს. 9მმ-ნი მთლიანად ფოლადის, 13 (15) ვაზნიანი ბრაუნინგის სისტემის პისტოლეტი, ორმაგი დამრტყმელ სასხლეტი მექანიზმით, საიმედეო მცველებით, მხოლოდ 980 ლარად (მეორადი 700-800), ჩემი აზრით დღეს დღეისობით ეს არის საუკეთესო შემოთავაზება.

 

ps

მიუხდავათ მწარმოებლის საიტზე და სხვა რესურსებზე არსებული ინფორმაციისა ჩვენ პისტოლეტზე არ იყო მჭიდის მცველი.

Sig Sauer P226 მფლობელის თვალით

September 22nd, 2011

მოგახსენებთ, რომ რამოდენიმე დღის წინ მე გავხდი ამ პისტოლეტის (Sig Sauer P226) მფლობელი და შესაბამისად მინდა გაგიზიაროთ რამოდენიმე ჩემი შეხედულება ამ იარაღთან დაკავშირებით.

საკმაოდ ვრცელი ადრინდელი ჩემი სტატია ამ სერიის პისტოლეტებზე დიდიხანია დევს ინტერნეტში და ბლოგზეც, ამიტომაც რაიმე ახლის დამატება ტექნიკური მონაცემების ან ისტორიული ექსკურსის სახით იქნება საკმაოდ ძნელი. შესაძლებელია მხოლოდ კიდევ ერთხელ გავიაროთ ამ იარაღის სუსტი და ძლიერი მხარეები, ზოგადი შეფასებით და ლამაზი სურათებით შემოვიფარგლოთ.

როგორც უკვე ალბათ იცით P22X სერიის პისტოლეტების შექმნაში ლომის წილი ეკუთვნის შვეიცარიელებს. გერმანელების კონტრიბუცია პისტოლეტის კონსტრუქციაში არის ალბათ მხოლოდ ე.წ. ”დეკოკერი”, ანუ ჩახმახის უსაფრთხო დაწევის მექანიზმი, ცნობილი ჯერ კიდე Sauer 38-დან.  გამოჩენისთანავე იარაღი გახდა ძალიან პოპულარული, ერთ რიგიან 220-ს და 225-ს მოყვა ორ რიგინია 226 მოდელი და კომპაქტური 228, გაძლიერებული 229 მოდელი და ასე შემდეგ. წლების განმავლობაში P226 არის ”ფლაგმანური” მოდელი და გამოდის უამრავ მოიდიკაციაში და შესრულებით.

Sauer 38H (1938 წელი), ისრით არის ნაჩვენები ”დეკოკერი”, თუმცა ამ მოდელში ღილაკის გამოყენებით შესაძლებელი იყო ჩახმახის შეყენებაც და არა მარტო დაშვება.

P226 დღეს უკვე ალბათ არ შეიძლება ჩაითვალოს თანამედროვე პისტოლეტად.  რატომ? რა ქმნის დღეს თანამედროვე 9მმ-ან სრული ზომის პისტოლეტს?  მსუბუქი მასა, პოლიმერის რესივერი, დაბალი ლულის ღერძი, მაღალი ტევადობის მჭიდი (17+), მოდულური კონსტრუქცია, შესაძლებლობა კონკრეტულ მსროლელზე მორგების (ტარის პანელების შეცვლით) და შედარებით დაბალი ფასი.  თუ მჭიდის ტევადობის პრობლემა ასე თუ ისე მოგვარებადია, დანარჩენში P226 უკვე ისე დამაჯერებლად აღარ გამოიყურება.  მაგრამ ფაქტი გახლავთ ისიც, რომ P226 არის Glock-ის შემდეგ ყველაზე გავრცელებული პისტოლეტი მსოფლიოში. გადაუმოწმებელი მონაცემებით სულ გაყიდულია დღმდე 2.5 მილიონი ერთეული, რაც ძალიან ბევრია. ამ სერიის პისტოლეტებს და კონკრეტულად P226-ს აქვს შესანიშნავი კარიერა შეიარაღებულ ძალებში და სხვა ძალოვან სტრუქტურებში, ისევე როგორც ”კერძო სექტორში”.  ძალიან ბევრი სერიოზული რეპუტაციის მქონე უწყება და დანაყოფი იყენებდა ამ პისტოლეტს ხანგრძლივი დროის მანძილზე, მათ შორის ტეხასის რეინჯერები, აშშ-ის საზღვაო ფლოტის სპეცდანიშნულების რაზმები, ბრიტანული SAS (უკანასკნელი ორი დღემდე იყენებს) და ასე შემდეგ და ასე შემდეგ.

ჩემი მეორე იარაღია Beretta 92FS. შესანიშნავი პისტოლეტი, ასევე P226-ის თანატოლი, ასევე ვერ ჯდება დღევანდელ მოდაში, რომელსაც მისდევენ პისტოლეტების მწარმოებლები, მაგრამ, ეს პისტოლეტია, რომელიც იმავე დროს თითქოს სპეციალურად ჩემთვის არის დამზადებული, რის გამოც მე მას ძველმოდურობას ადვილად ვპატიებ.  მიუხედავად იმისა, რომ მე ძალიან მომწონს Beretta 92 და მისი დიდი ქომაგი ვარ, ამავე დროს ვათვითცნობიერებ, რომ მის დიზაინში არის გარკვეული ნაკლოვანებები. პირველი და უმნიშვნელოვანესი არის, დამცველის განლაგება საკეტზე.  მისი ძალაუნებურად ამოქმედება საკეტის მოძრაობისას საკმაოდ ადვილია.  გარდა იმისა ის იკავებს ადგილს საკეტზე და ამით ამცირებს ზედაპირის ფართობს, რომელსაც შეიძლება  იარაღის გადატენვისას “მოეჭიდო”. მიუხედავად იმისა, რომ საკეტის და ლულის დიზაინი უზრუნველყოფს საიმედო მიწოდებას, მაინც გაჭედვის შემთხვევაში, გართულებული იქნება საკეტის ხელით ამუშავება, ცხადია პრობლემა დამცველთან კიდევ უფრო იზრდება ასეთი სცენარისას.  დამატეით დამცველის ასეთი განლაგება იწვევს საკეტის კონსტრუქციის გადატვირთვას, პრობლემატური ხდება მისი დაშლა წმენდისთვის ან მომსახურებისათვის. გარკვეულ შეკითხვებს იწვევს ასევე ორ ნაწილად გაყოფილი დამრტყმელი, მბრუნავი ნაწილით, რომელიც მანდ იტალიელი კარაბინერების მოთხოვნით გაჩნდა.

ამ მხრივ ბერეტას თანატოლი P226 გარკვეულ უპირატესობებს სთავაზობს მსროლელს. საკეტი დიდია და ”სუფთა”, ადვილია იარაღის გადატენვა (speed reload, მჭიდის გამოცვლა და ჩაკეტილი საკეტის გათავისუფლება ხელით და არა პატარა ღილაკზე დაჭერით, ე.წ. sling shot მეთოდი).  იარაღს არ გააჩნია არავატომატური დამცველი, რაც კარგია (ჩემთვის), თუმცა ნემსა ჩაკეტილია სანამ არ მოხდება სასხლეტზე დაჭერა, ეს კი უზრუნველყოფს საჭირო უსაფრთხოების დონეს.  ჩემი აზრით მინუსია მხოლოდ საკეტის შემაკავებლის ღილაკის განლაგება, ის ბევრად უფრო უკან არის განლაგებული და ორი ხელით ჭერისას მას ხელი ეშლება მუშაობაში, რის გამოც ბოლო გასროლის შემდეგ საკეტი არ რჩება ღია. ლულის ღერძი მაღლა არის განლაგებული, რის გამოც უკუცემა საკმარისად ხისტია მაგრამ კარგი ბალანსის და ტარი ერგონომიკის გამო იარაღი მალევე ბრუნდება დამიზნების ხაზზე. ცხადია ისეთ პისტოლეტებს, როგორებიც არის Steyr M, Glock დაბალი ლულის ღერძის გამო ექნებათ გარკვეული უპირატესობა სწრაფი სროლისას, მაგრამ მსროლელსთა უმეტესობისთვის ეს უფრო ალბათ თეორიული საკითხია ვიდრე პრაქტიკული. მნიშვნელოვანია ისიც, რომ P226 შედარებით ადვილად იშლება ბოლომე, როგორც საკეტი ასევე რესივერი. საჭიროა მხოოდ ერთი ინსტრუმენტი შტიფტების ამოსაგდებად და ერთი სახრახნისიც, პირველი ცდის მერე, როდესაც გარკვევით რა რის მერე იშლება და იწყობა, სრულ დაშლას და აწყობას რამოდენიმე წუთი დაჭირდება. ეს საკმაოდ კარგი ”ოფციაა”, რომელსაც მე პატივს ვცემ, მითუმეტეს ”იმ ეპოქის” იარაღებში. ორი სიტყვით მინდა შევეხო სამიზნე მოწყობილობებს, სტანდარტული შესრულებით ასეთი სამზინე მოწყობილობები ძალიან გავს პოპულარულ და ეფექტურ “ექსპრეს” სამიზნეებს. უპირატესობა ჩემი აზრით არის მათი სწრაფი გამოყენება, ერთ ვიწრო ”კოლონად” აწყობილი (პრაქტიკულად ლათინურ i-ს გავს) ის სივიწროვის გამო ადვილად ხვდება თვალის ფოკუსში და ი-ზე წერტილის დასმით დამიზნება ძალიან ადვილია სწრაფად.  დანარჩენში P226-ის ერგონომიკა აბსოლუტურად მისაღებია. სერიოზული იარაღი, სერიოზული საქმეებისთვის. შთამბეჭდავი ბიოგრაფია ამას ადასტურებს.  თავისთავად ის ფაქტი, რომ რომელიღაცა სუპერ სპეც რაზმი რომელიმე იარაღს იყენებს არაფერს არ ნიშნავს, მაგრამ ის ფაქტი, რომ იარაღი ათწლეულების მანძილზე  სხვა და სხვა სამხედრო და პოლიციურ დანაყოფებში მსახურობს, ნიშნავს იმას, რომ ამ წლების განმავლობაში ის მუდმივად იხვეწებოდა და საბოლოო პროდუქტი, რომელშიც თქვენ იხდით ფულს არის ბოლომდე დაწვეწილი და მასში გამოვლენილია და გამოსწორებულია ყველა სისუსტე, ხარვეზი ან ნაკლოვანება.

კონსტრუქციულად ეს ჩემი კონკრეტული P226 არის ე.წ. ადრინდელი მოდელი. მისი საკეტი არის დამზადებული ”შტამპოვკით” და ელექტრო შედუღებით, ხოლო მის შიგნით არის მოთავსებული უკვე ფრეზირებით დამზადებული საკეტის ”გული”, რომელშიც განლაგებულია დამრტყმელი და ექსტრაქტორი.  ეს ნაწილი ფიქსირდება საკეტში ერთი ხვეული შტიფტით. დღეს ასეთი საკეტები აღარ გამოდის, ახალი ზიგების საკეტები მზადდება მხოლოდ ფრეზირების მეთოდით. ზიგის ადეფტები ირწმუნებიან, რომ პირველი მეთოდით დამზადებული საკეტები უფრო მუსუბუქია და იარაღს უკეთესი ბალანსი აქვს.  საერთოდ რომ გადახედოთ გერმანელების მიერ წარმოებულ ე.წ. ”ფოლკს პისტოლეტებს” მიხვდებით, რომ იმ საშინელ უშნო იარაღებთან გაცილებით უფრო მეტი აქვთ საერთო თანამედროვე პისტოლეტებს, ვიდრე ვთქვათ ”ძველი სკოლის” წარმომადგენლებთან, როგორებიცაა Сolt 1911, FN P35, Luger P08.  ”შტამპოვკა”, შედუღება, კომპოზიტური მასალები, შენადნობებისგან დამზადებული ძირითადო ნაწილები და დატვირთის ადგილებში ფოლადის ნაწილების ჩასმა, სწორედ მათ მერე დაიწყო ამ ელემენტების გამოყენება  პისტოლეტების (და არა მარტო)  კონსტრუირებისას.  ამ მხრივ ზიგ ზაუერის პისტოლეეტები ნამდვილად გამოირჩეოდნენ თავისი ტექნოლოგიურობით. ის რაც დაიზოგა მასალებში მთლიანად გამოყენებულ იქნა ხარისხის კონტროლში და მასალების არჩევაში.  სწორედ ამის გამო გაითქვეს სახელი ამ კომპანიის პისტოლეტებმა.  ცნობილი, როგორც უკიდურესად გამძლე და საიმედო, 226-ის და 228-ის მოდიფიკაციები  დღესაც ღირსეულ კონკურენციას უწევენ უახლეს მოდელებს და პერიოდულად იგებენ კონკურსებს და ტენდერებს. თუმცა უნდა ავღნიშნო, რომ გაცილებით უფრო პოპულარულია 228-ის და 229-ის მოდიფიკაციები, ანუ უფრო კომპაქტური მოდელები.

დანარჩენში ჩემი P226 არის ტიპიური ”ექს პოლიციური” იარაღი, მიხვდებით ეს რასაც ნიშნავს თუ წაგიკითხვათ ჩემი სტატია საქართველოში იარაღის არჩევის თავისებურებებზე. ანუ რას ვგულისხმობ? ძალიან გაცვეთილი გარედან და დავარდნის ნიშნები (ჩემ შემთხვევაში სასხლეტი დამცავზე არის პატარა შეჭეჭყილობა). შიგნიდან იარაღი პრაქტიკულად ახალია (რის გამოც მე ის შევიძინე). მთლიანობაში ის წააგავს კარგად ნახმარ და მორგებულ საყვარელ ჯინსებს.   არანაირი გლამური, მხოლოდ კომფორტი და დადებითი ემოციები.

P226 დაყვანილი სრულყოფილებამდე, სპორტული მაღალი კლასის მოდელი Sig Sauer P226 X-Six

 

პს

“ტრადიციულად” ორი ლეგენდის ბერეტასი და ზიგ ზაუერის “ცოცხალი” შედარება ანუ სროლა - შეუძლებელია. 20 წლის დამოუკიდებლობამ ჯერ ვერ მოგვიტანა პატარა მაგრამ საჭირო ცვლილება არაეფექტურ კანონში იარაღის შესახებ. დაველოდოთ…..