Archive for the ‘რუბრიკა კვირის იარაღი’ Category

კვირის იარაღი: Ithaca MAG-10 Roadblocker

Sunday, November 25th, 2018

Roadblock

1975 წელს ამერიკულმა კომპანია Ithaca Gun Company-მ წარმოადგინა მსოფლიოში პირველი 10 კალიბრის ნახევრად-ავტომატური გლუვლულიანი თოფი, რომლის ძირითადი დანიშნულება იყო ბატებზე ნადირობა. შეგახსენებთ, ეს იყო 1975 წელი, და ჯერ 13 წელი იყო დარჩენილი მანამდე სანამ ამერიკული “მოსბერგი” და “ფედერალი” ერთობლივად წარმოადგენდნენ 12 კალიბრის ვაზნას 89მმ-ნი მასრით, ამიტომ ბუნებრივია, რომ იმ პერიოდისთვის თოფებს რომელთა ვაზნის  “სასარგებლო ტვირთამწეობა” 50 გრამზე  მეტი იქნებოდა, ხოლო სროლის მანძილი 50 მეტრზე მეტი, ქონდა ვიწრო მაგრამ თავისი ადგილი მონადირეების არსენალში. შესაბამისად “იტაკას” სურვილი გამოეშვა ნახევრად ავტომატური თოფი ასევე იყო ლოგიკური და გასაგები. ახალი თოფი სახელით MAG-10  გამოვიდა ძალიან მასიური და მძიმე (5.5კგ). მას კონსტრუქციაში გააჩნდა უკუცემის შემცირების მექანიზმი, რომელიც წარმოადგენდა დენთის აირების სისტემის ნაწილს. თოფი მთლიანად იყო დამზადებული მაღალი ხარისხის მათ შორის უჟანგავი ფოლადისგან (მხოლოდ დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის მოდული იყო ალუმინის). ავტომატიკის სქემა მუშაობდა დენთის აირების ენერგიის გამოყენების ხარჯზე. დენთის აირების ნასვრეტი განლაგებული იყო სულ რაღაც 20 სმ-ში სავაზნისგან, რამაც თვითონ სისტემის კონსტრუქციასთან ერთად განაპირობა ლულისქვეშა მჭიდის დაბალი ტევადობა, რომელიც სულ რაღაც 2 ვაზნას შეადგენდა. საკეტის ჩაკეტვა ხდებოდა ერთი ვერტიკალურ სიბრტყეში მოძრავი ბჯენით, რომელიც შედიდოდა შესაბამის კილოში. კილო განლაგებული იყო ლულაზე წამოცმულ მანჟეტზე. მთლიანობაში, თოფი მართვის ელემენტების განლაგებით, მოვლა-შენახვის რეგლამენტით, კონსტრუქციით და გამოყენების პრინციპებით პრაქტიკულად არაფრით არ განსხვავდებოდა ტიპიური ნახევრად-ავტომატური თოფისგან, რაც იყო კარგი.  ასეთი სიმძლავრის იარაღები ყოველთვის იყო სპეციალიზირებული იარაღი, რომელიც არ გამოირჩეოდა ისეთი უნივერსალურობით, როგორიც მაგალითად უმეტესობა 12 კალიბრის თოფების, ამიტომ მათი გამოყენება ხდებოდა ძირითადად გარეულ ინდაურზე და ბატებზე სანადიროდ, თანაც მაშინ, როდესაც სროლის დისტანცია აღემატებოდა 50 მეტრს. ასეთ შემთხვევაში მძლავრი 10 კალიბრის ვაზნა ზრდიდა წარმატებული ნადირობის ალბათობას.  იარაღის წონა და და გაბარიტები ბუნებრივია დიდ როლს არ თამაშობდა, ხოლო 10 კალიბრის იარაღი უნდა ყოფილიყო მძიმე, წინააღმდეგ შემთხვევაში უკუცემა ხდებოდა აუტანელი. მსუბუქი მუხტები კიდე  ვერ ახერხებდნენ ამ კალიბრის პოტენციალის სრულ რეალიზებას.

198o წელს MAG-10-ის სანადირო ვარიანტებს 81სმ-ნი ლულებით დაემატა “პოლიციური” მოდელი 56სმ-ნი ლულით, რომელიც არის ცნობილი მეტსახელით “Roadblocker”. რამდენადაც ცნობილია “იტაკას” არასდროს ფორმალურად არ გამოუყენებია სახელი “roadblocker”. ერთ-ერთი ვერსიით ეს სახელი ამ თოფს შეარქვეს ტეხასის გზატკეცილების პატრულის თანამშრომლებმა, რომლებიც ცდიდნენ MAG-10-ის პოლიციურ ვარიანტს, და განიხილავდნენ ამ თოფებს, როგორც ეფექტურ იარაღს მანქანაში მყოფი ბოროტმოქმედების წინააღმდეგ.

იმ პერიოდში გლუვლულიანი თოფები ჯერ კიდევ იყო ყველაზე გავრცელებული “გრძელი” იარაღი პოლიციის შეიარაღებაში ამიტომ MAG-10-ის პოლიციური ვარიანტის გამოჩენა იყო ლოგიკური. ახალი თოფის წონა შემცირდა დაახლოებით 4.8 კგ-მდე მაგრამ თოფი მაინც იყო ბევრად უფრო მძიმე და გრძელი ვიდრე იმ პერიოდის ტიპიური პოლიციური 12 კალიბრის თოფები. გარდა ამისა 2 ვაზნიანი ტევადობა იყო დიდი მინუსი იმის გათვალისწინებით, რომ მაშინ პოლიციური სამსახურები კრძალავდნენ თოფის ტარებას ვაზნით სავაზნეში. ამის შედეგად თქვენ იღებდით პრაქტიკულად ორლულიანი თოფის შესაძლებლობებს უფრო რთულ იარაღში. მაგრამ ეს არ იყო პოლიციური 10 კალიბრის “იტაკას” ერთადერთი ნაკლი. უკუცემა, მიუხედავად ყველაფრისა მაინც იყო დიდი და უბრალოდ აუტანელი იმისთვის ვისაც არ ქონდა გამოცდილება მძლავრი იარაღებიდან სროლის. გარდა ამისა ტესტირებებმა მათ შორის 1985 წელს ჩატარებული ჟურნალ Soldier of Fortune-ის მიერ აჩვენა, რომ იარაღი არ შეესაბამება სამხედრო/პოლიციური იარაღისთვის არსებულ საიმედოობის სტანდარტებს.  ტესტირებისას იარაღმა რამოდენიმეჯერ გაჭედა, ხოლო დაბრკოლების აღმოფხვრას ჭირდებოდა დიდი დრო, რაც განპირობებული იყო იარაღის კონსტრუქციით. ნაწილობირვ ეს იყო იმის ბრალი, რომ 10 კალიბრის იარაღი უფრო სწრაფად ბინძურდებოდა და საჭიროებდა უფრო ხშირ და საფუძვლიან წმენდას. საჭირო იყო უფრო საფუძვლიანი ცვლილებები და არა მხოლოდ ლულის დამოკლება. MAG-10-ის პოლიციური ვარიანტები არ გამოირჩეოდნენ შესრულების მაღალი ხარისხით, თუმცა სანადირო ვარინატების შესრულება იყო უკეთესი. სამაგიერდო MAG-10-ს ქონდა როტაციული ჭედვით დამზადებული ლულა, რომლის არხის პოლირება ხელით ხდებოდა, რისი წყალობითაც ლულის არხი იყო სარეკსავით პრიალა, თვისება, რომელსაც დღეს იშვიათად წააწყდები ამერიკულ თოფებში. “Roadblocker”-ი, კომერცილი თვალსაზრისით იყო წარუმატებელი პროექტი.  ძირითადი მიზეზი რის გამოც ამ თოფმა და ალბათ ზოგადად 10 კალიბრის თოფებმა ვერ ნახეს პოპულარობა იყო შედარებით მარგინალური უპირატესობა 12 კალიბრის თოფებზე, რაშიც ასეთი იარაღის მფლობელს უწევდა მაღალი ფასის გადახდა, როგორც გადატანითი ასევე პირდაპირი მნიშვნელობით. დიდ წონას და უკუცემას ასევე მოყვებოდა გაზრდილი ხარჯები ტყვიაწამალზე. 1985 წელს ერთი 10 კალიბრის ვაზნა ჯდებოდა ერთ დოლარზე მეტი. ფასით ეს ვაზნა უტოლდებოდა სამოქალაქო იარაღისთვის ისეთი ეკზოტიკურ კალიბრებს როგორც არის მაგალითად .50BMG. თვითონ “Roadblocker”-ის ფასი შეადგენდა 700-800 დოლარს, რაც რომ გადმოვანგარიშოთ დღევანდელ ფასებზე გამოდის დაახლოებით 1900 დოლარი, რაც არ არის ცოტა თოფში ასეთი უბრალო შესრულებით.

MAG-10 ის წარმოება შეწყდა 1989 წელს და მხოლოდ განსაკუთრებულ ენთუზიასტებს და ექსპერტებს ახსოვთ რომ “იტაკა” უშვებდა ასეთ იარაღებს. ამერიკულმა “რემინგტონმა” გამოისყიდა წარმოების უფლებები და თვითონ უშვებს MAG-10-ის საკუთარ ვარიანტს სახელწოდებით SP-10, რომელიც კონსტრუქციულად იგივე თოფია, რამდენიმე ცვლილებით, რომლებიც მიზნად ისახავდა პირველ რიგში საიმედოობის გაზრდას. ახალი SP-10 იყიდება დაახლოებით 1000 დოლარად, იდეალურ მდგომარეობაში მეორადი MAG-10, 1400-1800 დოლარად, ხოლო ბევრად უფრო იშვიათი “Roadblocker”-ის ფასი შეიძლება მეტიც იყოს. მიზეზი რის გამოც 10 კალიბრის თოფები ჯერ კიდევ იყიდება არის ის, რომ პირველ რიგში გართობის ფაქტორი დიდია, ეკზოტიკურ და გამორჩეულ იარაღს ყოველთვის ყავს თავისი მყიდველი და ასევე არსებობს მოსაზრება, რომ გასროლისას დიდი კალიბრის ლულაში (10 კალიბრის თოფის ლულის დიამეტრი 19.3 – 20.25 მმ-ს შეადგენს) დიდი მოცულობის საფანტის და კარტეჩის დაჯგუფება იძლევა უკეთეს ჩამონაშალს ვიდრე უფრო ვიწრო 12 კალიბრის ლულაში, რაც ხდის 10 კალიბრს სპეციალიზირებულ ინსტრუმენტად იმათთვის ვისთვისაც ასეთი პატარა უპირატესობაც კი არის მნიშვნელოვანი. სწორედ ასეთი ხალხის წყალობით 10 კალიბრი არ კვდება, ხოლო მწარმოებლები აგრძელებენ ამ კალიბრზე იარაღის გამოშვებას.  მაგალითად 10 კალიბრის ნახევრად-ავტომატს ასევე უშვებს “ბრაუნინგი”.

კვირის იარაღი – Lahti L39

Thursday, May 10th, 2018

1qhYj89

30-ანი წლებში ბევრი პატარა და არც ისე პატარა ქვეყნების შეიარაღებული ძალები გატაცებულები იყვნენ ტანკ-საწინააღმდეგო შაშხანებით. მძლავრ კალიბრზე გათვლილი, ხელით გადასატანი შაშხანები ითვლებოდა კარგ და იაფ საშუალებად გამკლავებოდი მოწინააღმდეგის ჯავშანტექნიკასთან, რომელიც იმ დროს მეტ წილად შეიარაღებულები იყვნენ მსუბუქი ტანკებით, რომლებსაც მეტი საერთო ქონდათ დაჯავშნულ ტრაქტორებთან ვიდრე თანამედროვე ტანკებთან. ფინელები წავიდნენ განსხვავებული გზით და ნაცვლად ვაზნისა გამოიყენებს 20მმ-ნი ჭურვები (20×113მმ), ვინაიდან ტესტირებისას ჭურვი გამოდგა უფრო ეფექტური ვიდრე 13.1მმ-ნი ტყვია რომელიც გამოიყენებოდა მეორე პროტოტიპში. იარაღის კონსტრუქტორი გახლდათ აიმო ლახტი, ხოლო იარაღს უშვებდა სახელმწიფო საწარმო Valtion Kivääritehdas (VKT), მომავალში “ვალმეტი”. იარაღი სახელწოდებით L-39, მიღებულ იქნა შეიარაღებაში 1939 წელს. იმავე წელს დაიწყო ზამთრის ომი საბჭოთა კავშირთან. საბრძოლო მოქმედებებმა დაადასტურეს რომ 20მ-ნი ვარიანტი იყო უფრო ეფექტური და თანაც საიმედო იარაღი და ომის დასრულებისას უკვე დაიწყო ახალი ქვემეხის მასობრივი წარმოება. არსებული ინფრომაციით სულ იყო გამოშვებული 2000-მდე ერთეული.

ტექნიკური თვალსაზრისით, Lahti L39 არის ნამდვილი შედევრი შექმნილი ზრუნვით მის საბოლოო მომხმარებლებზე და იდეალურად მორგებული იმ გარემოს სადაც იგეგმებოდა მისი გამოყენება. L39 არის ავტომატური იარაღი, სადაც გადატენვის ციკლისთვის გამოიყენება დენთის აირების ენერგია. იარაღი იკვებება 10 ჭურვიანი მჭიდიდან რომელიც თავსდება იარაღზე ზევიდან, შესაბამისად, როგორც ბრიტანულ “ბრენში”, სამიზნე მოწყობილობები განლაგებულია გვერდიდან (იარაღზე ოპტიკური სამიზნე არასდროს არ ყენდებოდა). მჭიდებზე შესრულებული იყო დარჩენილი ვაზნების რაოდენობის ინდიკატორი. სალაშქრო მდგომარეობაში მჭიდის შახტა იხურებოდა ხუფით.   მასრების ექსტრაქცია ხდება ქვევიდან. უკუცემის მძლავრი იმპულსის დახშობას უზრუნველყოფს მასიური ლულის მუხრუჭი, იარაღის დიდი მასა და ძლიერი დამაბრუნებელი ზამბარა. უკანასკნელი დეტალი იმდენად მძიმეა, რომ იარაღის გადატენვისთის, მასზე განლაგებულია ჯალამბარი (როგორც შუა საუკუნეების არბალტებეზე), რომლის დატრიალებითაც ხდებოდა საკეტის გახსნა. საინტრესო თავისებურებას წარმოადგენს ის, რომ ყოველი გასროლის შემდეგ საკეტი რჩებოდა ღია მდგომარეობაში. ხოლო ტარზე განლაგებულ მცველის კლავიშაზე დაჭერით საკეტი მიდის წინ და აწვდის სავაზნეში ახალ ვაზნას, უფრო სწორედ ჭურვს. ასე იარაღი მზად არის გასროლისთვის. აღნიშნული განხორციელდა იმისთვის, რომ ალბათ მომხდარიყო იარაღის ლულის სწრაფი გაგრილება და ამავე დროს მსროლელს რაც შეიძლება ნაკლები დრო დაეხარჯა ჯალამბართან სამუშაოდ. იარაღი ასევე იყენებდა კომბინირებულ სადგარს, რომელიც ამ იარაღის დამახასიათებელი ნიშანია. სადგარი არის ორნაირი, გათვლილი თოვლის საფარიდან და მყარი ზედაპირიდან სროლისთვის.

მიუხედავად იმისა, რომ იარაღი გამოვიდა მძიმე (50 კგ) ის იყო საიმედო და ზუსტი. მის გათვლა ორი მებრძოლისგან შედგებოდა. ზამთრის ომის დროს მხოლოდ ორი პროტოტიპი იყო მზად გამოყენებისთვის. არსებული ინფომაციით ფინელებმა მოახერხეს ამ პროტოტიპებიდან 4 საბჭოთა ტანკის განადგურება, რამაც დაადასტურა კონცეფციის სისწორე და გზა გაუხსნა მის წარმოებას და შეიარაღებაში მიღებას. მეორე მსოფლიო ომის დროს გამოყენებისას, ცხადია მისი ჯავშანგამტანი თვისებები არ იყო საკმარისი ახალი საბჭოთა ტანკების წინააღმდეგ მაგრამ L-39 გამოუყენებოდა როგორც ანტი-მატერიალური, ჰაერსაწინააღმდეგო და კონტრს-სნაიპერული იარაღი. არსებობს ინფრომაცია რომ L-39 ასევე გამოიყენებოდა, როგორც ტყის ხანძრის გამჩენი იმპროვიზირებული იარაღი, რა დროსაც ხდებოდა მგეზავი, ფოსფორით სავსე ჭურვების გამოყენება, რომლებსაც დიდი კუთხით ისროდნენ მტრის ზურგში (6კმ-მდე მანძილზე)  და აჩენდნენ ასე ცეცხლის კერებს.  

lahti39

მასიური ლულის მუხრუჭი ჯაჭვზე დამაგრებული დამცავი ხუფით, “ციგა-სადგარი”, ზევიდან განლაგებული მსხვილი მჭიდი, ჯალამბარის სახელური და ტყვავის დამცავი “ბალიშები” ეგრევე გამოარჩევენ აიმო ლაჰტის სახელგანთქმულ იარაღს. 

გარდა გადასატანი იარაღის როლისა, Lahti L-39 ასევე გამოიყენებოდა როგორც ჯავშანმანქანის შეიარაღება და ასევე როგორც შეწყვილებული ჰაერ-საწინააღმდეგო სისტემა. ამ როლისთვის იარაღი კომპლექტდებოდა გაზრდილი ტევადობის 15 ჭურვიანი მჭიდებით. გარდა ნახევრად-ავტომატური ვარიანტისა არსებობდა ასევე მოდელი 39/44 რომელიც ჯერებით ისროდა. გარდა ამისა, საიერიშო თვითმფრინავებისგან თავის დასაცავად ხდებოდა კუსტარულად იარაღის გადაკეთება, ისე რომ კლავიშზე დაჭერით ის იწყებდა ღია საკეტიდან ჯერებით სროლას. ასეთი იარაღი დატენილი ჯავშანგამტანი და მგეზავი ჭურვებით მაგრდებოდა ხეებზე და გამოიყენებოდა დაბლა მფრინავი საბჭოთა თვითმფრინავების წინააღმდეგ.

aa3

20 ItK 40 VKT გამოიყენებოდა ფინურ ჯარში 70-ან წლებამდე. 

საინტერესო ფაქტს წარმოადგენს ის, რომ შეიარაღებიდან მოხსნის შემდეგ ეს იარაღები გაიყიდა კერძო პირებზე, მათ შორის საკმაოდ ბევრი იყო იმპორტირებული აშშ-ში სადაც ამ იარაღებიდან დღემდე ისვრიან. დიახ ამერიკაში შესაძლებელია ასეთი ქვემეხების ფლობა, რომლებიც კლასიფიცირდებიან, როგორც “გამანადგურებელი მოწყობილობა” და რეგისტრირდება, როგორც ეგეთი ალკოჰოლის, თამბაქოს და ცეცხლსასროლი იარაღის ბიუროში. ზოგ შტატში აკრძალულია სამოქალაქო პირების მიერ ასეთი მოწყობილობების ფლობა, მაგრამ ბევრ შტატში დასაშვებია.

კვირის იარაღი – Heckler&Koch P7

Wednesday, March 21st, 2018

p71omn

გასული საუკუნის მეორე ნახევარში გერმაული “ხეკლერ&კოხი” იყო დაკავებული ძალიან საინტერესო იარაღების შექმნით. ისინი ექსპერიმენტირებდნენ სხვადასხვა დიზაინებით და ტექნიკური გადაწყვეტილებებით. წარმოებაში გაშვებული უმეტესობა მათი იარაღი დროთა განმავლობაში გამოდიოდა მაგალითად წარმატებული, როგორც პირველი პისტოლეტი პოლიმერის ჩარჩოთი P09, ნაწილი გამოდიოდა არც ისე წარმატებული, როგორც პისტოლეტი VP70, ნაწილი კი დროთა განმავლობაში ხდებოდა უბრალოდ ლეგენდარული, როგორიც მაგალითად  H&K MP-5 ან ამ კვირის ჩვენი იარაღი – 9მმ-ნი ავტომატური პისტოლეტი – PSP/P7M8. მართლაც, რომ დავუფიქრდე მე არ მეგულება სხვა იარაღი, რომელიც თავის კონსტრუქციაში მოიცავდა ამდენ თამამ ტექნიკურ გადაწყვეტილებას და ამავდროულად გახდებოდა კომერციულად წარმატებული. უფრო მეტიც ძალიან ბევრი ავტორიტეტული ექსპერტი თვლის, რომ H&K P7 ყველა დროის ყველაზე საუკეთესო 9მმ-ან პისტოლეტია.

ახალი პისტოლეტი იქმნებოდა გერმანული პოლიციის დაკვეთით და აქიდან მოდის მისი პირველი სახელწოდება – PSP (Polizei Selbstlade Pistole, პოლიციური თვითდამტენი პისტოლეტი). ამ სახელით პისტოლეტი გამოდიოდა ორი წელი, რის შემდეგაც მას დაერქვა P7M8 (M-Magazincapazitat – მჭიდის ტევადობა, ამ შემთხვევაში 8 ვაზნა).   იმისთვის, რომ პისტოლეტი ჩამჯდარიყო მკაცრ მოთხოვნებში, რომლებიც უკავშირდებოდა წონას, გერმანელმა ინჟინერებმა აირჩიეს უჩვეულო ავტომატიკის სქემა, რომელიც იყენებდა დენთის აირების ენერგიას საკეტის დამუხრუჭებისთვის, იმ მომენტამდე სანამ ტყვია დატოვებდა ლულას და წნევა ლულაში დავარდებოდა უსაფრთხო მაჩვენებლებამდე, რის შემდეგაც ხდებოდა საკეტის გახსნა და მასრის ექსტრაქცია. დენთის აირების აღება ხდებოდა ნასვრეტიდან ლულაში, რომელიც პირდაპირ სავაზნის წინ იყო განლაგებული, ხოლო ლულის ქვეშ განლაგებული იყო დგუში რომელსაც დენთის აირები აწვებოდა და არ აძლევდა საკეტს გახსნის საშუალებას. ასეთმა სქემამ გაამარტივა იარაღის კონსტრუქცია და მისი წარმოება (ლულა დაფიქისირებულია ჩარჩოზე და არ მოძრაობს, საკეტი გამოვიდა მსუბუქი და კომპაქტური) ხოლო წონამ მიუხედავად მთლიანად ფოლადის კონსტრუქციისა შეადგინა მხოლოდ 785 გრ. გარდა ამისა P7 ასევე იყო ერთ-ერთი თუ არა ყველაზე პირველი პისტოლეტი ლულის პოლიგონალურ ღარიანი არხით. კიდევ ერთ საინტერესო პისტოლეტის სავაზნის კედლებზე შესრულებული იყო ე.წ. “რეველის ღარები”, რომლებიც უზრუნველყოფდნენ დენთის აირების წნევით მოხვედრას სივრცეში მასრის და სავაზნის კედლებს შორის რაც აადვილებდა ექსტრაქციას.

CCP_P7_PISTONS-900x496

ხეკლერ&კოხის კონკურენტმა „ვალტერმა“ არც ისე დიდიხნის წინ გამოიყენა ანალოგიური ავტომატიკის სქემა თავის უახლეს CCP-ში

ამით უჩვეულო და ინოვააციური გადაწყვეტილებების სია არ მთავრდება. P7-ს გააჩნდა უჩვეულო დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი, რომელიც პირველად დააპატენტა ვინმე ალან ვუდროფმა, ჩიკაგოში 1918 წელს. იმისთვის, რომ პისტოლეტიდან განახორციელოთ გასროლა უნდა შეკუმშოთ მისი ტარი, ტარის მოძრავი წინა ნაწილი შეიწევა უკან და ნაწილობრივ შეაყენებს საბრძოლო ზამბარას, ხოლო სასხლეტზე დაჭერა გაათავისუფლებს დამრტყმელს და მოხდება გასროლა. თავისებურება ამ სისტემის ის არის, რომ ტარის შეკუმშვისთვის საჭიროა 6-7 კილოგრამის ტოლი ძალის დატანება, მაგრამ როგორც კი ტარი ბოლომდე შეიკუმშება საჭიროა მხოლოდ 500 გრამის ტოლი ძალა, რომ იარაღი ნახევრად შეყენებულ მდგომარეობაში გეჭიროთ ხელში. ხელს გაუშვებთ თუ არა იარაღი ისევ დაბრუნდება უსაფრთხო მდგომარეობაში. თუ საკეტი დაფიქსირებულია ღია მდგომარეობაში, სახელურის შეკუმშვა გამოიწვევს მის გათავისუფლებას და დაკეტვას.  ასე რომ გამოდის, რომ თქვენ გაქვთ იარაღი მშვენიერი ერთმაგი მოქმედების სასხლეტით, რომლის შეყენებისთვის (საბრძოლო მდგომარეობაში მოყვანისთვის) საკმარისია ის ხელში აიღოთ და ხელი მოუჭიროთ, ხოლო თუ ხელს აუშვებთ იარაღი ავტომატურად ბრუნდება უსაფრთხო მდგომარეობაში. თუ სტრესში აგერიათ თანმიმდევრობა, პრობლემა არ არის. ჯერ სასხლეტს რომ დააჭიროთ და მერე შეკუმშოთ ტარი, გასროლა მაინც მოხდება (თუ სასხლეტზე თითის დაჭერას განაგრძობთ).  რაიმე სხვა უსაფრთხოების ფუნქცია (მექანიკური მცველი) პისტოლეტს არ გააჩნია და არც ჭირდება. ჰეკლერ&კოხის მარკეტოლოგები ხაზს უსვავდნენ, რომ ახალ პისტოლეტს უნიკალური დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმით არ ჭირდებოდა მექანიკური მცველი იმისთვის რომ ყოფილიყო აბსოლუტურად უსაფრთხო ვაზნით სავაზნეში.

P7_Stripped_Right-730x521

მიუხედავად იმისა, რომ პისტოლეტის მექანიზმი სირთულით საათის მექანიზმს წააგავს, ის გამოდგა მუშა და საიმედო. მასად აიუბი თავის წიგნში აღწერს ტესტირებას, რომლის მიხედვითაც 80-ან წლებში ის თავის კურსებზე იყენებდა P07-ს, რომელმაც წმენდის გარეშე სხვადასხვა სტუდენტის ხელში გაისროლა 10 000 ვაზნა დაბრკოლების გარეშე.

მჭიდის საკეტელა P7-ზე განლაგებულია ტარის ძირში, როგორც მიღებული იყო იმ დროს ევროპულ პისტოლეტებზე, მაგრამ აქაც გერმანელებმა ნახეს ადგილი ინოვაციისთვის და იმისთვის, რომ მჭიდი გაათავისუფლოთ საკეტელა უნდა გაწიოთ არა უკან, როგორც მაგალითად “მაკაროვში”, არამედ მიწიოთ წინ, რაც უფრო მოსახერხებელი და სწრაფია. მოგვიანებით საკეტელა „ჩაიმალა“ ტარის შიგნით, რომ არ მომხდარიყო მჭიდის შემთხვევითი გათავისუფლება.

პისტოლეტის დაშლა ძალიან ადვილია. იმისთვის რომ მოხსნათ მას საკეტი საკმარისია დააჭიროთ პატარა ღილაკს ჩარჩოს უკანა მარცხენა ნაწილში, ოდნავ გამოწიოთ საკეტი უკან და ზევით. იარაღი მზად არის წმენდისთვის. ანალოგიური გადაწყვეტილება მე შემხვედრია გერმანული Ortgis-ის სისტემის პისტოლეტზე, რომელიც გამოვიდა 1919 წელს.

1976 წლიდან 1981 წლამდე ხეკლერ&კოხი დაკავებული იყო გერმანული პოლიციისთვის  ახალი პისტოლეტის მიწოდებით და ის სამოქალაქო ბაზარზე არ იყიდებოდა.  1986 წელს პისტოლეტით დაინტერესდნენ აშშ-ში, კონკრეტულად ნიუ ჯერსის პოლიციის დეპარტამენტმა ისურვა პისტოლეტის შეძენა, მაგრამ იმ პირობით რომ მჭიდის საკეტელას ნაცვლად, გამოყენებული იქნებოდა ტრადიციულ ადგილას განლაგებული ღილაკი. ვინაიდან ტარის მოძრავი წინა ნაწილის გამო ღილაკის განლაგება იყო შეუძლებელი, ჰეკლერ7კოხში გადაწყვიტეს ორმხრივი ბერკეტის მაგვარი ნაწილის ინტეგრირება კონსტრუქციაში. ასე გაჩნდა ხეკლერ&კოხის საფირმო სპეციფიური საკეტის ღილაკი თუ ბერკეტი, რომელიც შემდგომ გამოყენებულ იქნა ბევრ სხვა ამ კომპანიის პისტოლეტში.

PSP იყენებდა ერთ რიგიან 8 ვაზნიან მჭიდს, მოგვიანებით გაჩნდა მოდელი P7M13 13 ვაზნიანი ორ რიგიანი  მჭიდით. ასევე გამოვიდა მოდელი გათვლილი ძლიერ .40S&W-ზე, რომელიც მაინცდამაინც არ გახდა პოპულარული რიგი მიზეზების გამო, რომელთა დასახელება ცდება ამ სტატიის ფორმატს.  სხვა გაუმჯობესებებს რაც შეეხება, გამომდინარე იქიდან, რომ პისტოლეტის ქვედა ნაწილი ხურდებოდა ინტენსიური ცეცხლის წარმოების დროს, ჩარჩოს დაემატა პლასტმასის დამცავი ფარი, რომელიც იცავდა ხელს სიცხისგან. გამომდინარე იქიდან, რომ პისტოლეტი იყენებდა ფიქსირებულ ლულას, ადვილად იყო შესაძლებელი ამ პისტოლეტის ადაპტაცია სხვადასხვა კალიბრებზე. მოდელი P7K3, პისტოლეტი მარტივი,  თავისუფალი საკეტით გამოდიოდა ქარხნულად სამ  კალიბრზე 9mm Kurz (.380), 7.65mm (.32) და .22 LR და მსროლელს შეეძლო საკუთარი ძალებით პისტოლეტის კონვერტაცია.

მთლიანობაში P7M8 გამოვიდა, კომპაქტური, მსუბუქი, გამძლე, ზუსტი მაგრამ საკმაოდ ძვირი (ამდენი კვლევა-განვითარებისთვის საჭირო იყო ბევრი ფული). გარდა ამისა პისტოლეტი გამოირჩეოდა მშვენიერი სროლისუნარიანობით. ამას განაპირობებდა დაბალი ლულის ღერძი, ოპტიმალური ტარის კუთხე (110 გრადუსი), დაბალი უკუცემა, კარგი ერგონომიკა, კარგი სასხლეტი და უჩვეულოდ (იმ პერიოდისთვის) დიდი და შესაბამისად კარგად ხილვადი სამიზნე მოწყობილობები. ორ რიგიანი P7M13 ასევე იყო პოპულარული, თუმცა  უფრო სქელი ტარის გამო ისეთი სამაგალითო ერგონომიკით არ გამოირჩეოდა.

პისტოლეტი გამოდიოდა არც მეტი არც ნაკლები  32 წელი, 1976 წლიდან 2008 წლამდე და 19 ქვეყანაში იქნა მიღებული ჯარის და პოლიციის შეიარაღებაში. 90-ან წლებში ამ პისტოლეტების გარკვეული რაოდენობა საქართველოშიც იყო შემოტანილი და გაიყიდა სამოქალაქო ბაზარზე.

p7okob

2016 წელს გერმანიაში, ოქტობერფესტზე გადაღებული კადრები, რომლებიც ადასტურებენ რომ P7 ისევ მსახურობს გერმანულ პოლიციაში.

კვირის იარაღი – P-35 “Hi-Power”

Friday, February 9th, 2018

EDMONTON, ALTA.: AUGUST 19, 2010 -- in Edmonton on August 19, 2010. (Ryan Jackson / Edmonton Journal).

წელს „ბრაუნინგმა“ ზედმეტი ხმაურის გარეშე, თავის ვებ-გვერდზე მიაწერა „ჰაი პაუერის“ პისტოლეტს – „ამოღებულია წარმოებიდან“ და ამით აუწყა ყველას, რომ ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული და ცნობადი პისტოლეტის წარმოება შეწყვიტა. P-35 იგივე „ჰაი პაუერი“ 1935 წლიდან გამოდიოდა და იყო პირველი დიდი ტევადობის საბრძოლო 9მმ-ნი პისტოლეტი, რომელიც თავისი მაღალი საბრძოლო თვისებების გამო, მიღებულ იქნა შეიარაღებაში 90-ზე მეტ ქვეყანაში.

პისტოლეტი გამოირჩევა მარტივი მოწყობილობით და შედარებით მოკრძალებული გაბარიტებით, რითიც გამოჩენისთანავე განსხვავდებოდა ყველა სხვა ანალოგიური დანიშნულების იარაღებისგან. მიუხედავად იმისა, რომ პისტოლეტის სტანდარტული ორ რიგიანი  მჭიდის ტევადობა შეადგენს 13 ვაზნას, პისტოლეტი მაინც ძალიან თხელია. მიზეზი ამისა არის მისი კონსტრუქციული თავისებურება, საწევი, რომელიც გადაცემს სასხლეტის მოძრაობას განლაგებულია არა ჩარჩოში, არამედ პისტოლეტის საკეტში, როგორც ერთგვარი მხარიხე. ამის წყალობით პისტოლეტის ჩარჩო ძალიან თხელი გამოვიდა. დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი ერთმაგი მოქმედების არის, რის გამოც კონსტრუქცია ასევე ძალიან მარტივია.

პისტოლეტი იყენებს ჯონ ბრაუნინგის ჩაკეტვის სქემას მაგრამ ამჯერად საკიდის გარეშე, როგორც M1911-ში. უკვე შემდგომ გაჩნდება კიდევ უფრო დაწვეწილი  და ტექნოლოგიური ე.წ. „მოდიფიცირებული ბრაუნინგის სქემა“, სადაც ამჯერად  ლულის დაწევა მოხდება არა ჩარჩოში გაყრილი ღერძით და სავაზნის ქვეშ განლაგებული „ყურწით“ არამედ ლულაზე განლაგებული დიდი ზომის შვერილებით და ჩარჩოში განლაგებული მასიური ჩამკეტი ბლოკით. აღნიშნული სქემა იმდენად გამძლე გამოდგა, რომ დღემდე გამოიყენება ავტომატური პისტოლეტების აბსოლუტურ უმეტესობაში.

პისტოლეტი, როგორც ეს მიღებული იყო იმ დროს, მთლიანად ფოლადისგან არის შესრულებული და მისი წარმოების პერიოდში, სამჯერ განიცადა მცირე მოდერნიზაცია და შესაბამისად არსებობს სამი მისი თაობა. მიუხედავად მცირე ცვლილებებისა, მისი ძირითადი ნაწილების მოწყობილობა და კონსტრუქცია პრაქტიკულად არ შეცვლილა, რაც მეტყველებს იმაზე თუ რამდენად სრულყოფილად შეასრულეს კონსტრუქტორებმა მათზე დაკისრებული დავალება.

რაც შეეხება კოსნტრუქტორებს, უნდა აღვნიშნო, რომ მე წავიკითხე რამდენიმე სტატია, რომელიც იუწყებოდა „ჰაი პაუერის“ წარმოების შეწყვეტაზე და ყველგან ახსენეს მხოლოდ გენიალური ჯონ მოზეს ბრაუნინგი, რომელიც უდაოდ იმსახურებს ქებას, მაგრამ „ჰაი პაუერის“ წარამტება არის “FN”-ის სხვა კონსტრუქტორის დამსახურება, ბელგიელი დიდიე სევის, რომელმაც აქცია ბრაუნინგის თავდაპირველი პროტოტიპი ისეთ პისტოლეტად, რომელსაც ჩვენ ვიცნობთ დღეს.  სამწუხაროდ დიდიე სევის სახელი არც ერთ სტატიაში მე არ შემხვდა, არა და მისი როლი „ჰაი პაუერის“ შექმნაში არის ძალიან დიდი.

hpprot

ბრაუნინგის მიერ შექმნილი „ჰაი პაუერის“ პროტოტიპი.

ბრაუნინგის მიერ შექმნილი პისტოლეტი, რომელიც დახვეწა სევიმ, იყო დიდი ტევადობის პისტოლეტი შიდა დამრტყმელით. საოცარია, რომუკვე გასული საუკუნის 20-ან წლებში ბრაუნინგს ესმოდა, როგორი უნდა ყოფილიყო მომავლის პისტოლეტი.

ბუნებრივია ბევრს გაგიჩნდებათ კითხვა, რატომ შეწყდა ამ პისტოლეტის წარმოება თუ ის ასეთი კარგია? ამის ბევრი მიზეზი არსებობს, პირველ რიგში ძნელია აიძულო მყდველს გადაიხადოს 1000 დოლარი პისტოლეტში ფოლადის ჩარჩოთი და ერთმაგი მოქმედების დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმით, სწორედ ამდენი ღირს ის ევროპაში და ამერიკაში. გარდა ამისა,  „ჰაი პაუერს“ ისევე, როგორც ნებისმიერ სხვა პისტოლეტს ქონდა გარკვეული ნაკლოვანებები. ზოგს არ მოწონდა მჭიდის მცველი (მოხსნილი მჭიდით პისტოლეტი არ გაისვრის), მცველის განლაგება და მისი ზომები. გარდა ამისა 30-ან წლებში გამოშვებული მისი „თხელი“ და მსუბუქი კონსტრუქცია ცუდად იტანდა თანამედროვე „ცხელ“ 9მმ-ან მუხტებს. მიუხედავად იმისა, რომ ერთმაგი მოქმედების დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი წესით ქარხნულ კონფიგურაციაშიც უნდა იყოს კარგი და ადვილად კეთდებოდეს საასპარეზო სასხლეტად, გამოყენებული სქემის გამო, საკეტში განლაგებული მხარიხეთი, სასხლეტი არის საკმაოდ მძიმე, ხოლო მისი დაყვანის/გაუმჯობესების საიდუმლოება ცნობილია, თუნდაც ამერიკაში, მხოლოდ თითებზე ჩამოსათვლელი ძველი სკოლის ოსტატებისთვის.  ტარის და ჩახმახის ფორმა ისეთია, რომ მსროლელი დიდი ხელებით მიიღებს ტიპიურ „ჰაი პაუერის“ ნაკბენს, როდესაც კანის ნაკეცი მოხვდება ჩარჩოსა და შეყენებულ ჩახმახს შორის. ასე, რომ ბუნებრივია, რომ ამდენი წლის შემდეგ, „ჰაი პაუერმა“ დაუთმო პოზიციები, უფრო ერგონომიულ, გამძლე პისტოლეტებს.

აღსანიშნავია, ისიც.რომ ქარხანა ლიეჟში (სადაც სამუშაო ადგილზე გარდაიცვალა ჯონ ბრაუნინგი) დაიხურა ჯერ კიდევ 2015 წელს. მიუხედავად ამისა „ბრაუნინგს“ დაჭირდა ორი წელი რომ ამოეყიდა დარჩენილი „ჰაი პაუერის“ პისტოლეტები. ეს ნათლად მეტყველებს, რომ, ინტერესი ამ პისტოლეტის მიმართ მკვეთრად შემცირებულია. „ბრაუნინგმა“ ცადა „ჰაი პაუერის“ გაუმჯობესება, მის ბაზაზე შექმნილი პისტოლეტებით, უფრო უკეთესი ერგონომიკით, ორმაგი მოქმედების სამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმით, მაგრამ არც ერთი მათგანი ახლოსაც ვერ მივიდა „ჰაი პაუერთან“ პოპულარობით და გაყიდული პისტოლეტების რაოდენობით. „ჰაი პაუერი“-ის კონსტრუქცია საფუძვლად ჩაედო უამრავ სხვა პისტოლეტს (СZ 75, Arcus 98). მის კლონებს ასევე ძალიან ბევრი ქვეყანა უშვებს. ასე, რომ ახლო მომავალში “ჰაი პაუერი” და მისი კლონები არსად არ გაქრება. თუ ვინმეს გაქვთ ეს პისტოლეტი, მოუფრთხილდით მას და ნუ იჩქარებთ მის გაყიდვას, იმიტომ, რომ მისმა ფასმა ავტომატურად უკვე მოიმატა.  ასეა თუ ისე ბრაუნინგის და სევის ამ ქმნილებამ დაიკავა თავისი ადგილი ცეცხლსასროლი იარაღის ისტორიაში.

Pic-19

დიდიე სევი თავის მეორე, არანაკლებ ცნობილი ქმნილების ნახაზთან ერთად

კვირის იარაღი “The Dissipator

Tuesday, November 21st, 2017

AR-15 არის, როგორც მოგეხსენებათ ჩვენი სპეციალიზაცია და ამ სისტემის იარაღს ჩვენ ძალიან კარგად ვიცნობთ და ბევრი სტატიაც გვაქვს დაწერილი. ამჯერად კვირის იარაღი ასევე AR-15 ტიპის იარაღია, უბრალოდ საკმაოდ ორიგინალურ კონფიგურაციაში. ასეთი კონფიგურაციის იარაღები ცნობილია შეკრებითი სახელით „Dissipator“ („დისიპეიტორი“) რაც ქართულად ითარგმნება, როგორც გამტვერავი ან გამფანტავი. პირველი „დისიპეიტორი“ თავდაპირველად წარმოადგენდა სტანდარტულ შაშხანას, 12 ინჩიანი დენთის აირების სისტემით მაგრამ 20 ინჩიანი ლულა მოკლდებოდა 16/15 ინჩამდე.  პირველად ასეთი იარაღები დაფიქსირდა ვიეტნმაში 60-ან წლებში. ეს იყო კოლტის მოდელი 605 (პრაქტიკულად კოლტის პირველი მცდელობა ამ სისტემის კარაბინის გამოშვების) და ასევე კუსტარულად გადაკეთებული სტანდარტული M16-ები. ბუნებრივია ლულების დამოკლება ასეთ იარაღზე ხდებოდა მათი გადაჭრით წინა სამიზნე მოწყობილობის ბაზის წინ. აღნიშნული კეთდებოდა იმისთვის, რომ მიღებულიყო უფრო კომპაქტური იარაღი, ახლო მანძილებზე ბრძოლებში გამოსაყენებლად. რა თქმა უნდა ასეთი გადაკეთებები მასიურ ხასიათს არ ატარებდა, ვინაიდან ეს ითვლებოდა სახელმწიფო საკუთრებაში მყოფი ქონების დაზიანებად და გარდა ამისა, გამომდინარე იქიდან რომ ტყვია დენთის აირების ნასვრეტის გავლის შემდეგ მალევე ტოვებდა ლულას, ეს ცვლიდა წნევის მაჩვენებლებს და იარაღი უბრალოდ ვერ იღებდა საჭირო წნევას საჭირო დროის განმავლობაში, რაც ნეგატიურად აისახებოდა მის საიმედოობაზე.

605-22-713x401

Colt 605

უკვე შემდგომ ამერიკულმა „ბუშმასტერმა“ გამოუშვა იგივე კონფიგურაციის იარაღი განკუთვნილი სამოქალაქო ბაზრისთვის, მაგრამ ამჯერად შესრულება იყო განსხვავებული, სტანდარტული სიგრძის სქელი ტიბჟირის ქვეშ იმალებოდა მოკლე 7 ინჩიანი დენთის აირების სისტემა და მის წინ იყო განლაგებული დამატებით სტანდარტული სამიზნე მოწყობილობის ბაზა, რომელიც ამჯერად აღარ ასრულებდა დენთის აირების ბლოკის ფუნქციას და მხოლოდ  ასრულებდა ბაზის ფუნქციას წინა სამიზნე მოწყობილობისთვის.

 Spikes-GMP

ასე გამოიყურება “ბუშმასტერ დისიპეიტორის“ დენთის აირების სისტემა ამჯერად Spike-ის შესრულებით.

ბუნებრივია ჩნდება კითხვა რა უპირატესობებს სთავაზობს ასეთი კონფიგურაცია მსროლელს. რა თქმა უნდა ეს არის მცირედით მაგრამ ამინც შემცირებული იარაღის მასა და სამიზნე ხაზის სიგრძის შენარჩუნება მიუხედავად უფრო მოკლე ლულისა. ბუშმასტერმა თავის იარაღი გამოუშვა 90-ნი წლების დასაწყისში, მაშინ ოპტიკური სამიზნეები ისე ფართოდ არ იყო გავრცელებული და შესაბამისად გრძელი სამიზნე ხაზი ნიშნავდა უფრო მეტ თანდაყოლილ სიზუსტეს რკინის სამიზნე მოწყობილობების გამოყენების შემთხვევაში. გარდა ამისა ბუშმასტერის „დისიპეიტორები“ იყენებდნენ სქელკედლიან ლულას, სქელ ტიბჟირს მასიური სიცხისგან დამცავი ფარებით რაც ეფექტურად „ფანტავდა“ სიცხეს და ერთ-ერთი ვერსიით ამ თვისებამ განაპირობა სახელწოდების არჩევაც. შემცირებულ მასას რაც შეეხება აღნიშნული აქტუალურია მხოლოდ ნამდვილი „დისიპეიტორებისთვის“ რომლებიც იყენებდნენ ერთ დენთის აირების ბლოკს. კიდევ ერთი უპირატესობა იყო გრძელი ტიბჟირი რომელიც უფრო მოსახერხებელი იყო და ასევე ქონდა მეტი ადგილი სხვადასხვა მოწყობილობების დასაყენებლად.

„დისიპეიტორები“ ორიგინალურ კონფიგურაციაში (ერთი დენთის აირების ბლოკით) დღემდე გამოდის და საიმედოობის პრობლემა მოგვარებულია დენთის აირების ნასვრეტის დიამეტრის გაზრდით. მიუხედავათ ამისა, მომხმარებლების აზრით უკუცემის იმპულსი ასეთ კონფიგურაციაში მაინც გაცილებით ნაკლებია ვიდრე 7 ინჩიანი, კარაბინის სიგრძის დენთის აირების სისტემის გამოყენების შემთხვევაში. ასევე შემცირებულია მოძრავი ნაწილების სიჩქარე რაც დადებითად აისახება იარაღის რესურსზე. მცირე უკუცემის იმპულსის გამო, ასეთი კონფოგურაციის იარაღები გვხვდება სპორტსმენი მსროლელების ხელებში და ეს იარაღების წარმოადგენენ მაღალი კალსის სპეციალიზირებული სპორტული იარაღების ნიმუშებს. როგორც ჩანს „დისიპეიტორებს“ კვლავ ყავს თავისი მოყვარულები და დღემდე ამ კონფიგურაციის იარაღებს უშვებენ მაგალითად იგივე Bushmaster, ასევე Del-Ton, Windham Weaponry, PSA და ასე შემდეგ. კიდე უფრო მეტი კომპანია უშვებს “დისიპეიტორის” კონფოგურაციის ლულებს, რაც ნიშნავს რომ სურვილის შემთხვევაში შესაძლებელია ასეთი იარაღის საკუთარი ძალებით აწყობა.

moderndiss

თანამედროვე “დისიპეიტორი”

კვირის იარაღი – Ruger AC-556

Monday, October 23rd, 2017

RugerAC

ამჯერად კვირის იარაღი არის Ruger AC-556, ამავე კომპანიის პოპულარული შაშხანის .223 კალიბრის Mini-14-ის „გასამხედორებული“ ვერსია. მიუხედავად იმისა, რომ 70-ნი წლების ბოლოსკენ, როგორც იქნა M14-ზე დაფუძნებული Mini-14 საკმარისად დაიხვეწა, გახდა საიმედო და გამძლე იარაღი და ასევე მისი ნაკლებად მილიტარისტული იერსახის გამო მოწონებულ იქნა სხვადასხვა პოლიციური სამსახურების მიერ, ბილ რუგერს მაინც არ ტოვებდა იდეა გაეხადა მისი კარაბინი ჭეშმარიტი სამხედრო საბრძოლო იარაღი. სწორედ ამისთვის 80-ნი წლების დასაწყისში რუგერმა გამოუშვა „საბრძოლო“ „მინი-14“ სახელად AC-556 (AC, Automatic Carbine, ავტომატური კარაბინი). ახალ იარაღს გააჩნდა მთელი რიგი ცვლილებების, რისი წყალობითაც სამოქალაქო კარაბინი ბილ რუგერის ჩანაფიქრით უნდა გამხდარიყო საბრძოლო იარაღი. ოდნავ შეცვლილი ფორმის რესივერში განლაგებული იყო დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი, რომელიც უზრუნველყოფდა, ერთჯერად, უწყვეტი ჯერით და ფიქსირებული ჯერებით სროლის საშუალებას. საინტერესო თავისებურება ის იყო, რომ ფიქსირებული სამ გასროლიანი ჯერებით სროლისას თუ მსროლელმა თითი მოაცილა სასხლეტს სანამ ჯერი დასრულდებოდა და ამით გაწყვიტა ციკლი და ისროლა ორი გასროლა, სასხლეტზე მომდევნო დაჭერას მოყვებოდა მხოლოდ ერთი „დარჩენილი“ გასროლა. ჯერებით სროლის ტემპი შეადგენდა დაახლოებით 700 გასროლას წუთში.

switch ruger

უკანა სამიზნესთან განლაგებული სროლის რეჟიმის სელექტორი ზედ განლაგებული ღილაკით რომელსაც უნდა დააჭიროთ რომ შეძლოთ სელექტორის გადართვა.

18.5 ინჩიან ლულაზე განლაგდა ბჯენი ხიშტის გამოყენების უზრუნველსაყოფად, უფრო მოკლე 13 ინჩიან ვარიანტზე ხიშტის სამაგრი აღარ იყო გათვალისიწნებული. სამხედრო ტიპის ლულის ალმქრობი უზრუნველყოფდა ასევე ლულაზე წამოსაცმელი ყუმბარების გამოყენებას. მთლიანობაშიც, კონსტრუქციაც იყო გაძლიერებული, მაგალითად დგუშის ღერძი გასქელდა და ასე შემდეგ. ეს ყველაფერი იმისთვის, რომ იარაღს გაეძლო ჯარში ექსპლუატაცია. ამასთანავე ახალმა შაშხანამ შეინარჩუნა სამოქალაქო კარაბინისთვის დამახასიათებელი შედარებით კომპაქტური ზომები და პატარა წონა რომელიც შეადგენს 2.8 კგ-ს. ასვე შენარჩუნებული იყო დაახლოებით დეტალების 90% თავსებადობა „მინის“ სამოქალაქო ვარიანტთან.

AC556

AC556 დასაკეცი ლითონის დუგლუგით და 13 ინჩიანი ლულით დაკეცილ მდგომარეობაში

იარაღი გამოდიოდა ორ ძირითად კონფოგურაციაში ხის კონდახით და დასაკეცი ლითონის დუგლუგით, რომელიც გვერდიდან იკეცებოდა. უკანასკნელ ვარიანტს ასევე გააჩნდა პისტოლეტის ტიპის სახელური. ლულის სიგრძე იყო 13 და 18.5 ინჩი. მოსახსნელი მჭიდი იტევდა 30 ვაზნას. ასევე ხელმისაწვდომი იყო ვარიანტები შესრულებული უჟანგავი ფოლადის გამოყენებით.

მთლიანობაში იარაღი გამოვიდა კარგი და იყიდებოდა საკმარისი რაოდენობით რომ მისი გამოშვება გაგრძელებულიყო 1999 წლამდე. აქიდან ყველაზე მსხვილი შეკვეთა მოვიდა საფრანგეთიდან 2500 ერთეულზე, მაგრამ ბილ რუგერის ოცნება AC-556 გამხდარიყო ჭეშმარიტი საბრძოლო შაშხანა მაინც არ აღსრულდა. AC-556 უბრალოდ გაჩნდა ძალიან გვიან და ვერ უწევდა კონკურენციას ინოვაციურ და ტექნოლოგიურ AR-15-ს. გარდა ამისა კონსტრუქცია მთლად ბოლომდე დახვეწილი არ იყო, მაგალითად AC-556-ს კონსტრუქციაში შედიოდა ადვილად დაზიანებადი და დაკარგვადი არასწორი აწყობისას პატარა დეტალი, გადაბმა, გარეთ განლაგებული სროლის რეჟიმების სელექტორსა და იმ დეტალს შორის რომელიც უზრუნველყოფდა რეჟიმის შეცვლას უშუალოდ დამრტყმელ-სასხლეტ მექანიზმში. მოგეხსენებათ თუ იარაღში არის რამე რაც შეიძლება დაზიანდეს არასწორი აწყობსას (იარაღის აწყობისას სელექტორი უნდა იყოს ერთჯერად რეჟიმზე დაყენებული) ან დაიკარგოს ის ჯარში გარანტირებულად და ხშირად დაიკარგება და დაზიანდება. ასევე შედარებით თხელი პროფილის ლულა ადვილად ხურდებოდა ინტენსიური ცეცხლის წარმოების დროს. არც ოპტიკის დაყენება არ იყო ისეთი ადვილი, როგორც AR-15-ზე. რესივერის კონსტრუქციიდან გამომდინარე (გახსნილი ზევიდან) მაყუჩის გამოყენებისას მსროლელს სახეში ხვდება დენთის აირების და დენთის წვის პროდუქტების ნარჩენები.

5e20d47414589ae88b98fad6fd87741d

AC556 პოპულარობის მიზეზი იყო არა მისი სამხედრო კარიერა არამედ მონაწილეობა იმ დროს ძალიან პოპულარულ სერილაში A-team, რომელიც ეკრანებზე გავიდა 1983 წელს. სერიალში გამოყენებული იყო მოდელი AC556K დამზადებული უჟანგავი ფოლადის გამოყენებით.

ამ ბოლო დროს ინტერესი AC-556-ის მიმართ აშშ-ში გაიზარდა გამომდინარე იქიდან, რომ ეს არის ლეგალური ავტომატური იარაღი, რომლის შეძენა შესაძლებელია უბრალო მოქალაქისთვის, შესაბამისი ნებართვის მიღების შემდეგ და შედარებით სხვა ანალოგიური კლასის და კალიბრის (ლეგალური ჯერებით მსროლელი) იარაღებთან ის ღირს ბევრად ნაკლები. ასე, რომ ამ იარაღს ყავს ვიწრო მაგრამ ლოიალური მოყვარულების და ფანატების წრე. იმის გათალისწინებით, რომ რუგერმა 2009 წლიდან შეწყვიტა ამ იარაღის დეტალების გაყიდვა და მათი შეკეთება АС-556 ნელ-ნელა გადავა საკოლექციო იარაღის კატეგორიაში. ამჯერად აუთენტური AC-556-ის ფასი 10 000 დოლარის ფარგლებში მერყეობს. ასეთი ფასი განპირობებულია იმით, რომ სამოქალაქო ბრუნბვაში შედარებით ცოტა იარაღია ჯერებით სროლის საშუალებით მას მერე რაც 1986 წელს აიკრძალა სამოქალაქო ჯერბეით მსროლელი იარაღების პირველადი რეგისტრაცია და ბრუნვაში დარჩა მხოლოდ ის იარაღები, რომლებიც დარეგისტრირდა აკრძალვამდე.

კვირის იარაღი – Remington Nylon 66

Thursday, September 14th, 2017

18036722_2

1959 წელს აშშ-ში ალიასკა იქნა აღიარებული 49-ე შტატად, კუბა გახდა კომუნისტური, ხოლო ეკრანებზე გამოვიდა მათ შორის საქართველოში ძალზედ პოპულარული კლასიკური ფილმი „ჯაზში მხოლოდ ქალიშვილებია“. ამავე წელს “რემინგტონმა” დაიწყო მცირეკალიბრიანი ავტომატური შაშხანის გაყიდვები უცნაური სახელით „ნეილონ 66“. სახელის ასეთი არჩევანი განპირობებული იყო იმით, რომ ეს იარაღი იყენებდა ალბათ პირველად, პლასტმასისგან დამზადებულ კონდახს. ნეილონი არის შეკრებითი დასახელება სინთეტიკური მასალების, რომელსაც 1935 წლიდან ამზადებდა მსოფლიოში ცნობილი კომპანია DuPont და „რემინგტონმა“  გადაწყვიტა სწორედ ასე შეარქვას თავისი ახალი იარაღი, როდესაც სახელის თავდაპირევლი ვარიანტი „Bearcat” „მიითვისა“ „რუგერმა“, რომელმაც ეს სახელი თავის რევოლვერს დაარქვა. როგორც უკვე გიამბეთ „რემინგტონის“ „ნეილონ 66“ არის ალბათ მსოფლიოში ერთ-ერთი პირველი შაშხანა პლასტმასის კონდახით. გაცილებით ნაკლებად ცნობილი ფაქტი ის არის, რომ „ნეილონ 66“-ის რესივერიც იყო დამზადებული პალსტმასისგან, რაც იმ დროისთვის იყო საკმაოდ გაბედული გადაწყვეტილება. ამიტომ პლასტმასის რესივერს გადაკრული ქონდა ზევიდან მეტალის თხელი გარსაცმი, რომელიც აძლევდა იარაღს უფრო ტრადიციულ იერსახეს.  „რემინგოტნის“ მიერ გამოყენებული ნეილონის მარკა კომერციული დასახელებით  Zytel 101 იყო შექმნილი რეკორდულად მოკლე ვადებში (4 თვე) და სპეციალურად ამ იარაღისთვის. პირველი სარეკლამო პროსპექტები ასახელებდნენ „ნეილონ 66“-ს, როგორც მომავლის იარაღს და ხაზს უსვავდნენ პლასტმასის გამოყენების დადებით მხარეებს, რომლებიც დღეს უკვე ყველასთვის ცნობილია. პლასტმასა კარგად უძლებს დარტყმებს, არის თბილი, არ იწოვს ნესტს და პრაქტიკულად ნეიტრალურია ყველა სამწენდი საშუალებების და ზეთების მიმართ. კარაბინის ინსტრუქციის თანახმად იარაღის დაზეთვაც კი საჭირო არ იყო, ვინაიდან პლასტმასა ქმნიდა მინიმალურ წინაღობას საკეტის შიგნით მოძრაობისას. განსაკუთრებით უნდა აღინიშნოს, რომ „რემინგტონი“ ცდიდა და ამოწმებდა ახალ იარაღს თითქმის 4 წელი, სანამ მას გაყიდვაში გაუშვებდა. ეს წარმოუდგენლად გრძელი პერიოდია, დღეს როდესაც მწარმოებლები რეგულარულად იჭრებიან ნედლი და ხარვეზებიანი იარაღის ნაადრევად გაყიდვაში გაშვებით. რა თქმა უნდა ასეთი სიფრთხილე განპირობებული იყო იმით, რომ ისედაც არატრადიციული იარაღის გაშვება გაყიდვაში იყო საკმაოდ დიდი რისკი, ამიტომ „რემინგტონში“ უნდა დარწმუნებულიყვნენ, რომ იარაღს ექნებოდა საუკეთესო მახასიათებლები და მართლაც ამ შრომის საბოლოო შედეგი გამოვიდა ძალიან კარგი. იარაღი გამოვიდა მსუბუქი, ის იწონიდა მხოლოდ 1.8 კგ-ს, ითხოვდა მინიმალურ დეტალების მორგებას საბოლოო აწყობის დროს, დეტალების უმეტესობა იყო ნაშტამპი.  გარდა ამისა ახალი კარაბინი გამოდგა ზე-საიმედო.  ერთი ტესტირებისას „რემინგტონში“, ერთმა კარაბინმა ისროლა 75 000 ვაზნა ხოლო დაბრკოლებების წილმა შეადგინა სასაცილო 0.005%.  და ეს იყო მხოლოდ ერთი ტესტი იმ მრავალისგან, რომელიც 4 წლის განმავლობაში ჩატარდა, სანამ „რემინგტონში“ დარწმუნდნენ, რომ იარაღი მზად იყო და შეიძლებოდა მისი გაყიდვების დაწყება. ასეთი რამე დღეს წარმოუდგენლად გვეჩვენება იმის, ფონზე რომ აშშ-ის შტატების არმია მზად არის დახარჯოს ათობით მილიონი დოლარი პისტოლეტზე, რომელიც არც გამოუცდია. იმ განსხვავებულ ეპოქაზე მეტყველებს ასევე კონდახის შესრულების ვარიანტების დასახელებები, რომლებსაც „რემინგტონი“ სთავაზობდა მსროლელებს: ესენია  Mohawk Brown, Apache Black  და Seneca Green.  ინდიელების ეს ტომები დასახლებულები იყვნენ იმ მიწების ირგვლივ ილიონში, ნიუ-იორკი, სადაც მდებარეობდა „რემინგოტნის“ ქარხანა.

ყველაზე პირველი „ნეილონ 66“ იყო თვითდამტენი კარაბინი, კონდახში განლაგებული ცილინდრის ფორმის მჭიდით, რომელიც გათვლილიიყო 14 ვაზნაზე. კომერციული წარმატების შემდეგ ამ მოდელს დაემატა კარაბინები ბერკეტით და გრძივად მოძრავი საკეტით გადატენვის მექანიზმებით. სხვა მოდელებიც გამოვიდა “ნეილონის” კონდახებით, მაგრამ მათი წარმოება იწყებოდა და წყდებოდა და “ნეილონ 66″ აგრძელებდა ცხოვრებას.  ”ნეილონ” 66 ქონდა შესანიშნავი ნაკრები თვისებების. ზუსტი, საიმედო, გამძლე, კარგი სამიზნე მოწყობილობებით, საუკეთესო ერგონომიკით, სრული ზომის კონდახი ხდიდა იარაღს ძალიან ერგონომოულს, რა გასაკვირია რომ კარაბინმა საყოველთაო  მოწონება და პოპულარობა დაიმსახურა. აქიდან Mohawk Brown შავი მოსევადებით და ყავისფერი კონდახით იყო ყველაზე პოპულარული შესრულების ვარიანტი. სულ რემინგტონმა 1991 წლამდე ამ სერიის 1,050,350 ცალი კარაბინი გამოუშვა, რაც ნიშნავს, რომ „ნეილონის“ სერიის კარაბინები იყო ამ კომპანიის ყველაზე წარმატებული მცირეკალიბრიანი იარაღები.  ამჯერად ფასი მეორად “ნეილონ 66″-ებზე ცხადია ბევრად მაღალია ვიდრე თავდაპირველი 50 დოლარი.  მეორადი იარაღების ფასი 250-300 დოლარიდან იწყება, უხმარი და იშვიათი მოდელების ფასმა შეიძლება 1000 დოლარს გადააჭარბოს.

‘ნეილონ 66“-ის ისტორია კარგი ილუსტრაცია არის იმ ეპოქისთვის, როდესაც აშშ-ში წარმოების კულტურა, ინოვაციურობა და კრეატიულობა მიუღწეველ დონეზე იყო, ხოლო მწარმოებლები ბოლომდე ზრუნავდნენ საბოლოო მომხმარებელზე.

კვირის იარაღი – “M16A2″

Tuesday, August 1st, 2017

01292016-001-01

არა, ეს ის M16A2 არ არის, რომელიც თქვენ იფიქრეთ, შეიარაღებაში 80-ან წლებში მიღებული საბრძოლო შაშხანა გათვლილი ახალ ვაზნაზე, რომელიც იყენებდა ბელგიურ 62 გრანიან ტყვიას. სინამდვილეში ასე თავიდან ერქვა იარაღს, რომელიც კოლტმა წარუდგინა აშშ-ის შეიარაღებულ ძალებს ბევრად ადრე, ჯერ კიდევ 1969 წელს, როდესაც M16-ს შეექმნა პირველი პრობლემები ვიეტნამში. ძირითადი გამანსხვავებელი ნიშანი ამ იარაღის ის იყო, რომ ეს პროტოტიპი  იყო პირველი დგუშიანი AR-15 სისტემის იარაღი. კოლტის ქარხნული შიდა კლასიფიკაციით მას მიენიჭა ინდექსი 703 და ის წარმოადგენდა M16 და АК-47-ის თავისებურ ჰიბრიდს. პროტოტიპს ასევე მიენიჭა პირობითი დასახელება “M16A2” და ამ სახელით ის იქნა შეთავაზებული ამერიკელი სამხედროებისთვის, იმიტომ, რომ კოლტის აზრით ის უნდა გამხდარიყო M16A1-ის შემცვლელი. 703-ე მოდელი იყენებდა „კალაშნიკოვის“ ანალოგიურ დენთის აირების კამერას, ავტომატიკას გრძელი სვლით და კონდახში განთავსებულ საწმენდ ნაკრებს. M16-სგან მას ერგო ქვედა რესივერის პრაქტიკულად უცვლელი კონსტრუქცია, სროლის მეოთხე დამატებითი რეჟიმით, რომელიც ითვალისწინებდა სამ გასროილიან ფიქსირებულ ჯერს. გარდა ამისა დამატებით მას გააჩნდა რეგულირებადი დენთის აირების ბლოკი, რაც უზრუნველყოფდა საიმედოობას სხვადასხვა კლიმატურ პირობებში. განსხვავებით დღევანდელი დგუშიანი სისტემებისაგან რომელიც გამოიყენება AR-15-ის ტიპის იარაღებში, საკეტი 703-ე მოდელში მოძრაობდა მიმმართველებზე რაც გამორიცხავდა მის გადაბრეცას აპერში, პრობლემა რომელმაც თავი იჩინა პირველ ნაკრებებში, რომლებსაც გადაყავდა დგუშიან სისტემაზე AR-15-ები პიდაპირი შეფრქვევის სისტემით. ვინაიდან AR-15-ის საკეტის და აპერის კონსტრუქცია გათვლილია, იმაზე რომ დენთის აირების ენერგია გადაეცემა მას პირდაპირ ცენტრში, როდესაც საკეტის შიგნით ხვდება დენთის აირები და წარმოიშობა ავტმატიკის მუშაობისთვის საჭირო წნევა, ხოლო დგუშიან სისტემაში ენერგია საკეტს გადაეცემა დგუშის მეშვეობით რომელიც არის დაციილებული საკეტის ცენტრიდან. სწორედ ამ მიზნით საკეტი კოლტის ამ პროტოტიპში მოძრაობდა მიმმართველებზე, რომლებიც შესრულებული იყო აპერში. ასეთი მიმმართველები უზრუნველყოფდნენ საკეტის სწორ პოზიციონირებას აპერში და არ ხებოდა აპერის ან ბუფერის მილის ზედმეტი ცვეთა. ასევე «M16A2-ში“ დგუში არ წარმოადგენდა საკეტის მატარებლის განუყოფელ ნაწილს (როგორც „აკ“-ში) არამედ იყო დამაგრებული მასზე შტიფტით. არსებულ ინფორმაციით ცნობილია, რომ პროტოტიპი იყო მხოლოდ 180 გრამით უფრო მძიმე ვიდრე M16A1, აქიდან მოძრავი ნაწილების მასა მხოლოდ 130 გრამით გაიზარდა. ეს მონაცემები წარმოდგენილია კოლტის მიერ მაგრამ ჩემი აზრით ეს იარაღი ბევრად უფრო მძიმე იყო ვიდრე M16A1, დგუშის, მსხვილი დენთის აირების კამერის და მასიური აპერის წყალობით. სამაგიეროდ მისი კონსტრუქცია 20 ნაწილით ნაკლებს შეიცავდა.

დსფბსდ

დაშლილი მოდელი 703. სურათზე არის პირველი პროტოტიპი, კონდახში ღვედის გასაყრელით და ოთხ პოზიციანი სელექტორით. მეორე პროტოტიპში ამ გადაწყვეტილებებზე უარი ითქვა. 

1968 წელს პრინციპში უკვე იყო გასაგები რა გახდა მიზეზი სერიოზული პრობლემების M16-ებთან ვიეტნმაში დაცხადი იყო, რომ ეს პრობლემები ნაკლებად უკავშირდებოდა იარაღის კონსტრუქციას და მისი ავტომატიკის სქემას, არამედ მათი მიზეზი იყო დენთის მარკის ცვლილება, რამაც განაპირობა წნევის ზრდა, რასაც მოყვა სროლის ტემპის ზრდა და ეს ნეგატიურად აისახა იარაღის საიმედოობაზე და გამძლეობაზე. 1969 წლიდან, როგორც კი მოხდა პრობლემის მიზეზების იდენტიფიკაცია, M16 მეტ წილად გათავისუფლდა ყველა სერიოზული პრობლმისგან და ცხადია მოდელ 703-ის მიმართ ინტერესი გაქრა. კოლტმა სულ ორი პროტოტიპი შექმნა და აღარ დაბრუნებულა დგუშიან სქემასთან პრაქტიკულად 2000-ან წლებამდე, როდესაც აშშ-ის სპეციალური დანიშნულების ძალებმა არ მოითხოვეს ახალი საბრძოლო შაშხანა და კოლტმა მიიღი კონკურსში მონაწილეობა სამი პროტოტიპის წარდგენით. აქიდან Type C იყენებდა დგუშიან სქემას.

01292016-001-07

კოლტის Type C განსხვავებით მოდელ 703-სგან იყენებს დგუშს მოკლე სვლით, რის გამოც შენარჩუნებულია აპერის კომპაქტური გაბარიტები და შედარებით მცირე მასა.

საინტერესო ფაქტი ის გახლავთ რომ 1972 წელს სამხრეთ კორეამ დაიწყო საკუთარი კონსტრუქციის და წარმოების საბრძოლო შაშხანისკონსტრუირება და 1982 წელს შეიარაღებაში მიღებული Daewoo K2, რომელიც ძალიან გავს კოლტის ექსპერიმენტულ შაშხანას. ეს იარაღი დღემდე არის სამხრეთ კორეის შეიარაღებაში.

Daewoo-K2565

Daewoo K2

კვირის იარაღი – Mk12 SPR

Wednesday, June 14th, 2017

a10227eb8c6bbadaa

აშშ-ში MK12 შეიარაღებაში მიღებულ იქნა 2002 წელს, როდესაც ამერიკა უკვე ჩართული იყო გლობალურ ომში ტერორიზმის წინააღმდეგ, რამაც წარმოშვა მოთხოვნა ბევრ სპეციალიზირებულ ცეცხლსასროლ იარაღზე. იარაღის მწარმოებლები ხანდახან საკუთარი ინიციატივით და ხანდახან სახელმწიფო სტრუქტურების მოთხოვნით ქმნიდნენ ახალი ტიპის იარაღებს და აწვდიდნენ მათ შეიარაღებულ ძალებს ტესტირებებისთვის და შესწავლისთვის. უნდა აღინიშნოს, რომ თუ კონვენციონალური სამხედრო შენაერთები (არმიის, ფლოტის, საჰაერო ძალების) მეტ წილად კმაყოფილები იყვნენ საშტატო იარაღით სპეციალური დანიშნულების ძალების სარდლობა მუდმივად ეძებდა ახალ იარაღებს, რომლებიც მისცემდმნენ მის მებრძოლებს უპირატესობას ბრძოლის ველზე. ამ პროცესის შედეგად ბევრი ახალი იარაღი გაჩნდა, რომელსაც უნდა ქონოდა უპირატესობა სტანდარტულ M4/M16 ტიპის იარაღებზე და საბოლოო ჯამში შეეცვლა ისინი შეიარაღებაში.  მათ შორის იყო H&K 416, Robinson Armament XCR, FN SCAR-L და SCAR-H  და ასე შემდეგ. ნაწილი ამ იარაღების ვერ გაცდა პროტოტიპის სტადიას, ნაწილი იქნა მიღებული შეიარაღებაში ხანმოკლე პერიოდით, მაგრამ ვერც ერთი მათგანი ვერ უწევდა კონკურენციას ან უფრო სწორედ არ იძლეოდა გადამწყვეტ უპირატესობას გაუმჯობესებულ M4A1-ზე, რომელიც SOPMOD-ის ნაკრების წყალობით გახდა ნამდვილად უნივერსალური პლატფორმა და მეტ ნაკლებად სრულად აკმაყოფილებდა მოთხოვნილებების მთელ სპექტრს, რომელიც წაყენებული იყო ასეთი იარაღის მიმართ. სწორედ SOPMOD-ის პროგრამიდან იღებს სათავეებს, „გაზუსტებული“ 5.56 კალიბრის MK12 Special Purpose Rifle – სპეციალური დანიშნულების შაშხანის შექმნის ისტორია. იდეა ამ იარაღის შექმნის ეკუთვნის მარკ ვესტრომს (არმალაიტის მომავალ პრეზიდენტს), რომელიც ეყრდნობოდა სპეც დანიშნულების ძალების (კონკრეტულად მე-5 დაჯგუფების) სურვილს ქონოდათ ახალი “აპერი” უფრო დიდი ეფექტური სროლის მანძილით ვიდრე M4 და ამავდროულად უფრო კომპაქტური ვიდრე სტანდარტული M16, მათ შორის ახალი 5,56 კალიბრის მუხტის გამოყენებით. იარაღის შექმნა, აწყობა და ტესტირება მიმდინარეობდა საზღვაო ძალების სახმელეთო საბრძოლო მოქმედებების ქრეინის ცენტრში. თავდაპირველად ლულა უნდა ყოფილიყო 20 ინჩიანი მაგრამ ერთ-ერთი ვერსიით სახმელეთო ძალების სარდლობა უარს იძახდა 20 ინჩიანი ლულების შეძენაზე, რომლებიც ისედაც იყო დასაწყობებული, მაგრამ ცხადია საჭირო იყო არა სტანდარტული M16-ის ლულა არამედ უფრო მაღალი კლასის საასპარეზო დონის ლულა და ამიტომ გადაწყდა, რომ ლულის სიგრძე იქნებოდა 18 ინჩი, რაც შესაძლებელს გახდიდა მის შეძენას.  დენთის აირების სისტემის სიგრძე იყო 12 ინჩი, ისევე როგორც M16 ტიპის შაშხანაზე. საასპარეზო დონის ლულების მიმწოდებლად არჩეულ იქნა Douglas Barrels, Inc., რომელიც აწვდიდა ქრეინის ცენტრს  უჟანგავი ფოლადისგან დამზადებულ სქელკედლიან ლულებს 1:7 ტვისტით. თავდაპირველად MK12 არ უნდა ყოფილყო დამოუკიდებელი პლატფორმა და იგეგმებოდა სპეციალურად აწყობილი აპერების დაყენება უკვე არსებულ სტანდარტულ ლოუერებზე, რისთვისაც გამოიყენებოდა უკვე არსებული სტანდარტული M4A1-ის და ჩამოსაწერად გამზადებული  M16A1-ის ლოუერები, მაგრამ მოგვიანებით, როდესაც MK12 მიენიჭა ცალკეული იარაღის ინდექსი, Precision Reflex Incorporated-მა (PRI)  დაიწყო მთლიანი იარაღების დამზადება. მინიმუმ ოთხი მოდიფიკაციის (გენერაციის) MK12 არსებობს თუმცა ოფიციალური კლასიფიკაციით ისინი დაჯგუფებულია ორ ტიპად Mod 0 და Mod 1, სადაც ძირითადი განსხვავება მათ შორის არის გამოყენებული თავისუფალი ტიბჟირების ტიპი, რომლებიც მზადდებოდა PRI-ს და Knight Armament-ის მიერ. უკანასკნელი ასევე იყო სათადარიგო, დასაკეცი სამიზნე მოწყობილობების მომწოდებელი, რომელიც ასევე ყენდებოდა ამ შაშხანაზე (MOD 1-ზე). იარაღს შეიძლებოდა ქონოდა როგორც სტანდარტული ა2 ტიპის ფიქსირებული კონდახი ისევე, LMT-ს წარმოების ტელესკოპური SOPMOD კონდახი. პირველი გამოიყენებოდა MK12-ზე იმისთვის, რომ შენარჩუნებულიყო ჯერებით სროლის საშუალება, ანუ საჭირო იყო შაშხანის ბუფერის მილის და ბუფერის გამოყენება. როგორც კი საბრძოლო ნაწილებში ჩათვალეს, რომ ჯერებით სროლის შესაძლებლობა ასეთ იარაღში იყო ზედმეტი, დაიწყეს შაშხანებზე კარაბინის ბუფერის მილის გამოყენება, რონელზეც უკვე შესაძლებელი გახდა ტელესკოპური კონდახის დაყენებაც. სხვადასხვა დროს ამ იარაღზე გამოიყენებოდა სხვადასხვა ოპტიკური სამიზნეები, მაგრამ თავდაპირველი არჩევანი გაკეთდა Leupold-ის 3.5–10×40  LR M3 სკოპზე. ამ ოპტიკის შესწორების მექანიზმი სპეციალურად გათვლილია MK262 mod1 ვაზნის ბალისტიკაზე. Blackhills-ის წარმოების MK262 MOD 1 წარმოადგენს მაღალი კლასის, საასპარეზო სიზუსტის მქონე ამუნიციას, რომლის შექმნაც მიმდინარეობდა MK12-ის შექმნის პარალელურად. იარაღი ასევე კომპლექტებოდა OPS Inc.-ის მაყუჩით, რომელიც ამავე კომპანიის ალმქრობ-კომპენსატორზე ყენდებოდა. სადგარი იყო Harris-ის წარმოების.  ბუნებრივია ზუსტი შაშხანა წარმოუდგენელია საასპარეზო სასხლეტის გარეშე და საბოლოო არჩევანი გაკეთდა Knight Armament-ის ორ საფეხურიან საასპარეზო სასხლეტის მოდულზე. განსხვავებით სხვა იარაღებისგან, რომელიც შეიქმნა იმ პერიოდში სპეც. დანიშნულების ნაწილების და ჯარის მოთხოვნით, MK12 აღმოჩნდა წარმატებული და ხანგრძლივი პროექტი. “სიერას”  77 გრანიანი ტყვიის ტერმინალური ბალისტიკა და სიზუსტე გამოდგა ბვერად უკეთესი ვიდრე M855-ის, შედარებით დაბალი გასროლის ხმის და ლულის ალის გამო, კარგად გაწვრთნილ მსროლელს შეეძლო ეფექტურად და შეუმჩნევლად ცეცხლის წარომება 600-700 მეტრამდე მანძილზე, დადასტურებული მკვლელობები მოხდა 850 მეტრზეც, თუმცა უფრო ხშირად ეს მანძილი იშვიათად აღემატებოდა 400-500 მეტრს. დეტალების მაქსიმალური თავსებადობა, აადვილებდა იარაღის მომსახურებას და შეკეთებას ხოლო საბრძოლო შენაერთებმა მიიღეს ერთ ბაზაზე (AR15) შექმნილი იარაღების ჯგუფი, რომელიც პრაქტიკულად მთლიანად ფარავდა მათ მოთხოვნილებებს მსუბუქ ცეცხლსასროლ იარაღში. Mk18 10 ინჩიანი ლულით ახლო მანძილებზე სამუშაოდ, M4A1 მძიმე SOPMOD ლულით უზრუნველოფდა საჭირო საცეცხლე ძალას და სიზუსტეს საშუალო დისტანციებზე და MK12 წვდებოდა სამიზნეებს, რომლებიც M4-ის ეფექტური სროლის მანძილის მიღმა იყვნენ განლაგებული. რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია ახალი Mk12-ის შეძენა უკვე აღარ ხდება, მაგრამ იარაღი დღემდე იმყოფება შეიარაღებაში და აქტიურად გამოიყენება. გამომდინარე ამ იარაღის კარგი საბრძოლო რეპუტაციიდან და იმ ფაქტიდან, რომ ის გამოჩნდა რამდენიმე გახმაურებულ ბლოკბასტერში, რამდენიმე კომპანია უშვებს MK12-ის სამოქალაქო კლონებს. შეიძლება ითქვას რომ MK12 არის თავისებური სუბ-კულტურა თავისი უამრავი მიმდევარით ზოგადად AR-15-ის მოყვარულთა შორის.

SPRC

MK12 Leupold-ის სკოპით, LMT-ს კონდახით, PRI-ს ტიბჟირით. ტიპიური Mod 0 კონფიგურაცია თუ არ ჩავთვლით დასაკეც კონდახს. ასეთი კონდახების დაყენება ხდებოდა უშუალოდ საბრძოლო ნაწილებში.

 01082016-001-01

MK12 Mod 1 KAC-ის ტიბჟირით და Ops. Inc-ის მაყუჩით

 BCM-URG-Mk12-1 RAS-3

BCM-ის წარმოების MK12-ის სამოქალაქო კლონი SPR Mk 12 Mod Bravo 1R

კვირის იარაღი – Colt Python

Friday, April 28th, 2017

Python_1

1955 წელს სამი მნიშვნელოვანი რამ მოხდა რევოლვერის მოყვარლთათვის, კოლტმა განაახლა ლეგენდარული „პისმეიკერების“ წარმოება, სმიტ&ვესონმა გამოუშვა .44 მაგნუმის კალიბრის რევოლვერი მოდელი 29 და მესამე მნიშვნელოვანი მოვლენა ისევ კოლტს უკავშირდება, რომელმაც ამ წელს გამოუშვა რევოლვერი, რომელიც ისევე არის ასოცირებული .357 მაგნუმთან როგორც სმიტ&ვესონის მოდელი 29 არის ასოცირებული .44 მაგნუმთან. თუ ჯერ ვერ მიხვდით, 1955 წელს კოლტმა დაიწყო სახელგანთქმული კოლტ „პიტონის“ წარმოება.  წოდებული იარაღის მოყვარულების მიერ, როგორც „როლს&როისი“ რევოლვერებს შორის სინამდვილეში კოლტის ისტორიკოსმა რ.ლ. ვილსონმა მას უფრო მოკრძალებულად უწოდა „როლს&როისი“ კოლტის რევოლვერებს შორის, ხოლო  იარაღების ცნობილი ისტორიკოსი იენ ჰოგი მას უწოდებდა საერთოდ ყველა დროის ყველაზე საუკეთესო რევოლვერი.  

იდეა „პიტონის“ შექმნის ეკუთვნის კოლტის ერთ-ერთ მსხვილ დილერს, რომელიც აკვირდებოდა როგორ აუმჯობესებდნენ მსროლელები არსებული კოლტის რევოლვერებს და მან ჩათვალა, რომ მძიმე, ძლიერი მაღალი ხარისხის სერიული წარმოების რევოლვერი საასპარეზო იარაღის თვისებებით კარგად გაიყიდებოდა თუნდაც, ძალიან მაღალი ფასის მიუხედავად. კოლტში იდეა მიჩნეულ იქნა როგორც პერსპექტიული და ახალი რევოლვერის შექმნაზე პასუხისმგებელ პირად დაინიშნა კოლტის გამოცდილი კონსტრუქტორ ელ გიუნტერი.   აგებული .38 კალიბრის ოფიცრის საასპარეზო მოდელის (Officers Match Model) ბაზაზე, „პიტონის“ („პიტონი“ იყო მეორე რევოლერი კოლტის რევოლვერების სიაში გველის სახელწოდებით, .38 კალიბრის „კობრას“ შემდეგ და ლეგენდის თანახმად ამ სახელის იდეა ეკუთვნოდა კოლტის იმჟამინდელ ვიცე-პრეზიდენტს ფილ შვარცს) კონსტრუქცია იყო მნიშვნელოვნად გაუმჯობესებული და გაძლიერებული იმისთვის, რომ რევოლვერს გაეძლო უფრო ძლიერი კალიბრისთვის, რომელიც უნდა ყოფილიყო ავი .357 მაგნუმი, ხოლო ის ფაქტი რომ ასევე შეასძლებელი იქნებოდა უფრო სუსტი და იაფი .38 „სპეშელის“  გამოყენება კოლტის მარკეტოლოგების აზრით გაზრდიდა რევოლვერის უნივერსალურობას და შესაბამისად ხელს შეუწყობდა კარგ გაყიდვებს. გაძლიერდა ჩარჩოს კონსტრუქცია, ფირფიტა რომელშიც გადიოდა დამრტყმელი (ამჯერად განთავსებული ჩარჩოში და არა ჩახმახზე) ამოღებულ იქნა კონსტრუქციიდან და გახდა ჩარჩოს განუყრელი ნაწილი, გასქელდა ლულა, რომელზეც შესრულდა დოლურას ღერძის სრული სისქის გარსაცმი და დამატებით ლულის ზევიდან, სპეციფიური იერსახის თამასა სავენტილაციო ნასვრეტებით, რაც გახდა „პიტონის“ დიზაინის ყველაზე თვალში საცემი ელემენტი. აღნიშნული თამასის გაჩენა რევოლვერზე მისი კონსტრუქტორების განმარტებით გაჩნდა მხოლოდ, როგორც ესთეტიური დეტალი და არანაირი პრაქტიკული დატვირთვა მას არ ქონდა.  ცხადია როლს&როისის სტატუსს ეს რევოლვერი ასე ტყვილ-უბრალოდ ვერ დაიმსახურებდა. რევოლვერი იყო დახვეწილი კონსტრუქციის და უმაღლესი შესრულებით. კოლტს დაჭირდა ახალი დაზგების შეძენაც, რომლებიც შეძლებდნენ რევოლვერის რთული გეომეტრიის დეტალების დამზადებას უჟანგავი ფოლადის ნაჭრებისგან, იმიტომ რომ არსებული დაზგები ნაადრევად იცვითებოდნენ. ყველა დეტალი იყო გაპრიალებული, როგორც გარედან ისე შიგნიდან. „პიტონებს“ აწყობდნენ მხოლოდ საუკეთესო ოსტატები, რომლებსაც ჭირდებოდათ ჩვულებრივზე უფრო მეტი დრო იმისთვის, რომ აეწყოთ და შეემოწმებინათ ეს რევოლვერი. პირველი ორი წლის განმავლობაში „პიტონებს“ აწყობდა მხოლოდ ორი ოსტატი, რის გამოც 1955 წელს აიწყო მხოლოდ ერთი, ხოლო მომდევნო წელს მხოლოდ 300 რევოლვერი. ასევე „პიტონზე“ კოლტმა პირველად გამოიყენა დაფარვა, რომელსაც მათ უწოდეს “Colt Royal Blue”. რევოლვერი პრიალდებოდა მანამდე სანამ ზედაპირი არ ხდებოდა სარკესავით პრიალა, ისევე როგორც მაშინ როდესაც ხდებოდა იარაღის ნიკელით დაფარვის დროს მაგრამ ამის ნავლად ხდებოდა პიტონების ოქსიდირება. ყველაფერი ამის შედეგად, „პიტონი“ გახდა პრაქტიკულად სერიული წარმოების შეკვეთით დამზადებული იარაღი, შეუდარებელი ყურადღებით დეტალებისადმი. ოქსიდირებას მალევე დაემატა ნიკელით დაფარვა, ხოლო უკანასკნელი შემდგომ შეიცავალა უჟანგავი ვარიანტით სამი შესრულებით, „მქრქალი“, „გაპრიალებული“ და „ელიტარული გაპრიალება“. ლულების სიგრძის მიხედვით გამოდიოდა 2.5-ინჩიანი (6.4 cm), 3-ინჩიანი  (7.6 cm), 4-ინჩიანი  (10 cm), 6-ნინჩიანი  (15 cm) და 1980 წლიდან 8-ინჩიანი (20 cm) მოდელები საიდანაც 3 ინჩიანი მოკლე „პიტონი“ არის შედარებით იშვიათი. ხელმისწვდომი იყო ასევე გრავირებული მოდელები, ყველაზე უბრალოს ფასი ორჯერ უფრო მაღალი იყო ვიდრე სტანდარტული შესრულების რევოლვერის და შემდგომ ფასი უკვე შეზღუდული იყო დამკვეთის ფანტაზიით. კოლტი სხვადასხვა დროს ექსპერიმენტირებდა სხვადასხვა კალიბრის „პიტონებით“, მაგრამ სერულად ის ხელმისაწვდომი იყო მხოლოდ ორ კალიბრში, თავდაპირველ „.357 მაგნუმში“ და შემდგომ მოკრძალებულ „.38 სპეშელში“.  საასპარეზო იარაღის „ჟანრის ტრადიციებიდან“ გამომდინარე „პიტონს“ ასევე ქონდა საუკეთესო სასხლეტი, რომელიც შეიძლება შეგხვდეთ მხოლოდ შეკვეთით, ინდივიდუალური წესით დამზადებულ იარაღში. ყველაფერი ამის წყალობით „პიტონი“ გარდა იმისა, რომ გახდა კომერციულად წარმატებული კოლტის პროექტი, ის ასევე გახდა ერთ-ერთი ყველაზე ცნობადი იარაღი ისტორიაში.

ცნობილი ექსპერტი და რევოლვერების დიდი ქომაგი მასად აიუბი ხსნის „პიტონის“ პოპულარობას სამი ფაქტორით: სიზუსტე; ბალანსი; შესრულება. მისი აზრით „პიტონი“ იყო (და ალბათ არის), ყველაზე ზუსტი .357 კალიბრის ხელის იარაღი, რაც მიღწევა მაღალი ხარისხის ლულით და ოპტიმალური ტვისთით (1:14), რომელიც უზრუნველყოფს ოპტიმალურ სიზუსტეს, როგორც „რბილ“ საასპარეზო ასევე „ცხელ“ თავდაცვით მუხტებთან. გარდა ამისა კოლტის მექანიზმი უზურნველყოფდა დოლურას საიმედო ფიქსაციას ლულასთან მიმართებაში და ტყვიის “გადასვლას” სავაზნიდან ლულაში ერთნაირად გასროლიდან გასროლამდე.  წონის განაწილება და ქარხნულად დაყენებული მძიმე ლულა, უზრუნველყოფს კარგ ბალანსს და წონის გადანაწილებას, რომელიც კარგად შთანთქავს უკუცემას. რევოლვერის შესრულებაზე უკვე გიამბეთ და რამის დამატება ზედმეტია.

მიუხედავად მაღალი ფასისა, რის გამოც მხოლოდ რამდენიმე პოლიციიის სამსახურმა შეიძინა „პიტონები“, მოთხოვნა ამ რევოლვერზე სამოქალაქო ბაზარზე იყო იმდენად მაღალი, რომ კოლტის პრეზდიდენტის ელ ვერნერის სიტყვებით, მოთხოვნა „პიტონზე“ ვერ დაკმაყოფილდებოდა, თუნდაც კომპანიას ორჯერ გაეზარდა მისი წარმოება.

„პიტონის“ წარმოება გრძელდებოდა 2000-ან წლებამდე, სანამ კოლტის ახალი ხელმძღვანელი არ გახდა ყოფილი გენერალი უილიამ კეისი. მან  (შეცდომით) გადაწყვიტა გადაეტანა მთელი ფოკუსი სამხედრო და სახელმწიფო კონტრაქტებზე და ამიტომაც მნიშვნლოვნად შეამცირა სამოქალაქო იარაღების ნომენკლატურა. „პიტონის“, „ანაკონდას“ და „პისმეიკერის“ წარმოება შეწყდა.  თუმცა მას მერე, რაც „პიტონის“ სერიული წარმოება შეწყდა, ის 2004 წლამდე კვლავ მზადდებოდა შეკვეთით, მცირე რაოდენობით. გამომდინარე იქიდან, რომ თუნდაც 50-ნი წლების სტანდარტებით, როდესაც ხელით მუშაობა იყო ნორმამ  „პიტონი“ითხოვდა მეტ შრომას და მაღალი კვალიფიკაციის ოსტატებს, ნაკლებად სავარაუდოა როდესმე აღდგეს ამ რევოლვერის წარმოება, ამიტომ დღეს ეს რევოლვერი არის საკოლექციო იარაღი და მისი ფასი აშშ-ში იწყება 2000 დოლარიდან ყველაზე გავრცელებულ მოდელებში და ადის 7-8 ათასამდე შედარებით იშვიათ სტანდარტულ მოდელებზე. ცხადია გრავირებული და არასტანდარტული მოდელების ფასი გაცილებით მაღალია.  

კოლტ „პიტონი“ უდაოდ არის ლეგენდარული ისტორიული იარაღი და კარგი მაგალითი, რისი მიღწევის შესაძლებლობა ქონდა ამერიკის იარაღის წარმოებას გასული საუკუნის 50-ან, 60-ან წლებში  და რამდენად მაღალი იყო წარმოების კულტურა ამ ქვეყანაში და თუ გნებავთ განასახიერებს, იმას რაც ასე ძალიან აკლია იარაღის თანამედროვე წარმოებას.

rickclint

 

თუ .44 მაგნუმი ყოველთვის იქნება ასოცირებული სმიტ&ვესონის მოდელ 29-თან და კლინტ ისტვუდის განსახირებულ ბინძურ გარისთან, .357 მაგნუმი ასოცირებულია კოლტ „პიტონთან“ და ალბათ რიკ გრაიმსთან სერიალიდან Walking Dead.