—- Welcome to ShootersCentral—-

May 14th, 2011

კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება Shooter-ის ბლოგზე. ბლოგი ეხება ცეცხლსასროლ და ცივ იარაღს, იარაღის ისტორიას და სხვა დაკავშირებულ თემებს. 

სტატიების სრული ჩამონათვალი განყოფილებების მიხედვით იხილეთ ამ ბმულზე.

fdhdfh

ბლოგი შემეცნებითი ხასიათის არის და არ წარმოადგენს სამოქმედო ინსტრუქციას ან სახელმძღვანელოს. ბლოგის გუნდი ვერ აგებს პასუხს იმ შემთხვევებზე რაც გამოწვეული იქნება წაკითხულის არასწორი ინტერპრეტაციით. 

Remington 700PCR – ბიუჯეტური ზუსტი შაშხანა შასის სისტემით

July 14th, 2021

210279557_514877066600476_1835517536911053845_n

და აი როგორც იქნა მოივიდა დრო, როგორც იქნა და მე დავიწყე წერა ლეგენდარულ ამერიკულ შაშხანაზე, Remington 700-ზე. სიმართლე, რომ გითხრათ, მე შემეძლო ამ შაშხანის მიმოხილვის დაწერა ჯერ კიდევ სადღაც 10 წლის წინ, როდესაც შევედი იარაღების მაღაზიაში იმისთვის რომ მეყიდა Remington 700, მაგრამ შაშხანის ხელში აღებისას ეგრევე გადავიფიქრე მისი შეძენა. რატომ? იმიტომ რომ იარაღი უბრალოდ არ მომეწონა. იმიტომ არა, რომ ის ცუდი იყო, უბრალოდ აქამდე მეტ წილად ვიყავი დაკავებული ძველი შაშხანებიდან სროლით, ხოლო ჩემი ფავოროტი იყო ძველი საბრძოლო შაშხანების მეფე, მისი უდუდებულესობა მაუზერი 98. თავისმხრივ Remington 700, იყო კარდინალურად განსხვავებული ყველაფრისგან რაც მე აქამდე მინახავს, მარტივი, პრიმიტიული თუ გნებავთ, თანაც ეს იყო მოდელი SPS (Special Purpose Synthetic), რაც ნიშნავს რომ შაშხანა “იჯდა’ იაფფასიან პლასტმასის კონდახში, რომელთან შედარებით მოსინის შაშხანის კონდახიც კი გამოიყურებოდა უფრო უკეთესად. სხვთაშორის იგივე შეგრძნება მქონდა თავის დროზე, როდესაც 20 წლის წინ ვიყიდე პირველი “გლოკი”. ეს არის თქვენი სახელგანთქმული “რემინგტონ 700″ (“გლოკი”)??? ასეთი რეაქცია განპირობებული იყო იმით, რომ როგორც გლოკმა, რემინგტონმა თავისი მოდელი 700-ით შეცვალა თანამედროვე შაშხანის იერსახი. წარსულს ჩაბარდა რთული გეომეტრიის რესივერები, მასიური ექსტრაქტორები, რთული საკეტები, ყველაფერი რაზეც აქამდე მე პირადად ასე მიჩვეული ვიყავი და ნორმალური მეგონა. სანაცვლოდ ჩვენ მივიღეთ უფრო მარტივი, უტილიტარული იარაღი შესანიშნავი საბრძოლო და საექსპლუატაციო თვისებებით, მართალია ზოგადი ესთეტიკის ხარჯზე.

შექმნილი 60-ნი წლების დასაწყისში მაიკ ვოკერის მიერ, Remington 700 იყო ტექნოლოგიური და ინოვაციური იარაღი. მრავალი კონსტრუქტორული გადაწყვეტილების წყალობით, მსროლელებმა მიიღეს იაფი, მასიური წარმოების,  საიმედო შაშხანა უდიდესი სიზუსტის პოტენციალით, რაც გასაკვირი არ არის იმიტომ, რომ მაიკ ვოკერი ასევე იყო ბენჩრესტის (ზუსტი სროლის ერთ-ერთი დისციპლინის) პიონერი. ცხადია რომ მისი შექმნილი შაშხანა იქნებოდა ზუსტი, სხვანაირად უბრალოდ ვერ იქნებოდა. ახალ შაშხანას ქონდა დამრტყმელ-სასხლეტი მქანიზმი, რომელიც მილიონი წლით უსწრებდა ანალოგიურ მექანიზმებს, რომლებიც გამოიყენებოდა შაშხანებში მანამდე. კონსტრუქცია შაშხანის იყო უმარტივესი მაგრამ გამძლე და საიმედო. რესივერი იყო  ცილინდრული ფორმის, რაც აადვილებდა მის დამზადებას, უკუცემის ბჯენი იყო უბრალო მეტალის ფორფიტა “ჩაპრესილი” ლულასა და რესივერს შორის რაც ასევე ამარტივებდა შაშხანის დამზადებას. საკეტი თავი იყო “ჭიქის” ფორმის რომელშიც “ჯდებოდა” ვაზნა. მიწოდება იყო არაკონტროლირებადი, ანუ ვაზნა ექცეოდა ექსტრაქტორის ქვეშ მხოლოდ საკეტის ბოლომდე დახურვისას. ეჟექტორის როლს ასრულებდა ზამბარიანი “პლუნჟერი” განთავსებული საკეტის თავში.  ეს საკეტის ფორმასთან ერთად უზრუნველყოფდა ვაზნის  ერთგვაროვან პოზიციონირებას სავაზნეში. კონსტრუქციის გათვალისწინებით, რემინგტონმა შეუიმუშავა ახალი სარეკლამო სლოგანი, ფოლადის სამი წრე, იმიტომ რომ ვაზნა იყო მოთავსებული სამი “ფენა” ფოლადის ქვეშ, პირველი იყო სავაზნის კედლები, შემდეგ საკეტის თავი, რომლის შიგნითაც თავსდება ვაზნა და ბოლოს თავად შაშხანის რესივერი. ყველაფერი ამის წყალობით, Remington 700 გახდა ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული შაშზანა ჯერ ამერიკაში და შემდეგ უკვე დანარჩენ მსოფლიოში. უამრავი ქვეყნის ჯარმა, პოლიციურ სამსახურმა და სამოქალაქო მსროლელებმა სათანადოდ შეაფასეს ახალი შაშხანა. ცოტახანში Remington 700-ის ირგვლივ შეიქმნა მთელი ინდუსტრია, რომელიც დაკავებული იყო ამ შაშხანის დეტალების წარმოებით. შესაძლებელი იყო აგეწყო Remington 700, რომელშიც არ იქნებოდა არც ერთი დეტალი გამოშვებული რემინგტონის ქარხანაში. ყველაფერი ეს ხელს უწყობდა ამ შაშხანის პოპულარობას, მაშინაც კი როდესაც უკვე მოგვიანებით გამოჩნდა უფრო უკეთესი კონსტრუქციის შაშხანები. რა თქმა უნდა ადრე თუ გვიან გამოჩნდებოდა უკეთეესი შაშხანები, თავად დაფიქრდით, Remington 700 არის იარაღი სამოციანი წლებიდან, უფრო მეტიც, მისი წინადმორბედი, რომელზეც მოდელი 700 არის დაფუძნებული, მოდელი 721 გამოდიოდა 1948 წლიდან. ცხადია რომ ამდენი წლის მერე სხვა მწარმოებლები ერთ ადგილზე არ იდგნენ. გარდა ამისა ბოლო წლებში მას მერე რაც კომპანია “რემინგტონი” გახდა Freedom Group-ის ნაწილი, ამ კომპანიის პროდუქციის ხარისხი დაეცა, რამაც მისცა საშუალება სხვა კომპანიებს “დაეთრიათ” ბაზრის წილი, რომელიც აქამდე მოდელ 700-ს ეკუთვნოდა. დღეს ჩემი აზრით Tikka T3 არის ახალი Remington 700, ფასის, ხარისხის და კასტომიზაციის საუკეთესო კომბინაციით.

რემინგტონ 700-ის შეიარაღებაში მიღებაში, როლი ითამაშა სახელგანთქმულმა სნაიპერმა კარლოს ხესკოკმა და ასევე ვინჩესტერის უარმა/უუნარობამ დაეკმაყოფილებინა საზღვაო ფეხოსანთა კორპუსის მოთხოვნები. 1966 წელს კორპუსმა შეიარაღებაში მიიღოო მოდელი 700-ის მოდიფიკაცია განკუთვნილი ზუსტი სროლისთვის  .308win კალიბრში, ახალი სახელით M40. 

რა თქმა უნდა, როგორც ბლოგერი და კონტენტის შემქნელი, მე ვცდილობ ვიყიდო და დავწერო იარაღზე, რომელიც ჩემ მიზნობრივ აუდიტორიას დააინტერესებს, ამიტომ რამდენიმე კვირა ვუტრიალებდი “ტიკებს” მაგრამ ამ პროცესში მეორადი იარაღების ბაზარზე წავაწყდი შეთავაზებას   “რემინგტონ” 700-ზე,, რომელზეც ამჯერადუარი ვერ ვთქვი. შაშხანა, რომელიც მე ვიყიდე ამჯერად არ იყო უბრალო SPS, არამედ ეს იყო მოდელი PCR (Precision Chassis Rifle). ეს მოდელი იყო “რემინგტონის” მცდელობა შედარებით ახალ სეგნმენტში შეღწევის, შასიზე აწყობილი ქარხნული წარმოების შაშხანების სეგმენტში. შასი ბევრ უპირატესობას სთავაზობს, არ არის საჭირო შრომატევადი ბედინგის პროცედურა, ვინაიდან შასი მეტალის არის. შესაძლებელია მოდულურობის მიღწევა, როდესაც შასიზე რაიმე სტანდარტული სამაგრების (m-lok, picatiny, keymod და ა.შ.) გამოყენებით შესაძლებელია სხვადასხვა აქსესუარების/მოწყობილობების დაყენება ან უკვე ბაზარზე არსებული ფურნიტურის მარტივი დაყენება, ოსტატის და რთული ინსტრუმენტების გარეშე. მაგალითად PCR-ის პირველი თაობის შასი თავსებადია keymod-თან, ასევე მასზე შესაძლებელია AR-15-ზე გათვლილი კონდახის და სახელურის დაყენება. სანამ “რემინგტონი” დაიხურებოდა, მან მოასწრო მეორე თაობის Enhanced (გაუმჯობესბებული) PCR-ის გამოშვება, მაგრამ ისე აღმოჩნდა, რომ მე მერგო ამ მოდელის პირველი ვარიანტი.

Rem-700-PCR-2 Remington-700-PCR-Enhanced-1

Remington 700 PCR, პირველი (ზევით) და გაუმჯობესებული მოდელები. გაუმჯობესებულ მოდელში გამოყენებულია განსხვავეებული კონდახი, შეცვლილია ტარის კუთხე, ლულის გარსაცმი შესრულებულია M-lok-ის სამაგრებით, ასევე სხვა განსხვავებებიც არის მაგრამ ლულა, რესივერი საკეტი ერთი და იგივეა. 

მაშ რა მერგო მე? Remington 700 PCR უკვდავ .308win კალიბრში, სახელგანთქმული 5R ტიპის (5 ხრახნიანი) სქელი და მძიმე ლულით, რომელიც სტანდარტულად ყენდება ამ მოდელზე. კონდახი არის Magpul PRS, მძიმე მაგრამ საიმედო დეტალი, ყველა საჭირო რეგულირებით, რაც მსროლელს შეიძლება დაჭირდეს, დაყენებული ალუმინის შასიზე. სახელურიც იგივე კომპანიის არის რაც იდეაში არ არის ცუდი პრაქტიკა, აიღე გამოცდილი და მომხმარებლისთვის ნაცნობი პროდუქტი და დააყენე ის შენ იარაღზე. შეუძლებელია აქ დაუშვა შეცდომა. მჭიდი ასევე Magpul-ის წარმოების არის. 5 ვაზნიანი AICS სტანდარტის, ერთ რიგიანი, ერთ რიგიანი მიწოდებით, რაც მე პირადად მომწონს, იმიტომ რომ ყოველი მომდევნო ვაზნა ერთნაირად, ერთი “გეომეტრიით” თავსდება სავაზნეში, თუმცა რემინგტონის საკეტის ფორმის გათვალისწინებით ეს ალბათ ნაკლებად მნიშვნელოვანი ფაქტორია. ლულა ნაწილობრივ იმალება ალუმინის, ცილინდრის ფორმის გარსაცმში, რომელიც ორი ხრხნით მაგრდება ალუმინის შასიზე. იარაღის სრული სიგრძე კომპენსატორით არის 116სმ.

საქართველოში Remington 700 ასოცირებულია .308 კალიბრთან, მაგრამ სახელგანთქმული და პოპულარული ეს მოდელი გახდა რემინგტონის ახალი და იმ დროის პირობებში “ცხელი”,  7mm Remington Magnum-ის კალიბრის წყალობით, რომელიც გახდა ერთ-ერთი იმ მცირე “მეტრიკული” კალიბრებიდან, რომელიც ამერიკელებმა შეიყვარეს. 

ისე კი უნდა ვთქვა, რომ ასეთ მეორად იარაღს, რომ ყიდულობ, გიჩნდება ბუნებრივი კითხვა, რატომ ყიდის პატრონი ამ შაშხანას? იქნებ იმის გამო რომ სიზუსტე არ აქვს კარგი? თუმცა ალუმინის დიდი ზომის კომპენსატორი და ჩინური ბიპოდის სამაგრი (თავად ბიპოდი სადღაც ჩემამდე გზაში დაიკარგა) მაინც მაფიქრებდა, რომ წინა პატრონი კარგად არ ეცადა მაქსიმალური სიზუსტე მიეღო. მე არ ვარ ალუმინის კომპენსატორების, მითუმეტს სტანდარტული ხრახნიანი მოდელების დიდი ფანატი, იმიტომ რომ დიდი ალბათობა არსებობს, რომ თუ მასალა მთლად ხარისხიანი არ არის ერთხელაც გასროლისას ეს მოწყობილობა ლულას მოწყდება. პატარა ხრიკი, თუ ალუმინის აქსესუარი შეღებილია შავი საღებავით და არა ანოდრიებულია, არ გააჩნია დამღები, ის დიდი ალბათობით დამზადებულია არასრულწლოვანი მოხელის მიერ რომელიღაც ჩინურ პროვინციაში, ამიტომ კომპენსატორი, ჩინურ პიკატინის სამგრთან და ბიპოდის ადაპტორთან ერთად წავიდა ეგრევე სანაგვეში. ზუსტ შაშხანაზე ასეთი ნივთების ადგილი უბრალოდ არ არის. 

ოპტიკა შაშხანას არ მოყვა ამიტომ მე მოვხსენი ჩემი Savage A17-ს და გადავაყენე “რემინგტონზე” Primary Arms-ის 4-16 გადიდების მქონე სკოპი, მილ-დოტ ტიპის ბადით. იმ მომენტში სხვა რინგების არქონის გამო, პირველ ეტაპზე დავკმაყოფილდი ჩინური UTG-ით. ისე უნდა ითქვას, რომ ოპტიკის დაყენებისას ამ რინგებს პრაქტიკულად არ დაჭირდა მორგება. კიდევ ერთი რჩევა. აუცილებლად, ოპტიკის დაყენებამდე დარწმუნდით, რომ სამაგრი რესივერზე არის სათანადოდ დამაგრებული, ხრახნები ბოლომდე გადაჭერილია და არც locktite-ის გამოყენება არ იქნება ურიგო.

შესაბამის ადაპტორზე დაყენდა საშუალო სიგრძის “ხარისის” ბიპოდი. რატომ საშუალო? იმიტომ რომ მე ვისვრი საველე პირობებში და არა მაგიდიდან, ხოლო სიმაღლე საჭიროა რომ შევძლო სროლა შედარებით მაღალი ბალახიდან ან უსწორმასწორო რელიეფის პირობებში. უკვე შემდგომ შაშხანაზე დაუენდა “ხარისის” ბიპოდი ინტეგრირებული “საქანელათი”. “ხარისის” ბიპოდები კარგი მოწყობილობაა თავის ფასში და ამიტომ ძალიან პოპულარულია.

დავალება ნომერი ერთი გახლდათ იარაღის გასწორება. ამისთვის ვათავსებ შაშხანას ბიპოდზე და ქვიშის ბალიშზე, ლულიდან ვუმიზნებ სამიზნეს 100 მტრიდან. იარაღის წონა იმხელაა, რომ დამატებითი ფიქსაცია საჭირო არ არის და ადვილად (დოლურების ტრიალით) ვრწმუნდები რომ ბადე და ლულა იყურებიან დაახლოებით ერთ წერტილში. ამით ცივი გასწორება დასრულებულია.

პირველი გასროლა ხვდება მარცხნივ და მაღლა. წლების განმავლობაში სროლამ ას მეტრზე მასწავლა შესწორების შეტანა 1/4MOA სკოპში ყოველგვარი კალკულაციების გარეშე. თავდაპირველად შემაქვს მხოლოდ ჰორიზონტალური შესწორება, შემდეგ ვისვრი, ვრწმუნდები რომ ინტუიციამ არ მიღალატა, შემაქვს ვერტიკალური შესწორება და მესამე გასროლა ხვდება პირდაპირ ათიანის ათიანში. როგორც ჩანს ბიუჯეტური ოპტიკის შესწორების მექანიზმი მუშაობს  იდეალურად. ვაგრძელებთ სროლას სხვადასხვა მუხტებით და პირველივე დღეს იარაღმა გვაჩვენა გარკვეული პოტენციალი. საუკეთესო გამოდგა მუხტები 175 და 170 გრანიანი ტყვიებით. საშუალო სიზუსტე 0.75 MOA. რამდენიმე გასროლა, რომ მიხვდე ბადის რა ელეემნტით უნდა დაუმიზნო კონკრეტულ დისტანციაზე და ტყვიეები უკვე ხვდება გონგს 500 მეტრზე.  აი ასე, იარაღი რომლის ფასი აშშ-ში 1100 დოლარია, ოპტიკა ღირს 200 დოოლარად, 30 ლარიანი ჩინური რინგებით და ეგრევე ისვრი ნახევარ კილომეტრზე.

2-Crosstac-Review-Rear-Bag

ზუსტ სროლას აქვს ბევრი ნიუანსი და ყველაფეერი ისე მარტივად არ არის, როგორც თავიდან ჩანს, მაგრამ ზუსტი/სტაბილური სროლის მთავარი საიდუმლოება არის…. ქვიშის ბალიში. დამიზნება და სტაბილურობის მიღწება ხდება სწორედ ასეთი ბალიშით. ის არის მსროლელის საუკეთესო დამხმარე. სურათი: TFB 

ერთადერთი, რამაც იმ კარგ დღეს დაგვწყვიტა გული ორივე მსროლელს, იყო რემინგტონი ახალი X-mark ტიპის დამრტყმელ-სასხლწტი მექანიზმი. ვინც არ იცით, Remington 700-ის ორიგინალური დამრტყმელ სასხლეტი მექანიზმი, იყო სკანდალის ცენტრში, იმიტომ რომ დაფიქსირდა გარკვეული რაოდენობა შემთხვევების როდესაც Remington 700 ისროდა მცველიდან მოხსნის შემდეგ. ამ პრობლმის არსის ახსნა ცდება ამ სტატიის თეემას, მაგრამ, საბოლოო ჯამში ამის მიზეზი იყო სასხლსტის არასწორი რეგულირება და შეცდომები დაშვებული რემინგტონის მხარეს, რის გამოც სქელი საფოხი ხვდებოდა დამრტყმელ-სასხლტი მექანიზმის შიგნით და ქმნიდა პრობლემებს. არც ახალი X-mark-ი მაინცდამაინც არ სარგებლობდა უზომო პოპულარობით მსროლელებს შორის. ჩემი აზრით, მწარმოებლებს იმდენად ეშინიათ სარჩელების, რომ აყენებენ იარაღზე მძიმე სასხლეტებს. ამის გამო ხარობს და ვითარდება “აფტერმარკეტ” სასხლეტების ინდუსტრია. ჩვენი X-mark-იც არ იყო გამონაკლისი. წონა 2 კგ! რეგულირების ხრახნი განთავსებულია ისე, რომ სასხლეტზე დაჭერისას ის გერჭობა თითში.  ამიტომ, სასხლეტი შეიცვალა Timney-ს წარმოების Calvin Elite-ით, ერთ საფეხურიანი მოდულით. ახალი სასხლეტი დაყენდა 500 გრამზე. ცხადია ადეკვატურად შემოწმდა კონტაქტი დამშვებთან, ვიბრაცია, დარტყმა, საკეტის მაქსიმალური ძალით დახურვა, მცველის მუშაობის საიმედოობა და ა.შ. ეს ყველაფერი იმისთვის, რომ დავრწმუნდეთ რომ გასროლა არ მოხდება, არც ერთ შემთხვევაში გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მსროლელი დააჭერს სასხლეტს. UTG რინგები ასევე შეიცვალა Vortex-ის წარმოების რინგებით, რომლის ფასად მოგივიდოდა UTG-ის ორი ოპტიკა. მაგრამ ეს არის რეალობა, ფულს იხდი საიმედოობაში და სტაბილურობაში, რომ იყო დარწმუნებული რომ პრობლემა არის შენში და არა იარაღში ან რომელიმე მის ცალკეულ კომპონენტში.

eng_pl_Magpul-PRS-R-GEN3-Precision-Adjustable-Stock-Black-MAG672-BLK-22581_3

Magpul PRS Gen3 არის მძიმე და გაბარიტული კონდახი, მაგრამ მას აქვს დიდი პლიუსი, რეგულირებების შეტანა არის მარტივი, სიგრძე, სალოყის სიმაღლე, ასევე საზურგის განლაგების შეცვლა (ამჯერად დაგჭირდებათ ალენის ქანჩი). გაუმჯობესებულ მოდელში უკვე სხვა კონდახია გამოყენებული. 

სამწუხაროდ მეორე გასვლისას სროლის პირობები არ იყო ისეთი იდეალური, როგორც პირველი დღეს. ზურგის ქარი, სიცხე, ძლიერი მირაჟი. კარგი ჯგუფების მიღება იყო რთული, მაგრამ სიზუსტე ჩამოვიდა 0.50 MOA-მდე. 300 მეტრზე 0.78MOA. კვლავ საუკეთესო მუხტები იყო Lapua 170gr, BlackHills Match 175gr, Federal 175 gr Gold Medal Match. შედარებით იაფფასიანი Federal-ის 150 გრანიანი მუხტი FMJ ტყვიით, იძლეოდა ადეკვატურ სიზუსტეს, 1MOA-ზე ოდნავ მეტი რაც ალბათ საკმარისია გონგებზე სასროლად.

211576731_826203311370563_7890809731342007046_n

ასე ისვრის entry level შასიზე აწყობილი “რემინგტონ 700″.

211531957_864554650822044_6522524170675566380_n

ჯგუფები ყველაზე იაფი ამერიკული წარმოების ვაზნებით (Federal 150gr FMJ) საშუალოდ მერყეობდა 30-35 მმ ფარგლებში რაც ადეკვატურია საშუალო მანძილებზე გონგზე სასროლად. ქვედა 20მმ-ნი ჯგუფი მიღებულია 168 გრანიანი SMK-ს ტყვიით.

211897910_4381672178510913_7266310945176371638_n (1)

212387088_656510211950858_3769738353889290102_n

მუხტები 170-175 გრანიანი ტყვიით სტაბილურად საუკეთესო შედეგს იძლეოდნენ

ზედმეტია იმის თქმა, რომ იარაღი მუშაობდა უნაკლოდ, მიწოდება, ექსტრაქცია იყო წესრიგში. Magpul-ის PRS (Precision Rifle Stock) მართალია არის მძიმე და არ იკეცება მაგრამ სამაგიეროდ ბეევრი რეგულირება აქვს და კონდახის სიგრძის და სალოყის სიმაღლე რეგულირდება გორგოლაჭების ტრიალით, არ არის საჭირო რამის დაშვება, გახსნა ან ინსტრუმენტის გამოყენება. შაშხანამ დატოვა უკიდურესად კარგი შთაბეჭდილება, განსაკუთრებით იმის ფონზე, რომ ყველა მისი ანალოგი საქართველოში მასზე თითქმის ორჯერ მეტი ღირს.

181372155_5390278817711598_6412476827236441077_n

ასე გამოიყურება შაშხანა ეხლა. რესივერის კამუფლირება ჩემი შესრულებულია. DPMS-ის ლულის მუხრუჭი ადეკვატურად მუშაობს. ოპტიკა ადეკვატურად მუშაობს და მოხსნა დაყენებისას ზერო არ დაიკარგა ამიტომ ამ ეტაპზე მიჭირს მეტი ფულის გადახდა ახალ ოპტიკურ ხელსაწყოში. იარაღის წონა ასეთ კონფიგურაციაში არის 6.3kg

ცალკე ხსენებას იმსახურებს ლულა რომელსაც “რემინგტონში” ეძახიან 5R-ს. ლულების დამზადება 5 ხრახნით, ყოველ შემთხვევაში ჩრდილო ამერიკაში ეკუთვნის ბუთს ობერმაიერს, ოსტატს, რომელიც ამზადებდა ლულებს შეკვეთით. მან ეს პირველად განახორციელა 70-ან წლებში. იდეა მდგომარეობა იმაში, რომ ხრახნები არ იყო ერთმანეთის მიმართ პირისპის განლაგებული ეს ერთი, მეორე, ხრახნების კედლის კუთხე იყო დახრილი და არა 90 გრადუსიანი, რაც უზრუნველყოფს ტყვიის ნაკლებ დეფორმაციას და უკეთეს ობტურაციას. სიმართლე გითხრათ, ლულის ხრახნების იმდენი დიზაინი არსებობს, რომ საკმაოდ ძნელია გაარკვიო სად მთავრდება რაიმე რელაური უკუგება და იწყება მარკეტინგი. 70-ნი წლების შემდეგ, ლულების დამზადების ტექნოლოგიაც წინ წავიდა და არის ეხლა ასეთი კონფიგურაციის ლულა რაიმე რეალური სარგებლის მომტანი ალბათ არავინ დაზუსტებით არ იცის, მაგრამ 5R, როგორც მინიმუმ საქმეს არ გააფუჭებს ეს ერთი და მეორე, ამ დიზაინის ულკან საინტერესო ისტორიაა, რომელიც შეგიძლიათ მოუყვეთ თქვენ მეგობრებს.

ასო R, 5R დასახელებაში არ ნიშნავს Riflings (ხრახნები), ჯონ კრიგერის (Krieger Barrels Inc.-ის დამფუძნებლის) სიტყვებიდან R ნიშნავს Russian-ს (რუსული) იმიტომ რომ იდეა ასეთი ლულის შექმნის მოუვიდა ობერმაიერს, როდესაც ის სახელმწიფოს დაკვეთით, მონაწილეობდა საბჭოთა ნაალაფარი ტყვიაწამლის ტესტირებებში. 

Remington 700-ის უმარტივესი კონსტრუქცია განაპირობებს მისი მოვლა/წმენდის უმარტივეს რეგლამენტს. დააჭირეთ სასხლეტის წინ დამალულ ღილაკს და გამოაძრეთ შაშხანას საკეტი. სულ ეს არის საჭირო რომ იარაღი გაწმინდოთ. აქ ყურადღებას იქცევს საკეტის უმარტივესი კონსტრუქცია, ასევე პატარა ზომის ექსტრაქტორი, რომელიც ტოვებს შთაბეჭდილებას ადვილად ცვეთადი დეტალის, მაგრამ სინამდვილეში ეგ დეტალი თითქმის არასდროს არ ქმნის პრობლემას. ლულაში  ხრახნების დახრილი კედლები კიდე უფრო ამარტივებენ ლულის წმენდას. მეტი არაფერი განსაკუთრებული ამ იარაღის მოვლაზე არც უნდა იცოდეთ. თავისმხრივ შაშხანის წმენდის რეგლამენტის აღწერა ამ სტატიის მიზნებში არ შედის, ამაზე ოდესმე სხვა დროს ვისაუბრებთ.

მსროლელები ამერიკაში შეხვდნენ ამ შაშხანას ზომიერი ენთუზიაზმით. ამის მიზეზი ბევრია, პირველი ის რომ, ყველა შეეგუა რომ რემინგტონის შაშხანების ხარისხი დაეცა. რა დაგიმალოთ და ბოროსკოპით ლულის შემოწმებისას, მეც დავრწმუნდი, რომ  ლულის არხის დამუშავება ბევრად ჩამოუვარდება ტიკას ლულებს. ცალკე პრობლემები უკავშირდება “გადაბრეცილ” ლულა/რესივერებს იმის გამო რომ ხრახნები არ არის ზუსტად მოჭრილი. ბევრიც თვლის, რომ “რემინგტონს” უნდა ეზრუნა ხარისხის დაბრუნებაზე ან თუნდაც ახალი თაობის შაშხანების შექმნაზე გადართულიყო.

არ ვიცი, ამ სტატიის წამკითხავებიდან, ვინ რას ხედავს რემინგტონ 700-ში, მსოფლიოში საუკეთესო შაშხანას თუ მოძველებულ რელიქტს. პირადად მე, ვხედავ დამსახურებულ ვეტერანს თანამედროვე შესრულებით, რომლის საუკეთესო დღეები უკვე დასრულდა, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ ამის გამო უნდა ეს იარაღი დავიწუნოთ. არ დაგვავიწყდეს, ქარხნული შასიზე აგებულ შაშხანებს შორის PCR-ი არის ერთ-ერთი ყველაზე ხელმისაწვდომი ვარიანტი, დღემდე, მიუხედავად იმისა, რომ რემინგტონი გაკოტრებულია და ამ მომენტისთვის წარმოება გაჩერებულია. ჩემზე იარაღმა დატოვა კარგი შთაბეჭდილება, მიუხედავად “გაუგებარი” სასხლეტისა, მარეგულირებელი ხრახნის უცნაური განლაგებით, მიუხედავად შასის უცნაური დიზაინისა, როდესაც ხელი თითქოს გაჭედილია კონდახსა და სახელურს შორის, მიუხედავად რემინგტონის უცნაური tear drop ტიპის სამაგრებისა ტიბჟირზე, რომელი კიდევ კარგი თავსებადია key mod-თან. მაინც ეს იარაღი აკეთებს იმას, რაც მას მოეთხოვება და კარგი არჩევანია იმისთვის ვისაც სურს შასიზე აგებული ზუსტი შაშხანა, რომ შეაბიჯოს ზუსტი სროლის სამყაროში.  თუ მან ამისთვის აირჩებს PCR გაუმჯობესებულ ვარიანტს, ის კიდე უფრო კმაყოფილი დარჩება. სიზუსტეც 0.60 MOA ქარხნული ვაზნებით ჩემთვის და აბსოლუტური უმეტესობა მსროლელებისთვის იქნება ყელამდე საკმარისი. აქვე დავამატებ რომ მე არ ვთვლი ჩემ თავს გამოცდილ მსროლელად ოპტიკიანი შაშხანიდან.

რას ვისურვებდი მე ამ იარაღში? პრინციპში ყველაფერს რაც უკვე არის გაუმჯობესებულ ვარიანტში და ასევე დასაკეც კონდახს, როგორც M2010-ში, რომელიც “რემინგტონმა” შექმნა აშშ-ის შეიარაღებული ძალებისთვის. შასის სისტემა, რომელიც რემინგტონმა შექმნა უკვე კარგახანია შეიარაღებაში მყოფი M24-თვის ალბათ ვერ იქნებოდა გამოყენებული PCR-ში, დამზადების მაღალი ხარჯების გამო და PCR-იც ასეთი შასისთი ვერ იქნებოდა ასეთი ხელმისაწვდომი. დასაკეცი კონდახი იმიტომ, რომ იარაღი ძალიან გრძელია და მისი ტრანსპორტირება საკმაოდ რთულია.

მე მადლობელი ვარ, რომ მომეცა საშუალება დამეწერა ამ ლეგენდარულ  ვეტერან იარაღზე და ასევე მადლობა მინდა მოვუხადო ჩემ მეგობრებს, გიორგი ტურიაშვილს და ლუკა ძაგანიას, რომელთა გარეშეც ეს მიმოხილვა ვერ დაიწერებოდა.

shooterscentral.ge-ს დასკვნა. Remington 700PCR არის მძიმე და გაბარიტული შაშხანა გათვლილი შორ მანძილებზე სროლისთვის. ის თანაც არის ყველაზე ხელმისაწვდომი ქარხნული, შასიზე აგებული შაშხანა. თუმცა იმისთვის რომ რეალიზდეს ამ შაშხანის სრული პოტენციალი, საჭიროა მისი ქარხნული სასხლეტის შეცვლა და კარგი ხარისხის კომპონენტების გამოყენება. გამომდინარე იქიდან, რომ ხელმისაწვდომია უამრავი აფტერმარკეეტ დეტალი, ამ შაშხანის აფგრეიდი იქნება ადვილი.

209001358_335980931236828_1873400811770767593_n

2 is one, one is none

May 22nd, 2021

უკანასკნელი კვირა მე ვიკვლევდი Beretta 92-ის ჩამკეტი ბლოკის გატეხვის საკითხს. ვინც არ იცით, ეს არის დეტალი, რომელიც უზრუნველყოფს ლულის გახსნა ჩაკეტვას ამ მოდელის პისტოლეტში.

ყველა ვინც ჩემ ბლოგს კითხულობთ, იცით რომ მე ვარ ამ მოდელის პისტოლეტის დიდი მოყვარული, მაგრამ ცხადია მე ასევე მაინტერესებს ყველაფერი, რაც ჩემ საყვარელ იარაღს ეხება, მითუმეტეს თუ საქმე ეხება პოტენციურ “აქილევსის ქუსლს”. წლების განმავლობაში მე მეგონა, რომ პრობლემა გატეხილ “ბლოკებთან” ჩაბარდა წარსულს, მას მერე რაც სადღაც 90-ებში “ბერეტამ” შეცვალა ამ დეტალის კონსტრუქცია.  ასევე “ბერეტას” აქვს გამოცხადებულუ რომ აშშ-ს შეიარაღებაში მყოფ M9-ს შემთხვევაში mean round between failure (გასროლების რაოდენობა მტყუნებამდე) არის სადღაც 22000. რაც კარგი მაჩვენებელია, მაგრამ ინტერნეტში და ეხლა უკვე საქართველოშიც, სადაც იყენებენ ბერეტა 92-ს ტირებში გასაქირავბელად, დაგროვდა საკმარისი შემთხვევები, რომლებიც ადასტურებენ, რომ “ბლოკის” მტყუნება ხდება 10 000 გასროლამდე რაც უკვე არც ისე შთამბეჭდავია.

როგორ მუშაობს “ლოქინგ ბლოკი” ბერეტა 92-ში? ის ასრულებს ლულის ჩამკეტის ფუნქციას. გასროლისას, როდესაც საკეტი იწყებს უკან მოძრაობას, “ლოქინგ ბლოკი” ლულასთან და საკეტთან იწყებს უკან მოძრაობას და ინარჩუნებს ლულას ჩაკეტილ მდგომარეობაში (გადაბმულს საკეტთან), ხოლო რაღაც მომენტში, ღერძი რომელიც ჩაკეტვის მექანიზმის ნაწილია, ხვდება წინაღობას ჩარჩოს სახით, ჩერდება და დაწოლით “ლოქინგ ბლოკის” დახრილ ზედაპირზე,  აიძულებს მას დაიწიოს რომ მოხდეს ლულის და საკეტის განცალკევება/გახსნა.  ”ლოქინგ ბლოკს” აქვს ორი “ყური” რომელიც ზემოქმედებს საკეტთან და სწორედ ერთ-ერთ “ყურთან” ჩნდება ჯერ ბზარი და შემდეგ ის საერთოდ ტყდება, რის შემდეგაც პისტოლეტის ექსპლუატაცია არ შეიძლება/შეუძლებელია.

beretta 2

ბერეტა 92-ის გატეხელი “ლოქინგ ბლოკი”

დიდი ალბათობით, ბერეტა 92 სპეციალურად იყო შესრულებული ასე, რომ ხანგრძლივი ექსპლუატაციის შედეგად გატყდეს დეტალი რომელიც ადვილად იცვლება, მაშინ როდესაც სხვა სისტემებეში ანალოგიური დანიშნულების დეტალის მტყუნების შემთხვევაში უნდა გამოცვალოთ ლულა (მაგ. ბრაუნინგის და ბრაუნინგის მოდიფიცირებული ჩაკეტვის სქემებით).  სიმართლე იცის ძალიან ცოტა ადამიანმა, ვინც ალბათ უშუალოდ იყვნენ ჩართულები ამ პისტოლეტის შექმნაში.

10 000 გასროლა და თუნდაც 5 000 გასროლა მაინც ძალიან ბევრია საქართველოში საშუალო სტატისტიკური პისტოლეტის მფლობელისთვის, იმიტომ რომ პისტოლეტების გატანა სახლს გარეთ და სროლა აკრძალულია, ხოლო ვაზნები ძალიან ბევრი ღირს, მაგრამ ზოგადი სტანდარტით 10 000 გასროლა არც ისე ბევრია. იგივე “გლოკები” ისვრიან ათი ათასობით ვაზნას, ყოველგვარი პრობლემის გარეშე. აქვე აღვნიშნავ, რომ იქ სადაც წერენ გატეხილ “ლოქინგ ბლოკზე” შედარებით მცირე რაოდენობა გასროლების შემდეგ, ასევე წერენ ადამიანები, რომლებიც წლებია და ათი ათასობით ვაზნებს ისვრიან მაი ბერეტებიდან და ასეთი პრობლემა არ შექმნიათ.

ასეა თუ ისე, “გლოკებიც” “ტყდება” და ყველა პისტოლეტს და ზოგადა იარაღს აქვს დეტალები, რომლებიც ტყდებიან პირველი, გარკვეული გასროლების შემდეგ. 1-4 თაობის “გლოკებში” ასეთია სასხლტის დამაბრუნებელი ზამბარა მაგალითად.

აქედან გამომდინარე სერიოზული პისტოლეროების მიერ შეიქმნა ორი იარაღის კონცეფცია. კონცეფცია გულისხმობს რომ ადამიანს აქვს ორი აბსოლუტურად იდენტური პისტოლეტი, ერთი რენჯისთვის, ხოლო მეორე “საქმისთვის”. პირველი პისტოლეტის გამოყენება ხდება ვარჯიშისთვის,  სადაც დეტალის მტყუნება ბევრის როლის შედეგად არ დასრულდება ფატალური შედეგით. მეორე პისტოლეტი არის ის პისტოლეტი, რომელსაც ადამიანი უშუალოდ ატარებს და იყენებს, როგორც თავდაცვის ინსტრუმენტს. ცხადია ეს მას მერე, რაც მოხდება დარწმუნება იმაში რომ ეს მეორე პისტოლეტი საიმედოა და ზუსტი.

არსებობს სხვა მიზეზებიც, რის გამოც ორი იდენტური პისტოლეტის ფლობა შეიძლება იყოს კარგი იდეა. თუ მოხდა იარაღის გამოყენება დანიშნულებით ანუ თავდაცვისთვის, მას დროებით მაინც, პოლიცია წაგართმევთ, ექსპერტიზისთვის და საგამოძიებო პროცედურებისთვის. ამის მერე თქვენ კიდე დაგრჩებათ მეორე პისტოლეტი, რომელიც დამუღამებული გაქვთ და იცით როგორ გამოიყენოთ.

ასევე ცხადია, რომ თუ ისვრით ბევრს, უნდა იცოდეთ სად უნდა ელოდოთ პრობლემებს და მოიმარაგოთ ეს დეტალები, რომლებიც როგორც წესი პირველი გამოდიან მწყობრიდან. ეს არის როგორც წესი, ზამბარები, ექსტრაქტორი, დამრტყმელი, შტიფტები მაგრამ შეიძლება იყოს სხვა უფრო სპეციფიური დეტალებიც.  ამ წესმა, არაერთხელ დამეხმარა მე ჩემი და ჩემი მეგობრების იარაღების სწრაფად მწყობრში დაბრუნებაში. ზოგი კომპანია უშვებს კიდევაც კონკრეტული იარაღების ცვეთადი დეტალების ნაკრებებს და თქვენ თავი არ უნდა აიტკიოთ ასეთი დეტალების დადგენაში. უბრალოდ ყიდულობთ ნაკრებს და თავი ქუდში გაქვთ.

04147

DPMS-ის AR-15 ტიპის იარაღის ცვეთადი და “ადვილად დაკარგვადი” დეტალების ნაკრები 

ცხადია მნიშვნელოვანია იარაღის დეტალების მდგომარეობის კონტროლი, მათ შორის ბზარების გამოვლენაზე. იგივე “ბერეტას” “ლოქინგ ბლოკი” სანამ გატყდება, ჯერ ბზარს იჩენს და უკვე მერე ტყდება (როგროც წესი).

Remington 870 – ძველი გამოშვება

April 11th, 2021

144924402_10218075622097513_7776795348289237250_n

ხანდახან ხოლმე ადამიანს შეხვდება გაფუჭბული იარაღი, იარაღი რომელმაც დატოვა საწარმო წუნით/დეფექტით და ამ ფაქტმა შეიძლება სამუდამოდ შეუცვალოს მას წარმოდგენა ამ იარაღზე კონკრეტულად და ხანდახამ მწარმოებელზეც ზოგადად. ამავე დროს ცხადია, ერთი იზოლირებული შემთხვევა არ შეიძლება მეტყველებდეს რამე ტენდენციაზე. ყველაზე მაღალი რეპუტაციის მწარმოებლებსაც კი მოსდით შეცდომები, რაც გარდაუვალია.  მაგრამ ალბათ ყველა იარაღის სამყაროში თანხმდება, რომ იარაღის უძველესმა ამერიკულმა მწარმოებელმა შეძლო და უკანასკნელ წლებში პრაქტიკულად დაასამარა სახელგანთქმული თოფის, რემინგტონ 870-ის რეპუტაცია. ნეგატიური გამოხმაურებები ამ იარაღზე იმდენია, რომ ეჭვს არ ტოვებს იმაში, რომ რაღაც სერიოზულ პრობლემებს ქონდა ადგილი. ქონდა იმიტომ, რომ რემინგტონი გაკოტრდა და შეწყვიტა იარაღების წარმოება. ამ სტატიის დაწერის მომენტისთვის, ეს კომპანია ნაყიდია კერძო ინვესტორის მიერ, რომელიც აპირებს რომ შეინარჩუნოს ბრენდი და განაახლოს იარაღის წარმოება. თქვენ წარმოიდგინეთ, განახლება დაიწყება რემინგტონ 870-ის წარმოებით, რაც გასაკვირი არ არის.  ეს თოფი არის ყველზე პოპულარული ამ ტიპის თოფი მსოფლიოში, 10 მილიონზე მეტი გამოშვებული ერთეულით, ეს არც მეტი არც ნაკლები, 70 წლის განმავლობაში.

იმისთვის რომ უკეთ მოგიყვეთ რა მოუვიდა რემინგტონ 870-ს, უნდა აგიხსნათ რა ევოლუციის გზას გადის ნებისმიერი იარაღი. ეს არის პირობითად ორი განსხვავებული გზა.  ერთი არის ევოლუციის/დახვეწის გზა, როდესაც იარაღის ექსპლუატაციის პერიოდში ხდება სხვადასხვა ხარვეზების გამოვლენა და მწარმოებელი, როგორც წესი კონსტრუქციის უმნიშვნელო შეცვლის ხარჯზე ამ ხარვეზებს ასწორებს, რაც საბოლოო ჯამში გამოიხატება იმაში, რომ იარაღის ყოველი მომდევნო თაობა არის უფრო უკეთესი, ე.ი. საიმედო/რესურსიანი/ეფექტური, ვიდრე წინა თაობა. მეორე გზა არის ე.წ. რაციონალიზაცია, როდესაც მწარმოებელი სხვადასხვა მეთოდებით ცდილობს შეამციროს იარაღის წარმოების ხარჯი, საიმედოობის/რესურსის/ეფექტურობის მისაღები დონის შენარჩუნებით.  აღნიშნული კეთდება იმისთვის, რომ გაიზარდოს მოგება ან თუნდაც გაიზარდოს იარაღის წარმოების სიჩქარე. ცხადია რემინგტონ 870-ის კონსტრუქციის განვითარება ამ ორი გზით მიდიოდა. არის კიდევ რა თქმა უნდა ევოლუცია განპირობებული სხვადასხვა როლებით, რაც ეკისრება კონკრეტულ იარაღს რაც გამოიხატება იმაში, რომ იარაღის კონსტრუქცია იცვლება იმ ახალი ფუნქციის მიხედვით რაც მან უნდა შეასრულოს.

აი მაგალითად U ფორმის ჭრილი შესრულებული ჩემი რემინგტონის ელევატორზე (ვაზნის ქერიერზე), იუწყება, რომ მისი კონსტრუქცია შეცვლილია, იმისთვის რომ გამოირიცხოს ვაზნის გაჭედვა საკეტის ქვეშ, სახიფათო მდგომარეობა, რომელიც რომ აღმოფხვრა უნდა იარაღი დაშალო. ეს პოტენციალურად ფატალური ნაკლი, რომელიც იჩენდა თავს თოფებში ხანგრძლივი ექსპლუატაციის ისტორიით, გამოსწორდა ამ იარაღში 80-ან წლებში, ჯერ თოფებში, რომლებიც იყვნენ განკუთვნილები სამართალდამცავებისთვის და შემდგომ უკლებრივ ყველა 870-ის მოდელში. ეს არის მაგალითი იარაღის კონსტრუქციის ევოლუციის/დახვწის.

dasflexi

ყველაზე იოლი გზა დარწმუნდეთ რომ თქვენი რემინგტონ 870 არის გაუმჯობესებული კონსტრუქციის. სულ ამ მოდიფიკაციის შედეგად შეიცვალა სამი დეტალი (bolt, carrier, slide assembly).   

მიუხედავად იმისა, რომ ჩემი თოფი 93 წელს არის გამოშვებული, რაციონალიზაციის კვალი მას უკვე ეტყობა. ასე მაგალითად ლულის ფიქსატორი ქანჩი, ფიქსირდება მჭიდის მილზე არა ზამბარიანი ბურთულათი არამედ კბილებიანი მჭიდის პლასტმასის ხუფით. თუმცა ლულაზე მიდუღებულ რგოლზე ნასვრეტი ბურთულასთვის მაინც შესრულებულია. დაფარვა ასევე არის პარკერიზაცია, რომელმაც შეცვალა მოსევადობის/ოქსიდირების მეთოდი. სამაგიეროდ დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის კორპუსი ჯერ კიდევ არის მეტალის და არა პლასტმასის, როგორც ახალ მოდელებში. ასევე მაგალითად ექსტრაქტორი ჩემ თოფზე არის ფრეზირებული, ხოლო ახალ მოდელებზე ეს დეტალი დამზადებულია MIM ტექნოლოგიით. მე არ ვარ ამ ტექნოლოგიის წინააღმდეგი და ვთვლი რომ სწორად დამზადებული MIM დეტალს არ უნდა ქონდეს არანაირი პრობლემა.  დამაფიქრებელია, მხოლოდ ის, რომ მაღალი დონის 870-ის მოდელებზე ეს დეტალი წარმოების შეწყვეტამდე იყო მხოლოდ ფრეზირებულია.

remington870_extractor

რემინგტონ 870 ფრეზირებული ექსტრაქტორი და იგივე დეტალი დაზმადებული მეტალის ჩამოსხმის მეთოდით რომელიც ბევრად სწრაფია და ნაკლებ ხარჯიანი. 

მე ადრე უკვე დავწერე, რომ ახალი გამოშვების რემინგტონ 870-ების ხარისხი ძალიან დაეცა, განსაკუთრებულად ეს ეხება ყველაზე იაფ მოდელებს. მე ასევე მქონდა “ბედნიერება” ამაში თავად დავრწმუნებულიყავი, როდესაც შევიძინე სრულიად ახალი და საკმაოდ ძვირადღირებული Remington 870 Tactical. იარაღი პრაქტიკულად გამოტენილი იყო პრობლემებით და თუ ეს არ არის საკმარისი, ანალოგიური პრობლემების შესახებ ჩემთვის გახდა ცნობილი სხვა ადამიანისგან, რომელმაც ასევე იყიდა ახალი გამოშვების 870, თბილისში. ეს ყველაფერი მე კიდევ ერთხელ მარწმუნებს იმაში, რომ ეს პრობლემა რეალურია და ჩვენ საქმე გვაქვს სისტემურ პრობლემასთან და არა ცალკეულ შემთხვევებთან. ამიტომ ცხადია, როდესაც მე აბსოლუტურად შემთხვევით, მომეცა საშუალება შემეძინა ძველი გამოშვების რემინგტონ 870, მე ერთ დღიანი ფიქრის შემდეგ მაინც გადავწყვიტე მისი ყიდვა, თუმცა არ ვგეგმავდი მორიგი პომპის არსენალში დამატებას.

თოფი რომელიც მე პრაქტიკულად შემთხვევით ჩამივარდა ხელში, არის 1993 წელს გამოშვებული Remington 870 Deer Pump. Deer pump ნიშნავს, რომ იარაღი აღჭურვილია შაშხანის ტიპის სამიზნი მოწყობილობებით, 52-სმ-ნი ლულით (გაუმჯობესებული ცილინდრი) და 4 ვაზნიანი მჭიდით (მაგალითი ევოლუციის ახალი ფუნქციის შესაბამისად). ეს თოფი შეიქმნა ირმებზე სანადიროდ, აქიდან შაშხანის ტიპის სამიზნი მოწყობილობებიც, რაც ხდის მას იდეალურ ბიუჯეტური თავდაცვით “პომპად”. თოფის წონა ოთხი ვაზნით 3.5 კგ. ლულის სიგრძე 51სმ, მთლიანი სიგრძე -103სმ, მანძილი კონდახის ბალიშიდან სასხლეტამდე 36 სმ.  ფურნიტურა ხის.

წარწერა რესივერზე ექსპრეს მაგნუმ და შესაბამისი დამღები ლულაზე, იწუყებიან რომ იარაღი გათვლილია 70 და 76მმ-ან მაგნუმ ვაზნებზე. სახელიდან გამომდინარე, ეს თოფი განკუთვნილია ირმებზე სანადიროდ და არსებობს 870-ის კიდე უფრო სპეციალიზირებული, იგივე დანიშნულების თოფი ხრახნი ლულით. ეს ვიწრო სპეციალიზირებული იარაღია, რომელიც გათვლილია ქვეკალიბრული ტყვიებით სროლაზე და ნებისმიერი სხვა ტიპის ვაზნების გამოყენება, როგორც წესი იძლევა ცუდ შედეგს პირველ რიგში სიზუსტის და ეფექტურობის მხრივ.   გავმეორდები ვსაუბრობ ეხლა თოფებზე გლუვი ლულით. ხრახნლულიანი 12 კალიბრიან თოფებს უნდა მაქსიმალურად აარიდოთ თავი, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც გჭირდებათ გლუვი იარაღი, რომლიდანაც აპირებთ მხოლოდ ქვეკალიბრული სლაგებით სროლას.

171747691_149411847111875_7261229820113316864_n171729096_762791631100046_4527901722799333766_n

ასეთი ტიპის სამიზნი მოწყობილობები არის must have თავდაცვით თოფზე, განსაკუთრებულად თუ მიჩვეული ხარ შაშხნაბიდან სროლას, ე.ი. ასეთი სამიზნი მოწყობილობების გამოყენებას.

თარაზო ადვილად რეგულირდება ვერტიკალურ და ჰორიზონტალურ სიბრტყეებში, რაც ნიშნავს, რომ შესაძლებელია იარაღის  ზუსტად მისროლა, რაც მნიშვნელოვანია, იმიტომ, რომ 76მმ-ნი სავანზიდან სლაგების სროლა იძლევა დიდ განსხვავებას მუხტის შეცვლისას (ჩემი დაკვირვებით) და როდესაც ნახავთ მუხტს, რომელიც საუკეთესოდ მუშაობს, გაასწორებთ სამიზნ მოწყობილობებს და მიიღებთ გონივრული დისტანციისთვის საკმაოდ ზუსტ იარაღს. სამიზნი მოწყობილობები რკინის არის და ძალიან მოსახერხებლებია.

მთლიანობაში თოფი კარგ შთაბეჭდილებას ტოვებს. აქვე უნდა აღვნიშნო, რომ ამ თოფის ლულის არხი ერთ-ერთი ყველაზე სუფთა და კარგი ხარისხის არის რაც მე მინახავს ამერიკულ თოფებზე. ასევე საინტერესოა, რომ თოფზე არ იყო გათვალისწინებული საღვედეები. სპეციალურად 870-თვის საღვედეები იყიდება ამერიკაში და ძვირი არ ღირს. საერთოდ მე რასაც ვატყობ, თუ ევროპაში საღვედეები პრაქტიკულად აუცილებელ ელემენტად ითვლება იარაღის, ამერიკაში ეს ასე არ არის.

დამღები და მათი განმარტება

ლულაზე შემდეგი დამღები გვაძლევენ მნიშვნელოვან ინფორმაციას

171309824_531662088223073_4532840280756489600_n

ეს დამღა გვეუბნება რომ ეს არის ე.წ. “მაგნუმ ლულა”, რომლის სავაზნე გათვლილია 70 და 76 მმ-ან ვაზნებზე. დამატებითუ განმარტება გვახსენებს რომ 76მმ-ნი “მაგნუმ” ვაზნების გამიყენება შესაძლებელია ამ ლულიდან თუ ის ჩაყენებულია თოფში “მაგნუმ” რესივერით.

170703653_442141596852739_2424384988975589340_n

დამღა მარცხენა მხარეს გვეუბნება რომ ლულას აქვს შევიწროება  “გაუმჯობესებული ცილინდრი” – “Improved Cylinder”.

172013076_198982401761552_5078482925820674814_n

ორ ასოიანი დამღა არის დაშიფრული გამოშვების თარიღი, ჩვენ შემთხვევაში XN სადაც X არის დეკემბერი ხოლო N 1993 წელი.

171642587_970755766797768_8969060954511189138_n

მაგნაფლუქსის (MPI) ტესტირების გავლის დამღა (სამკუთხედის ფორმის) და სავარაუდოთ შემოწმების დამღები

171515449_177528767541147_2638318655701008334_n

SAAMI-ს სტანდარტის შესაბამისად შესრულებული სავაზნე (1969 წლის შემდეგ).

 დამღები რესივერზე

171696987_284446816568021_6489798951797597480_n

მოდელი, რაც გვეუბნება რომ ეს არის ექსპრესი, მაგნუმ რესივერით

171816207_4200934806592013_2692251748147214545_n

სერიული ნომერი, რომელშიც დაშიფრულია იარაღის ტიპიც. სუფიქსი M = სრული ზომის 12 კალიბრის რესივერი გათვლილი ლულაზე 70 და 76მმ-ნი სავაზნით.

იარაღის ფურნიტურა დამზადებულია წიფელისგან. პირველივე თოფის “აგდება” და მივხვდი, რომ კონდახის სიმაღლე ზედმეტად დიდია ჩემთვის. გამომდინარე იქიდან, რომ ლაკი ხეზე იყო ალაგალად მოცვეთილი და აქერცლილი ხოლო კონდახის მარცხენა მხარეს იყო დათვის ლაზერული გრავირება, მე გადავწყვიტე ხის ფურნიტურის შეკეთება.  მოხდა კონდახის “დადაბლება”, ძველი ქარხნული ლაკის და გრავირების მოცილება, როგორც აცეტონით ასევე მექანიკური წესით. შემდგომ კონდახი გაპრიალდა, მოხდა მისი დაფერვა ყავის ხსნარით და უკვე შემდგომ ის გაიჟღინთა ზეთებით. წარმოუდგენელია, რამდენად კარგი შედეგის მიღება შეიძლება ხეზე მუშაობით თუ არ ჩქარობ და გაგაჩნია ყველაზე პრიმიტიული, თუნდაც თვითნაკეთი ინსტრუმენტები.

 

stock restoration 870

ხის ფურნიტურის აღდგენის ეტაპები. წიფელი არის ღია ფერის, რემინგტონში ამის გამო ამ დეტალებს ფარავდნენ სქელი ყავისფერი ლაკით, რომ დამსგავსებოდა კაკალს. ამიტომ საჭირო გახდა ზეთებით გაჟღინთვამდე, ხის დაფერვა ყავის ხსნარით, რამაც გამოაჩინა ტექსტურა და ფურნიტურამ მიიღო ბუნებრივი და ბევრად ლამაზი იერსახე. 

რემინგტონ 870 საკმაოდ ხანდაზმული თოფია, მაგრამ დღევანდელი სტანდარტებითაც ის მარტივი და ტექწოლოგიურია. მის დასაშლელად საჭიროა მოხსნად ქანჩი მილისებრ მჭიდზე და მოხსნათ ლულა. შემდეგ დააჭირეთ თითით ქვევიდან ვაზნის დამჭერს მრცხენა მხარეს, რაც მოგცემთ საშუალებას გაწიოთ ტიბჟირი წინ და ამოიღოთ საკეტი რესივერიდან. სულ ეს არის. აწყობისას, ჯერ უნდა დააჭიროთ მარჯვენა, შემდგომ მარცხენა ვაზნის დამჭერებს (რომლებიც რიგ-რიგონით მუშაობენ მჭიდიდან ვაზნის მიწოდებისას) რომ მისცეთ საკეტს, საკეტის ზოლურებს რესივერში შესვლის შესაძლებლობა. ეხლა ასეთი სიმარტივე აღითქმევა, როგორც მოცემულობა მაგრამ 50-ან წლებში, როდესაც დაიწყო 870-ის წარმოება, ეს იყო  ძალიან ინოვაციური.

rem 879 dssmb

დაშლილი რემინგტონ 870. სურათიდან კარგად ჩანს რატომ არის ეს თოფი ასეთი პოპულარული. ფლადის რესივერი, მარტივი და გამძლე ჩაკეტვის სქემა ვერტიალურ სიბრტყეში მოძრავი ერთი ბჯენით. იარაღი ადვილად იშლება წმენდისთვის და მომსახურებისთვის.

საკეტის მოხსნა/დაყენებისას ყურადღება მიაქციეთ, ეჟექტორს რომელიც დამაგრებულია რესივერის შიდა კედელზე. ეს არის ამ თოფის ყველაზე სუსტი წერტილი და მას მოფრთხილება ჭირდება. მისი დაზიანება ნიშნავს, რომ დაგჭირდებათ ახალი ეჟექტორი და ხელოსანი რომელიც შეძლებს მის დაყენებას მოქლონის (заклепка) საშუალებით. ასევე ყოველთვის კარგად გადაამოწმეთ, რომ ქანჩი რომლითა ფიქსირდება ლულა იყოს ბოლომდე გადაჭერილი.

კონსტრუქცია განვიხილეთ და გადავიდეთ სიზუსტეზე. თოფზე დაყენებული სამიზნი მოწყობილობების გათვალისწინებით, ყველზე ძალიან მაინტერესებდა გამერკვია ეამდენად კარგად ისვრის ეს იარაღის ტყვიას.

remtarget1

სამიზნი მოწყობილობები და ლულა გაუმჯობესებული ცილინდრის ტიპის შევიწროებით, მაძლევდა იმედს, რომ იარაღი აჩვენებდა კარ სიზუსტეს ტყვიით სროლისას. თოფმა იმედები არ გამიცრუა და 50 მეტრზე, BPS-ის წარმოებული ვაზნებით აჩვენა შთამბეჭდავი სიზუსტე. მიზეზი რის გამოც ორი ნახვრეტი არის ოვალური ჩემთვის უცნობია, სავარაუდიდ ტყვიას უკან პლასტმასის “პიჟი” მოყვებოდა, იმიტომ რომ ტყვიის აყირავების შემთხვევაში ასეთ სიზუსტეს ალბათ ვერ მივიღებდით.

remtartegt2

00 ტიპის კარტეჩით სროლისას 15 მეტრიდან ყველა მოხვედრა იყო აკუმულირებული სილუეტის ცენტრში. 24 გრამიანი 9 ნომერი საფანტის მუხტით სროლამ, დამარწმუნა რომ ეს იარაღი გამოდგებოდა მწყერზე ან ტყის ქათამზე სანადიროდ. ტყვიის მოხვედრები მრცხნივ და მარჯვნივ არის YAF-ის Turbo Action 33 გრამიანი სლაგით, რომლის ფორმა კოჭს წააგავს.  ეს მუხტი თოფს არ მოუხდა. 15 მეტრიდანაც კი ტყვია სამიზნეს ხვდებოდა ცერად. 50 მეტრიდან სილუტს ტყვიები მოხვდა მაგრამ გაფანტვა იყო ძალიან დიდი.

გაუმჯობესებული ცილინდრი საკმაოდ იშვიათად გვხვდება ეხლა იმ “პომპებში”, რომლებიც იყიდება ეხლა საქართველოში, შევიწროების ეს ტიპი არ გიშლის ხელს ტყვიით სროლაში, ამავე დროს გაძლევს საშუალებას ეფექტურად გამოიყენო კარტეჩი და ინადირო კიდევაც ასეთი თოფით იქ სადაც საჭიროა საფანტით სროლა ახლო მანძილზე.

რემინგტონი არ იქნებოდა რემინგტონი, რომ ყველაფერს თავიდანვე ემუშავა უნაკლოდ. აღმოჩნდა, რომ ამ თოფზეც არის ტრადიციული რემინგტონ 870-თვის პრობლემა, ვიწრო სავაზნე. მართალია ვაზნები არ გაჭედილა სავაზნეში, მაგრამ ხანდახან აშკაარდ საჭირო იყო მეტი ძალა რომ საკეტი გახსნილიყო. აქვე უნდა აღვნიშნო, რომ თოფს აქვს საკმაოდ მკრივი რეზინის ბალიში კონდახზე, რის გამოც განსაკუთრებით BPS-ის 29 გრამიანი სლაგების სროლა იყო აუტანელი, ხისტი უკუცემის გამო. YAF-ის ასევე 29 გრამიანი SpeedSlug-ები აშკარად უფრო კომფორტული იყო სასროლად.

რა შეიძლება დაიწეროს დასკვნის სახით? ბიუჯეტური 870-ები ანუ ექსპრეს მაგნუმი და მისი მოდიფიკაციები, არიან თოფები, რომლებსაც დიდი ალბათობით დაჭირდება მინიმუმ მცირე ხელის შევლება.  თუ ხართ 870-ის ფანი, იყიდეთ თუ იშოვით “ვინგმასტერები” ან “პოლის მაგუმები”, უკანასკნელი პრაქტიკულად “ვინგმასტერის” ნაირსახოებაა. ეს თოფები მზადდება გაცილებით მეტი ყუარადღებით და უკეთესი ხარისხის არიან. ჩემთვის 870 ყოველთვის იქნება კლასიკური ამერიკული იარაღი, მათ შორის ისეთი ამერიკული კლასიკა, რომელსაც ოდნავ გადაჭარბებული რეპუტაცია აქვს,  როგორც ბევრ სხვა კლასიკურ და საკულტო ამერიკულ იარაღს.

 

171704431_3034249380132063_541082305720060372_n

 

Remington-ის ნახევრად ავტომატური შაშხანები “Woodsmaster”.

March 26th, 2021

740n_p15

რამდენიმე დღის წინ მე მქონდა შესაძლებლობა ძალიან ახლოს გამეცნო Remington 750 Woodsmaster-ი. ვინც არ იცით, ეს არის ნახევრადავტომატური შაშხანა, რომლის ისტორია ჯერ კიდევ 50-ან წლებში დაიწყო და დასრულდა 2015-ში, როდესაც რემინგტონმა შეწყვიტა მისი წარმოება. უნდა აღვნიშნო, რომ რომ ამ ოჯახის არც ერთი წარმომადგენელი (მოდელები 740, 742 და 7400) მაინც და მაინც დიდი პოპულარობით, ყოველ შემთხვევაში ამერიკის გარეთ არ სარგებლობდნენ. იუთუბზე ძალიან ცოტა ვიდეო არის ამ ტიპის იარაღებზე, მუხედავად იმისა, რომ პრინციპში იარაღების ეს ოჯახი არის საკმაოდ მცირერიცხოვანი, ვგულისხმობ რა თქმა უნდა წმინდა სანადირო ნახევრად ავტომატურ შაშხანებს. თავისთავად ცხადია მე დამაინტერესა, რატომ ლაპარაკობენ ასე ცოტას იარაღებზე რომელიც მინიმალური ცვლილებებით 60 წელზე მეტი გამოდის და თანაც ასეთ ცნობილ სახელს ატარებს. სულ მალე მე აღმოვაჩინე, რომ ნომერ პირველი პრობლემა, რომელსაც აწყდებით ამ იარაღზე ინფორმაციის ძიებისას, გახლავთ ის, რომ ეს იარაღები როგორც ჩანს არ გამოირჩევიან საიედოობით,  თვისებით, რომელიც ჩემი აზრით არის კრიტიკული, მათ შორის კრიტიკული ნებისმიერი დანიშნულების ცენტრალური აალების შაშხანისთვის.  ამავე დროს ჩემი გამოცდილებით, დიდი მწარმოებელი იშვიათად უშვებს 60 წელ ნედლ იარაღს, რომელიც უბრალოდ ცუდი კონსტრუქციის არის. ასეთი რამეები შეიძლება მოუვიდეს პატარა/დამწყებ კომპანიებს, მაგრამ ამერიკის უძველესი და უმსხვილესი იარაღების მწარმოებელი 60 წელი არ გამოუშვებდა ცუდი კონსტრუქციის მქონე იარაღს, ესეიგი საქმე არა ზოგადად ცუდ კონსტრუციაშია, არამედ , როგორც წესი რამე ერთ ფაქტორში, რომელიც ხელს უშლის იარაღს იმუშაოს ისე როგორც საჭიროა. თანაც რემინგტონს დაჭირდა 11 წელი ამ იარაღის შესაქმნელად. მე მაინტერესებდა რაში იყო საქმე და   გადაწყვეტილებაც მიღებულ იქნა და თანხაც გამოყოფილი ამ იარაღის შესაძენად.

“ვუდსმასტერის” კონსტრუქციას, რომ შევხედოთ, პირველ რიგში უნდა აღინიშნოს, რომ წლების განმავლობაში ის განიცდიდა მეტ წილად მხოლოდ კოსმეტიკურ ცვლილებებს და მცირე ცვლილებებს კონსტრუქციაში. ამ  ოჯახის პირველი წარმომადგენელი, მოდელი 740 წავიდა სერიაში 1955 წელს ხოლო ამ ოჯახის უკანასკნელი წარმომადგენლის, მოდელი 750-ის წარმოება შეწყდა 2015-ში. მთელი ამ პერიოდის განმავლობაში, მხოლოდ ერთხელ მოხდა მნიშვნელოვანი ცვლილება და შეიცვალა საკეტის თავის კონსტრუქცია დაწყებული მოდელი 7400-დან. 19 პატარა საბრძოლო ბჯენი შეიცვალა შედარებით უფრო მასიური 4 საბრძოლო ბჯენებიან კონსტრუქციაზე, ეს არის და ეს. დაანრჩენში ეს იარაღები მეტ წილად იდენტურია, მათ შორის მოდიფიკაციებით. მხოლოდ ვარიანტები გრძელი 22 ინჩიანი და მოკლე 18 1/2 ინჩიანი ლულებით (კარაბინი). ცხადია ამდენი წლის განამვლობაში შესრულებების ვარიანტები მრავალია ისევე როგორც სხვადასხვა შეზღუდული სერიის და საიუბილეო მოდელები. ფურნიტურა ძირითადად ორი ვარიანტის იყო,  კაკლის ხის და 1998 წლიდან პლასტმასის, მაგრამ გამოდიოდენს “ვუდსმასტერები” ასევე ლამინირებული ფურნიტურით. შესრულებების ინდექსები იყო ტრადიცული რემინგტონის იარაღებისთვის: A – სტანდარტული შესრულება, ADL – “დე ლუქს” შესრულება, BDL – “დე ლუქს განსაკუთრებული”, C, CDL და ასე შემდეგ. წლების განმავლობაში ეს გრეიდები მოდლიდან მოდელამდე იცვლებოდა ისევე როგორც კონკრეტული გრეიდით შესრულებული მოდელის დასახელებებიც, მაგრამ ძირითადი მოდელებია 740, 742, 7400 და 750.

rem7X

742-მა შეცვალა 740 1960 წელს, 7400 წარმოება დაიწყო 80-ან წლებში, ხოლო 750-ის 2006 წელს.

უნდა ვივარაუდო. რომ საქართველოში ხელმისწვდომია მხოლოდ მოდელი 750, რომელიც მე შემხვედრია ადრეც. “ვუდსმასტერი” უფრო ადრინდელი მოდელები არ მინახავს, მაგრამ შეიძლება დიდი ყურადღებასაც არ ვაქცევდი მათ და ამიტომ არ შემიმჩნევია. ეს იარაღები გამოდიოდნენ ბევრ კალიბრში, მაგრამ ჩვენთან ყველაზე გავრცელებული წესით უნდა იყოს .308 Win, როგორც ეს კონკრეტული შაშხანა, რომელიც მე შევიძინე. რაც დანანმდვილებით ვიცი, ამ იარაღებს რემინგტონი არ უშვებდა მაგნუმ კალიბრებში.

იარაღის კონსტრუქციის ავტორი იყო ლ. რეი კრიტენდონი. კონსტრუირების საწყისი წერტილი იყო რემინგტონის 28 კალიბრის გლუვლულიანი თოფი 11-48, აქიდან “ვუდსმასტერის” თვალში საცემი ვიზუალური და კოსნტრუქციული მსგავსება ტიპიურ ნახევრად-ავტომატურ სანადირო თოფთან. ახალი ნახევრად-ავტომატის და მისი ტყუფისცალი “პომპის” შექმნა პარალელურად მიმდინარეობდა.

გადატენვისთვის ეს იარაღები იყენებენ დენთის აირების ენერგიას ხოლო საკეტი ამ იარაღებში იკეტება ბრუნვით და პირდაპირ ლულაზე განლაგებულ კილოებში, რაც დღემდე მიღებული პრაქტიკაა. დენთის აირების სისტემა განლაგებულია ლულის ქვეშ და რბილად რომ ვთქვათ განსხვავდება ყველაფრისგან, რაც მე აქამდე მქონდა ნანახი. დგუშის როლს ასრულებს მასიური დეტალი, რომელიც ზევით-ქვევით ქანაობს და პინით დამაგრებულია ორ მიმმართველზე, რომლებიც ასრულებენ დგუშის ღერძის როლს. დენთის აირების კამერა, კვადრატული ფორმის მიდუღებულია ლულაზე, ხოლო აირების გამოსასვლელი არის მეტალის მოკლე მილაკი დამაგრებული კამერაში ერთი პატარა ხრახნით. დგუშის შორის, ლულის ქვეშ განლაგებულია დამაბრუნებელი ზამბარა და მისი ღერძი. ეს მაგონებს გარანდის/M14-ის კონსტრუქციას.  დგუშის ღერძები დაკავშირებულია საკეტთან, რაც ტექნიკურად ალბათ ამ სისტემას აქცევს დგუშის გრძელ სვლიან სისტემად, რახან პირობითი დგუში, გადის იგივე მანძილს რაც საკეტი.

20210323_150630

ასე გამოიყურება დენთის აირების სისტემა. დგუში არის გადატიხრული მეტალის ნახევრად ცილინდრი. ეს ტიხარი იღებს დენთის აირების დარტყმას და უზრუნველყოფს საკტის მოძრაობას. “რემინგტონში” ამ სისტემას დაარქვეს “power-matic”. 

20210323_152121

დენთის აირების ბლოკი თავისი მილაკით. მინიმალისტური, მარტივი კონსტრუქცია.

დღევანდელი სტანდარტებით, ეს სისტემა უცნაურდ გამოიყურება, მაგრამ უნდა გვესმოდეს რომ ეს სისტემა რეალურად 50-ანი წლებიდან არის, როდესაც ამერიკაში გარანდის შაშხანა განიხილებოდა, როგორც ტექნოლოგიური საოცრება, ხოლო რემინგტონის წინა თაობის ნახევრად-ავტომატური იარაღი საერთოდ იყენებდა სქემას მოძრავი ლულით და ბევრად უფრო რთული და შესაბამისად ძვირი იყო დამზადებაში. ამიტომ 50-ნი წლების სტანდარტით ეს სქემა იყო ალბათ ფუნქციონალური პრიმიტივიზმის ნიმუში. მარტივი, ადვილად დასამზადებელი დეტალებისგან შემდგარი კონსტრუქცია. ამის შედეგად წარმოების მხოლოდ 2 წელში, “რემინგტონმა” უფრო მეტი “ვუდსმასტერი” გამოუშვა, ვიდრე მისი წინადმორბედი “რემინგტონ 8″ და “81″ 44 წლის განმავლობაში!

ასევე ერთი შეხედვა ამ იარაღზე საკმარისია, რომ მიხვდე: რემინგტონს უნდოდა ნახევრად-ავტომატი, რომელსაც ექნებოდა ისეთივე იარაღის სახელმძღვანელო, როგორც მის პომპებს და ნახევრად ავტომატურ თოფებს. რესივერი, დამრტყმელ სასხლეტი მექანიზმი, კონდახი პრაქტიკულად არ განსხვავდება რემინგტონ 870-სგან. თავისთავად ცხადია, რომ აქ არ გამოდგებოდა გლუვლულიან იარაღში, ლულის რესივერში ფიქსაციის მეთოდი, ამიტომ ლულის ქანჩი აქ პირდაპირ ამაგრებს ლულას რესივერში და გნალგებულია რესივერის წინ, ლულის ქვეშ, დგუშის “ღერძებს” შორის. იარაღის საიმედო და უსაფრთხო ფუნქციონირებისთვის, აბსოლუტურად კრიტიკულია, რომ ეს ქანჩი იყოს კარგად გადაჭერილი.

20210325_122402

Remington 750 და Remington 870.  აშკარად ჩანს, რემინგტონის მცდელობა ორი მოდელის მაქსიმალური უნიფიკაციის რაც მიანც და მაინც ცუდი არ არის მომხმარებლის თვალსაზრისით. იდენტური იარაღის სახელმძღვანელო და ერგონომიკა ნიშნავს რომ თუ მიეჩვიე ერთს, ეგრევე შეძლებ მეორის გამოყენებასაც.

7600

მსგავსება “პომპასთან” იმდენად აშკარაა, რომ მე არ გამიკვირდა, რომ “რემინგტონი” უშვებდა შაშხანას პომპის მექანიზმით, მოდელ 7600-ს. 

“რემინტონის” შაშხანის ასეთი კონსტრუქცია, განაპირობებს იმას, რომ იმისთვის, რომ ამოიღოთ საკეტი, უნდა მოხსნათ ლულის ქანჩი, რომელიც საკმაოდ მჭიდროდ არის დამაგრებული და თანაც ქარხანაში დაფიქისრებულია ლოქტაიტით, შემდეგ მოხსნათ ლულა. მე ვერ მივხვდი როგორ მივუდგე ამ ქანჩს, სპეც. ინსტრუმენტის გარეშე ისე, რომ არ გავრისკო დგუშის “ღერძების” დაზიანება, ეს ღერძები თხელი მეტალის ფირფიტებია და ერთი მოუხერხებელი მოძრაობა და იარაღი შეიძლება დაზიანდეს. ასეთი რამე დღევანდელი სტანდარტებით, უკვე მიუღებელია, ითვლება, რომ იარაღი ადვილად და ინსტრუმენტების გარეშე უნდა იშლებოდეს ხოლო აქ რეალურად ყველაზე დაბინძურებულ ადგილებს ვერც მიუდგები, თუ ჯერ არ მოხსენი ხრახნი რომელიც ამაგრებს ტიბჟირს, შემდეგ არ ამოაგდე პინი, რომელიც აფიქსირებს დამაბრუნებელი ზამბარის ღერძს დენთის აირების ბლოკზე და უკვე შემდგომ, სპეციალური ინსტრუმენტით არ მოხსენით ლულის ქანჩი, რომლის მოხსნაც მე პირადად ვერ გავბედე. ამის მერეც ყველაფერი არ მთავრდება.  საკეტი რომ ამოიღოთ, უნდა მოხსნათ საკეტის სახელური, დამაგრებული საკეტის მატარებელზე  პატარა პინით, რომელსაც რომ მიუდგეთ დაგჭირდებათ, გამადიდებელი შუშა რომ ჯერ ის იპოვოთ. სხვანაირად უბრალოდ ვერ მიხვდებით სად გამოიყენოთ პანჩი, რომ ის პინი ამოაგდოთ. მოკლედ ამდენი სიტყვების წაკითხვის შემდეგ, მიხვდებით, რომ “ვუდსმასტერის” დაშლა სერიოზული თავის ტკივილია. რემინგტონში ეს ესმოდათ და ჭრილი რესივერში სადაც მოძრაობს საკეტი აღჭურვეს თხელი მოძრავი ფირფიტით, რომელიც იცავს რესივერს შიგნით უცხო სხეულების მოხვედრისგან. ობიექტურად, რომ მოხსნათ იარაღს მჭიდი და დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის მოდული, შესაძლებელია რესივერის და საკეტის ასე თუ ისე გაწმენდა, საკეტის მოხსნის გარეშე. რომ არა ლულის ქანჩის კონსტრუქცია მოდელ 750-ში (ადრინდელ მოდელებში ის სხვა კონსტრუქციის და უფრო ადვილად მოსახსნელი იყო) და მიკროსკოპული პინი, რომელიც იჭერს საკეტის სახელურს, მე ვიტყოდი, რომ ეს იარაღი ადვილი დასაშლელია. მაგრამ გავმეორდები, 50-ნი წლებისთვის, რაციონალური კონსტრუქცია, ტექნოლოგიურობა და სიმარტივე მართლა მაღალ დონეზეა და ვიღაცამ “რემინგტონში” საშინაო დავალება მაინც კარგად შეასრულა.

20210323_151512

ხედი რესივერის ქვევიდან. კარგად ჩანს საკეტის მატარებელი, საკეტი, დამრტყმელი, ჭრილი საკეტში რომელიც უზრუნველყოფს მის ბრუნვას, საბრძოლო ბჯენები და ჭუჭყისგან დამცავი ფირფიტა, რომელიც საკეტთან ერთად მოძრაობს.  რესივერი ფოლადის არის და შესაძლებელია მასზე ოპტიკის სამაგრის დაყენება. სხვათაშორის საკეტის თავი წინიდან ძალიან გავს რემინგტონ 700-ის ანალოგიურ დეტალს, ეჟექტორის კონსტრუქციაც ანალოგიურია.

“ვუდსმასტერის” კონსტრუქციის პლიუსებს განეკუთვნება დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი, რომელიც შესრულებულია ერთ მოდულად და მაგრდება რესივერში ორი პინით. მასზევე განლაგებულია მჭიდის საკეტელაც, რომელიც არც თუ ისე მოსახერხებელია და არც თუ ისე გამართულად მუშაობს. ხანდახან ის უბრალოდ იჭედება და მჭიდს ვერ ხსნი. ასევე დღევანდელი სტანდარტებით უჩვეულო გადაწყვეტილებაა, საკეტის შემაკავებლის განლაგება მჭიდზევე. სტანდარტული ტევადობის მჭიდები (4 ვაზნა) ამ მოწყობილობით აღჭურვილია, გაზრდილი ტევადობის (10 ვაზნა) აღარ. მცველი, ასევე არის განლაგებული დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზის კორპუსზე და წარმოადგენს გაყრილ ღილაკს, ისიც იდენტურია მაგალითად რემინგტონ 870-ზე გამოყენებული ანალოგიური დეტალის.

750 trigger

7400-ის დამრტყმელ სასხლეტი მექანიზმი. ის იდენტურია ანალოგიური დეტალის ბევრ სანადირო ნახევრად-ავტომატში და “პომპაში”.  წინა ნაწილში განლაგებულია ძალიან პატარა ზომის და საკმაოდ მოუხერხებელი მჭიდის საკეტელა. მცველის ღილაკი სასხლეტის უკან არის განლაგებული. 

მიუხედავად უცნაური კონსტრუქციისა, აქამდე მე ვერ აღმოვაჩინე რამე რაც მეტყოდა, რომ აი ამის გამო ეს იარაღები სარგებლობენ ასეთი არასაიმედო იარაღის რეპუტაციით. როგორც უკვე ხვდებით, პრობლემების წყარო იმალება მჭიდში. პირველი რაც მე შევამჩნიე იყო ის, რომ მჭიდზე არ იყო მარკირებები, არა და ეს იარაღი ბევრ კალიბრში გამოდის, მათ შორის გრძელ და მოკლე საკეტიანი ჯგუფებით. აღმოჩნდა, რომ მჭიდი ერთი ზომის არის ყველასთვის. .308 კალიბრის ვაზნების ჩალაგებისას მე პირველ რიგში გავიფიქრე რომ ეს სხვა იარაღის მჭიდია, იმდენად დიდი ადგილი იყო შიგნით. გარდა ამისა, მჭიდის კორპუსი იყო ძალიან თხელი მეტალისგან დამზადებული. სიმართლე გითხრათ  ასეთი დაბალი ხარისხის მჭიდი მე არ მინახვას მას მერე რაც 10 ვაზნიანი .223 კალიბრის გამჭირვალე DPMS-ის მჭიდი მზეზე დებისგან გახურდა და ისე დარბილდა, რომ  ზამბარამ გარეთ ამოყარა ვაზნები.  მარტივმა ფუნქციონალურმა შემოწმებამ ეგრევე აჩვენა, რომ მჭიდი დეფექტურია, ვაზნები შიგნით უბრალოდ არ ჩერდებოდა და ზამბარას ძალა არ ყოფნიდა რომ ვაზნა აეწია მიწოდების ხაზზე.  ყველაფერი, რაც შეიძლება ცუდი კონსტრუქციის  მჭიდს ჭირდეს, იყო წარმოდგენილი ამ იარაღის 10 ვაზნიან მჭიდში.   არასაიმედო ხუფის ფიქსაცია, თხელი კედლები, სუსტი ზამბარა, მიმწოდებელი რომელიც ადვილად იბრიცებოდა. მჭიდი არის კრიტიკული ნაწილი ნახევრად ავტომატურ იარაღში. ხოლო ასეთი მჭიდით იარაღი უბრალოდ ვერ იმუშავებს.  კვების ცუდი მექანიზმი, გართულებული დაშლა/აწყობა და მიიღებთ იარაღს, რომლის წარმატებული ექსპლუატაცია შეუძლია მსროლელების შედარებით მცირე ჯგუფს, ვინც: ა) მოუვლიან ამ იარაღს და უზრუნველყოფენ მის სრულ ტექნიკურ გამართულობას ბ) უზრუნველყოფენ ფაქიზი მჭიდების სწორ ექსპლუატაციას. რატომ უნდა იტკიო ამაზე თავი? პირველ რიგში იმიტომ, რომ “ვუდსმასტერი” ერგონომიული თვალსაზრისით მართლა კარგი სანადირო იარაღია. ის მოსახერხებელი, თხელი და მსუბუქია. ასეთი იარაღები მონადირეებს უყვართ. მეორე რიგში ის ხელმისაწვდომია. ის უფრო იაფი ღირდა ვიდრე პრაქტიკულად ნებისმიერი მისი ანალოგი. ამერიკაში,  მეორადი “ვუდსმასტერი” შეიძლება იშოვო 300-400 დოლარად, იდეალურ მდგომარეობაში. ასეთი დაბალი ფასი განპირობებულია იმით, რომ ჯამში გამოშვებულია 2.5 მილიონი “ვუდსამასტერი”!

20210323_220415 (1)

მჭიდს ეტყობა რომ გაძვრა ხუფი, რომელიც პერმანენტულად დამაგრებულია მჭიდის კორპუსზე და წინა პატრონმა, როგორც შეეძლო ის დაამაგრა მომძვრალი ხუფი. ერთ ადამიანმა მომიყვა რომ ეს ახალი მჭიდი ეგრევე დაიშალა, როგორც კი ის ამოიღო შეფუთვიდან. 

იყო რემინგტონი ინოვაციური? უდაოდ იყო. ის შეიქმნა 12 წლით ადრე ვიდრე ჯონ ბრაუნინგის შვილიშვილის ბრიუს უორენ ბრაუნნგის მიერ შექმნილი Browning BAR, იარაღი, რომელიც ბევრისთვის დღემდე არის სანადირო ნახევრად-ავტომატური შაშხანის იდეალი. მან ასევე დაასწრო ვინჩესტერ მოდელ 100-ს, რომლის წარმოება დაიწყო 1961 წელს და 70-ან წლებამდე გრძელდებოდა. მოწონებას ასევე იმსახურებს მარტივი, ტექნოლოგიური კონსტრუქცია (მართალია 50-ნი წლებისთის), უნიფიკაცია სანადირო თოფებთან, მცირე მასა (3.4 კგ), ლაკონური/მინიმალისტური დიზაინი, მაგრამ ეს თოფი მორალურად მოძველდა 90-ნი და 2000-ნი წლებისთვის,  როგორც ჩანს მჭიდის დახვეწას დრო არ დაეთმო, რაც უცნაურია იმის ფონზე, რომ მოდელიდან მოდელამდე მჭიდის კონსტრუქციაც იცვლებოდა, მაგრამ ამდენი წლის განმავლობაში “რეინგოტნში” ვერ შეძლეს საიმედო კონსტრუქციის მჭიდის შექმნა “ვუდსმასტერისთვის”.  რის გამოც იარაღი, რომელსაც ერთ-ერთი უმსხვილესი მწარმოებელი 60 წელია უშვებდა, დარჩა მეტ წილად შეუმჩნეველი და აღიარების გარეშე. მე ბევრი იარაღი, შემიძლია დავასახელო, რომელიც აღიარების გარეშეც დიდი რაოდენობით იყიდებოდნენ და მრავალი წელი გამოდიოდნენ მაგრამ აქ არის ერთი დიდი განსხვავება, თუნდაც რუგერის P სერიის პისტოლეტები, რომლებზეც მიუხედავად გამოშვებული რაოდენობისა არ წერდნენ სტატიებს და არ იღებდნენ კინოებში, გამოირჩეოდნენ რესურსით და საიმედოობით, რასაც როგორც მე ვატყობ ვერ იტყვი რემინტონის ამ შაშხანებზე. თუმცა იმ ცოტა ვიდეოს კომენტარებში რაც “იუთუბზეა” მრავლად არიან ადამიანები, რომლებიც წერენ, რომ ისინი ან მათი მამები და ბაბუები წლები და ათწლეულები ნადირობდნენ ამ იარაღებით.

სიზუსტეზე ვერაფერს ვერ დავწერ, იმიტომ რომ ამ იარაღიდან სროლა ვერ მოვახერხე, ნაწილობრივ უამინდობის და ნაწილობრივ იმის გამო, რომ იარაღის მჭიდი იყო მწყობრიდან გამოსული და ვერ აწვდიდა ვაზნებს მიწოდების ხაზზე. ნაწილობრივ იმითაც, რომ გული მქონდა დაწყვეტილი, რომ სრულ მის რესტავრაციას ვერ მოვახერხებდი საკუთარი ძალებით. ნებისმიერ შემთხვევაში ამ იარაღის სიზუსტე იქნება აბსოლუტურად საკმარისი ტყეში სანადიროდ, სადაც სროლის მანძილი იშვიათად აღემატება 100-150 მეტრს. ის ასევე არ არის high-speed low-drag ტაქტიკური იარაღი, მინიატურული მჭიდის ღილაკი, სასაცილოდ პატარა საკეტის სახელური, არანაირად ხელს არ უწყობს მჭიდების სწრაფ გამოცვლას და გადატენვებს. ეს არის ტყის იარაღი, სადაც ადამიანი ერთ გასვლაზე 4-5 ვაზნას ისვრის და დროის დიდი ნაწილი სეირნობს ტყეში. ის არის კლასიკური, თუ გნებავთ ძველი სკოლის სანადირო იარაღი, ქარაქტერით და ისტორიით. ეს არის და ეს.

თქვენ ალბათ შეამჩნევდით სურათებიდან, რომ იარაღზე ზედპირული კოროზიის ნიშნებია. საქმე იმაშია, რომ ეს იარაღი, რაღაც პერიოდი სახელმწიფო საკუთრებაში იყო. ჩემი ნება, რომ იყოს სახელმწიფოს გატეხილ ჭიქასაც არ ვანდობდი. ამ შაშხანასაც არ გაუმართლა და არასათანადო შენახვისას ის ნელ-ნელა ხდებოდა კოროზიის მსხვერპლი. მისი სრული აღდგენის უშედეგო მცდელობის შემდეგ მე მივხვდი, რომ  აღარ მინდოდა დროის და ფულის ხარჯვა ამ იარაღზე, ამიტომ ის გადავეცი სხვა ადამიანს, თუმცა თავიდან სხვა გეგმები მქონდა. რეალობაში აღმოჩნდა, რომ სახლის პირობებში ასეთი იარაღის აღდგენა იყო შეუძლებელი, ვგულისხმობ პირველ რიგში დაფარვის აღდგენას. მოუგვარებელი იყო ასევე მჭიდის საკითხიც, ასე, რომ გადავწყვიტე ეს წარუმატებლობის მწარე აბი გადამეყლაპა და მოძრაობა გამეგრძელებინა.  შეცდომის ფასი? ზუსტად 1000 ლარი რომელიც მე ვიზარალე. შესაბამისად ამ სტატიის ღირებულება, რომელსაც თქვენ ეხლა კითხულობთ,  1000 ლარია. თუმცა უნდა ვთქვა, რომ ასეთი ზარალი იშვიათია, უმეტეს წილად იარაღიდან იარაღამდე დანაკარგი არ აღემატება რამდენიმე ასეულ ლარს. რას გააკეთებ? მათ შორის ხანდახან ოთხნიშნა თანხების გადახდაა საჭირო, რაღაცაში მართლა რომ გაერკვიო. აქვე ყველა მინდა გაგაფრთხილოთ, რომ სახელმწიფოს მიერ გასაყიდად გამოტანილი ქონება, ამ შემთხვევაში იარაღი, არის უკეთეს შემთხვევაში სარემონტო, უარეს შემთხვევაში სახიფათო მომხმარებლისთვის, მიუხედავად ამისა წლებია გრძელდება ასეთი იარაღებით ვაჭრობა, ელექტონულ აქუციონზე და საცალო გაყიდვების მაღაზიათა ქსელში. ასევე გვიან მოვიდა ჩემთან გააზრება, რომ სხვისთვის წართმეული ქონების გამოსყიდვა მე მაინც და მაინც არ მხიბლავს. მოკლედ ზედმეტი ფილოსოფიის გარეშე, გაკვეთილი ათვისებულ იქნა და თქვენც ამის შესახებ მოგიყევით.  იმედს ვიტოვებ ამ იარაღის ახალი პატრონი მიანდობს აღდგენის საქმეს პროფესიონალებს და ეს იარაღი მას დიდიხანი მოემსახურება. ასევე მე მომეცა საშუალება ახლოდან მენახა საკმაოდ საინტერესო და ჩვენი ქვეყნისთვის ალბათ საკმაოდ იშციათი იარაღიც და შემდგომ ამის შესახებ თქვენთვის მეამბა.

ყველაზე უჩვეულო გლოკი – Glock 19X

March 5th, 2021

20210213_112531

წლების, შეიძლება ითქვას ათწლეულების განმავლობაში, ავსტრიული მწარმოებლის, გლოკის ყველა პისტოლეი მეტ წილად იყო ერთნაირი და ყველა იყო პირდაპირი შთამომავალი პირველი გლოკის, გლოკ 17-ის, რომლისგანაც ყველა დანარჩენ გლოკს ერგო პრაქტიკულად უცვლელი კონცეფცია და კონსტრუქცია, პოლიმერის ჩარჩო, ჩაკეტვის სქემა, დიდი ტევადობის ორ-რიგიანი მჭიდი და სხვა თვისება, რაც გამოარჩევდა ყველა გლოკის პისტოლეტს. დროთა განმავლობაში იზრდებოდა კალიბრების ნომენკლატურა, ჩნდებოდა ახალი ვარიანტები ჩარჩოს და საკეტის ზომების მიხედვით, მაგრამ უმეტესობა გლოკების იყო ოთხ ვარიანტში, სუბ-კომპაქტური, კომპაქტური, სტანდარტული, ტაქტიკურ-სპორტული და ორი ტიპის ჩარჩოთი, დიდი ჩარჩო გათვლილი .45ACP-ზე და .10mm Auto-ზე და სტანარტული ჩარჩო გათვლილი დანარჩენ კალიბრებზე. არსებობდა მხოლოდ ერთი „არასტანდარტული“ გლოკი, 2000 წელს გაშვებული წარმოებაში და ეს იყო .45 კალიბრის მოდელი 36, რომელიც იყენებდა ერთ რიგიან მჭიდს და არასტანდარტულ ჩარჩოს. ეს მოდელი არასდროს არ სარგებლობდა განსაკუთრებული პოპულარობით განსხვავებით დანარჩენი მოდელებისა.

პრაქტიკულად 4 თაობის და 4 ათწლეულის განმავლობაში, ეს მოცემულობა იყო უცვლელი. თავის მხრივ მომხმარებლები ეხვეწებოდნენ გლოკს გამოეშვა პისტოლეტები სხვა შესრულებით, მაგრამ ისეთივე მარტივი, გამძლე და საიმედო, როგორც გლოკის დანარჩენი პისტოლეტები აქიდან ალბათ ყველაზე მეტი ხვეწნა და მუდარა მოდიოდა ცალრიგიან .45 კალიბრის გლოკზე.

ყველაფერმა დაიწყო რადიკალურად ცვლილება 2014 წელს, როდესაც გლოკმა წარადგინა პირველი თავის ისტორიაში, ნამდვილად განსხვავებული პისტოლეტი, .380 კალიბრის სუბ-კომპაქტური გლოკ 42, რომელიც არ გავდა არაფერს რასაც გლოკი აქამდე უშვებდა. პისტოლეტი იყენებდა უნიკალურ ჩარჩოს, რომელიც იყო გათვლილი ერთ-რიგიან 6 ვაზნიან მჭიდზე და ამიტომაც იყო ძალიან თხელი და შესაბამისად იყენებდა არასტანდარტულ ჩარჩოს. ასევე მიუხედავად კალიბრისა, ახალი გლოკი მაინც იყენებდა სქემას გადაბმული ლულით. მაგრამ ეს არ იყო ერთადერთი რაც განასხვავებდა ახალ პისტოლეტს. ალბათ პირველად თავის ისტორიაში მოხდა გლოკის კონსტრუქციის მნიშვნელოვანი გადახედვა. გლოკ 42-ში იყო განსხვავებული კონსტრუქციის დამრტყმელის მცველი, ასევე შეიცვალა დამრტყმელ სასხლეტი მექანიზმის კონსტრუქცია, სადაც დამშვების ზამბარა მუშაობდა არა გაწელვაზე, არამედ შეკუმშვაზე. შეიცვალა ასევე საკეტის დამჭერის ზამბარა, V ფორმის ბრტყელი ზამბარა შეიცვალა ხვეული ზამბარით. გლოკ 42-ს დახვდნენ ძალიან დიდი თავშეკავებით, მაგრამ მცირე დროში, მსროლელებმა შეაფასეს ახალი პისტოლეტის თვისებები, რომელიც გარდა იმისა, რომ იყო ძალიან კომპაქტური, ის ასევე იყო ძალიან ზუსტი და კომფორტული სროლაში. რაც მათ შორის აღვნიშნე მე, როდესაც დავწერე რომ ეს არის ჯიბის პისტოლეტი, რომლიდანაც სროლა ისეთივე ადვილი და კომფორტულია როგორც სრული ზომის პისტოლეტიდან.

გლოკ 42-ის გამოჩენიდან 3 წლის შემდეგ, 2017 წელს,  სერიაში წავიდნენ მე-5 თაობის გლოკის პისტოლეტები, რომლებშიც შენარჩუნებული იყო ყველა ის გადაწყვეტილება, რომელიც მანამდე იყო აპრობირებული გლოკ 42-ში. გარდა ამისა ისევე როგორც გლოკ 42-ში, მე-5 თაობა დაემშვიდობა ამობურცულ ადგილებს თითებისთვის სახელურის წინა ნაწილზე, რომლებიც თავდაპირველად გაჩნდნენ მე-3 თაობის გლოკებზე. მე-5 თაობაზე ასევე გაჩნდა ახალი ტიპის ლულები, რომლებსაც გლოკმა დაარქვა “Marksman” ლულა, აქცენტით  იმაზე, რომ ახალი ლულები გამოირჩევიან უფრო მეტი სიზუსტით.  რამდენად ეს სიმართლეს შეესაბამება, გვიჩვენებს დრო, დარწმუნებული ვარ ადრე თუ გვიან ვიღაცა შეეცდება ეს შეამოწმოს ისე რომ მიიღოს ზუსტი პასუხი.

gen5 vs gen4 barrel

ახალი ლულები პოლიგონალურია, განსხვავება იმაშია, რომ ლულებში ხრახნები უფრო მკვეთრად გამოხატული კუთხეებით არის და ასევე შეცვლილია სავაზნის შიდა გეომეტრია. ამ ლულებში კვლავ აკრძალულია გარსის გარეშე ტყვიების სროლა. ლულის ბოლოს შესრულებულია გვირგვინი, რომელიც მათ შორის იცავს ლულის არხს დაზიანებისგან თუ პისტოლეტი ლულით დაეცა მყარ ზედაპირზე.  ერთ-ერთი ვერსიით ეს ლულები გაჩნდა იმ მოთხოვნების მიხედვით რაც ქონდა ჯარს, რაც ნიშნავდა რომ საჭირო იყო მეტი სიზუსტე და შესაბამისად ახალი უფრო ზუსტი ლულები. რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია სავაზნეც უფრო მჭიდროა რაც ხელს უწყობს სიზუსტეს.

update: ამ სტატიის დაწერის შემდეგ მე გადავწყვიტე უფრო ღრმად შემესწავლა მე-5 თაობის გლოკების ლულის კონსტრუქცია. კრის ბარტოქი აღნიშნავს, რომ ახალი ლულის გამოყენება იყო განპირობებული აშშ-ის შეიარაღებული ძალების მოთხოვნებით, ხოლო არსებული ლულა ვერ აკმაყოფილებდა ამ მოთხოვნას და გაჩნდა ლულა, რომელიც ოპტიმიზირებული იყო მეტი სიზუსტისთვის. გეიბ სუარესი ირწმუნება რომ ეს მხოლოდ ამრკეტინგია, და მთავარი მიზეზი ამ ლულების გამოჩენის არის ის რომ ბალისტიკური ექსპერტიზის დროს ასეთი ლულებიდან ნასროლი ტყვიები უფრო ადვილად იდენტიფიცირდებიან რაც ნამდვილად ასე იქნება თუ გავითვალისწინებთ რომ ხრახნების კუთხეები გამოხატულია განსხვავებით წინა თაობების გლოკებთან შედარებით. ასევე ფაქტია, რომ როგორც ჩანს სავაზნე და ადგილი რომელიც უზრუნველყოფს ტყვიის გადასვლას ლულის ხრახნიან ნაწილში უფრო მჭიდროა რაც წესით უნდა დადებითად აისახოს სიზუსტეზე. შეიძლება ახალი ლულების გამოჩენა გამოწვეულია ყველა ზემოაღნიშნული მიზეზებით.

ცვლილებები (ჯამში 20-ზე მეტი წინა თაობსთან შედარებით), რომლებიც შევიდა მე-5 თაობის გლოკის კონსტრუქციაში თვალით ძნელად შესამჩნევი იყო მაგრამ ამ ცვლილებებმა გახადეს გლოკი კიდე უფრო საიმედო და გაზარდეს დეტალების რესურსი. ის დეტალები, რომლებიც ყველაზე ხშირად ითხოვდა შეცვლას მწყობრიდან გამოსვლის გამო, შეიცვალა დეტალებით, რომლებიც პირდებიან მსროლელებს გაცილებით უფრო ხანგრძლივ სიცოცხლის ციკლს. პისტოლეტები გახდნენ უფრო საიმედო, ზუსტი და მაღალ რესურსიანი. მიუხედავად ჩემი სიმპატიებისა ძველი თაობის გლოკებისადმი, უნდა აღვნიშნო, რომ მე-5 თაობის გლოკები ალბათ საუკეთესო გლოკებია, რომლებიც ოდესმე გამოსულა.

გლოკი მოდელი 19X, რომელსაც ეხება ეს მიმოხილვა დე-იურე არ არის მე-5 თაობის თუმცა სერიაში წავიდა ერთი წლით გვიან, 2018 წელს. ეს პისტოლეტი არის ჩემი აზრით ყველაზე უჩვეულო გლოკის პისტოლეტი, რომელიც აქამდე ამ კომპანიას გამოუშვია. ითვლება, რომ ის არის ის პისტოლეტი, რომელიც გლოკმა წარადგინა როგორც კონკურსანტი MHS (Modular Handgun System, მოდულური ხელის იარაღის სისტემა) პროგრამაში, რომელიც მიზნად ისახავდა Beretta 92FS/M9-ს ჩანაცვლებას აშშ-ის შეიარაღებულ ძალებში. როგორც ცნობილია ეს პროგრამა დასრულდა SIG Sauer P320-ის შეიარაღებაში მიღებით. საპასუხოდ გლოკმა გადაწყვიტა ამ პისტოლეტის სამოქალაქო ბაზარზე გაყიდვა. იმ მომენტისთვის ეს იდეა ჩანდა როგორც არც ისე კარგი, იმიტომ, რომ ახალი პისტოლეტი შეიძლება მისაღები იყო ჯარისთვის, მაგრამ არც ისე მისაღები ჩანდა სამოქალაქო მსროლელის თვალსაზრისით. აგიხსნით რატომ. 19X, ასეთი ინდექსი მიენიჭა ახალ მოდელს, არის მარტივი ენით, რომ ავხსნა, კომპაქტური გლოკ 19-ის საკეტი, სრული ზომის გლოკ 17-ის ჩარჩოზე. ეს ნიშნავს, რომ ჩვენ ვინარჩუნებთ სრული ზომის ჩარჩოს, შედარებით გრძელი სახელურით, ანუ დეტალით რომელიც ყველაზე რთულად იმალება ფარული ტარების დროს და ამავე დროს ვამოკლებთ ლულას, საკეტს და შესაბამისად სამიზნი ხაზის სიგრძეს, მაშინ როდესაც ფარული ტარებისთვის საკეტის/ლულის სიგრძე ისეთ დიდ როლს არ თამაშობს. გარდა ამისა, 19X-ს არ გადმოყვა MHS-ის ყველაზე განსხვავებუი ოფცია, ორმხრივი მექანიკური მცველი, რის გამოც ეს პისტოლეტი არ შეიძლება ჩაითვალოს რომ არის „იმ“ გლოკის სამოქალაქო ვერსია და შესაბამისად მას შეიძლება ქონდეს გარკვეული საკოლექციო/ისტორიული ღირებულება. ჩემი აზრით, 19X არის აბსოლუტურად დამოუკიდებელი მოდელი და ყველაზე უჩვეულო გლოკი. ის ასევე აბსოლუტურად უნიკალური იყო, იმიტომ რომ ასევე იყო პირველი გლოკი, რომელიც ქარხულად გამოდიოდა არა შავი ფერის საკეტით. ყველა 19X-ის საკეტი, ჩარჩო და მჭიდები არის ქვიშის ფერის. ის ქარხნულად კომპლექტდებოდა სამი მჭიდით აქიდან ორი ცალი იყო დამაგრძელებლით, რაც ზრდიდა მათ ტევადობას 19 ვაზნამდე. ყველა 19X ასევე არის აღჭურვილი Meprolight-ის წარმოების რკინის სამიზნი მოწყობილობებით ტრიტიუმის მწავნე ფერის მანათობელი ელემენტებით. როგორც ბონუსი,  მას ასევე ერგო თამასის გასაყრელი ტარის ძირში, რომლის მოხსნაც შესაძლებელია. მოწყობილობა და იარაღის სახელმძღვანელო მას ისეთივე აქვს, როგროც მე-5 თაობის გლოკებს მაგრამ ის არ არის მეხუთე თაობის გლოკი, როგორც ეს ბევრს შეცდომით გონია, თუნდაც იმიტომ რომ 19X-ში შეუძლებელია მოათავსო ქარხნული გლოკის მე-5 თაობის მჭიდი, იმიტომ რომ ტარის ძირი არის განსხვავებული ფორმის.  გლოკ 19X არის დამოუკიდებელი მოდელი ისევე როგორც ბევრი სხვა ახალი გლოკი, რომელიც ყველა იყენებს მე-5 თაობის გადაწყვეტილებებს. 

frames45x

 

ტარის ფორმის გამო, მე-5 თაობის მჭიდები არ მიდის 19X-ში. წინა თაობების მჭიდები 19X-ში მუშაობს უპრობლემოდ.

წარსულს ჩაბარდა გლოკის ნაქები დეტალების თავსებადობაც, რაც ბუნებრივია იმის გათვალისწინებით, რომ გლოკს დაემატა ახალი განსხვავებული მოდელები და ასევე კონსტრუქცია რადიკალურად გაუმჯობესდა/შეიცვალა დაწყებული 42 მოდელიდან. ამიტომ დეტალების და აქსესუარების შეკვეთისას უნდა დარწმუნდეთ რომ ის მიდის კონკრეტულად თქვენ გლოკზე. იმიტომ, რომ საკმარისია დაშალოთ 19X და მიხვდებით რომ ძალიან ბევრი დეტალი შიგნით განსხვავდება წინა თაობებში გამოყენებული დეტალებისგან.

 wrwewe54654

გადარგვალებული საკეტი, ორმხრივის საკეტის შემაკავებელი, ერთი პინი გაყრილი ჩარჩოში ნაცვლად ორისა, ტარი ამობურცულობების გარეშე, ტიპიური ელემენტებია რაც ახასიათებს მე-5 თაობის გლოკებს და ასევე გადმოყვა 19X-ს. შიგნით პისტოლეტმა განიცადა არანაკლები ცვლილებები.  მეხუთე თაობაში შენარჩუნებილია ტარის ჩანართების დაყენების შესაძლებლობა და ასევე მჭიდის ღილაკი მისი გადაყენების ოფციით. 

პირადად მე, სანამ ვიყიდიდი ჩემ 19X-ს, რამდენჯერმე ვისროლე ამ პისტოლეტიდან ტირში და რა დასამალია დეტალი, რომელიც ყველაზე უფრო მომწონდა ამ პისტოლეტში იყო საკეტის დაფარვა, რომელიც არის ე.წ. „დამწვარი ბრინჯაოს“ ფერი. ეს დაფარვა არ გავს არაფერს რასაც გლოკი აქამდე ან მას მერე იყენებდა და ის აკეთილშობილებს ამ პისტოლეტს და უფრო ესთეტიურად, ჩემთვის მაინც მომხიბვლელია ვიდრე გლოკების ტრადიციული შავი დაფარვა. პლასტმასის „სტრაიკერები“ არ არის ის ტიპის იარაღი სადაც შენ ეძებ სილამაზეს და ესთეტიკას, მაგრამ საკეტის ასეთი დაფარვას, კონტრასტულ შავ დეტალებს, ქვიშის ფერის ჩარჩოს და რკინის „ტრიტიუმებს“ გადაყავთ ეს პისტოლეტი out of the box ტაქტიკური პისტოლეტების კატეგორიაში, სადაც ასევე იმყოფებიან მაგალითად FNX 45 Tactical და Beretta 92A3, თუმცა ფასი 19X -ზე საქართველოში თითქმის ორჯერ ნაკლებია, მართალია იმის ხარჯზე რომ 19X-ზე არ გვაქვს დაგრძელებული ლულა გარე ხრახნებით.   ამ სტატიის დაწერის მომენტისთვის 19X-ის ფასი უკვე გაცდა 2500 ლარს მაგრამ ჩემი აზრით კომპლექტაციის გათვალისწინებით 19X არის ყველაზე ხელმისაწვდომი „პირდაპირ ყუთიდან“ ტაქტიკური პისტოლეტი, ტრენდულ ქვიშის ფერში. ყველა ამ მიზეზის გამო მე ჩავთვალე რომ 19X იქნებოდა კარგი არჩევანი მორიგი მიმოხილვისთვის.

156810851_159739105877397_4684774383221856591_n

ასე გამოიყურება კომპლექტაცია, რა კომპლექტაციითაც  19X იყიდება საქართველოში. მჭიდის მიმწოდებლები არ არის ნარინჯის ფერი როგორც მე-5 თაობაში, არამედ შავია. 

წარწერა USA საკეტზე და სხა დამღები იუწყება, რომ ეს პისტოლეტი გამოშვებულია აშშ-ში, მაგრამ ეს არაფერს არ ნიშნავს, იმიტომ, რომ ქარხანა ამერიკაში არის ზუსტი ასლი ავსტრიული ქარხნის, იგივე დაზგები, იგივე პროცედურები, იგივე ხარისხის კონტროლი, მასალებიც კი რომლისგანაც მზადდება პისტოლეტები (ყველა დეტალი გამოყენებული გლოკებში მზადდება საკუთარი ძალებით და გლოკი არაფერს არ უკვეთავს გარე მიმწოდებლებს) ასევე არის ავსტრიიდან იმპორტირებული აშშ-ში.  ასე, რომ თუ ვინმე ცდის შეგტენოთ ასვტრიული გლოკი უფრო ძვირად, თამამად შეგიძლიათ უარით გაისტუმროთ.

ეხლა რაც შეეხება 19X-ის „ჰიბრიდულ“ კონსტრუქციას. ასეთი გადაწყვეტილება, რაც გამოიხატა სრული ზომის ჩარჩოზე მოკლე საკეტის დაყენებაში, განპირობებული იყო მოთხოვნებით, რაც წაყენებული იყო აშშ-ის შეიარაღებული ძალების მიერ, თუმცა კონცეფცია ახალი არ არის, პირველ რიგში ვიხსენებ Steyr-ის თანამედროვე C9-A1-ს და თუნდაც უფრო ადრინდელ Colt 1911 Commander-ს. ორივე ეს იარაღი იყენებდა სრული ზომის ჩარჩოს და მოკლე საკეტს, მოკლე ლულით. უფრო ადრე განფაიტერები აშშ-ში უპირატესობას ანიჭებდნენ მათ შორის კოლტის 1873 წლის რევოლვერს, დამოკლებული ლულით, იმიტომ რომ ამის გამო მათი ამოღება ბუდიდან უფრო სწრაფი იყო.   პირადად ჩემთვის გლოკ 19 ბევრ რამეში იყო იდეალური გარდა იმისა, რომ მისი ტარი თავისი ამოაბურცული ადგილებით უბრალოდ საერთოდ არ იყო მორგებული ჩემ ხელზე, რის გამოც წლების განმავლობაში მე ვექსპერიმენტირებდი მჭიდის ხუფებით, ტარის მოდიფიკაციით და პრინციპში ვფიქრობდი, რომ ალბათ მე-5 თაობის გლოკ 19 იქნებოდა საუკეთესო გლოკი, რომელიც ოდესმე გამოსულა და ჩემთვის იდეალური არჩევანი. მაგრამ საბოლოო ჯამში ბლოგის ინტერესებიდან გამომდინარე მე ავირჩიე უფრო საინტერესო გლოკის მოდელი.

19x vs 19

19X-ის წონა ცარიელი მჭიდის გარეშე – 625 გრამია, ხოლო 20 115 გრანიანი ვაზნით ზუსტად 945 გრამი. ეს საერთოდ არ არის ბევრი ასეთი ზომების პისტოლეტისთვის ამხელა ტევადობით. მე მესმის რატომ არის 19X ასეთი პოპულარული, გარდა იმისა, რომ ის არის ყველაზე განსხვავებული ის ასევე არის საკმაოდ პრაქტიკული იარაღია და გამოირჩევა ძალიან კარგი სროლისუნარიანობით.

რაც შეეხება საკეტის დაფარვას, როგორც ვხვდები ეს არის PVD  (Physical Vapor Deposition) ტიპის დაფარვა.  ეს არის საკმაოდ მაღალტექნოლოგიური პროცესი, რომლის ახსნა ქართულად მე გამიჭირდება, მაგრამ ამ ტიპის დაფარვა უზრუნველყოფს ძალიან გამძლე დამცავი ფენის წარმოშობას რკინის ზედაპირზე, რომელიც გამოირჩევა კარგი მდგრადობით ცვეთის და კორიზიის მიმართ. მე ნანახი მაქვს ეს პისტოლეტები ტირში და მიუხედავად იმისა, რომ აშკარად ამ პისტოლეტებიდან მრავალ ათას ვაზნას ისროდნენ დიდი ხნის განმავლობაში, საკეტებს ცვეთა/ნაკაწრები არ ეტყობოდა.

სროლაზე და ფუნქციონირებაზე რამის დაწერა ზედმეტია. ეს ტიპიური გლოკია, საიმედო, ცოტათი მძიმე სასხლეტით, მაგრამ ამ პისტოლეტიდან პირველი 5 გასროლა 15 მეტრიდან იყო ტყვია ტყვიაში. 5-ვე გასროლა არა თუ ახლოს იყო ერთმანეთთან არამედ  გააკეთეს ერთი ნახვრეტი სამიზნეში, მართალია ოდნავ მარცხნივ და დაბლა, რაც ერთი შეხედვით არის ტიპიური სურათი ახალბედა მსროლელის შემთხვევაში. ჩვენ შემთხვევაში აღმოჩნდა, რომ პისტოლეტი მართლაც ისვრის პატარა აცდენით და საჭირო გახდა თარაზოს რეგულირება. პისტოლეტმა უპრობლემდ მოინელა 115 და 124 გრანიანი ვაზნები, ასევე საკმაოდ ცხელი Black Hills-ის +P მუხტები Hornady-ის XTP ექსპანსიური ტყვიით. მიუხედავად იმისა, რომ ამ მუხტს აშკარად ქონდა მკვეთრად გამოხატული გაზრდილი გასროლის ხმა, ლულის ალი და უკუცემა, მოხვედრის წერტილი არ შეცვლილა. Magtech-ის ვაზნებმა კიდევ ერთხელ დაგვიდასტურა, რომ ამ მწარმოებლის 9მმ-ნი მუხტი 124 გრანიანი FMJ ტყვიით არ გამოირჩევა კარგი სიზუსტით, სიზუსტე აბსოლუტურად მისაღებია მაგრამ უბრალოდ ბევრი სხვა ჩეხური და ამერიკული მუხტი უფრო ზუსტია. დანარჩენში შედეგით ძალიან კმაყოფილი დავრჩით. არანაირ დაბრკოლებას ან პრობლემას ადგილი არ ქონია, რაც საერთოდ არ არის გასაკვირი გლოკების შემთხვევაში.

რა შეიძლება თქვა ამ პისტოლეტზე ჩვენი ქვეყნის კონტექსტში? ის ეხლა ალბათ არის ყველაზე ძვირადღირებული გლოკი, რომელიც იყიდება საქართველოში, მაგრამ ამ ფასში თქვენ მოგდით გლოკი, რომელიც არის პრაქტიკულად უნიკალური, მოყვება სამი მჭიდი აქიდან ორი გაზრდილი ტევადობის და არ უნდა იდარდოთ სამიზნი მოწყობილობების გამოცვლაზე. სასხლეტი ამ პისტოლეტებზე არის უფრო „,მკაფიო“ რაც არის ახალი დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის დამსახურება და ასევე ალბათ დამცავი დაფარვის, რომლითაც დაფარულია ამ მექანიზმის  დამრტყმელ სასხლეტი მექანიზმის დეტალები (რაც არ გვხვდება სხვა პისტოლეტებზე). 19X იყენებს ნებისმიერ მჭიდებს გარდა მე-5 თაობის გლოკის მჭიდებისა, რაც პრინციპში გამოსწორებადია ქლიბით და დიდი ნაკლი არც არის. ჩემი აზრით 19X იმსახურებს უმაღლეს შეფასებას. შეიძლება ის შექმნილია ერთი შეხედვით არალოგიკური კონცეფციით, მაგრამ სროლა ამ პისტოლეტიდან ნამდვილად კომფორტული, ადვილი და სასიამოვნოა.

4343x

X სერიას მოყვა გაგრძელება Glock 43X-ის სახით. კონცეფცია უცვლელია, სუბ-კომპაქტური პისტოლეტი, შედარებით გრძელი ტარით. 

ასე, რომ მიუხედავად ფასისა ის რჩება ყველაზე ხელმისაწვდომ combat ready ტაქტიკურ პისტოლეტად საქართველოში, ყველა მისი ანალოგი მინიმუმ 1500 ლარით მეტი ღირს. ერთადერთი რაც ამ პისტოლეტს არ აქვს არის ლულა მაყუჩის დაყენების ოფციით რაც ალბათ ჩვენ პირობებში ნაკლებად კრიტიკულია. თუ თქვენ პრობლემა არ გაქვთ ქვიშის ფერთან,  პისტოლეტის არჩევის შემთხვევაში ნამდვილად არ შეცდებით. თუ არ მოგწონთ ფერი, ანალოგიური პისტოლეტი არის გლოკ 45, რომელიც თითქმის იგივეა რაც 19X, მაგრამ მცირე განსხვავებებით და რკინის სამიზნი მოწყობილობების გარეშე.  ჩემი აზრით 19X იმსახურებს მაღალ შეფასებას. ამ მოცემულობით, ჩემი აზრით ეს დღეს საუკეთესო გლოკია.

დასაკეცი დანა/ფოლდერი – როგორც ყველაზე უვარგისი ინსტრუმენტი

January 23rd, 2021

ჩემი აზრით დასაკეცი დანა არის ერთ-ერთი ყველაზე არაპრაქტიკული ინსტრუმენტი, რომელიც კაცმა შეიძლება იყიდოს. ამ ტიპის ინსტრუმენტში არ ღირს დიდი ფულის დახარჯვა ან საერთოდ რამე ფულის დახარჯვა, თუ თქვენ არ ცხოვრობთ ისეთ ადგილას სადაც სხვა ტიპის დანები არის უბრალოდ აკრძალული თავგასული მთავრობის მიერ და თქვენ უბრალოდ სხვა გზა არ გაქვთ. ხაზს გავუსვავ ლაპარაკი მაქვს დასაკეც დანებზე ცალი პირით. ე.წ. “ფოლდერებზე”.

P1120389

წლების განმავლობაში მე ვყიდულობდი ე.წ. “ფოლდერებს”, რომ მერე აღმომეჩინა, რომ არც ერთი მათგანი უბრალოდ არაფერში არასდროს არ მადგება. 

წლების განმავლობაში მე ვხარჯავდი ფულს სხვადასხვა „ფოლდერებზე“ და ვეძებდი საუკეთესოს, სანამ არ მივხვდი რომ საუკეთესო და ყველაზე ძვირადღირებული „ფოლდერი“ უბრალოდ არ მჭირდება არც მე და ალბათ 99% სხვა ადამიანების. არ მაქვს მნიშვნელობა რა ლამაზი ტარი აქვს მორიგ “ახალ” მოდელს, საოცარი ფიქსატორი თუ ჯადოსნური ფოლადი.

ეხლა შევეცდები ავხსნა ჩემი პოზიცია. წლების წინ მე გავაკეთე დასკვნა, რომ დანა რომელსაც ვიყენებ ყველაზე ხშირად (გარდა სამზარეულო დანებისა) იყო 30 ლარიანია მინიატურული კლასიკური ვიქტორინოქსი. არა „კა-ბარი“, არა „პუკკო“, არა უამრავი „ქოლდ სტილი“, „CRKT”, “Kershaw”, რომლებსაც მე წლების განმავლობაში ვყიდულობდი და მერე ვყიდდი. რატომ ასე? იმიტომ, რომ  ყველაზე პატარა ვიქტორინოქსიც კი არის უნივერსალური ინსტრუმენტი, მაშინ როდესაც „ფოლდერი“ არის ვიწრო-სპეციალიზირებული ინსტრუმენტი. “ფოლდერი” მარტო ჭრის  და მორჩა. ვიქტორინოქსი ასრულებს უამრავ დავალებას და ასევე ჭრის. ხოლო ქალაქში და სახლში, საშუალო სტატისტიკურ კაცს, სახრახნისი და მაკრატელი უფრო ხშირად ჭირდება ვიდრე დანა.

ტყეში ფოლდერი საერთოდ არ გჭირდება. მისი დაზიანება ადვილია, გამძლეობა დაბალია. ვინმეს რომ ათხოვო, ის უეჭველი შეეცდება გამოცადოს, რამდენად გამძლეა სხვისი დანა. მეორეს მხრივ დანა ფიქსირებული პირით ტყეში არის მეფე, ასეთი დანა არის ნამდვილი ტყის მულტიტული, ის გამოდგება ძალიან ბევრ როლში, რა როლშიც ფოლდერი გამოდგება ალბათ ერთხელ სანამ დაკეცვის მექანიზმი არ გამოვა მწყობირდან. გარდა ამისა, საშუალო ფოლდერის ფასად მოგივა კარგი ხარისხის დანა ფიქსირებული პირით. 100 დოლარამდე ფასში არის უამრავი დანა ფიქსირებული პირით, რომელიც გაუძლებს ნებისმიერ დატვრითვას და არც ისე ბევრი „ფოლდერი“ რომელიც გამოდგება მძიმე შრომისთვის. აბსოლუტური უმეტესობა ფოლდერების, რომელთა ფასი არის 100 დოლარამდე, სხვა არაფერია თუ არა ლამაზი ყუთების საჭრელი და არა სერიოზული ინსტრუმენტი. ეს ეხება როგორც ამ დანების კონსტრუქციას ასევე ფოლადის მასალებს, რომლისგანაც მზადდება პირი.

ვიღაცა იტყვის რომ Every Day Carry-ისთვის არ გამოდგება დანა ფიქსირებული პირით და მართალიც იქნება, ამიტომ ჩემი აზრით ერთადერთი ფოლდერი, რომელშიც ღირს ფულის დახარჯვა არის…. ისევ ვიქტორინოქსი ან მისი ანალოგი. ერთი პირობით. პირი უნდა იყოს ფიქსატორით. ან მეორე ვარიანტი, ტადიციული მულტიტული როგორც Leatherman და “ფოლდერი” ანუ ორი ინსტრუმენტი, რომელიც მეტი ღირს და ადგილსაც მეტს იკავებს. ნებისმეირ შემთხვავაში, “ტრადიციულ” მულტიტულს ვერაფერი ვერ შეცვლის და ის მიუხედავად თქვენი პრეფერენციებისა დანებთან მიმართებაში, აუცილებლად უნდა გქონდეთ. სხვა შემთხვევაში ვიქტორინოქსი ან მისი ხარისხიანი ანალოგი გადაფარვას ყველა თქვენ საჭიროებას და ეს მცირე ფასად და ცოტა ადგილის დაკავებით თქვენ ჯიბეში.

რამდენიმე წლის წინ, ჩვენ „სიცოცხლით სავსე“ შუა ქალაქში, წამოვდე პიკაპის უკანა ბამპერი,  მზრუნველი მუშების მიერ გზაზე დატოვებულ ასფალტის ნატეხებს. შედეგად მანქანას გაძვრა უკანა სანომრე ნიშანი. მანქანაში მედო ორი დანა ერთი Kershaw Secret Agent და მეორე SOG Topo Meridian. ორივე აბსოლუტურად გამოუსადეგარი ინსტრუმენტი აღმოჩნდა ამ სიტუაციაში. სამაგიეროდ პატარა ვიქტორინოქსის მეშვეობით ადვილად დავამაგრე სანომრე ნიშანი თავის ადგილას. შემიძლია დავასახელო მილიონი საყოფაცხოვრებო სიტუაცია, როდესაც პატარა ვიქტორინოქსი მადგებოდა ხოლო ყველა ჩემი ფოლდერი არა. სიტუაცია სანომრე ნიშნებით გამეორდა და საბოლოოდ დამარწმუნა, რომ ყოველ შემთხვევაში მე, დასაკეცი ცალ პირიანი დანა უბრალოდ არ მჭირდება, და ამტომ აღარ ვაპირებ ამ ტიპის ინსტრუმენტში ფულის ხარჯვას. ერთადერთი “ფოლდერი” რომელსაც ალბათ ვერ შეეველევი იქნება Cold Steel Finn Wolf.

 

P1130909

 

ეს ვიქტორინოქსი მე მაქვს თითქმის 20 წელი და ის მაინც კარგ მუშა მდგომარეობაშია, ხერხი ისეთივე ბასრი და ფუნქციონალურია როგორც 20 წლის წინ. მაკრატელზე გატყდა ბრტყელი ზამბარა, პინცეტი და პლასტმასის ჩხირი დიდიხანია დაიკარგა მაგრამ ინსტრუმენტი სრულად მუშა მდგომარეობაშია და მექანიზმი საერთოდ არ არის მორყეული. გარდა ამისა, საკეტის მექანიზმი ძველ ვიქტორინოქსებზე, გვერძე განლაგებული  ღილაკით გაცილებით უფრო მოსახერხებელია ვიდრე უფრო იაფი, “ლაინერ ლოკის” ტიპის საკეტი ახალ მოდელებზე. 

ასეთი დანა-მულტიტული გამოდგება, როგორც საჭრელი ინსტრუმენტი ასევე დაგეხმარებათ გადაწყვიტოთ უამრავი წვრილმანი საყოფაცხოვრებო გამოწვევა, რომელსაც შეიძლება წააწყდეთ ქალაქში. არასდროს ალბათ არ გაგიჩნდებათ კითხვა რატომ დახარჯეთ ასეთ დანაზე ფული, მაგრამ ბევრჯერ შეაქებთ ასეთი დანის უნივერსალურობას. “ვიქტორინოქსის” დანები ცნობილია თავისი ხარისხით და გამძლეობით და შესაძლებლობებთან შეარებით სულაც არ აქვთ დიდი ფასი. ვიქტორინოქსების სხვადასხვა მოდელები მორგებულია კონკრეტულ გამოყენების სფეროს, აქიდან შესაბამისი ნაკრები ინსტრუმენტების,  ამიტომ არჩევისას ეს გასათვალისწინებელია. ბევრ მოდელს აქვს ერთი ხელით გახსნის ფუნქცია, რაც გაძლევთ საშუალებას გამოიუენოთ ეს დანა ასევე თავდაცვისთვის.

კი, რაზეა საუბარი, კარგი ფოლდერი, კარგი სათამაშოა, კარგად გამოიყურება, საინტერესოა მექანიკური თვალსაზრისით, კარგი აქსესუარია და თუ ძვირიც ღირს, ერთგვარი სტატუსის სიმბოლო და განაცხადია, მაგრამ პრაქტიკული სარგებელი მის ფასთან შედარებით ძალიან მცირეა, თუ თქვენი საქმიანობა არ ითხოვს მუდამ რამის გაჭრას, მაგალითად რავიცი, ყუთების/გზავნილების გახსნა ან ასეთი რამე. სხვა შემთხვევაში, გავმეორდები “ფოლდერი” ასრულებს უფრო აქსესუარის ფუნქციას ვიდრე სასარგებლო ინსტრუმენტის. ერთადერთი გამონაკლისი შეიძლება იყოს თავდაცვითი ფოლდერი, მაგრამ ნახეთ როგორ გამოიყურება თავდაცვითი დანები, მაგალითად Spyderco Matriarch, Cold Steel Black Talon ან ეხლა უზომოდ პოპულარული კარამბიტები, მათი უტილიტარული გამოყენება პრაქტიკულად შეუძლებელია.  ამ დანებს არაფერი საერთო არ აქვთ მაგალითად კლასიკურ უტილიტარულ Ontario RAT1/2-თან. ეს აბსოლუტურად სხვა კონცეფციაა და ამ შემთხვვაშიც ფიქსირებულ დანას აქვს უპირატესობა გამოყენების სისწრაფეში, სიმარტივეში და ზოგადად გამძლეობაში. გარდა ამისა კარგი დასაკეცი თავდაცვითი დანა ღირს საკმაოდ ძვირი და როგორც წესი მისი ფასი ურტყავს 200 დოლარს.

ყველაფერი რაც მე დავწერე ცხადია ჩემი აზრია, დამოკიდებული ჩემ გამოცდილებაზე. სხვას, შეიძლება სხვა გამოცდილება ქონდეს.

download

 

 დანა რომელსაც ვიყენებ ყველაზე ხშირად არის ყველაზე პატარა და იაფი ჩემი სადღაც 30 დანისგან შემდგარი კოლექციიდან.

 

 

რევოლვერის უნარებზე

December 16th, 2020

w2342342

ის ფაქტი, რომ რევოლვერი შედარებით ტექნიკურად რთული იარაღია და ასევე მისი გადატენვა ითხოვს ბევრ მანიპულაციებს, იმისთვის, რომ ეს იარაღი ეფექტურად გამოიყენოთ უნდა გამოიმუშავოთ რიგი უნარების, რომელზეც შეიძლება არასდროს არც დაფიქრდეთ სანამ გვიანი არ იქნებ.  პირველ რიგში, ცხადია უნდა იცოდეთ/გესმოდეთ  რევოლვერის კონსტრუქცია, ასევე სიმპტომების ამოცნობა და პრობლემების გამოსწორება, მანამ სანამ ეს პრობლემა გამოიწვევს დაბრკოლებას ან უარესი, რევოლვერის მწყობრიდან გამოყვანას. უბრალოდ ეხლა  რევოლვერის ზუსტი ტექნიკური დიაგნოსტიკის პროცედურების ახსნა არ შედის ამ შემთხვევაში ჩემ ამოცანაში. რა თქმა უნდა მე გავაგრძელებ ამ თემაზე წერას, მანამდე კიდე უბრალოდ გირჩევთ, რომ იმისთვის, რომ იყოთ დარწმუნებულები, რომ თქვენი რევოლვერი კარგ ფორმაშია, ზედაპირული ცოდნის მიღებას, ჯობია უბრალოდ ერთხელ დახარჯოთ თქვენო დრო და დატალურად შეისწავლოთ რევოლვერის კონსტრუქცია, რაც მოგცმთ წარმოდგენას იმაზე თუ როგორ მუშაობენ მისი მექანიზმები და შესაბამისად ზუსტად გეცოდინებათ, სად უნდა ელოდოთ პრობლემებს და რას უნდა მიაქციოთ ყურადღება. კიდევ ერთი “ჰინტი” ჩემგან,  გამოიწერეთ ამერიკელი ავტორების ძველი წიგნები, სადაც დეტალურად არის მიმოხილული რევოლვერის კონსტრუქციები და მათი მოვლა მომსახურების პროცედურები. დღეს თანამედროვე იარაღი არის როგორც თანამედროვე მანქანა, საიმედოობის ხარისხი მაღალია და მომსახურების საჭიროება არის მინიმალური, მაგრამ ადრე ასე არ იყო და გამოცდილი პისტოლერო, ასევე უნდა ყოფილიყო იარაღების საკმაოდ კარგი ოსტატი და ბევრი მათგანი  საბოლოო ჯამში გახდა კიდევაც იარაღების ოსტატი/მწარმოებელი, როგორც  ჯიმ კლარკი ან ბილ უილსონი. ამიტომ იმ ეპოქის ავტორების წიგნები გაჯერებულია ტექნიკური ინფორმაციით, მაშინ როდესაც დღეს მწარმოებელი პრაქტიკულად გიკრძალავს იარაღის დაშლას და შეკეთებას, ამის ნაცვლად გიბრძანებს მიიტანო იარაღი ავტორიზირებულ სახელოსნოში ან გაუგზავნო მათ ქარხანაში.  ჩვენ პირობებში, სადაც იარაღის ხელოსნებს ერთი ხელის თითებზე დაითვლი და იარაღს მწარმოებელს ვერ გაუგზავნი, უნარი თავად მოუარო შენ იარაღს არც თუ ისე ურიგოა. თუ ინგლისური არ იცით, დამელოდეთ, იმიტომ, რომ ახალი სტატიები რევოლვერებზე კიდე იქნება.

ეხლა რაც შეეხება უშუალოდ თემას, რომელზეც მე მინდოდა დამეწერა, ანუ კონკრეტული უნარები, რომელიც უნდა გამოიმუშავოს ადამიანმა, რომელიც ანდობს სიცოცხლეს რევოლვერს.

უნარი პირველი: გადატენვის პროცედურები.  გარდა სტანდარტული გადატენვის პროცედურისა, რომელიც გულისხმობს ცალკეული ვაზნებით დოლურას ავსებას და ასევე ე.წ. სპიდ სტრიპების ან სპიდლოადერების გამოყენების, უნდა აითვისოთ დოლურას სელექტიური გადატენვა და ასევე არასრული დატენვა.

revreloadoptions

სამი გავრცელებული ოფცია რევოლვერის გადატენვისთვის, “ნაყარი” ვაზნები, სპიდ სტრიპები და სპიდლოდერები. 

ჩვენ ყველამ ვიცით, რომ სპიდლოადერები მნიშვნელოვნად აადვილებენ რევოლვერის გადატენვას.  რამდენიმე მოძრაობაში ვაზნები ერთდროულად ვარდებიან სავაზნეებში და რევოლვერი მზად არის სროლისთვის, მაგრამ სპიდლოდერები ყოველთვის ხელმისაწვდომი არ არის და ასევე სპიდლოდერის გამოყენება გულისხმობს რომ ყველა დოლურა უნდა იყოს ცარიელი. რა მოხდება თუ გაირსოლე მხოლოდ 2-3 ვაზნა და გინდა დოლურას შევსება? დაცალო დოლურა და აავსო სპიდლოდერით, ანუ გადაყარო გაუსროლელი ვაზნები დოლურადან?  სწორედ ამიტომ სელექტიური გადატენვა არის საჭირო უნარი. გახსენით დოლურა, ნაწილობრივ ეჟექტორზე დაწოლით გამოწიეთ ვაზნები დოლურადან, თითით ამოაგდეთ გასროლილი მასრები და შეავსეთ დოლურა ახალი ვაზნებით.  ჟღერს ადვილდ, მაგრამ ეს პროცედურა ითხოვს ზუსტ და სწრაფ მოძრაობებს და შეტაკების პირობებში, ცეცხლის ქვეშ,  მისი განხორციელება იქნება რთული, საკმარისი პრაქტიკის გარეშე. ამის საპირწონედ არის FBI-ს ტექნიკა, რომელიც გასწავლის გასროლილი მასრების და ვაზნების ჩაცლა მარჯვენა ხელში და მათ შენახვას, იმის იმედით რომ თუ არ გეყო სპიდლოდერებში ვაზნები, მერე დარჩენილ ვაზნებს ინდივიდუალურად მოათავსებ რევოლვერში.  ცხადია ეს ყველაფერი რთულდება თუ სიბნელეში ხარ და ვერ ხედავ რას აკეთებ.

20201108_133846

მოკლე ეჟექტორი მოკლეცხვირიან რევოლვერებზე აადვილესბ სელექტიურ გადატენვას, იმიტომ რომ მისი სვლა არ არის საკმარისი, რომ მასრები ბოლომდე ამოაგდოს დოლურადან. უბრალოდ წყნარად დააჭირეთ ეჟექტორის ღერძს და შეცვალეთ გასროლილი მასრები ახალი ვაზნბებით. 

ეხლა შემდეგი კითხვა, ვთქვათ გადატენვის დრო არ გაქვთ? გასროლილი მასრების ექსტრაქცია მოახდინეთ, მაგრამ ასწრებთ მხოლოდ ერთი ან ორი ვაზნის მოთავსებას, იმიტომ რომ სიტუაცია ითხოვს სწრაფი გასროლის განხორციელებას? ამიტომ უნარი მოათავსო ვაზნა სავაზნეში და დახურო დოლურა ისე, რომ სასხლეტზე დაჭერისას ლულასთან გასწორდეს სავაზნე ვაზნით და არა ცარიელი, არის მეორე აუცილებელი უნარი, რომელზეც მინდოდა მომეყოლა. უყურეთ, სმიტ&ვესონის და კოლტის რევოლვერის დოლურები, მოძრაობენ განსხვავებული მიმართულებით, სმიტის დოლურა საათის მიმართულების საწინააღმდეგოდ, ხოლო კოლტის პირიქით. ეს უნდა იცოდეთ რომ დოლურა ერთი ვაზნით ისე დახუროთ, რომ სასხლეტზე დაჭერისას მოხდეს გასროლა და არა “კლიკი”, ხმა როდესაც დამრტყმელი ეცემა ცარიელ დოლურაზე . ეს ტექნიკა დაგჭირდებათ უკიდურესი განსაცდელის შემთხვევაში და ამიტომ დიდი ალბათობით სასხლეტზე დაჭერის ფუფუნება, იმდენჯერ სანამ გასროლა არ მოხდება თქვენ შეიძლება არც გქონდეთ.

რევოლვერების ტევადობა და გადატენვის დრო/სირთულე არის სერიოზული შეზღუდვა. ტყვილად არ გაჩნდა ე,წ. “ნიუ იორკული გადატენვა”, რაც სხვა არაფერია, რაც დაცლილი რევოლვერის “გადაგდება” და მეორე რევოლვერის მომარჯვება. ამიტომ მსროლელმა რევოლვერით გადატენვის პროცედურების ათვისებას უნდა დაუთმოს მეტი დრო ვიდრე Glock 17-ის პატრონმა.

და ბოლოს კიდევ ერთხელ მინდა გავამახვილო თქვენი ყურადღება ორმაგ რეჟიმში სროლის უნარის მნიშვნელობაზე.  ორმაგი მოქმედების რევოლვერის შემთხვევაში, ორმაგი რეჟიმი არის ძირითადი. როგორც კი დაამუღამებთ ამ რეჟიმს, თქვენ მიხვალთ მარტივ დასკვნამდე: ერთმაგი რეჟიმი თქვენ საერთოდ არ გჭირდებათ, იმიტომ რომ ტიპიურ დისტანციებზე სწრაფი სროლა ორმაგ რეჟიმში მაღალი სიზუსტით საკმაოდ ადვილია.

ავი და ზუსტი – Savage A17

December 5th, 2020

ერთადერთი გზა გააუმჯობესო ტრაექტორია, თუ შეზღუდული ხარ მასრის ზომებით და იარაღის კონსტრუქციით, არის რა თქმა უნდა ჭურვის კალიბრის და მასის შემცირება. გარკვეულ მანძილზე ეს მოგცემს უფრო დაფენილ ტრაექტორიას მაგრამ ფიზიკის კანონებს მაინც ვერ გაექცევი და მსუბუქი ჭურვი მალე დაკარგავს ენერგიას და რაღაც ნიშნულის შემდეგ დაიწყებს სწრაფ ვარდნას. ასეთი სწრაფი ტყვია ასევე ცოტათი მეტ ხანს იფრენს ზებგერითი სიჩქარით, რაც ნიშნავს, რომ სტაბილური სიზუსტე ცოტათი უფრო დიდ მანძილზე იქნება შენარჩუნებული. სანამ ამ კონცეფციით შექმნილი სერიული წარმოების .17 კალიბრის წრიული აალების ახალი კალიბრები შეიქმნებოდა  ცალკეული ენთუზიასტები უკვე ექსპერიმენტირებდნენ .22 კალიბრის წრიული აალების მასრებთან, რომლებსაც უვიწროებდნენ ყელს, სადაც ათავსებდნენ 4.5 მმ კალიბრის ტყვიას. ასე ისინი იღებდნენ დაახლოებით იგივე შედეგებს, რაც ბრწყინვალე მაგრამ ხანმოკლე სიცოცხლის მქონე რემინგტონის 5mm RRM, რომელიც სულ რამდენიმე წელი გამოდიოდა 70-ნი წლების დასაწყისში. უფრო სწორად რამდენიმე წელი გამოდიოდა ამ კალიბრზე გათვლილი რემინგტონის მოდელ 591 და 592 შაშხანები. ხოლო 8მმ-ნი ვაზნები იწარმოებოდა 80-ნი წლების ბოლომდე, უბრალოდ ნომინალური 5 მმ-ნი კალიბრი იყო იშვიათობა, ლულების და იარაღის წარმოება ასეთ კალიბრზე იყო პრობლემური და რემინგტონის მაგნუმმა ფეხი ვერ მოიკიდა.

საბოლოო ჯამში,  ტყვიაწამლის მსხვილმა ამერიკულმა მწარმოებელმა “ხორნადიმ”, 2000-ნი წლების დასაწყისში გამოუშვა ორი ახალი წრიული აალების 4.5 მმ-ნი კალიბრი. .17 Mach 2 იყო სხვა არაფერი თუ არა .22lr-ის მასრა შევიწროებული ყელით და 4.5 მმ-ნი ტყვიით.  მეორე, წოდებული .17 Hornady Magnum Rimfire (4.5×27mmR) იგივე რეცეპტით დამზადებული იყო, უბრალოდ ამჯერად ბაზად აღებული იყო .22WMR-ის უფრო დიდი მასრა. Hornady-ს, Ruger-ის და Marlin-ის ჩანაფიქრი იყო, შეექმნათ უფრო ეფექტური ვიდრე .22WMR კალიბრი, ნაკლები უკუცემით, უკეთესი ტრაექტორიით, რომლის დამზადება იქნებოდა ადვილი და ვაზნის ფასიც არ იქნებოდა დიდი. ამავე დროს დენთის მუხტის წვისას წარმოშობილი წნევა არ უნდა ყოფილიყო უფრო დიდი ვიდრე .22WMR-ში. შეგახსენებთ 50-ანი წლების ბოლოს გამოშვებული .22WMR იყო პირველი, უკანასკნელი ნახევარი საუკუნის განმავლობაში, კომერციულად წარმატებული ახალი წრიული აალების კალიბრი. წამოწყება განწირული იყო წარმატებისთვის, იმიტომ, რომ ორივე ახალი კალიბრი იყენებდა უკვე არსებულს მასრას, რაც ნიშნავდა, რომ მინიმალური ცვლილებები იქნებოდა საჭირო, რომ უკვე წარმოებაში არსებული იარაღების ადაპტირება მომხდარიყო ახალ კალიბრებზე. არც 4.5მმ კალიბრის ტყვიების და ლულების წარმოება არ უნდა ყოფილიყო დიდი პრობლემა.

.17HMR-ის ტიპიური მუხტები იყენებენ 17-20 გრანიან გარსით დაფარულ ტყვიას. გარსი არის სრულფასოვანი რბილი მეტალის და არა “დაფარვა”, როგორც მაღალი სისწრაფის .22LR-ში.  ტყვიის საწყისი სიჩქარე ვარირებს 720-დან 820 მ/წ-მდე რაც ფრიად შთამბეჭდავი სიჩქარეებია. ამის წყალობით ამ კალიბრის ეფექტური გამოყნება შესაძლებელია 200 მეტრამდე მანძილზე რაც ბევრად აღემატება ყველაზე ცხელ .22LR კალიბრის შესაძლებლობებს და უკეთესია ვიდრე .22WMR.

076014-cci-17-hmr-v-max-500-rnds-polymer-tipped-157300

.17HMR კალიბრის მუხტი, V-max ტიპის ტყვიით. ყურადღებას იქცევს არაპროპორციულად დიდი პლასტმასის წვერი. ასეთი ტყვია წინაღობაში მოხვედრისას მომენტალურად ფრაგმენტირდება. ტყვია საკმაოდ რბილია და ადვილად “ტყდება” საკმარისია ოდნავ მოუჭიროთ ტყვიას თავი, რაც მაღალ სიჩქარესთან ერთად, ხელს უწყობს აგრესიულ ფრაგმენტაციას. ამის გამო ზედმეტი შეღწევის და რიკოშეტის რისკი დაბალია, რაც გამოარჩევს ამ კალიბრს სხვა წრიული აალების სხვა კალიბრებისგან. “ნავის კუდის” ტიპის ტყვიის ფორმა უზრუნველყოფს კარგ ბალისტიკას. 

როგორც აღვნიშნე, ახალი ვაზნები ზომებით არ აღემატებოდნენ თავის წინადმორბედებს, რის გამოც უკვე არსებული კონსტრუქციის იარაღების ადაპტირება ახალ კალიბრზე არ უნდა ყოფილიყო დიდი პრობლემა.  პრობლემები დაიწყო, როდესაც მწარმოებლებმა ცადეს ამ კალიბრზე ნახევრად-ავტომატური იარაღების წარმოება. შეგახსენებთ, რომ ტიპიური ნახევრად-ავტომატური მცირეკალიბრიანი იარაღი იყენებს თავისუფალ საკეტს, რაც ნიშნავს, რომ ერთადერთი რაც მას იჭერს დაკეტილ მდგომარეობაში არის დამაბრუნებელი ზამბარა, რომელიც მას აწვება და თვითონ საკეტის მასა. ეს სქემა კარგად მუშაობდა აქამდე პრაქტიკულად ნებისმიერ წრიული აალების ვაზნასთან, მაგრამ .17HMR-ის შემთხვევაში აღმოჩნდა, რომ მასრის სიმტკიცე არ არის საკმარისი, რომ თავისუფალ საკეტთან ერთად უზრუნველყო დენთის აირების წვის შედეგად წარმოქმნილი წნევის “დახუფვა”, ხოლო საკეტის მასის ზრდა ნეგატიურად აისახებოდა საიმედოობაზე.  2009 წელს, რამდენიმე დიდმა მწარმოებლამ გამოსცა სპეციალური გაფრთხილება და აკრძალა .17 HMR კალიბრის გამოყენება ნახევრად ავტომატურ იარაღებში. “რემინგტონი” წავიდა უფრო შორს და მოხსნა გაყიდვებიდან და დაიბრუნა, გაყიდული როგორც ამ კალიბრის ვაზნები ასევე მოდელი 597 ტიპის .17 კალიბრის ნახევრად ავტომატური შაშხანები.

a17b

ერთ-ერთი პლიუსი წვრილი კალიბრის არის ის რომ შეგიძლია მიიღო სქელკედლიანი ლულა ხოლო გარე დიამეტრი ლულის მაინც იქნება მცირე. კონუსური ჩაღრმავება კარგად იცავს ლულის გამოსასვლელს დაზიანებისგან. 

 Savage-ის წამყვანი ინჟინერი ჯონ ლინსკოტი მიუდგა თემას განსხვავებულად. მათი ნახევრად-ავტომატური A17, რომლის წარმოება დაიწყო  იყენებს გადავედებული უკუცემის პრინციპს. შესრულება მარტივი და ელეგანტურია. ერთი მცირე ზომის ბჯენი განთავსებულუ საკეტის ზედა ნაწილში, მოძრაობს ვერტიკლაურად და ზემომქედებს შესაბამის კილოსთან ფოლადის რესივერის შიგნით. ასეთი სისტემის გამოყენებამ ერთდროულად მოხსნა დატვირთვა მასრაზე და ამავე დროს ჩემი დაკვირვებით პრაქტიკულად გააქრო უკუცემა. A17-ს რომელიც ოპტიკით იწონის 3.6 კგ-ს, უკუცემა არ აქვს პრაქტიკულად საერთოდ. დიახ, მე ზუსტად იმას ვგულისხმობ რაც დავწერე, უკუცემა უბრალოდ არ არის. გასროლის ხმაც გრძელი ლულის წყალობით არის დაბალი.

რა თქმა უნდა მე როგორც წრიული აალების კალიბრების დიდი მოყვარული, ვერ გაუშვებდი ხელიდან შანსს ახლოდან გამეცნო ეს ახალი და ავი კალიბრი და ამიტომაც გადავწყვიტე A17-ის შეძენა. შეიძლება ნახევრად-ავტომატი არ არის საუკეთესო ფორმატი, რომ ნახო კალიბრის სიზუსტის პოტენციალი, მაგრამ პირველ რიგში მე მაინტერესებდა ახალი ავტომატიკის სქემა და ასევე მაინც ნახევრად-ავტომატი უფრო უნივერსალურია. ასეევ გასროლიდან გასროლამდე არ არის საჭირო იარაღის ჭერის შეცვლა, რომ ის გადატენო. ასე რომ ბევრი ფიქრი არ დამჭირვებია. ჩემი არჩევანი გავაჩერე შედარებით ბიუჯეტურ მოდელზე, 56-სმ-ნი სქელი პროფილი ლულით და სტანდარტული პლასტმასის კონდახით.

a17 new

ფოლადის რესივერი, ნახევრად გადაბმული საკეტი, Accu-trigger, სქელ-კედლიანი ლულის პროფილი, უკვე დაყენებული უივერის სამაგრები, ლულის სიგრძე 56 სმ, ტვისტი 1:9,  სრული სიგრძე 104 სმ, 10 ვაზნიანი როტორული მჭიდი, წონა ოპტიკის გარეშე 2.7 კგ. ეს არის ძირითადი მახასიათებლები ამ იარაღის. 

მე სპეციალურად ავარჩია უფრო იაფი მოდელი, სტანდარტული პლასტმასის კონდახით.  მე უკვე დამიგროვდა ასეთი კონდახების მოდიფიკაციების გამოცდილება და ვიცი, რომ ცოტა დრო და ფული საკმარისია, რომ მისცე საშუალება იარაღს ისროლოს კარგად თუნდაც ასეთი კონდახით. ყველაზე საინტერესო ის არის, რომ კონდახი A17-ზე ბევრად უფრო უკეთესია ვიდრე B22-ზე, რომელიც მე მქონდა. პირველ რიგში იმიტომ, რომ რესივერის ბედინგი უფრო ადვილია, მეორე რიგში იმიტომ რომ მას აქვს კარგი რეზინის საზურგე, რომელიც ძალიან მოსახერხებელია, ანალოგიური დეტალი B22-ზე იყო პლასტმასის და თავისუფლად ცურავდა მხარზე.

 A17 იარაღის სახელმძღვანელო საკმაოდ მარტივია. საკეტის გადასატნი სახელური განკაგებულია საკეტზე მარჯვნიდან. მცველის ღილაკი სასხლეტის კავთან არის განლაგებული, იქვე ქვევიდან მექანიკური საკეტის შემაკავებელია. ბოლო ვაზნის გასროლის შემდეგ საკეტი შემაკავებელზე არ დგება მაგრამ თუ მოხდა დაბრკოლება, ან ამას ითხოვს უსაფრთხოების პროტოკოლი, შესაძლებელია ქვევიდან განლაგებული ღილაკის მეშვეობით მისი ღია მდგომარეობაში დაფიქსირება.

იარაღის დაშლა და მომსახურება ადვილია მაგრამ არის ნიუანსები. ბევრი ცნობილი და პოპულარული მცირეკალიბრიანი იარაღი ისეა აგებული, რომ მათ გასაწმენდად საჭიროა კონდახის და რესვიერის განცალკევება. ამის შემდეგაც კი, მათ დიდ ნაწილში ლულის წმენდა მაინც ხდება გამოსასვლელის მხრიდან. Savage მიუდგა ამ პრობლე,ას შემოქმედებითად. იმისთვის რომ იარაღი დაშალოთ გასაწმენდად, არ არის საჭირო კონდახის და რესივერის განცალკევება. საკმარისია დააჭიროთ დამაბრუნებელ ზამბარას, რესივერის უკანა ხუფზე განლაგებული ნასვრეტიდან, მოხსნათ ეს ხუფი, ამოიღოთ ზამბარა და საკეტი და იარაღი მზად არის წმენდისთვის. როგორც ხვდებით ასევე შესაძლებელია ლულის გაწმენდა სავაზნის მხრიდან. პლასტმასის ხუფის მოხსნა მოქნილობას ითხოვს და სიმართლე გითხრათ სულ მგონია, რომ ერთხელაც ეს ხუფი მოტყდება, მაგრამ ფაქტია, რომ ეს სქემა აშკარად წინ გადადგმული ნაბიჯია იმ დიზაინებთან შედარებით, რომლებიც გასული საუკუნის 60-ნი წლებიდან პრაქტიკულად არ შეცვლილა. რა თქმა უნდა შესაძლებელია კონდახის და რესივერიუს განცალკევებაც. ამისთვის უნდა დაუშვათ ორი ხრახნი. ერთი განლაგებულია კონდახის ქვევიდან წინა ნაწილში, მჭიდის წინ, მეორე უკან, მაგრამ ზევიდან, პლასტმასის ხუფის ქვეშ. დაყენებული ოპტიკით ეს ასევე ითხოვს გარკვეულ მოქნილობას.

a17bolt

საკეტი, დიდი ზომის საკეტის სახელური, რესივერის ხუფი და დამაბრუნებელი ზამბარის მოდული. საბრძოლო ბჯენი, რომელიც უზრუნვლეყოფს უკუცემის “გადავადებას” კარგად ჩანს საკეტის ზედა ნაწილში. ყურადღებას ასევე იქცევს საკმაოდ მასიური ექსტრაქტორი და დიდი ზომის, ერგონომიული საკეტის სახელური. 

triggera17

დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის კორპუსი, მაგრდება ერთი პინით რეივერზე. კორპუსი პლასტმასის არის, დანარჩენი დეტალები რკინის.

rearbolta17

როგორც ხედავთ, უკანა ხრახნის მოხსნა შეიძლება საკმაოდ მოუხერხებელი იყოს, მაგრამ უმეტეს შემთხვევაში ასეთი დაშლა თქვენ არ დაგჭირდებათ. 

a17

ბედინგი “ბრიკორამაში” ნაყიდი ეპოქსიდით, კაიდექსის ფირფიტისგან დამზადებული რეგულირებადი სალოყე და ე.წ. brush stroke კამუფლირება რომლის შესრულებასაც უნდა 10 წუთი განსხვავებით უფრო შრომატევადი კამუფლირებისა შაბლონების გამოყენებით. 

ოპტიკა დაყენდა UTG ალუმინის რინგებში. ჩემდა გასაკვირად, მათი მორგება საჭირო არ გახდა, მიუხედავად იმისა, რომ პიკატინის სეგმენტები ცალ-ცალკე იყო დაყენებული რესივერზე. ოპტიკა Primary Arms 4-16×44 “Mil-Dot” ბადით. ოპტიკას ქონდა ძალიან კარგი ფოკუსის მანძილი თვალიდან ოკულარამდე და ძალიან თხელი ბადე, რამაც განაპირობა ჩემი არჩევანი, თუმცა გადიდება ზედმეტად ძლიერია ჩემი გემოვნებისთვის და ასეთი იარაღისთვის, მაგრამ ხარისხიანი და ბიუჯეტური ოპტიკის არჩევანით ჩვენ არ ვართ განებივრებულები, ამიტომ ავიღე ის, რაც ყველაზე ახლოს იყო იმასთან რაც მე მჭირდებოდა. უკვე შემდგომ ოპტიკა მარტივად გასწორდა და სროლა მიზანში ამ ოპტიკით გამოდგა სასიამოვნო და კომფორტული, კარგი ლინზების, “aye relief”-ის და თხელი ბადის გამო. შესწორების მექანიზმი ასეე უნაკლოდ მუშაობდა. ოპტიკას ასევე აქვს ტაქტიკური დოლურები, რომლებიც უნდა გადმოწიო, რომ შეძლო მათი დატრიალება, ასევე გააჩნია დოლურების რესეტის ფუნქცია, პარალაქსის რეგულირების და ბადის განათების ფუნქცია. თავის ფასში რომელიც შეადგენს სადღაც 640 ლარს ეს არის ძალიან კარგი ოპტიკა.

A17-ის როტორული მჭიდი იგივე კონსტრუქციის არის, რაც B22-ზე. ისევე როგორც B22-ზე ვაზნების მიწოდება არის ძალიან რბილი, შეუძლებელია საკეტის გადაკვრისას მიხვდე ხდება თუ არა ვაზნის მიწოდება, იმდენად დაბრკოლების და ძალის დატანების გარეშე ხდება მიწოდების პროცესი. ის ფაქტი რომ მასრა ბოთლის ფორმის არის, ტყვია წვეტიანი და თანაც ბევრად უფრო მცირე დიამეტრის ვიდრე სავაზნე, ასევე ხელს უწყობს სტაბილურ/საიმედო მიწოდებას.

20181217_160127-700x525

როგორც მინიმუმ ამერიკის კონტინენტზე, Savage იყო პირველი კომპანია, რომელმაც გამოიყენა როტორული მჭიდი, და კარგია რომ ეს კომპანია უარს იძახის სავაზნე კოლოფებზე და ისევ უბრუნდება როტორულ მჭიდებს. ასეთი მჭიდის კონსტრუქცია უფრო გამძლეა, ის სრულად იმალება იარაღის შიგნით და ტევადობაც 10 ვაზნაა.  სურათის წყარო thetruthaboutguns.com

კარგი მოვყევით, ეხლა გადავიდეთ ცუდზე. როგორც ყველა ტიპიურ ნახევრად-ავტომატში, სასხლეტი A17 არის ძალიან ცუდი. ის არ არის ძალიან მძიმე ან ძალიან გრძელი სვლით ან ოვერ თრეველით. არა. უბრალოდ მასზე დაჭერისას ისეთი შეგრძნებაა თითქოს შიგნით მოძრაობაში მოდის ძცველი, ჟანგიანი მექანიზმი, რომელიც გამოსცემს რაღაც უცნაურ ხმებს. შეიძლება ის ასეთი ცუდიც არ არის, მაგრამ როდესაც უყურებ სამიზნეს 10 გადიდებით, ეს ყველაფერი თითქოს აისახება ბადის მოძრაობაში სამიზნესთან მიმართებაში. სიმართლე გითხრათ პირველი სროლების მერე, მე სერიოზულად დავფიქრდი რომ ეს მექანიზმი დამეშალა და შემეცადა მისი გაუმჯობესება, რასაც იშვიათად ვაკეთებ. მექანიზმი დაიშალა, გაპრიალდა და თავიდან აიწყო. ზოგადად მე არ ვარ მომხრე ხოლმე, დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმების სერიოზული გადაკეთების. როგორც წესი უბრალო გაპრიალება არის მაქსიმუმი რასაც ვაკეთებ და უმეტეს შემთხვევაში ეს პროცესი არის ერთგვარი მედიტაცია/რიტუალი, რომელსაც იშვიათად მოყვება რამე ხილვადი/აწონვადი შედეგი. ამ შემთხვევაში ეფექტი უკეთესი იყო, იმიტომ რომ რამდენიმე ნაწილზე ღერძებზე გათვლილი ნასვრეტები იყო საკმაოდ უხეშად დამუშავებული და ამის გამოსწორების და მექანიზმის აწყობის შემდეგ, სასხლეტი არ გახდა უფრო მსუბუქი და მოკლე, მაგრამ ის დარბილდა და სვლაც უფრო ერთგვაროვანი გახდა. იარაღი კი არის აღჭურვილი Accu-trigger-ით, მაგრამ ჩემი აზრით ეს სასხლეტი უფრო ატარებს უსაფრთხოების დამატებითი საფეხურის ფუნქციას ვიდრე რამე კავშირი აქვს სიზუსტესთან. ყველაზე დაბალი წონითაც (რომელიც რეგულირდება იარაღის დაშლის გარეშე, სპეციალური გასაღებით), მისი წონა მაინც არის სადღაც 2.5-3 კილოგრამი. ამ ტიპის სასხლეტის ყველაზე კარგი ფუნქცია ის არის, რომ ის არ მიცემს საშუალებას ჩახმახს მოწყდეს, სასხლეტზე დაჭერის გარეშე, მაგალითად ძლიერი დარტყმის შედეგად, ეს არის და ეს.

ამერიკული Jard-ი უშვევს დამრტყმელ-სასხლეტ მექანიზმის A17-თვის, წონებით 400 გრამიდან 2 კგ-მდე, მაგრამ ამერიკაში მისი ფასი ურტყავს 300 დოლარს რაც საკმაოდ ძვირია. უბრალოდ გასათვალისწინებელია, რომ ზედმეტად მსუბუქი სასხლეტი და მსუბუქი ნახევრად-ავტომატური შაშხანა, კომბინაციაა, რომელსაც შეიძლება მოყვეს ორმაგი გასრლოლები, რაც ალბათ განაპირობებს A17-ის დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის კონფიგურაციას და სასხლეტის ასეთ წონას.

groupinga17

პირველი სროლები სატნდარტული სასხლეტით და ნაწილობრივი ბედინგით. ყველა ჯგუფის საშუალო შედეგი 50 მეტრზე, წოლიდან და ზურგჩანთის როგორც საყრდენის გამოყენებით გახლდათ 21მმ (ჯმში შვიდი სამ გასროლიანი ჯგუფი).  

მეორე რენჯ სესიის წინ, სასხლეტი გაპრიალდა და ბედინგი გაუკეთდა სრულად. სამწუხაროდ მეორე სესიის პირობები იყო უარესი. სიცივე, თოვლი და სველი მიწა. მიუხედავად ამისა საშუალო სიზუსტემ 91 მეტრზე შეადგინა 3.5 სმ, საუკეთესო ჯგუფით 2.5სმ). ვიყინებდი ორი ტიპის CCI-ს მუხტს, 20 გრანიან FMJ-ს და 17 გრანიანს V-max ტყვიით. ორივეს ქონდა იდენტური სიზუსტე. უკეთეს პირობებში და უფრო მეტი მუხტით დარწმუნებული ვარ უკეთესი შედეგის მიღებაც შეიძლება და რა თქმა უნდა მე შევეცდები კიდე უფრო უკეთესი შედეგი დავდო. მაგრამ 35მმ 100 მეტრზე, მასობრივი წარმოების ნახევრად-ავტომატური მცირეკალიბრიანი იარაღისთვის ყველაზე ბიუჯეტური, პლასტმასის კონდახით და ძალიან საშუალო სასხლეტით, არის ძალიან კარგი შედეგი. თანაც გაითვალისიწნეთ, სროლის პირობები, რომლებიც შეესაბამება საველე/ნადირობის პირობებს. იარაღი ასევე უნდა ვივარაუდოთ, იქნება უფრო საიმედო ვიდრე .22lr-ის ნახევრად ავტომატური იარაღი. ტყვია წვეტიანია, სრულფასოვანი გარსით დაფარული და უფრო წვრილი დიამეტრის ვიდრე სავაზნე. მე არ მწონდა არც-ერთი დაბრკოლება, მხოლოდ ერთი ვაზნის მტყუნება პირველი რამდენიმე გასროლის დროს, როგორც მანამდე Savage B22-ზე, მაგრამ მას მერე ეს აღარ გამეორებულა არც B22-ში და არც A17-ში.

ცალკე უნდა აღვნიშნო, რომ მეტალის დეტალები (ლულა, რესივერი) დაფარულია შავი ოქსიდირებით. მიუხედავად იმისა, რომ იარაღი ნახევარი დღე სველი იყო და სახლში შემოტანის შემდეგ არ გამშრალებულა, ზედაპირული კოროზიის ნიშნები არსად არ გაჩნდა, რაც მეტყველებს ოქსიდირების ხარისხზე.

graph rimfire comparison

დიაგრამიდან კარგად ჩანს ის რაც განასხვავებს .17HMR-ს სხვა წრიული აალების კალიბრებისგან. 

hawkszero

რაც შეეხება განულების ოპტიმალურ მანძილს, მე დავარქვი მას “ჩაკ ხოკსის ზერო” იმიტომ, რომ სწორედ მან გასცა რეკომენდაცია ამ იარაღის გასწორების 130 მეტრზე. ასეთ შემთხვევაში თქვენ მიიღებთ ყველაზე ოპტიმალურ ტრაექტორიას. 

რა შეიძლება ითქვას ამ მიმოხილვის ბოლოს? დიახ .17 HMR სამჯერ მეტი ღირს ვიდრე .22LR-ის ვაზნა, მაგრამ იარაღის, ოპტიკის და აქსესუარების ფასი იგივე კატეგორიაში გადის რაც .22lr კალიბრი. თუ ვინმეს სურს ბევრი სროლა სიზუსტეზე, .22LR-ის 40 გრანანი სტანდარტული სიჩქარის მუხტი თქვენ განკარგულებაშია და მოგცემთ საშუალებას ისროლოთ ბევრი, ზუსტად და თუ პირობები ხელს გიწყობთ, შედარებით შორ მანძილებზეც კი. თუ გნებავთ პრაქტიკული ინსტრუმენტი, საიმედო, ზუსტი, ჩუმი, პრაქტიკულად უკუცემის გარეშე, რომლიდანაც შეძლებთ ესროლოთ პატარა ზომის სამიზნეს (+- 4 სმ) 155 მეტრამდე დამიზნებაში ყოველგვარი შესწორების შეტანის გარეშე, მაშინ ეს კალიბრი თქვენთვის არის. უბრალოდ გაითვალისწინეთ, რომ მსუბუქი ტყვია მკვეთრად რეაგირებს ქარზე. ნუ განიხილავთ .17HMR-ს როგორც .22LR-ის ალტერნატივას.  დანიშნულებით, შესაძლებლობებით და ფასებით ეს ორი აბსოლუტურად განსხვავებულია. .17HMR პირველ რიგში უნდა შეადაროთ .22WMR-ს და ამ უკანასკნელს პლინკინგისთვის არ ყიდულობენ.  რაც შეეხება ფასებს, A17 ფასი არის 1500 ლარის ფარგლებში, გააჩნია მოდელს და კომპლექტაციას. ვაზნის ფასი მერყეობს ლარიდან, სადღაც 2 ლარამდე.

Shooterscentral.ge-ს დასკვნა. ერგონომიული პლასტმასის კონდახი, რომელიც მარტივად მოდიფიცირდება მეტი სიხისტსითვის, ნაწრთობი მეტალისგან დამზადებული რესივერი, მაღალი ხარისხის  “ძირიდან გაბურღული” (bottom rifled) ლულა, ავტომატიკის სქემა რომელიც უზრუნველყოფს უსაფრთხოებას და საიმედოობას, როტორული მჭიდი,  მარტივი დაშლა/აწყობის სქემა და მისაღები ფასი, გამოარჩევენ ამ იარაღს. ამ იარაღზე რომ იყოს დაყენებული კარგი სასხლეტი, მე ვიტყოდი რომ ის არის დღეს საუკეთესო .17 კალიბრის ნახევრად-ავტომატური შაშხანა. საქართველოში .17 კალიბრის წრიული აალების ვაზნებიც და იარაღიც პრინციპში დღემდე არის ეკზოტიკა. თუმცა შესაძლებელია მაღაზიებში ამ კალიბრის Savage-ის წარმოების შაშხანების შეძენა და ასევე სხვადასხვა მწარმოებლის მუხტებიც არის ხელმისაწვდომი. გაითვალისწინეთ,  ხელმისაწვდომობა ალბათ დროებითია და მზად უნდა იყოთ, რომ ეს კალიბრი პერიოდულად გაქრება ხოლმე დახლებიდან. ამ სტატიის დაწერის მომენტისთვის, მაგალითად ჩვენ ქვეყანაში შიზოფრენიის პანდემია ძვინვარებს, ამიტომ საერთოდ შეწყვეტილია იარაღების და ტყვიაწამლის ყიდვა-გაყიდვა.  A17 არ არის საასპარეზო/ზუსტი შაშხანა, მაგრამ ვაზნის და ლულის პოტენციალი ტოვებს შესაძლებლობას მცირე ინვესტიციებით მიაღწიოთ 1 MOA სიზუსტეს, რაც ამ კლასის იარაღებში იშვიათობაა.

 20201205_140301

კიდევ ერთხელ მოკლეცხვირიან რევოლვერებზე

November 24th, 2020

drawing-revolver

მიუხედავად იმისა, რომ ავტომატური პისტოლეტები დღეს როგორც არასდროს დახვეწლია კონსტრუქციულად, იტევენ მეტ ვაზნას და იწონიან ცოტას, რევოლვერი, როგროც პისტოლეტის ერთ-ერთი სახეობა უბრალოდ არ ქრება. არ ქრება მიუხედავად იმისა, რომ პისტოლეტების მხარეს არის, საცეცხლე ძალა (გადატენვის სისწრაფე, ტევადობა), უფრო მოსახერხებელი დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმები, მცირე წონა და გაბარიტები. მაშ რა განაპირობებს ამას? ტრადიცია? მსროლელების ნაწილს უბრალოდ უნდა განსხვავებული სათამაშო? თუ რამე სხვა ფაქტორებია?

მე წლებია დავეძებ რევოლვერებს და მიუხედავად იმისა, რომ ჩვენ ქვეყანაში რევოლვერებს დიდად არ წყალობენ. მაინც მოვახერხე და თავის დროზე ჩავიგდე ხელებში საკმაოდ ბევრი სხვადასხვა რევოლვერი. მიუხედავად იმისა, რომ ავტომატური პისტოლეტები ყოველთვის იყვნენ ჩემი ყურადღების ცენტრში, იყო რაღაცა რაც რევოლვერებში მხიბლავდა და მაიძულებდა ყოველ ახალ შეძენილ რევოლვერთან ერთად უფრო ღრმად შემესწავალ ეს იარაღი, მისი გამოყენების ფილოსოფია და ისტორია, მისი ტექნიკური მოწობილობა და ევოლუციის ისტორია. ეს სტატიაც არის ერთგვარი შეჯამება ამ მოგზაურობის და მცდელობა ჩემი მხრიდან ავხსნა რატომ რევოლვერი, უფრო კონკრეტულად კი მოკლეცხვირიანი რევოლვერი არ კვდება და ალბათ დიდიხანი კიდე არ მოკვდება. მე ფოკუსირებული ვიქნები რევოლვერზე როგორც თავდაცვის ინსტრუმენტზე და არა სანადირო, საასპარეზო, მიზანში სასროლ იარაღზე.

პრობლემა რევოლვერის მდგომარეობს იმაში, რომ გამძლეობის მათ შორის უხეში მოპყრობისადმი გამძლეობის თვასლაზრისით რევოლვერი არ გამოიყურება კარგად პისტოლეტთან შედარებით. რევოლვერი არ არის განკუთვნილი ექსტრემალურ პირობებში საიმედოდ ფუნქციონირებისთვის, მაგალითად ჩაძირული ტალახში ან ქვიშაში, ან დაზეთვის გარეშე 20 000 გასროლის შემდეგ. თუ რევოლვერი გაფუჭდა, მისი მწყობრში დასაბრუნებლად საჭირო იქნება ოსტატი, რომელიც კარგად ერკვევა რევოლვერების მოწყობილობაში. რევოლვერებს ჭირდება როგორც აზრზე მოსული, მოაზროვნე მსროლელი, ასევე  მოაზროვნე და მაღალკვალიფიციური ხელოსანი. სმიტ&ვესსონის მეიარაღის სახელმძღვანელოში იყო 50-ზე მეტი პუნქტი სადაც იყო აღწერილი პოტენციალური პრობლემები და მათი გამომწვევი მიზეზები. გლოკის მეიარაღის სერტიფიკატი გაიცემა ერთ დღიანი კურსის შემდეგ. ერთ დღეში წაიკითხავ სმიტ&ვესსონის სახელმღვანელოს მცირე ნაწილს და იმისთვის, რომ ისწავლო ამ რევოლვერებზე მუშაობა შეიძლება დაგჭირდეს წლები. რევოლვერების ოსტატები, ამერიკაშიც კი, უკვე არიან დინოზავრები.

აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ მიუხედავად იმისა, რომ რევოლვერები გამოშვებული 60 წლის წინ და რევოლვერები გამოშვებულები დღეს დიდად სურათებიდან არ განსხვავდებიან, მაგრამ ტექნიკურად მათი კონსტრუქცია ევოლუციონირებდა. უბრალოდ ეს ასე თვალნათლივ არ ჩანს, როგორც პისტოლეტის შემთხვევაში. რევოლვერები დღეს უფრო გამძლე და საიემედო არიან ვიდრე ადრე, რაც გამოწვეულია იმით, რომ შესაძლებელი გახდა რთული გეომეტრიის დეტალების მასობრივი წარმოება სტაბილურად მაღალი ხარისხით და ასევე გამოიყენება უკეთესი მასალები, რამაც ერთდროულად: გაამარტივა რევოლვერების კონსტრუქცია, გაზარდა რესურსი და გამძლეობა, გაამარტივა მათი მომსახურება და შეკეთება, შესაძლებელი გახადა მცირე ზომის რევოლვერებში ძლიერი კალიბრების გამოყენება,  გაამარტივა და შესაბამისად გააიაფა მათი წარმოება რაც საბოლოო ჯამში ნიშნავს, რომ დღეს შეგიძლია იყიდო რევოლვერი, რომელიც უფრო იაფი ღირს და უფრო უკეთესია ვიდრე ოდესმე აქამდე. ეს არის ფაქტი. 

smith screw

სახრახნისი არის მულტი ტული რევოლვერებისთვის, იმიტომ რომ რევოლვერის კონსტრუქცია შედგება ხრახნებისგან, პისტოლეტში ხრახნების გამოყენება ითვლება მოვეტონად. რევოლვერში ხრახნების გადაჭერა რეგულარულად არის საჭირო, იმიტომ რომ სროლით გამოწვეული ვიბრაციისგან ხდება მათი დაშვება. 

მოკლედ იმის თქმა მინდა, რომ “მოხმარების კომფორტის” თვალსაზრისით პისტოლეტი უკეთესია რევოლვერზე, მაგრამ რატომ, მიკლეცხვირიანი რევოლვერი კვლავ ითვლება აქტუალურ/გამოსადეგ თავდაცვის ინსტრუმენტად და არა უბრალოდ ეგზოტიკად, როდესაც არსებობს მცირე ზომის საიმედო პისტოლეტები უფრო მეტი ვაზნით შიგნით?

 დავიწყოთ მთავრით, სად ხდება ამ ორი ტიპის იარაღის შეადრება და დასკვნის გამოტანა, რომ რევოლვერი მოძველდა და ავტომატური პისტოლეტი უფრო უკეთესი ისნტრუმენტია. ეს მოსაზრება იბადება რენჯებზე სადაც ხალხი ვარჯიშობს, ასპარეზობს და ერთობა. რა არის რენჯი? რენჯი არის კონტროლირებადი გარემო და მათ შორის კონტროლირებადი არის თუნდაც სპორტული შეჯიბრი. შენ ზუსტად იცი, რა და როდის უნდა გააკეთო, უფრო მეტიც შენ გაქვს დრო მოემზადო, გაიარო რეპეტიცია ან თუნდაც თავში წარმოიდგინო როგორ გაირბენ ვარჯიშს. რა ხდება ქუჩაში მეტ წილად არის ყურადღების მიღმა, როდესაც მიდის ამ პლატფორმების შედარება. როგორც დერილ ბოლკემ ახსნა, ქუჩაში ხდება: იარაღის სუსტი ჭერა,  თავისუფალი მაჯები, ასიმეტრიული სასროლოსნო პოზიციები,  სხვადასხვა ხელისშემშლელი დაბრკოლებები, მაგალითად ტანსაცმელი ან სხვა ბარიერები,  სხლეულებით ახლო კონტაქტი, სროლის დროს ხელისშემშლელი ფაქტორები, დარტყმები, არასწორად შესრულებული ადმინისტრაციული პროცედურები. ეს ყველაფერი განიხილება, როგორც ექსტრაორდინარული რამე რენჯზე, მაგრამ არის ჩვეულებრივი რამე  ქუჩაში, როდესაც ხდება იარაღის თავდაცვის მიზნით გამოყენება.

პისტოლეტს ამუშავებს ვაზნა, რევოლვერს ამუშავებს მსროლელი. რევოლვერის ყველა ვაზნა უკვე დატენილია ანუ ზის თავის ინდივიდუალური სავაზნეში. პისტოლეტში გადატენვა ხდება ყოველი გასროლის შემდეგ.  გარდა ამისა, იმისთვის რომ გადატენვის ციკლი შესრულდეს წარმატებით საჭიროა რომ: მჭიდი იყოს კარგი, იარაღი იყოს კარგი, ვაზნას ქონდეს საკამრისი ენერგია და ტყვიის ფორმა/წონა არ უნდა ქმნიდეს პრობლემას, ასევე იარაღი უნდა მყარად გეჭიროთ ხელში, არაფერმა არ უნდა შეუშალოს ხელი საკეტს და შეაფერხოს მისი მოძრაობა ან შეცვალოს მისი მდგომარეობა გასროლამდე. გამორიცხე აქიდან ერთ-ერთი ფაქტორი და მიიღებ დაბრკოლებას. ყველაფერი ეს შეიძლება მოხდეს რეალური შეტაკებისას. მიბჯენით სროლის მცდელობისას, საკეტი შეიძლება საკმარისი მანძილით დაიძრას უკან და გასროლა უბრალოდ არ მოხდება. თავისუფალი მაჯები და ცუდი ჭერა გამოიწვევს იმას, რომ საკეტი საკამრისად უკან არ მივა და არ მოხდება გადატენვა. დაბრკოლება საკეტის მოძრაობისას ასევე ხელს შეუშლის გადატენვას. მჭიდების და ზამბარების მონიტორინგიც აუცილებელია. მეორეს მხრივ რევოლვერი, სუფთა, კარგ ტექნიკურ მდგომარეობაში, საიმედო ვაზნებით ქუჩაში გამოყენებისას იქნება უფრო საიმედო ვიდრე პისტოლეტი. ის გაისვრის იმ ვაზნებს რაც ალაგია შიგნით და ასევე იმ ვაზნებს რაც თან გაქვთ თუ საჭირო გახდა გადატენვა. ასი ვაზნის შემდეგ მას დაჭირდება წმენდა და ალბათ ხრახნების გადაჭერა, ათასი სრულმუხტიანი ვაზნის შემდეგ შეიძლება მას დაჭირდეს ვიზიტი ხელოსანთან.  მაგრამ იმ წამებში რა წამებშიც თქვენ იქნებით სიკვდილსა და სიცოცხლეს შორის რევოლვერი თქვენ ვერ გიღალატებთ.

მნიშვნელოვანი ფაქტორი ასევე არის ის რომ, მცირე ზომის/კომპაქტური პისტოლეტები ისეთი საიმედოები არ არიან, როგორც სრული ზომის პისტოლეტები. საკეტი მოძრაობს უფრო სრაფად, ყველაფერი ჩქარდება და იმისთვის რომ კომპაქტურმა ან სუბ კომპაქტურმა პისტოლეტმა გამართულად იმუშაოს ყველაფერი უნდა იყოს იდეალურად. მეორეს მხრივ რევოლვერი იქნება ერთნაირად საიმედო მიუხეადავად მისი ზომისა. რევოლვერისთვის სულ ერთია რა მუხტია და რა წონა ან ფორმა აქვს ტყვიას. სულ ერთია რამდენხანს შეინახავ დატენილს.

გინდა იარაღი რომლიდანაც შეგიძლია ისროლო წმენდის გარეშე 5000 ვაზნა?  იყიდე გლოკი. გინდა მიკრო პისტოლეტი, ჯერ ისროლე ძვირადღირებული თავდაცვითი მუხტები, ასე 100-200 ცალი და დარწმუნდი რომ პისტოლეტი მუშაობს ამ მუხტით. გინდა იარაღი რომელიც ყოველთვის გაისვრის მიუხედავად იმისა, მიაბჯინე ის ვინმეს სახეზე ან უნდა ისროლო ჯიბიდან, რევოლვერი ამას გააკეთებს. ის არის საიმედო თავდაცვის ინსტრუმენტი, საიმედოობის ისეთი ხარისხით, რომელსაც პისტოლეტი როგორც ჩანს ჯერ ვერ უტოლდება. თუ დაუჯერებთ საცეცხლე მომზადების გურუებს, რომლებსაც ალაპარაკებთ ათწლეულები გამოცდილების ქუჩაში და არა რენჯზე.

რევოლვერის ეფექტური გამოყენება და ასევე უზრუნველყოფა მისი კარგი ტექნიკური მდგომარეობის ითხოვს მიდგომებს, რომლებიც დღევანდელ სამყაროში ჩაბარდა წარსულს. რამდენიმე დღის წინ ხაკან სპურმა ატვირთა სურათი თავის FB გვერდზე, სურათი იყო წარწერა: თუ გგონია რომ დღევანდელი თაობა წინაზე ჭკვიანია, გაიხსენე რომ ადრე კაცები თვითონ არეგულირებდნენ სარქველებს თავიანთი მანქანების ძრავებში, დღეს კიდე მანქანები გამოდიან აკუმულატოებით, რომლებზეც აკრია გაფრთხილება: ნუ დალევთ სითხეს.  ტექნოლოგიები წინ მიდის, მაგრამ ვისაც შეუძლია, რომ ისროლოს და მოუაროს რევოლვერს, არსენალში ექნება უღალატო/საიმედო ინსტრუმენტი იმ ერთადერთი მომენტისთვის, რომელიც ჩვენ ვნატრულობთ, რომ არასდროს არ დადგეს.

გამორჩეული “მოკლეცხვირიანებს” შორის – S&W Mod 40 “Centennial”

November 8th, 2020

download

ამერიკელებისთვის  საყვარელ მოკლეცხვირიან რევოლვერებში ბევრია ტექნიკურად ან ისტორიით გამორჩეული მოდელი, მაგალითად კოლტის “Detective Special”, 25 წლის განმავლობაში ყველაზე პოპულარული თავდაცვითი იარაღი აშშ-ში ან S&W Mod 60, პირველი რევოლვერი მთლიანად დამზადებული უჟანგავი ფოლადისგან. ერთ-ერთი ასეთი გამორჩეული რევოლვერი ასევე არის  .38 კალიბრის S&W “Centenial”, რომლის წარმოებაც დაიწყო 1952 წელს. ამ რევოლვერის ისტორია, უფრო სწორად კონცეფციის ისტორია, რომლის მიხედვითაც ეს რევოლვერი შეიქმნა, იწყება ჯო ვესსონის (სმიტ&ვესონის დამფუძნებლის დ.ბ. ვესსონის შვილი) კონსტრუქციის S&W  Safety Hammerless Double Action-იდან, რომელიც იყო ალბათ პირველი რევოლვერი შექმნილი სპეციალურად ფარული ტარებისთვის, იმის გათვალისწინებით, რომ მას არ ქონოდა დეტალები, რომლებიც რამეს წამოედებოდა და მის სწრაფ ამოღებას ხელს შეუშლიდა და ასევე მისი კონსტრუქცია ითვალისწინებდა ავტომატურ მცველს, რომელიც გამორიცხავდა გასროლას თუ მსროლელს არ ეჭირა რევოლვერი ხელში. ტიპიურ რევოლვერში ყველაზე გამოშვერილი დეტალი, ჩახმახი, მთლიანად იყო დამალული ჩარჩოში.  ევროპაში ასევე გამოდიოდა “ბულდგოგის” და “ველოდოგის” სახელებით ცნობილი რევოლვერები დამალული ჩახმახებით, მაგრამ მათი წარმოება დაიწყო 1890-ან წლებში ხოლო სმიტ&ვესონმა გამოუშვა თავისი რევოლვერი 1887 წელს და ამიტომ პირველობა სწორედ მას უნდა ეკუთვნოდეს.

14553357_1S&W  Safety Hammerless Double Action. სახელიდან გამომდინარე ეს იყო, ორმაგი მოქმედების რევოლვერი, დამალული ჩახმახით და რევოლვერისთვის უჩვეულო მცველით, რომელიც განლაგებული იყო ტარზე. 

მოგვიანებით, როდესაც სმიტ&ვესონმა შეწყვიტა “გადასატეხი” რევოლვერების წარმოება და გადავიდე რევოლვერებზე მთლიანი ჩარჩოთი, ჯო ვესონის კონცეფცია დავიწყებას მიეცა, მანამ სანამ ერთხელ, სადღაც ლათინურ ამერიკაში  მოხდა ინციდენტი თავდასხმით ამერიკელზე, სახელად   რექს ეფლგეითი. თუ აქამდე მისი სახელი არ გაგიგონიათ, მოკლედ მოგიყვებით, რომ თავისი მნიშვნელობით იარაღის და მისი თავდაცვისთვის გამოყენების განვითარების პროცესში, ეფლგეითის  როლი, დიდად არ ჩამოუვრადება ჯეფ კუპერის როლს. სახელგნათქმული სტრატეგიული ოპერაციების სამსახურის (დაზვერვის ცენტრალური სააგენტოს წინადმორბედი) ინსტრუქტორი საბრძოლო მომზადებაში, რექს ეფლგეითი იყო ხელჩართული ბრძოლების, ცივი და ცეცხლსასროლი იარაღების ექსპერტი. ინციდენტი მასზე თავდასხმით მოხდა ლათინური ამერიკის რომელიღაცა ქვეყანაში ყოფნისას  (დიდი ალბათობით მექსიკააში) მისი ყოფნის დროს, მას თავს დაესხა მაჩეტეთი შეიარაღებული ყაჩაღი. იარაღი, რომელიც ეფლგეითმა გამოიყენა იყო .38 S&W კალიბრის ჯო ვესონის “სეიფთი ჰამმერლესი”. ის გადაურჩა თავდასხმას, მაგრამ იმედგაცრულებული დარჩა ვაზნის დაბალი ეფექტურობით. შეგახსენებთ, რომ  .38 S&W იყენებდა 146 გრანიან მრგვალთავიან ტყვიას საწყისი სიჩქარით სულ რაღაც 200 მ/წ-ში. ამის შედეგად  რექს ეპლგეითი დაუკავშირდა კარლ ხელსტრომს, რომელიც იმ დროს ხელმძღვანელობდა კომპანია სმიტ&ვესსონს და სთხოვა მას, რომ შეექმნა კომპაქტური რევოლვერი კალიბრში .38 Special იგივე კონცეფციით რაც მისი ძველი რევოლვერი. იდეა მოწონებულ იქნა და ახალი რევოლვერი წავიდა წარმოებაში 1952 წელს. ეს იყო სმიტ&ვესსონის არსებობის მეასე წელი, ამიტომ იარაღს მიენიჭა სახელი “ცენტენიალ” (ასწლეული).  ბაზად აღებული იყო სმიტ&ვესონის  რევოლვერი Chiefs Special, რომელიც იყენებს ე.წ. J ზომის ჩარჩოს. ეს რევოლვერი უკვე 2 წელია რაც გამოდიოდა და აქვე უნდა ითქვას, რომ სმიტ&ვესონმა საკმაოდ დააგვიანა J-frame-ის გამოშვება, რითიც 25 წელის სარგებლობდა კოლტი, რომელიც წარმატებით ყიდდა კომპქტურ “Detective Special”-ს. დიდი დაგვიანებით გამოჩენილ J-frame-ის რევოლვერებს უნდა გაეწიათ კონკურენცია კოლტის რევოლვერისთვის. J-frame-ის ოჯახის რევოლვერების საფირმო ნიშნები იყო მოკლე ლულა (48მმ), მცირე ზომები და 5 ვაზნიანი დოლურა, რის გამოც ეს რევოლვერი იყო უფრო მსუბუქი და კომპაქტური ვიდრე კოლტის ანალოგიური ტიპის “დეტექტივ სპეშელი”, თუმცა იმის ხარჯზე რომ დოლურა ერთით ნაკლებ ვაზნას იტევდა, ხუთი სმიტ&ვესონში, კოლტის 6 ვაზნის საწინააღმდეგოდ.

m40centenial

Smith&Wesson Mod 40 .38 Special კონცეფტუალურად ზუსტად იმეორებდა S&W  Safety Hammerless Double Action-ს. 1957 წლიდან, როდესაც სმიტ&ვესონი გადავიდა მოდელების ციფრულ დასახელებებზე და “ცენტენიალი” გახდა Mod 40 ხოლო მისი ალუმინის ჩარჩოიანი ვარიანტი Mod 42.

ახალი რევოლვერი იყენებდა მთლიანად ფოლადის კონსტრუქციას. მისი ცარიელი წონა 600 გრამია და 650 გრმი 5 ვაზნით ალუმინისი მასრით.  დოლურა როგორც უკვე აღვნიშნე 5 ვაზნიანია, რის გამოც კილოები დოლურას საკეტისთვის ამოჭრილია არა სავაზნეების ზევიდან არამედ მათ შორის, რაც განაპირობებს დოლურას გამძლეობას. დამატებით რევოლვერის ძალოვანი კონუსი, ის ნაწილი, რომელიც უზრუნველყოფს გასროლილი ტყვიის “მიღებას” მთლიანად ჩამალულია ჩარჩოში რაც უზრუნველყოფს ამ დეტალის დიდ რესურსს. რევოლვერი გამოვიდა კომპაქტური, საიმედო და ძალიან მოსახერხებელი. მისი წარმოება გაგრძელდა 1974 წლამდე მაგრამ წარმოების პერიოდში ის მაინცდამაინც დიდი პოპულარობით არ სარგებლობდა. რისი მიზეზიც იყო მხოლოდ ორმაგი მოქმედების სასხლეტი, მისი შეყენების ფუნქციის გარეშე და ასევე მცველი, რომელიც უჩვეულო იყო რევოლვერებზე.

swcolt

კოლტმა, სმიტ&ვესონის კონკურენტმა გაიაზრა ასეთი კონცეფციის პოტენციალი მაგრამ მიუდგა მას განსხვავებულად. “დეტექტივ სპეშელი” აღიჭურბა გარსაცმით, რომელიც ხრახნებით მაგრდებოდა ჩარჩოზე, შენარჩუნებული იყო ჩახმახის შეყენების ფუნქციაც. სმიტ&ვესონმა ჩაინიშნა ეს და გამოუშვა საპასუხოდ თავისი “Bodyguard”-ი, სახეშეცვლილი ჩარჩოთი და ასევე ჩახმახის შეყენების შესაძლებლობით. 

რაც შეეხება მხოლოდ ორმაგი მოქმედების დამრტყმელ-სასხლეტ მექანიზმს, იმ დროისთვის მხოლოდ რექს ეფლგეიტს ესმოდა, რომ ორმაგი მოქმედების რეჟიმი არის ერთადერთი, რომლიც გამოყენებაც იყო შესაძლებელი ახლო შეტაკებაში…. პოლიცია და ჯარი კვლავ ასწავლიდა სპორტული ტიპის სროლას ჩახმახის წინასწარი შეყენებით და დანარჩენებიც იგივეს იმეორებდნენ.

“ცენტენიალის” წარმოება შეწყდა 1974 წელს. მაგრამ მოგვიანებით, უკვე 80-ებში, პისტოლეტების გამოყენების ტაქტიკა სწრაფად ვითარდებოდა და იხვეწებოდა, ყველა ხვდებოდა, რომ რეალურად ერთადერთი რეჟიმი სროლის რევოლვერებიდან იყო ორმაგი და მხოლოდ ორმაგი მოქმედების რეჟიმი. ამან ბუნებრვია გამოიწვია ინტერესის გაღვივება “ცენტენიალთან” მიმართებაში, რომელიც უცბად გახდა ყველაზე სასურველი რევოლვერი ყველა სერიოზული მსროლელისთვის, უბრალოდ ის აღარ გამოდიოდა. მასად აიუბის მიხედვით, 80-ების ბოლოს, სმიტ&ვესონმა მოიწვია მცირე ჯგუფი ადამიანების, რომლებიც წერდნენ იარაღებზე, იმისთვის რომ მოესმინა მათი აზრი იმის შესახებ თუ რა იარაღების წარმოებაზე უნდა ეფიქქრა სმირ&ვესსონს. ამ შეხვედრაზე ყველამ ერთხმად მოითხოვა “ცენტენიალის” დაბრუნება. 1990 წელს სმიტ&ვეესონმა გამოუშვა მოდელი 640. წარსულს ჩაბარდა სახელურის მცველი, ხოლო გაუმჯობესებული ფოლადის წყალობით, რევოლვერიდან შესაძლებელი გახდა +p კატეგორიის მუხტების გამოყენება. ეს რევოლვერი დღემდე გამოდის და პირველ “ცენტენიალთან” ერთად ითვლებიან ერთ-ერთ საუკეთესო, პრაქტიკულ, მოკლეცხვირიან რევოლვერებად.

image13-1024x1024

სამწუხაროდ, საქართველოში არასდროს არ ხდებოდა დიდი სამეულის, კოლტის, რუგერის და სმიტ&ვესსონის რევოლვერების იმპორტი, მეტ ნაკლებად დიდი რაოდენობით ან ასორტიმენტით. ამან განაპირობა ჩემი არაჯანსაღი ინტერესი რევოლვერების მიმართ, რის გამოც მე შანს არ ვუშვებდი მეყიდა ნებისმიერი რევოლვერი, რომელზეც მე ხელი მიმიწვდებოდა. მაგრამ “სმიტი” არასდროს არ მქონია, იმიტომ რომ უბრალოდ ვერ ვიხსენებ, როდესმე მენახა ის აქ გაყიდვაში ახალის ან მეორადის. წარმოიდგინეთ ჩემი გაოცება, როდესაც ერთ დღეს შევიარე იარაღების მაღაზია “დიანაში” და ჯერ დავინახე უამრავი ძველი გამოშვების კომპაქტური პისტოლეტი და რევლვერი და მათ შორის “გამოვიჭირე” “ცენტენიალის” ნაცნობი ფორმები. იქვე იდო მსუბუქი “ბოდიგარდები”, პირველი რევოლვერი ალუმინის ჩარჩოთი – კოლტ “კობრა” და სხვა საინტერესო იარაღი მაგრამ ჩემი ყურადღება იყო მიჯაჭვული “ცენტენიალზე”.  ფასიც კარგი იყო, იმის გათვალისწინებით, რომ რევოლვერი მეორადი იყო და ატარებდა ცვეთის ნიშნებს. სწრაფი შემოწმება ლულის არხის და სავაზნეების დამარწმუნა რომ იარაღიდან ბევრი ნასროლი არ იყო. მერე ტიპიური მოკლე “ჩეკ ლისტი” მეორადი რევოლვერის შემოწმების. რა თქმა უნდა ფუნქციონალური შემოწმება და დათვალიერება აშკარა დეფექტების აღმოსაჩენად. რევოლვერი ატარებდა ტარებისგან ცვეთის კვალს მაგრამ მექანიკურად ნაკლი ვერ ვუპოვე, ამიტომ საღამოს უკვე ეს რევოლვერი მედო მაგიდაზე დაშლილი და გაზმადებული წმნენდისთვის

P1130628

გამომდინარე იქიდან, რომ რევოლვერი ყოფილი პოლიციური იარაღია (როგორც მე განმიმარტეს მაღაზიაში) მას არ მოყვა არც ყუთი და არც ინსტრუქცია. იარაღს ეტყობა ცვეთა მაგრამ ეს ცვეთა “ბუნებრივია” და არა უხეში მოპყრობის შედეგი. 

რევოლვერი კარკად გამოიყურებოდა, ყველა კუთხე იყო “გადათეთრებული” ტარებისგან, ცოტა ნაკაწრებიც ქონდა მაგრამ, ყველაზე მეტად მადარდებდა სალოყეების მდგომარეობა და ასევე რა იამლებოდა მათ ქვეშ. სალოყეები კაკლისგან არის დამზადებული, სმიტ&ვესონის მედალიონებით, რომლებიც პრაქტიკულად ბოლომდე გადაპრიალდნენ ტარებისგან.  ლაკი იქერცლებოდა, მცირე დაზიანებებიც იყო და პატარა ბზარი ერთი სალოყის ზედა ნაწილში. მაგრამ ასაკიდან გამომდინარე (რევოლვერის სერიულ ნომერს აქვს  L პრეფიქსი რაც ნიშნავს რომ რევოლვერი გამოშვებულია 1968 წლიდან 1974 წლამდე ) და იმის გათვალისიწნებით, რომ რევოლვერი აშკარად არ იდო სეიფში და მას სულ ატარებდნენ, სალოყეებმა ექსპლუატაციას კარგად გაუძლეს. რაც მთავარია მათი მოხსნის შემდეგ მე ვერ ვიპოვე მათ ქვეშ ჟანგის კვალი. სალოყეების ქვეშ ხდება ჭუჭყის აკუმულირება რომელიც იწოვს ნესტს და ოფლს ხელიდამ და ეს ყველააფერი  ხელს უწყობს სალოყების ქვეშ  ჩარჩოზე კოროზიის გაჩენას. ის ფაქტი, რომ კოროზია არ იყო, მეტყველებდა იმაზე, რომ იარაღიდან ინტენსიურად არ ისროდნენ და გარეგანი ცვეთის ნიშნები იყო მხოლოდ ტარებისგან. ჩემი აზრით რევოლვერს ბევრს ატარებდნენ მაგრამ ძალიან ცოტას ისროდნენ, იმიტომ რომ ასევე ლულის და სავაზნეების არხები იყო როგორც ახალ რევოლვერში. მე ნამდვილად გამიმართლა, იმიტომ რომ დახლზე მხოლოდ ერთი “ცენტენიალი” იდო და არჩევანიც არ იყო. რევოლვერში მე გადავიუხადე 1650 ლარი და უნდა აღვნიშნო, რომ ამერიკაში ასეთი “ცენტენიალები” როგორც წესი მეტი ღირს, კარგ მდგომარეობაში და ორიგინალური ყუთით მისი ფასი 800-900 დოლარს აღწევს, ხოლო ვარიანტი ნიკელის დაფარვით 1500 დოლარამდეც შეიძლება ღირდეს .

P1130813

“ცენტენიალის” მინიმალისტური სამიზნი მოწყობილობები.  

gripscentenial

ტარებისგან მთლიანად გადაპრიალდა სმიტ&ვესონის მედალიონებიც ამიტომ ბევრი ფიქრის გარეშე მე მოვაცილე ძველი ლაკი და დავამუშავე სალოყები სპეციალური ზეთით. შედეგით კმაყოფილი დავრჩი. 

P1130644

სახელურის მცველი, რომელიც ითიშება, როგორც კი კარგად მოკიდებთ ხელს რევოლვერს. საინტერესოა, რომ სახელურის სალოყეების მოხსნის შემდეგ აღმოაჩენთ რომ ჩარჩო და მცველი გაბურღულია ისე, რომ სურვილის შემთხვევაში შეიძლება მანდ პინის მოთავსება და მცველის “გაუქმება”. ასეთი რამე დღეს წარმოუდგენელია სამყაროში, სადაც იარაღები გალამაზებულია გამაფრთხილებელი წარწერებით და ათასნაირი დაცვის მექანიზმებით. ეს მცველი და დამახასიათებელი კუზიანი ჩარჩო, რომელშიც ჩამალულია ჩახმახი განაპირობებს ამ რევოლვერის დამახასიათებელ ადვილად ცნობად იერსახეს. 

P1130814

ბოლოსკენ შევიწორებული (tappered) ლულა, რომელიც ჩარჩოში დამატებით დაფიქსირებულია პინით. ეს პინი 80-ან წლებში შეეწირა წარმოების “რაციონალიზაციას” და ეხლა ახალი სმიტ&ვესსონის რევოლვერების ლულები პინით ჩარჩოში აღარ ფიქსირდება.

რევოლვერი გაიწმინდა, აიწყო, განახლებულმა სალოყეებმა დაიკავეს თავისი ადგილი და დაგვრჩა მხოლოდ დაგვედგინა რამდენად ადეკვატურია მოკლეცხვირიანი რევოლვერი და რა პოტენციალი გააჩნია მას, როგორც თავდაცვით იარაღს. დავიწყოთ ერგონომიკით. კუზიანი ჩარჩოს ფორმის გამო, იარაღი ძალიან ღრმად ზის ხელში და ეს ხელს უწყობს კონტროლს უკუცემაზე. სახელურის მცველი საერთოდ არ გაწუხებს და მუშაობს როგორც საჭიროა. სასხლეტი გრძელი სვლით არის და ნამდვილად არ არის ბუმბულივით მსუბუქი, მაგრამ ის არის რბილი და ერთგვაროვანი, რაც მნიშვნელოვანია, უფრო მნიშვნელოვანი ვიდრე სასხლეტის წონა და სვლა, როგორც მინიმუმ პისტოლეტებში….

უნდა იცოდეთ რომ მიუხედავად მარტივი კონცეფციისა, რევოლვერიდან სროლა მიჩვევის გარეშე რთულია. სასხლეტზე დაჭერისას მოძრაობაშიმ მოდის უამრავი დეტალი, რომელიც უზრუნველყოფს, დოლურას საკეტის გახსნას, დოლურას გადატრიალებას და ისევ ჩაკეტვას, ჩახმახის შეყენებას და შემდგომ მის გათავისუფლებას რომ მან დაარტყას ამაალებელს. ამიტომ სასხლეტი არის შედარებით მძიმე და გრძელი სვლით. რა თქმა უნდა შესაძლებელია ყოველი გასროლის წინ ჩახმახის შეყენება, მაგრამ რეალურ თავდაცვით სიტუაციაში ამის ფუფუნება არ გექნებათ, თანაც “ცენტენიალი” მხოლოდ ორმაგი მოქმედების არის და ჩახმახის შეყენებაც ვერ მოხდება.

ჯგუფებზე სროლას აზრი არ ქონდა, ამ ეტოაზე  საჭირო იყო დაგვედგინა რამდენად ეფექტური იარაღი არის თავდაცვით დისტანციებზე და შესაძლებელია თუ არა ისროლო სწრაფად და მიიღო ადეკვატური მორტყმები სილუეტის ტიპის სამიზნეებზე. 7 მეტრიდან სიზუსტე იყო ადეკვატური, თუმცა მორტყმები დაჯგუფდა მარჯვნივ. სიზუსტემ სასიამოვნოდ გაგვაკვირვა. რევოლვრმა უპრობლემოდ ისროლა როგორც 158 გრანიანი მუხტები ასევე CCI-ს +p ტიპის მხტები 139 გრანიანი ექსპანსიური ტყვიით. თანაც განსხვავება მოხვედრის წერტილში პრაქტიკულად არ იყო. რევოლვერები, განსაკუთრებით მოკლეცხვირიანები გამოირჩევიან იმით, რომ მუხტის ცვლილებისას იცვლება მოხვედრის საშუალო წერტილიც.  საშუალო სიზუსტე 7 მეტრიდან იყო 3.9 სმ რაც ადეკვატურია.

მიუხეადავად ასაკისა და ნამსახურეობისა “ცენტენილი” მუშაობს, ისვრის და ისვრის ზუსტად და ნახევარი საუკკუნის მერეც  მზად არის  ემსახუროს პატრონს. ერთადერთი რაც გასათვალისწინებელია, ალუმინის მასრები იცვლიან ფორმას გასროლის შემდეგ და მათი ექსტრაქციისთვის საჭიროა ენერგიული დარტყმა ეჟექტორ ღერძზე ან შეიძლება საჭირო გახდეს ხელით მათი ექსტრაქცია. უკუცემა იყო რბილი.  თუნდაც +p მუხტის გამოყენებისას უკუცემა ვერანაირად ვერ ვიტყვი რომ იყო მნიშვნელოვანი. წლების განმავლობაში სასხლეტიც ეტყობა დარბილდა, იმიტომ რომ სროლა იყო საკმაოდ კომფორტული და ადვილი.

reloadm40

მოკლე ლულით განპირობებულ მოკლე ეჟექტორ ღერძს სვლა არ ყოფნის, რომ ბოლომდე ამოაგდოს მასრები. რევოლვერის მოკრძალებულ გაბარიტებთან ერთად ეს ართულებს მის სწრაფ გადატენვას.

უფრო დეტალურ მიმოხილვას მოკლელულიანი რევოლვერების ექსპლუატაციის შესახებ მე შემოგთავაზებთ ცალკე სტატიაში, სადაც უფრო დეტალურად და სიღრმისეულად გავაანალზიბეთ მოკლეცხვირიან რევოლვერებს, ბალისტიკას, მუხტებს და გამოყენების ტაქტიკას. იმიტომ, რომ მოკლეცხვირიანი რევოლვერი და ვაზნები რომლებსაც ის იყენებს აბსოლუტურად განსხვავებული ხილია და ამიტომ ითხოვს აბსოლუტურად განსხვავებულ მიდგომებს. აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ ამ სტატიის დაწერის მომენტისთვის .38 კალიბრის ვაზნები არც დეფიციტშია და არც ძვირი ღირს. ვაზნების ფასი მერყეობს 1.5 ლარიდან კლასიკურ მუხტებში, 4 ლარამდე მაღალი ხარისხის თავდაცვით მუხტებში.

სტატია ამ რევოლვერზე იქნებოდა არასრული, რომ არ მეთქვა ორი სიტყვა კალიბრზე, რომელზეც არის გათვლილი “ცენტენიალი” – .38 Special-ზე. წლების წინ .38 Special იყო მთავარი “პოლიციური” კალიბრი და სხვათაშორის არა მარტო ამერიკაში. წლების წინ ტიპიური მუხტი იყო 158 გრანინაი მრგვალთავიანი ტყვია გარსის გარეშე, საწყისი სიჩქარით ცოტათი უფრო მეტით ვიდრე 250 მ/წ-ში. ეს მუხტი იყო სუსტი 4 ინჩიან რევოლვერებისთვისაც ხოლო მოკლეცხვირიანებში  საერთოდ არ იყო ადეკვატური, დაბალი საწყისი სიჩქარის და ტყვიის ფორმის გამო, რომელიც კარგად ხვრიტავდა სამიზნეს და აგრძელებდა ფრენას. დაბალი ტერმინალური ეფექტურობა და ზედმეტი შეღწევა იყო სერიოზული პრობლემა, რომლის გააზრებას სამართალდამცავებს პრაქტიკულად დაჭირდათ ათწლეულები.

ნიუ იორკის პოლიციის ვეტერანი ჯიმ სირილო იხსენებს შემთხვევას, როდესაც ბოროტმოქმედს ესროლეს თავში 5 ვაზნა, მოკლეცხვირიანიდან და  ახლო მანძილიდან. მართალია მან შეწყვიტა წინააღმდეგობის გაწევა, მაგრამ ასევე საკუთარი ფეხით მივიდა სასწრაფო მანქანასთან. სირილო ასევე აღწერს როგორ მოიხოცა არშემდგარმა ყაჩაღმა ცხვირი საიდანაც გადმოვარდა .38 კალიბრის ტყვია. არც ერთ ტყვიას არ ეყო ენერგია, რომ გაეხვრიტა თავის ქალა. ამის მიზეზი თავისთავად ნაწილობრივ იყო სროლის კუთხეც, მაგრამ ასევე რა თქმა უნდა, ტყვიის თავის ფორმა და დაბალი ენერგია. ის ასევე იხსენებს, რომ ხელმღვანელობის ბრძანების დარღვევით იყენებდა ცხელ მუხტებს ექსპანსიური ტყვიებით, რომლებიც მაშინ განიხილებოდა როგორც ეგზოტიკა და აკრძალული/არაჰუმანური ტექნოლოგია.

ელმერ კიტი, ჯეი.დ. ჯონსი,  ჯიმ ხარვი, ლი ჯურასი იყვნენ პიონერები, რომლებიც მუშაობდნენ ახალი, უფრო ეფექტუირ კონსტრუქციის ტყვიებზე. მაგრამ პირველმა ლი ჯურასმა აქცია ეს ყველაფერი წარმატებულ კომერციულ პროექტად. მან პირველმა შექმნა მაღალი ეფექტურობის სპეციალიზირებული თავდაცვითი მუხტები პოპულარული კალიბრებისთვის მათ შორის .38-თვის. რეცეპტი არ იყო მარტივი. მეტი დენთი/მეტი წნევა, მსუბუქი ექსპანსიური ტყვია “აყირავებული” გარსით, სადაც ტყვიის ძირი მთლიანად დაფარულია გარსით ხოლო ტყვიის ცხვირი ღია არის. ჯურასმა და  მის მიერ დაარსებულმა “super vel”-მა მოახდინეს მინი რევოლუცია თავდაცვითი მუხტების წარმოებაში და მალე მას აყვნენ მსხვილი კომპანიებიც. დღეს პრემიუმ კლასის ვაზნების განუყოფელი ნაწილი არის მაღალტექნოლოგიური ტყვია კონტროლირებადი ექსპანსიით, მაგრამ არც ისე დიდიხნის წინ ეს ასე არ იყო და ვისაც ესმოდა ტყვიის კონსტრუქციის მნიშვნელობა ოპტიმალური ტერმინალური ეფექტურობისთვის, პრაქტიკულად კუსტარულად ამზადებდნენ და ცდიდნენ ვაზნებს, მათ შორის როგორც სირილო, თავისი ნიუ იორკის ბინის  სარდაფში.

პირველი სპეციალიზირებული და მაღალმაჩვენებლიანი .38 Special მუხტები შექმნილი ამერიკელი ძალოვანი სტრუქტურებისთვის, ცნობილია როგორც “treasury load” შექმნილი ამარიკის სახელმწიფო ხაზინისთვის  და  ასევე “FBI load” შექმნილი გამოძიებათა ფედერალური ბიუროსთვის. აქიდან პირველი იყო ალბათ ყველაზე პირველი ოფიციალური +p+ კატეგორიის ვაზნა დამზადებული ქარხნული წესით და ლი ჯურასის რეცეპტით. ორივე მუხტს ქონდა იდენტური დანიშნულება, რადიკალურად გაზრდილიყო ვაზნის ეფექტურობა და შემცირებულიყო ზედმეტი შეღწევა, რომელიც ახასიათებდა მრგვალთავიან ტყვიას. პირველი იყო მაღალ წნევიანი მუხტი 110 გრანიანი ექსპანსიური ტყვიით (ორ ინჩიან ლულაში 300 მ/წ-მდე სიჩქარით და ენერგიით 325 ჯოული) მეორე იყო პირველთან შედარებით დაბალწნევიანი და იყენებდა შედარებით ნელ და მძიმე 158 გრანიან ექსპანსიურ ტყვიას. ორივე ეს მუხტი წარმატებით გამოიყენებოდა მრავალი წელი და დღემდე წარმოადგენენ ერთგვარ სტანდარტს.  მოგვიანებით სხვა მწარმოებლებმაც დაიწყეს ანალოგიური, მაღალტექნოლოგიური მუხტების გამოშვება, მათ შორის ოპტიმიზირებულების კომპაქტური რევოლვერებისთვის.

olin+p+

სახელმწიფო ხაზინა  და მასში შემავალი საბაჟო და საიდუმლო სამსახურების .38 კალიბრის სპეციალურ ამუნიციას ამზადებდა ვინჩესტერი. ამ მუხტის წნევები ცილდებოდა დასაშვებ ნორმებს და ამ ვაზნების გამოყენება შესაძლებელი იყო მხოლოდ ახალი გამოშვების ფოლადის რევლვერებში. მსუბუქი, ალუმინის ჩარჩოიანი რევოლვერები უბრალოდ ვერ უძლებდნენ დატვირთვას. ფოლადის რევოლვერები ასევე შედარებით მალე გამოდიოდნენ მწყობრიდან. გამაფრთხილებელი წარწერა ვაზნის ყუთებზე ამომწურავ ახსნას და გაფრთხილებას მოიცავდა. ეს ვაზნები განკუთვნილი იყო მხოლოდ სამართალდამცავი სტრუქტურებისთვის. 

ცხელი მუხტების გამოჩენამ უფრო დახვეწილი კონსტრუქციის ტყვიებით ეგრევე დაუბრუნა აქტუალურობა მოკლეცხვირიან რევოლვერს. თავად დაფიქრდით, კომპაქტური იარაღი, რომელიც პრაქტიკულად. იმალება ხელში, საიმედო, ვაზნით, რომლის ტყვიის საწყისი სიჩქარე მინიატურული ლულიდან იქნება სადღაც 280 მ/წ-ში და ენერგიით 315 ჯოული, მაგალითად CCI Blazer 130gr JHP +P, რომელიც ეხლა ღირს  სულ რაღაც 1.90 ლარი. არსებობს კიდე უფრო ცხელი მუხტებიც. ასევე .38 Special არის ცნობილი თავისი თანდაყოლილი სიზუსტით, მაგრამ ასეთი ფორმატის იარაღში ამას ალბათ დიდი მნიშვნელობა არ აქვს.

დიახ 5 ვაზნა არის ცოტა, ასევე რევოლვერს აქვს უამრავი შეზღუდვა, ნელი გადატენვა, სასხლეტი გრძელი სვლით, რუდიმენტარული სამიზნი მოწყობილობები, მაგრამ რამდენიმე კვირა “ცენტენიალთან” და ხვდები, რატომ არის ამ ფორმატის იარაღი დღემდე ასეთი პოპულარული, პოპულარული პოლიმერული პისტოლეტების ეპოქაში სადაც პრაქტიკულად ჯიბის პისტოლეტებიც 15 ვაზნას იტევენ და აქვთ დიდი, კარგად ხილვადი სამიზნი მოწყობილოები. მიზეზი პირველი არის საიმედოობა. თუ რამე ეტევა დოლურაში “ცენტენიალი” მას გაისვრის. ტყვიის წონას, ფორმას, მასრის სიგრძეს, მუხტის სიმძლავრეს მნიშვნელობა არ აქვს.  ავტომატური პისტოლეტები, განსაკუთრებით მიკრო მოდელები, ძალიან სენსიტიურები არიან მუხტებთან მიმართებაში, რევოლვერის შემთხვევაში ეს პრობლემა არ არის. რევოლვერი მარტივია, მხოლოდ ორ რამეზე უნდა იფიქროთ, დოლურას საკეტელა და სასხლეტი. მარტივი კიდე ნიშნავს ეფექტურს. რევოლვერი მუდამ მზად არის გამოყენებისთვის და იქნება ასე ერთი საუკუნე თუ ჟანგი მას ფიზიკურად არ გაანადგურებს. არ უნდა იდარდო ზამბარების და მჭიდის კონდიციაზე. უფრო ელეგანტუი იარაღი უფრო ცივილეზბული ხანისთვის თუ გნებავთ. რა თქმა უნდა ამერიკელეები ძალიან დიდი პატივს ცემენ ისტორიას და ტრადიციებს და მოკლეცხვირიანი რევოლვერი არის ისეთივე ტრადიციული ამერიკული იარაღი როგორიც არის ბერკეტიანი ვინჩესტერი, რაც ყველაფერ ზემოაღნიშნულთან ერთად განაპირობებს სტაბილურ მოთხოვნას მოკლეცხვირიან რევოლვერებზე.

სხვათაშორის ასევე მივხვდი რატომ აქამდე მეშლებოდა სულ ამ რევოლვერის სახელი, რომელსაც მე ჯიუტად მოვიხსენიეებდი, როგორც “სენტინელს” (ინგლ. მცველი) და არა, როგოც “ცენტენიალ”. საქმე იმაშია, რომ ჩემ პირველ წიგნში იარაღებზე, ჟუკის ენციკლოპედიაში ამ რევოლვერის სახელი არის შეცდომით მითითებული, როგორც “სენტინელი”. ასევე მე დავაკვირდი, რომ ბევრ არაამერიკულ რესურსზე ამ მოდელის რევოლვერების ლულის სიგრძე არის მითითებული არასწორად, როგორც 54 მმ. სინამდვილეში რევოლვერის ლულის სიგრძე არის 48მმ, გაზომილი ისე როგორც ეს ხდება რევოლვერში, დახურული დოლურას წინა ზედაპირიდან ლულის ბოლომდე.

ტრადიციული დასკვნისგან ამ ეტაპზე თავს შევიკავებ, ვინაიდან დასკვნების გამოტანა ჯერ ადრეა. ამ ეტაპზე შეიძლება ითქვას, რომ რევოლვერი ერგონომიულია, კომპაქტური, როგორც ჩანს საიმედო და სიზუსტით რომელიც შეესაბამება და ალბათ აღემატება კიდევაც მის დანიშნულებას.  მიუხედავად იმისა, რომ ამდენი წელი რევოლვერი აშკარად არ ისვენებდა სეიფში, ის მაინც ბრწყინვალე ტექნიკურ მდგომარეობაშია, რაც ადასტურებს ჩემ სიტყვებს, რომ რევოლვერების ერთადერთი მტერი ჟანგია.

P1130667