ვის ეძღვნება

October 30th, 2013

ეს ბლოგი ეძღვნება პირველ რიგში მამაჩემის, უშიშროების პოლკოვნიკის  გოგი ფხაკაძის ხსოვნას, რომელმაც თავის დროზე მიყიდა პირველი ჩემი იარაღი, პნევმატური შაშხანა და მომცა სროლის პირველი გაკვეთილი. ასევე ეძღვნება ჩვენ პოლიციელებს და ჯარისკაცებს ვინც იცავს ჩვენ ქვეყანას შიდა და გარეშე მტრებისგან, ყველა საქართველოს პატრიოტს და ყველა ჩემნაირ იარაღის და სროლის მოყვარულს. 

P1040634

გიორგი (გოგი) ფხაკაძე

6.09.1951 – 28.06.1991 

ყურადღება მყიდველო!

October 22nd, 2013

ამ ბოლო დროს ჩემი ყურადღება მიიქცია რამდენიმე ფაქტმა, რომელიც უკავშირდება სამოქალაქო იარაღის გაყიდვებს. საქმე იმაშია, რომ რამდენიმე ან არაკეთილსინდისიერი ან უბრალოდ არაკომპეტენტური კომპანია ცდილობს გამოიყენოს იარაღის ვიზუალური მზგავსება და გაყიდოს ერთი მწარმოებლის იარაღი ისე თითქოს ის იყოს სხვა მწარმოებლის.

ტიპიური მაგალითი არის მაგალითად ეს “სარეკლამო” განცხადება. სურათზე ნაჩვენები არის   გერმანული კომპანია German Sport Guns-ის მცირეკალიბრიანი კარაბინი. კომპანია დაარსებულია 2002 წელს, უშვებს მცირეკალიბრიან იარაღს, რომელიც იმეორებს ცნობილ საბრძოლო იარაღის მოდელებს (ასევე აირსოფტის იარაღებს და სხვა გასართობ და სპორტულ პროდუქციას), ამ შემთხვევაში ასევე გერმანული ხეკლერ&კოხი-ს პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის MP-5-ის ვიზუალურად მსგავს იარაღს (ფასი 400-500 USD). ამ იარაღის მწარმოებელ კომპანიას არანაირი კავშირი არ აქვს ხეკლერ&კოხთან და გააუგებარია რატომ არის “მიწეპებული” ხეკლერ&კოხ-ის ლოგოები ამ სურათზე და ასევე გაუგებარია, რატომ ამ მაღაზიის საიტზე ხეკლერ&კოხის განყოფილებაშია თავმოყრილი GSG-ს იარაღები. ალბათ იმიტომ რომ გამართლდეს არანორმალურად დიდი ფასი რომელიც განცხადების ტექსტის მიხედვით არის არც მეტი არც ნაკლები 2500 ლარი.   საინტერესო არის ის, რომ 2009 წელს ხეკლერ&კოხმა უჩივლა სასამართლოში German Sport Guns-ს, სწორედ იმის გამო, რომ მათი პროდუქცია ძალიან გავდა ხეკლერ&კოხის იარაღებს. აღნიშნული პროცესი დასრულდა გარიგებით, რომლის დეტალები უცნობია, მაგრამ ფაქტია, რომ GSG აკრძელებს იარაღის წარმოებას.

იგივე ეხებოდა გერმანული კომპანია ISSC-ის მცირეკალიბრიან ძალზედ იაფფასიან პისტოლეტს, რომელიც ვიზუალურად ოდნავ წააგავს სახელგანთქმულ გლოკს.  შემდგომ განცხადებები სადაც იყიდებოდა გლოკი გეკოზე რეგულარული სიხშირით ჩნდებოდა ინტერნეტში. იმიტომ, რომ მყიდველი თავისი ჭკუით ყიდულობდა მცირეკალიბრიან გლოკს.

ასევე ვიხსენებ  ”ლუიჯი ფრანკის” თოფებს, რომლებსაც ეძახდნენ რატომღაც ბენელის და თურქულ ბერეტებს, სინამდვილეში “შტოეგერის” პისტოლეტებს.  შემდგომ შეცდომაშო შეყვანილი მყიდველი გაყიდვის მცდელობისას იგებს, რომ სინამდვილეში მთლად ის არ უყიდია რისი ყიდვაც უნდოდა. ამას ასევე მოყვება ის რომ მყიდველი იწყებს უაზრო კითხვების დასმას, ეს ნამდვილი ამერიკული იარაღია თუ თურქულია, ამერიკული კოლტია თუ თურქული კოლტი, მიუხედავად იმისა, რომ თურქული კოლტი ბუნებაში არ არსებობს და ასეთი კითხვების მოსმენა მე მიწევს მუდმივად.

ცალკე თემა არის ბრენდები, რომლებიც ნაყიდია თურქული მწარმოებლეების მიერ, მაგალითად “ბერნანდელი”, “ვებლეი&სკოტი” ან ევროპული/ამერიკული მწარმოებლების სახელებით გაყიდული იარაღი, რომელიც თურქული კომპანიები უშვებენ, მაგალითად “ჩზ”, “ვეზერბი”, “ვინჩესტერი”. ცალსახად ეს არ ნიშნავს, რომ თურქული “ბერნარდელი” ან “ჩზ” ცუდი იარაღია მაგრამ მე მაგალითად არ ვიყიდე თურქეთში წარმოებული ვინჩესტერის თოფი, იმიტომ, რომ მე მინდა ტრადიციული ამერიკული ბრენდი რომელიც იქნება made in USA და არა made in Turkey.

შესაბამისად გამომდინარე იქიდან, რომ მაღაზიებში მომრავლდა იარაღის ასორტიმენტი (რაც კარგია) მე ურჩევდი მყიდველს გამოიჩინოს სიფრთხილე იარაღის არჩევისას და ყიდვანდე გადაამოწმოს “ნეტში” კონკრეტულად  რას ყიდულობს, იმიტომ რომ გარკვეულ მაღაზიებში მას ან არ ეტყვიან სიმართლეს ან შეცდომაში შეიყვანენ ან უბრალოდ ვერ გასცემენ კომპეტენტურ პასუხს.

 

ვარჯიშის ორგანიზება სახლის პირობებში

October 11th, 2013

იარაღი არის ინსტრუმენტი, რომლის გამოყენებაც უნდა ისწავლოთ. გამოყენება არა ტირის პირობებში არამედ რეალურ მაღალ სტრესულ პირობებში. ბევრისთვის შეიძლება სიახლე იყოს რასაც ეხლა მე აქ დავწერ, მაგრამ მინდა გითხრათ, რომ ვარჯიში სროლაში არ ხორციელდება მხოლოდ მაშინ როდესაც იმყოფებით ტირში ან პოლიგონზე და ესვრით სამიზნეს. მაგალითად ჩემი წესი არის მარტივი, სამჯერ მეტი დრო უნდა დაიხარჯოს მშრალ ვარჯიშებზე ვიდრე ის დრო, რომელსაც ტირში ან პოლიგონზე ატარებთ, რეალობაში კი მე გაცილებით მეტ დროს ვხარჯავ სახლის პირობებში ვარჯიშზე ვიდრე ტირში. ამის გათვითცნობიერება მითუმეტეს უფრო მნიშვნელოვანია თუ გავითვალისწინებთ რა დროს და რა ქვეყანაშიც ვცხოვრობთ, როდესაც უბრალო მოქალაქისთვის მიუწვდომელია მაღალი ხარისხის სასწავლო დაწესებულებები, იარაღი, ტყვია-წამალი და ასე შემდეგ.  მაგრამ მიუხედავად ამისა ასეთ პირობებშიც სურვილის არსებობის შემთხვევაში შესაძლებელია ეფექტური სავარჯიშო პროგრამის შედგენა, რომელიც დაგეხმარებათ თქვენ გახდეთ უკეთესი და უფრო მომზადებული სმროლელი. ის ტირები, რომლებიც მოქმედებენ საქართველოში იძლევიან საშუალებას მიზანში სროლის პისტოლეტიდან მხოლოდ სტატიკური პოზიციიდან რა დროსაც არც თქვენ და არც სამიზნე არ მოძრაობს. თუნდაც რომ გადაიხადოთ 2 ლარი ვაზნაში და გაამდიდროთ ასეთი ტირად გადაკეთებული სათავსოების პატრონები, რაიმე მნიშვნელოვანი შედეგის მიღწევაზე ლაპარაკი მაინც ზედმეტია. მანდ უბრალოდ არ არის შესაბამისი პირობები.

იმისთვის, რომ ისწავლოთ მანიპულაციები იარაღთან, სწრაფი ამოღება, გადატენა, მოძრაობა, უსაფრთხოება, გადაადგილება, ბარიერების გამოყენება, სულაც არ არის საჭირო სროლა. საჭიროა მინიმალური ფართი და მინიმალური რაოდენობა აღჭურვილობის. ნუ ფიქრობთ 25 მეტრიან ტირზე. სტატისტიკა იუწყება რომ პისტოლეტის გამოყენების უმეტესობა შემთხვევების ხდება სასაუბრო დისტანციებზე. ამიტომ 5 მეტრიანი მანძილიც არის თქვენთვის აბსოლუტურად საკმარისი. მე შევეცდები ჩამოვწერო რამდენიმე იდეა, რომელიც შეიძლება გამოიყენოთ და რომელიც დაგეხმარებათ გადახედოთ თქვენ საწვრთნელ პროგრამას და მიაღწიოთ კარგ შედეგებს.

ალბათ ყველაზე მნიშვნელოვანი ვარჯიში, რომლისთვისაც არ არის საჭირო ტირი და შესაძლებელია შეასრულოთ ნებისმიერ ადგილას არის მშრალი სროლა. არასწორი სასხლეტის დამუშავება არის ზუსტი სროლის ყველაზე ხელშემშლელი ფაქტორი და ამის გამოსწორება შესაძლებელია სახლში ზედმეტი კაპიკის დახარჯვის გარეშე. მე წაკითხული მაქვს ისტორია, რომელიც ლათინოამერიკულ ქვეყანაში მოხვდა, სადაც შეიარაღებულ ძალებს არ ქონდათ საკმარისი ტყვია-წამალი რეგულარული წვრთნების ორგანიზებისთვის. ერთი ასეულის მეთაური აიძულებდა ჯარისკაცებს ყოველ დღე მშრალად ევარჯიშათ, რის შედეგადაც აღნიშნული ასეული გაცილებით უფრო მაღალ ქულებს იღებდა ჩათვლებზე ვიდრე ნაწილები, რომლებიც მხოლოდ ისროდნენ საბრძოლო ტყვია-წამალს. რჩევა რომელიც უკავშირდება ამ ვარჯიშს ჟღერს ასე, დასამიზნებელ ობიექტად გამოიყენეთ რაც შეიძლება პატარა სამიზნე, რომლის მიმართაც ეგრევე გამოჩნდება ცდომილება მიზანში სასხლეტის დამუშავებისას. ეს არის ასე ვთქვათ აკადემიური ვარჯიში და პირობები უნდა იყოს მაქსიმალურად კარგი, მათ შორის კარგი განათება რომ სამიზნეს და სამიზნე მოწყობილობებს კარგად ხედავდეთ. დანარჩენი ვარჯიშები მოითხოვენ მეტ რეალიზმს.

ე.წ. Penny Drill/კაპიკიანი ვარჯიში. იგივე ვარჯიშის ნაირსახეობას იყენებდნენ ინსტრუქტორები საბჭოთა ჯარში რა დროსაც ავტომატის ლულის კოლოფის ხუფზე იდებოდა მასრა. სასხლეტზე გამოკვრას არ უნდა მოყვეს მასრის, მონეტის ძირს დაცემა.

საწვრთნელი პისტოლეტი. ამ როლისთვის რა თქმა უნდა შესაძლებელია გამოიყენოთ თქვენი კუთვნილი ცეცხლსასროლი იარაღი (უბრალოდ სანამ ვარჯიშზე გადახვალთ ყოველთვის დარწმუნდით რომ იარაღი განმუხტულია და სავსე მჭიდი ან ვაზნები ჯობია შეინახოთ ცალკე ოთახში, რომ სრულად გამორიცხოთ უბედური შემთხვევის ალბათობა) მაგრამ უფრო უკეთესია შეიძინოთ „აირსოფტისთვის“ განკუთვნილი კოპია. ასეთი იარაღები, როგორც წესი ზუსტად დეტალებში იმეორებენ საბრძოლო ანალოგს. გამოდგება პლასტმასის სათამაშოც, რომელიც მეტ ნაკლებად წააგავს პისტოლეტს, რომელიც თქვენ გაქვთ. ეს პირველ რიგში შეინახავს თქვენ  იარაღს ცვეთისგან და დაზიანებისგან (მაგალითად თუ ის ვარჯიშის დროს დაგივარდებათ).. მე არ ვიძახი, რომ სრულად უნდა ჩავანაცვლოთ სათამაშოთი ნამდვილი იარაღი მაგრამ ბევრ შემთხვევაში ასეთი სათამაშო უფრო გამოსადეგია, მაგალითად თუ ვარჯიშობთ პარტნიორთან ხელჩართულ ბრძოლაში.  გარდა ამისა შესაძლებელია ასეთი იარაღიდან შედარებით უსაფრთხო სროლა ოთხ კედელში და კონკრეტული ვარჯიშები შეიძლება მოიცავდეს „აირსოფტის“ იარაღიდან სროლას.

“აირსოფტისთვის” განკუთვნილი პისტოლეტი და ნამდვილი გლოკი. ორ პისტოლეტს შორის პრაქტიკულად არანაირი განსხვავება არ არის.

ვიდეო კურსები. ჩვენ რეალობაში სადაც არ არსებობენ ინსტრუქტორები და სკოლები ერთადერთი გზა მიიღოთ ხარისხიანი ინფორმაცია არის ვიდეო კურსები. ნეტში დევს უამრავი ასეთი ვიდეო ინსტრუქცია მაგრამ მე გირჩევთ თავი დაანებოთ ცალკეული ადამიანების მოკლე კლიპებს „იუთუბზე“ და გადმოწეროთ სრული კურსები. მაგალითად Panteao Production-ის, Magpul Dynamics-ის ვიდეო კურსები. კარგი ვიდეო კურსები/ლექციები აქვთ ცალკეულ ინსტრუქტორებს, Clint Smith-ს, Jeff Cooper-ს, James Yeager-ს და ასე შემდეგ. ყველაფრის სწავლა გაგიჭირდებათ, ამიტომ დაფიქრდით რა გჭირდებათ კონკრეტულად თქვენ გამომდინარე იმ საფრთხეებიდან, რომლის წინაშე დგეხართ და გარემოებებისა რა გარემოებებშიც გიწევთ ცხოვრება.  ნუ იქნებით სკეპტიკურები, ადამიანები იღებენ სამეცნიერო ხარისხებს ინტერნეტით და არც თქვენ არ გიშლის ხელს არავინ ინტერნეტის მეშვეობით გაზარდოთ თქვენი შესაძლებლობები სროლაში.

სამიზნეები. გამოიყენეთ რაც შეიძლება რეალისტური სამიზნეები, არა კონტრასტული სილუეტები, მანეკენები. სამიზნე მაქსიმალურად უნდა წააგავდეს რეალურ სამიზნეს, რომელზეც ნამდვილად წითელი ხარის თვალი ან ჯვარი არ იქნება დახატული.  სამიზნეები განალაგეთ, როგორც წინ ასევე გვერდებიდან და უკნიდან, იმიტომ, რომ თავდასხმა არ ხდება მხოლოდ წინა ფრონტიდან. დიდი ალბათობით თავდამსხმელი შეეცდება შეუმჩნევლად დაგვიახლოვდეს. შესაბამისად თქვენი სავარჯიშო პროგრამა უნდა მოიცავდეს სხვა და სხვა კუთხით სროლას/დგომას, პოზიციის, სროლის მიმართულების შეცვლას. შესაბამისად მიზნის სწრაფი გადატანა 360 გრადუსით შეიძლება იყოს სასარგებლო ვარჯიში.

ბარიერი. ბარიერის მოსაფარებლად გამოყენება და სროლა ბარიერიდან არის ძალიან მნიშვნელოვანი ელემენტი ტაქტიკური, საცეცხლე მომზადების. ბარიერის დამზადება ადვილია. მაგალითად მე ჩემ ავტოფარეხში ვიყენებდი ერთი მეორეზე დალაგებულ საბურავებს ან ზეთის რკინის კასრს. შემდგომ დსპ-ს ფილისაგან დავამზადე ტაქტიკური ბარიერი, რომელსაც დღემდე ვიყენებ. ვარჯიში უნდა მოიცავდეს ასეთი ბარიერის უკან სხვა და სხვა სტაბილური სროლის პოზიციების დაკავებას რა დროსაც ყურადღება ექცევა პოზიციის სტაბილურობას და ბარიერის მაქსიმალურად გამოყენებას, რომ რაც შეიძლება ნაკლები სხეულის ნაწილი რჩებოდეს დაუცველი.  მიაქციეთ ყურადღება ფეხებს, მხრებს და თავს, იმისთვის, რომ ბარიერის უკან პოზიციის დაკავებისას არც ერთი სხეულის ნაწილი არ იყოს დაუცველი. უამრავი ვიდეო მასალა დევს ნეტში, რომელიც გასწავლით ბარიერის სწორ გამოყენებას. აირჩიეთ თქვენთვის სასურველი ტექნიკა, ელემენტები და იმეორეთ ისინი ვარჯიშის დროს სანამ არ დაგამახსოვრდებათ ინსტინქტის დონეზე. ყურადღება მიაქციეთ, რომ გამოიყენოთ ბარიერის ორივე მხარე, მარცხენა და მარჯვენა, რაც გულისხმობს იარაღის გადატანას მარცხენა ხელში ან განსაკუთრებული დგომის გამოყენებას. IDPA-ში, სასროლოსნო სპორტში, რომელიც ეძღვნება თავდაცვით სროლას, ბარიერის არაეფექტური გამოყენება ისჯება საჯარიმო ქულებით, იმიტომ, რომ ეფექტურ ამოფარება ზრდის გადარჩენის შანს. სხეულის რაც შეიძლება მცირე ნაწილი უნდა დარჩეს ღია.

ბარიერების ნაირსახეობები. მათ გაკეთებას ჭირდება დრო და გარკვეული ხარჯები მაგრამ სარგებელი, რომელსაც მიიღებთ ასეთი სავარჯიშო ინვენტარისგან არის გაცილებით მეტი.

ფუჭი ვაზნები. ვინც რა არ უნდა თქვას მშრალი გასროლები იარაღს აფუჭებს. თუ თქვენ იარაღს აქვს გარე ჩახმახი დაუდეთ მას ქვეშ სქელი რეზინის ან ტყავის ნაჭერი, რომ დაიცვათ ნემსა. თუ დამრტყმელი შიგნით არის განლაგებული მაშინ ფუჭი ვაზნა აუცილებელია. გარდა ამისა ფუჭი ვაზნები აუცილებელია თუ ვარჯიშობთ სწრაფ ან ტაქტიკურ გადატენვაში, რა დროსაც ასეთი ვაზნების გამოყენება აუცილებელია. ფუჭი ვაზნა არც ისე ძვირი ღირს და თუ ის კარგი ხარისხისაა ძალიან დიდხანსაც ძლებს.

ფუჭი ვაზნები (Snap cap) ხელმისაწვდომია პრაქტიკულად ყველა გავრცელებულ კალიბრში და მათი კუსტარულად დამზადებას აზრი არ აქვს.

ეკიპირება. ვარჯიშების შესრულებისას გეცვათ ჩვეულებრივი თქვენი ყოველდღიური სამოსი. იმისთვის, რომ გაიგოთ რით გზღუდავთ ზედმეტად მოტკეცილი ჯინსები ან ერთი ზომით პატარა ან დიდი ფეხსაცმელი. რეალიზმი არის მთავარი რასაც უნდა მიაქციოთ ყურადღება და ეს მათ შორის ეხება ტანსაცმელსაც.

ზოგადი ფიზიკური ფორმა. მე ერთხელ დავესწარი ვარჯიშს, რა დროსაც ერთ ერთი ძალოვანი სტრუქტურის წარმომადგენლები აბარებდნენ ჩათვლებს. ერთ ადამიანს საერთოდ არა რთული ვარჯიშის შესრულებისას დაემართა ფეხის კუნთების სპაზმი. რა მოხდებოდა რომ ის რეალურ შეტაკებაში მოყოლილიყო? ის დაკარგავდა გადაადგილების უნარს და ადვილი სამიზნე გახდებოდა. ჩემი ტიპიური ვარჯიში მოიცავს მარტივ გიმნასტიკას, და შემდგომ ასევე სწრაფ დაძვრას ადგილიდან, სწრაფ შეჩერებას, ცეცხლის ხაზის დატოვებას სწრაფი დიაგონალური მოძრაობით. ნაწილობრივ ეს ვარჯიშები სრულდება იარაღის ამოღებით, იმიტომ რომ ერთია იარაღი ბუდიდან ამოაძროთ როდესაც ტირში სამიზნის წინ დგეხართ და მეორეა განახორციელოთ იგივე როდესაც მაქსიმალური სისწრაფით გაურბიხართ საფრთხეს. შეიარაღებულ დაპირისპირებაში გადარჩენის შანს იძლევა მხოლოდ გადაადგილება. ხოლო თუ ამას სწრაფად აკეთებთ გადარჩენის შანსიც იზრდება. თავდაცვა ყოველთვის არის რეაქტიული ქმედება, როდესაც თქვენ რეაგირებთ თავდასხმაზე. ეს რეაგირება უნდა იყოს ძალიან სწრაფი. მარტივად რომ ვთქვათ კარგი ფიზიკური ფორმა არის მნიშვნელოვანი! ხანდახან მე ვასრულებ ვარჯიშებს ძალოვანი ვარჯიშების შემდეგ  რა დროსაც კუნთები დაღლილია და ხელებიც და ფეხებიც დამძიმებულია და ილეთების შესრულება რთულდება.  თუმცა ამავე დროს ორგანიზმი რეაგირებს სხვა და სხვა ნაირად სტრესზე და ფიზიკურ დაღლილობაზე. ანუ ასეთი ვარჯიში კარგია მაგრამ უკიდურესის სტრესის პირობებში თქვენ სხვა ტიპის ბარიერების გადალახვა მოგიწევთ ვიდრე დაღლილობისგან დამძიმებული ხელები და ფეხები. მაგრამ ვიმეორებ ფიზიკური დატვირთვის და ტაქტიკური ილეთების კომბინირება არის კარგი.

სხვა ვარჯიშები. არ არის საჭირო ტირში სიარული იმისთვის, რომ ისწავლოთ იარაღის სწრაფი ამოღება. საკმარისია დადგეთ სამიზნის პირდაპირ და დაიწყოთ ვარჯიშები. დაიწყეთ ნელი ტემპით, იმისთვის რომ დარწმუნდეთ რომ ყველაფერს ზუსტად ასრულებთ და ნელ ნელა გაზარდეთ ტემპი. გაითვალისწინეთ, რომ სამოქალაქო პირის შემთხვევაში იარაღის ამოღებას ყოველთვის არ უნდა მოყვებოდეს გასროლა, ანუ დაყავით ეს ციკლი როდესაც ასრულებთ ამოღებას პირობითი გასროლით და გასროლის გარეშე. იგივე ეხება იარაღის გადატენვას (მჭიდის გამოცვლას). ასეთი ვარჯიშისთვის ფეხებს ქვეშ დაფენილი სქელი პარალონი გამორიცხავს მჭიდების დაზიანებას მიწაზე დავარდნისას. ძალიან მნიშვნელოვანი ელემენტია პისტოლეტის „ატანა“ დამიზნების ხაზზე. ეს მოითხოვს მუდმივ ვარჯიშს, იმისთვის რომ ეს მოხდეს სწრაფად, მინიმალური კორექტირებების შეტანით. პრინციპში ეს ვარჯიში (სამიზნე ხაზზე ატანა როგორც წესი ხორციელდება სწრაფი ამოღების შემდეგ). პრინციპში ნებისმიერი ქმედება, რომელსაც ასრულებთ იარაღით იმსახურებს გამეორებას და ვარჯიშს, იარაღის ბუდეში მოთავსება, გადაადგილება, სასროლოსნო პოზიციების შეცვლა (დაწოლიდან ისევ ფეხზე დამდგარში და ასე შემდეგ)  და ასე შემდეგ. ყველაფრის ერთ დღეს გამეორება შეუძლებელია ამიტომაც ფურცელზე გაწერილი რამდენიმე ციკლიანი პროგრამა ძალიან დაგეხმარებათ შეინარჩუნოთ და განავითაროთ უნარები.

დახურულ კედლებში ვარჯიშს აქვს კიდევ ერთი უპირატესობა, ღილაკზე თითის დაჭერით დღე ცვლის ღამეს და პირიქით. შესაბამისად დაბნელებულ გარემოში ვარჯიში, ვარჯიში ტაქტიკური ფარნის გამოყენებით ასევე არის მარტივად მოსაწყობი, სახლის/ფარეხის პირობებში. გარდა ამისა თქვენ არ გჭირდებათ მგზავრობა იმისთვის, რომ საწვრთნელ ობიექტამდე მიაღწიოთ. თქვენი სახლი არის ასეთი ობიექტი და ყველა პირობა გაქვთ რომ ასეთი ვარჯიშები იყოს რეგულარული.

ბოლოს მინდა ავღნიშნო, რომ პრაქტიკა არის ყველაფერი. კარგია, როდესაც არის ვინმე პროფესიონალი ინსტრუქტორი ვინც გასწავლის იმას რაც დაგეხმარება გადარჩე მაგრამ ჩვენ პირობებში ეს ფუფუნება ჩვენ არ გვაქვს ამიტომაც საჭიროა იმპროვიზაცია და მეტი შრომა. მაღალი შედეგის მიღწევა მაინც შესაძლებელია. აამოძრავეთ ტვინი და მოიფიქრეთ რა გჭირდებათ თქვენ. ერთ ერთი ინსტრუქტორი მაგალითად სთავაზობს ასეთ ტექნიკას. აავსეთ ორი დიდი ქილა, ქვაბი ან სხვა ჭურჭელი ყინულიანი წყალით და ჩაყავით ხელები შიგნით სანამ არ აგტკივდებათ. ამოიღეთ ხელები და დაიწყეთ ვარჯიშების შესრულება. ხელები იქნება სველი, გაყინული, კუნთები გაშეშებული, მგრძნობიარობა დაქვეითებული.  მიხვდით ხო იდეას? იგივე სიმპტომები რაც დიდი სტრესის დაძაბულობის დროს. იდეა ასეთი ვარჯიშების არის მარტივი, უზრუნველვყოთ რომ რეალური შეტაკების პირობებში არ დაკარგავთ კონტროლს საკუთარ სხეულზე და გულის რიტმზე.

რაც ამ სტატიაში ეხლა წაიკითხეთ არ არის სრული ინსტრუქცია. ეს არის მხოლოდ იდეების ნაკრები, რომელმაც უნდა გიბიძგოთ დაფიქრდეთ ამ თემაზე და მოიფიქროთ ის რაც საჭიროა  თქვენთვის. ვიმეორებ ჩვენ ვცხოვრობთ ქვეყანაში სადაც ეს სფერო არის აუთვისებელი, თქვენ თუ გგონიათ, რომ აღნიშნული საკითხები სქართველოში მოგვარებულია სხვა და სხვა განსაკუთრებული დანიშნულების სამსახურებში, “სპეცნაზებში“ და სპეც-სამსახურებში მინდა გითხრათ რომ არც იქ არ არის ყველაფერი კარგად წვრთნების და ვარჯიშების ორგანიზებაში. ყველა ეს სტრუქტურა არის დახურული და მათ ძალიან უჭირთ თვითშეფასება და მეეჭვება დღეს სადმე ვინმეს ქონდეს ზუსტი წარმოდგენა რა დონეზეა მათ სტრუქტურებში ორგანიზებული საცეცხლე და ტაქტიკური მომზადება. რაც მე აქ დავწერე ეხება როგროც პისტოლეტს ასევე პრინციპში ნებისმიერ სხვა იარაღს.

 

კინო რომლის ნახვაც ღირს – The End of Watch

October 4th, 2013

არის ფილენი, რომლებსაც ერთხელ უყურებ და დაგავიწყდება, არის ფილმები, რომლებიც შეგიყვარდება არის ფილმებიც რომლებიც ცვლიან შენ აზრს ბევრ რამეზე. ეს ფილმიც სწორედ ასეთია.

ფილმი გადაღებულია დევიდ აიერის მიერ, რომელმაც მანამდე დაწრა სცენარი არანაკლებ კარგი ფილმისთვის  Training Day, რომელიც ეხებოდა ამერიკელი კინემატოგრაფისტების საყვარელ თემას, კორუფციას პოლიციაში. ფილმი მართლაც კარგი გამოვიდა მაგრამ ამჯერად მისი სიტყვებით მას უნდოდა უბრალოდ გადაეღო ფოლმი ორ კარგ ტიპზე, პოლიციის ოფიცერზე და ყველასთვის ეჩვენებინა რასთან გამკლავება უწევთ მათ მოვალეობის შესრულების დროს. სცენარი ძალიან ხანმოკლე პერიოდში დაიწერა, სახელი თავიდანვე იყო The End of Watch რაც დაახლოებით ნიშნავს მორიგეობის/სმენის დასრულებას. ჟარგონზე ასე ქვია დღეს როდესაც პოლიციელი დაიღუპება მოვალეობის შესრულების დროს.

ლინკი ფილმზე ჩემ მეგობარმა გამომიგზავნა, მსახიობები კარგი იყო და პოსტერიც მომეწონა. ყურება დავიწყე და სანამ ფილმი არ მორჩა მგონი არც მისუნთქია.

ასეთი მაღალი კლასის აუთენტიკური ფილმის გადაღება ძალიან ძნელია. ანუ როდესაც საქმე ეხება ღრმად სპეციფიურ თემას, როგორიც არის პოლიციური ტაქტიკა. მაყურებელი დღეს უკვე აღარ ხრავს იმ უხარისხო პროდუქციას, რომელიც იქმნებოდა ადრე. დღეს ყველგან არის კამერები. ყველას აქვს კამერები. ინეტრენეტი გაჯერებულია სისხლიანი ვიდეო კლიპებით სადაც შენ თვალწინ ხალხი ხოცავს ერთმანეთს ყველაზე წარმოუდგენელი მეთოდებით. ყველამ იცის რომ ტყვიის მოხვედრისგან ადამიანები არ დაფრინავენ, რომ იარაღი არ ისვრის გიგანტურ ცეცხლის ბურთებს. ყველამ უკვე იცის როგორ გამოიყურება სიკვდილი პირდაპირ ეთერში და ის თეატრალური ძალადობის სცნები, რომლებსაც დგავენ ჰოლივუდში ადამიანზე აღარ ახდენს შთაბეჭდილებას და აღითქმევა როგორც პაროდია რეალურ ცხოვრებაზე. ადამიანს უნდა რეალიზმი. რეალიმზი გვინდა ჩვენ, ვინც ვერკვევით იარაღში და სროლაში და ნებისმიერი ხარვეზი, უზუსტობა და ცუდად შესრულებული სპეცეფექტი ჭრის თვალს და კინოს ყურება ხდება აუტანელი. კი ხარვეზები ამ ფილმშიც არის, მაგალითად ფილმი იწყება სცენით სადაც ბრაიან ტეილორი (ჯეიკ გილენხალი) კამერაში უჩვენებს თავის იარაღს და იძახის, რომ ეს არის გლოკ 19 მაშინ როდესაც ნათლად ჩანს, რომ ხელში მას გლოკ 22 უჭირავს. მაგრამ ეს მცირე უზუსტობა საერთოდ იკარგება იმ შთაბეჭდილებების და ემოციების ფონზე, რომლებსაც იღებთ ფილმის ყურებისას. იმიტომ რომ ფილმი არის ზე რეალისტური, ზე სანახაობრივი, რომელსაც უბრალოდ ვერ მოწყდებით სანამ ის არ დამთავრდება. დამთავრების მერე კიდე ალბათ ბევრი დიდიხნით ჩაფიქრდება. პირადად მე რამდენიმე დღე ვიყავი შთაბეჭდილებების ქვეშ. შეიძლება იმიტომ, რომ არე ველოდი რომ მეგობირს ლინკზე ასეთი მაგარი კინო იქნებოდა. მე არ უყურებ ტრეილერებს, არ ვკითხულობ რეცენზიებს ამიტომაც ხშირად მხვდება ასეთი სიურპრეზები და ამიტომაც კინოს ყურებსიგან გაცილებით მეტ სიამოვნებას ვიღებ.

გლოკ 22 არის ყველაზე გავრცელებული .40 S&W კალიბრის სამსახურეობრივი პისტოლეტი აშშ-ში და ალბათ მმთელ მსოფლიოში. აქ პისტოლეტი ასევე აღჭურვილია Surefire X300 ტაქტიკური ფარნით.

დამატებითი მჭიდები. როგორც ჩანს დატენილია Winchester Ranger SXT ტიპის ტყვიებით, რომლებიც მართლაც არის ლოს ანჯელესის პოლიციის დეპარტამენტის შეიარაღებაში. აუთენტიკურიბა ისევ დაცულია.

სერიოზული რეჟისორები მუშაობენ იმაზე, რომ ყველაფერი იყოს რეალური. სანამ გადაღებები დაიწყებოდა მაიკლ პენიაც (მაიკ ზავალა),  ჯეიკ გგილენხალი და სხვა მსახიობები გადიდონენ 5 თვიან საცეცხლე და ტაქტიკურ მომზადებას. შემდეგ დაყვებოდნენ პატრულირებაზე მორიგე პოლიციის ეკიპაჟებს. პირველივე ასეთი “ექსკურსიის” დროს ჯეიკ გილენხალი გახდა მკვლელობის მოწმე. ასე რომ თამაშის მხრივ მსახიობები იმსახურებენ ოვაციებს. ყველა კლასიკური და ჩვენთვის საყვარელი პოლიციური ფილმი იყო ასე გადაღებული, Heat, Street Kings,  Miami Vice და ასე შემდეგ. ეს მეთოდი აშკარად მუშაობს.

დანა  რომელსაც გვაცნობს ბრაიან ტეილორი, როგორც სპაიდერკოს სინამდვილეში არის Smith&Wesson First Responder. არც ისე მაღალი კლასის ინსტრუმენტი, რომლის საცალო ფასი დაახლოებით 30 დოლარია.

ფილმმა დამსახურებულად მიიღო ძალიან პოზიტიური გამოხმაურებები. შედარებით ცმირე ბიუჯეტიანი, მასზე დაიხარჯა მხოლოდ 7 მილიონი დოლარი, მან მოუტანა შემქმნელებს 40 მილიონი დოლარი მოგება. პოზიტიური გამოხმაურებები მოყვა პოლიცილების მხრიდანაც ვინაიდა ვიმეორებ ფილმი არის რეალურ პოლიციურ სამსახურზე. გაჯერებული სპეციფიური ჟარგონით, ჟესტებით და ტერმინებით.

ბუნებრივია გამოყენებულმა არსენალმა მიიპყრო ჩემი ყუარდღება და აქაც ყველაფერი აუთენტიკურია. მექსიკური კარტელების  ჯარისკაცები შეიარაღებულები არიან მოოქროვილი მონიკელებული იარაღებით, როგორც ეს ეხლა მანდ მოდაშია. პოლიციის შეირაღებაც სტანდარტულია და შეესაბამება ლოს ანჯელესის პოლიციის დეპარტამენტის არსენალს.

რემინგტონ 870 არის ყველაზე გავრცელებული თოფი, რომელიც მგზავრობს პოლიციის მანქანაში. პოლიციელი ემზადება მორიგეობაზე გასასვლელად და საკეტი ღიად არისს დატოვებული რაც უზრუნვლყოფს მაქსიმალურ უსაფრთხოებას. იარაღი იტენება უშუალოდ საპატრულო მანქანაში ჩაჯდომის წინ.

5 თვიანმა მომზადება ტყვილა არ ჩაირა. მსახიობები მოქმედბენ, გადაადგილდებიან და მუშაობენ იარაღებთან, როგორც გამოცდილი პროფესიონალები.

ფილმში უამრავი ძლიერი დასამახსოვრებელი სცენაა, თუნდაც როდესაც საპატრულო მანქანა გადის მორიგეობაზე და ჟღერს Public Enemies-ის სიმღერა Harder Than You Think, ან აიღეთ ნებისმიერი სროლის/შეტაკების სცენა… დაწყებაც ძალიან კარგი გამოვიდა.

მთლიანობაში ფილმი გამოვიდა სანახაობრივი, ემოციური და რეალისტური. ორ კარგ ტიპზე, რომელიც უბრალოდ აკეთებს თავის საქმეს და არ ფიქრობს სხვაზე არაფერზე. მათ არ აშინებთ შურისძიება და მძლავრი ყოვლისშემძლე კარტელები, რაც ჩვენი მაყურებლისთვის იქნება გასაკვირი, ჩვენ ხომ სანამ რამეს მოვიმოქმედებთ ვფიქრობთ რას იფიქრებს ჩემზე ჩემი უფროსი, მისი უფროსი, მისი უფროსის უფროსი, ხომ არ გადაურბენ ვინმეს გზას….  აქ კიდე ყვეაფერი მარტივია, დაინახე ბოროტება გადაუდექი მას წინ და მოიქეცი ისე, როგორც უნდა მოიქცეს ის ვისი ვალდებულებაცაა კანონის დაცვა.  ამ მხრივ ეს ფილმი არც მეტი არც ნაკლები არის მაგალითი არა მარტო პოლიციელებისთვის არამედ ნებისმიერი ადამიანისთვის. ნუ იფიქრებ, იმოქმედე სწრაფად და მოიქეცი სწორედ.

ყველაზე ტიპიური დასამახსოვრებელი კადრი ფილმიდან. დიალოგები ამ სცენენში არ იყო წინასწარ დაწერილი  და უბრალოდ იყო მაიკლ პენიას და ჯეიკ გილენხალის იმპროვიზაცია.

მცირეკალიბრიანი კარაბინის არჩევა

October 3rd, 2013

პირველ რიგში სანამ უშუალოდ საკითხზე გადავალ მინდა გაგაფრთხილოდ, რომ ყველაფერი ამ სტატიაში დაწერილი არის ჩემი პირადი აზრი და ეს აზრი არ იქმნებოდა ჰაერიდან.  უკანასკნელი 10 წლის განმავლობაში ჩემ ხელში გაიარა ურიცხვმა მცირეკალიბრიანმა იარაღმა, რომლებიდანაც მე ათასობით ვაზნა მაქვს ნასროლი. ბუნებრივია ამ პერიოდში დაგროვილი გამოცდილება შეიძლება ვინმესთვის წარმოადგენდეს გარკვეულ ინტერესს. დასაწყისისთვის მე შემიძლია ვთქვა რომ მცირეკალიბრიან კარაბინს განსაკუთრებული ადგილი უკავია ჩემ გულში. რატომ? იმიტომ, რომ მე მიმაჩნია რომ ამ ტიპის იარაღი არის ძალიან სასარგებლო და საჭირო ინსტრუმენტი მსროლელის არსენალში, იქნება ეს მონადირე თუ უბრალოდ სროლის მოყვარული. ამ იარაღის გამოყენების სფეროები ძალიან ფართეა.  მცირეკალიბრიანი იარაღის უმეტესობა მოდელების არის ძალიან ხელმისაწვდომი ფასის მიხედვით, მათ არ ჭირდებათ დარტყმაგამძლე ძვირად ღირებული ოპტიკური სამიზნეები, .22 კალიბრის ვაზნაც შედარებით ხელმისაწვდომია ყველასთვის. იქნება ეს ნადირობა, თავდაცვა, გასართობის თუ სავარჯიშო სროლა, .22 კალიბრის კარაბინი თავს გაართმევს ყველა ამ დავალებას. .22 -ით ნადირობდნენ დათვებზე, ამყარებდნენ ოლიმპიურ რეკორდებს და ათავსებდნენ მათ მფრინავების გადარჩენის კომპლექტში, რომლებიც ცივი ომის დროს საბჭოთა კავშირის სახმედრო აქტიურობას უთვალთვალებდნენ, ებრაელები ანადგურებდნენ ტერორისტებს და მსროლელების ბევრი თაობა იზრდებოდა ამ კალიბრის იარაღზე ამიტომაც არც ერთი სხვა კალიბრი არ  შეედრება ძველ და კარგ .22 გამოყენების სფეროებით. შესაბამისად მე ღრმად ვარ დარწმუნებული, რომ ნებისმიერს ვისაც უყვარს სროლა და ნადირობა უნდა ქონდეს ერთი .22 კალიბრის კარაბინი მაინც. მე მქონდა როგორც უკვე ავღნიშნე ძალიან ბევრი სხვა და სხვა მცირეკალიბრიანი კარაბინი. მინიმუმ 15 სხვადასხვა მოდელი. მაგრამ მე ვირჩევ იარაღებს ქაოტურად, თუ იარაღს ადევს მისაღები ფასი, ის მე მაინტერესებს და მითუმეტეს აქამდე არ მქონია მე უბრალოდ მას ვყიდულობ ყოველგვარი ზედმეტი ფიქრის გარეშე. კარგად მესმის, რომ სხვებს გაცილებით მეტი კითხვა აწუხებთ და იმედია ეს სტატია ასეთ კითხვებს უპასუხებს.

პირობითად მცირეკალიბრიანი კარაბინები შეიძლება დაიყოს სამ ტიპად. “საბავშვო” მოდელები (1), ყველაზე იაფი მსუბუქი როგორც წესი ცალმუხტიანი, მოკლე კონდახით, სტანდარტული (2) და სპორტული (“მატჩ”) ტიპის (3)

პირველი შეკითხვა, რომელიც წარმოიშვება ასეთი კარაბინის არჩევისას როგორც წესი ჟღერს ასე: თვითდამტენი თუ “ბოლტი”? ზოგადად ჩვენთან ითვლება რომ “ბოლტი” უფრო ზუსტია და ასევე ტყვია უფრო მეტ საწყის სიჩქარეს იღებს. სიჩქარეს რაც შეეხება, შეგიძლიათ თამამად იგნორირება გაუკეთოთ ამ მოსაზრებას. არანაირი სხვაობა საწყის სიჩქარეში, რომელიც იქნება საკმარისი რომ დაიმსახუროს განხილვა  უბრალოდ არ არის.  ამ ფაქტორის გათვალისწინებას არანაირი აზრი არ აქვს. რაც შეეხება სიზუსტეს, ჩემი გამოცდილებაც ადსტურებს იმ ფაქტს, რომ “ბოლტები” უფრო ზუსტებია ნახევრად-ავტომატებთან შედარებით მაგრამ მიზეზი ამისა არის, “ბოლტების” უფრო უკეთესი სასხლეტი მექანიზმები, რა დროსაც ნახევრად-ავტომატები მეტ წილად იყენებენ უფრო რთულ დახურულ ჩახმახიან კონსტრუქციას. გამოდმინარე იქიდან, რომ ნახევრად-ავტომატები კონსტრუირდება ისე, რომ მოხდეს მაქსიმალურად დაბალი ფასის მიღება, ცხადია არავინ არ იწუხებს თავს მათი დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის ჭკუაზე მოყვანით. ამ მექანიზმის დეტალებიც მზადდება რაც შეიძლება იაფი ტექნოლოგიით, რომელიც ხშირად გულისხმობს ჩამოსხმული რკინის და პლასტმასის დეტალების გამოყენებას. ბუნებრივია თავის მასაში ასეთ პირობებში ნახევრად-ავტომატებს საკმაოდ მძიმე და ცუდი სასხლეტები აქვთ, რაც ცუდათ მოქმედებს სიზუსტეზე. ჩემპიონი ცუდ სასხლეტებში კი არის Walther G22. აგებული ბულპაპის სქემით, რომელიც ტრადიციულად ცნობილია მძიმე სასხლეტებით არც ვალტერი არ ღალატობს ამ ტარდიციებს. მიზეზი არის უჩვეულოდ გრძელი გადაბმა სასხლეტსა და “შეპტალოს” შორის, რაც განპირობებულია “ბულპაპის” სქემის გამოყენებით. თუმცა არსებობენ ნახევრად-ავტომატები, რომლებიც იყენებენ ისეთივე დამრტყმელ-სასხლეტ მექანიზმს, როგორც “ბოლტები”, მაგალითად ТОЗ99 და Savage 64. ასევე უნდა გავითვალისწინოთ, რომ ბაზარზე არის უამრავი ბიუჯეტური ნახევრად-ავტომატი და ძალიან ცოტა მაღალი კლაისის. მაშინ როდესაც “ბოლტების” არჩევანი გაცილებით უფრო მდიდარია.  ასე, რომ დიახ “ბოლტი” უფრო ზუსტია მაგრამ არა იმის გამო, რომ ნახევრად-ავტომატური სქემა არის ნაკლებად ზუსტი. ჩემი არჩევანი ამ ორს შორის ყოველთვის იქნება ნახევრად-ავტომატი. გამომდინარე იქიდან, რომ იარაღი ჩემთვის პირველ რიგში თავდაცვის ინსტრუმენტია, ბუნებრივია მე მირჩევნია იარაღი, რომელიც იძლევა საშუალებას განახორციელო 10 სწრაფი და ზუსტი გასროლა მაღალსიჩქარიანი ვაზნით. დამიჯერეთ ასეთი “ჯერი” იქნება ძალიან ზუსტი და დიდი ალბათობით გააჩერებს ნებისმიერ თავდამსხმელს. მიზეზი მეორე არის უნარი სწრაფად განახორციელო მეორე გასროლა. რამდენადაც ზუსტი არ  უნდა იყოს მცირეკალიბრიანი იარაღი, გასროლილი .22 კალიბრის ტყვია რეაგირებს ნებისმიერ ცვლილებაზე ატმოსფერულ პირობებში.  ნახევრად-ავტომატი იძლევა საშუალებას სწრაფად შეიტანოთ შესწორება და ისროლოთ მეორეჯერ ან მესამეჯერ ან სანამ მჭიდი ბოლომდე არ დაიცლება. მე კატეგორიულად არ მომწონს ცალ-ვაზნიანი იარაღები. მიუხედავად იმისა, რომ ТОЗ-8 არის ყველაზე ზუსტი მცირეკალიბრიანი იარაღი, რომელიც მე მისვრია.  სიზუსტე კარგია, მაგრამ ცალვაზნიანი .22 კალიბრის იარაღი კარგავს უნივერსალურობას, რაც მე ყველაზე უფრო მომწონს ამ კლასის იარაღში.

მარცხნივ არის სამიზნე რომელშიც ნასროლია 20-მდე ვაზნა რუსული წარმოების TОЗ-78-დან (“ბოლტი”), მარჯვნივ არის 5 გასროლიანი ჯგუფი Mossberg 702-დან (ნახევრად ავტომატი). ხედავთ რამე მნიშვნელოვან სხვაობას? სროლა ხორციელდებოდა დახურულ  ტირში, მაგიდიდან, 50 მეტრზე.

თუ ზედა სურათზე ნაჩვენები ჯგუფები არ მოგწონთ და თუ გნებავთ მაქსიმალური სიზუსტე,  ეძებეთ ძველი რუსული სპორტული შაშხანები, რომლებიც პერიოდულად ჩნდებიან მეორადი იარაღის ბაზარზე  ან იყიდეთ უცხოური წარმოების სპეციალიზირებული მოდელები, რომლებიც 2-ჯერ სამჯერ მეტიც ღირს. მიუხედავად იმისა, რომ მასობრივი წარმოების ბიუჯეტური კარაბინები შეიძლება იყონ ძალიან ზუსტები, მაქსიმალურ სიზუსტეს და სტაბილურად მაღალ შედეგებს უზრუნველყოფს მხოლოდ სპეციალიზირებული იარაღი.

რუსული წარმოების CM-2 არის ყველაზე იაფი “მატჩ” კლასის შაშხანა, რომელიც შეიძლება იყიდოთ მეორად ბაზარზე. ფასი 600-დან 900 ლარამდე. მინუსებიც აშკარაა. მძიმე წონა, გაბარიტები და ცალმუხტიანი კონსტრუქცია.

ნახევრად-ავტომატების საიმედოობას რაც შეეხება მოდით ვიყოთ რეალისტები და ნუ მოვთხოვთ ასეთ იარაღს ისროლოს მაგალითად ტალახში ჩაგდების შემდეგ. ასეთი იარაღის საკეტი არის ძალიან მსუბუქი, მოძრავი ნაწილების სიჩქარე არის მცირე. .22 კალიბრის ტყვია არის რბილი და გარსის გარეშე, თან ხანდახან საკამოდ უჩვეულო ფორმების. ამის გამო ასეთი კარაბინი ვერასდრიოს ვერ შეედრება საიმედოობით მსხვილკალიბრიან იარაღებს. ნახევრად-ავტომატური მცირეკალიბრიანი იარაღი როგორც წესი ასევე ითხოვს წმენდას და დაზეთვას. ამ მხრიც ცხადია “ბოლტი” უკეთესია მაგრამ ყველაფერს აქვს თავისი ფასი. დაბრკოლებები სროლაში არის იშვიათი თუ იარაღი სუფთა და მოვლილია. დაბრკოლებების 90% უკავშირდება ყოველთვის ვაზნას, ტყვიის ფორმას ან მის საწყის სიჩქარეს. 99.9% პროცენტში უბრალოდ არ ხდებოდა მასრის სრული ამოგდება, რაც სწორდება ეგრევე საკეტის გადატენვით და გაჭედილი მასრის “ამოფერთხვით”. წლების განმავლობაში მე ვიხსენებ ორ ბრენდს, რომელიც კატეგორიულად არ მუშაობდა ნახევრად-ავტომატებში. ეს არის RWS-ის ვაზნები (ზუსტი სახელი არ მახსოვს, მაგრამ მგონი RWS Club) და Eley Sport (მწვანე კოლოფებში). დანარჩენი ყველა ტიპის და მწარმოებლის ვაზნა, როგორც წესი  უპრობლემოდ მუშაობდა. ცხადია გამოცდილება სხვადასხვა ხალხს სხვადასხვა ექნება, მაგრამ ჩემ შემთხვევაში არაფერი არ მაძლევს მე საფუძველს ვიფიქრო, რომ მცირეკალიბრიანი იარაღის არის განსაკუთრებულად პრეტენზიული ტყვიაწამლის მიმართ. ასევე უნდა გავითვალისწინოთ, რომ ეს იარაღი არ არის ის იარაღი, რომელსაც უნდა სიცოცხლე ვანდოთ ამიტომ დაბრკოლება სროლაში არ არის კატასტროფის ტოლფასი მოვლენა, დააბრუნეთ იარაღი მწყობრში და გააგრძელეთ სროლა.  თუ თქვენ გსურთ  გამოიყენოთ ასეთი კარაბინი თავდაცვის მიზნებისთვის (იმიტომ, რომ სხვა არჩევანი არ გაქვთ) მაშინ აირჩიეთ ყველაზე ძლიერი ვაზნა და დარწმუნდით, რომ მას თქვენი კარაბინი კარგად ინელებს. ბოლოს ვიტყვი რომ ძალიან იაფი კარაბინიდან (Mossberg 702) მე გავისროლე 2000-ზეე მეტი ვაზნა და მივიღე მხოლოდ 10 არამოგდებული მასრა, აქიდან ნახევარი მოვიდა უკვე ნახსენებ RWS-ზე, რომელიც მას მერე მე არც მიყიდია. იგივე მოსბერგი უპრობლემოდ ისროდა როდესაც ინტრევალები წმენდას შორის შეადგენდა 200 გასროლას და ორ სამ კვირას.

ტიპიური დაბრკოლება. მასრა გაიჭედა და ხელი შეუშალა საკეტის დაკეტვას. დაბრკოლება აღმოიფხვრება მარტივად, გაწიეთ საკეტი უკან და “დააწვინეთ” კარაბინი ისე რომ მასრა ძირს გადმოვარდეს.

კარაბინი უნდა იშლებოდეს ადვილად. სამწუხაროდ აქაც ჩემი არჩეული ნახევრად-ავტომატი ძლიერად ჩამორჩება “ბოლტს”. ბევრი თვლის რომ ასეთი ტიპის იარაღისთვის ეს არ არის პრინციპული, ვინაიდან ამ იარაღს წმინდავ მაშინ, როდესაც ის იწყებს ჭედვას ჭუჭყისგან. შესაძლებელია ეს იარაღი ყოველთვის არ უნდა იყოს იდეალურად სუფთა, მაგრამ მე ჩემი შეხედულებები მაქვს და ჭუჭყიანი იარაღის სეიფში არის ჩემი პირადი შეურაცხოფა. სამწუხაროდ ნახევრად-ავტომატების უმეტესობა ძალიან ძნელად იშლება. ჩემპიონი ისევ G22-ია, რომლის დაშლა აწყობა წააგავს ლეგოს კონსტრუქტორისგან კარაბინის აგებას. ზოგი იარაღიც ისეა მოწყობილი, რომ იფიქრებ ეს იარაღი საერთოდ არ იშლება. მაგალითად ამერიკული (სინამდვილეში იწყობა კანადაში) Savage 64. იმისთვის, რომ მოხსნათ საკეტი ამ იარაღში უნდა დაუშვათ 5 (!!!) ხრახნი. აქიდან მეხუთე იჭერს ლულას! ასევე მოხსნათ მჭიდის “ძაბრი” და დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი. “სევიჯის” პლიუსი მხოლოდ ის არის რომ შესაძლებელია ლულის სავაზნის მხრიდან გაწმენდა….  ზოგი მოდელი უფრო ადვილად იშლება მაგრამ, ზოგადად გართულებული დაშლა-აწობა ახასიათებს ბევრ ნახევრად ავტომატურ კარაბინს. მეორეს მხრივ ყველა ბოლტი იშლება ადვილად ხოლო გასაწმენდად საკმარისა სასხლეტზე დაჭერის შემდეგ ამოიღოთ საკეტი და ამის შემდეგ ლულა  შესაძლებელია გაიწმინდოს სავზნის მხრიდან რაც პრაქტიკულად გამორიცხავს ლულის გამოსასვლელის  დაზიანებას.

ეს G22 ჯერ კიდევ არ არის დაშლილი გასაწმენდად. ჯერ იშლება მრავალკომპონენტიანი პლასტმასის კორპუსი და შემდეგ ქვედა ჩარჩო და ლულის კოლოფი. დეტალების რაოდენობა არის ძალიან დიდი. მათი დაკარგვა რეალურია.

მორიგი შეკითხვა: ხე თუ პლასტმასა? ცალსახად პლასტმასის კონდახი იქნება საუკეთესო არჩევანი. .22 იარაღიდან ბევრის ისვრიან და ბევრს დაათრევენ იქით აქით, ბევრსაც ათხოვებენ სასროლად. რა დამავიწყებს მე იმ მომენტს როდესაც ერთმა …. ჩემი ახალთ-ახალი ТОЗ 78 გაჭედა რკინის ღობეში იმისთვის, რომ უფრო სტაბილურად დაემიზნებინა. შედეგი კი იყო რამდენიმე ძალიან ღრმა ნაკაწრი ხის კონდახზე, რამაც კიდე უფრო დააჩქარა ამ კონდახის გადაკეთება. არ ვდაობ, ხის კონდახი ძალიან ლამაზია, მაგრამ როგორც წესი მცირეკალიბრიან იარაღზე არ ხარჯავენ  ხის ძვირფასი ნედლეულის მარაგებს, ხოლო პლასტმასის კონდახის რემონტი, აღდგენა და განახლება არის გაცილებით ადვილი და როგორც წესი არ ითხოვს პროფესიონალის ჩარევას. პლასტმასა ადვილად წებდება, იღებება. ამას ყველაფერს შეძლებს ნებისმიერი. ასევე პლასტმასას არ ეშინია წყლის, საწმენდი სითხეების და ყინვის. არც დრო მას არ აკლებს არაფერს.

მცირეკალიბრიან იარაღს უნდა ქონდეს მექანიკური სამიზნე მოწყობილობები და სამგრი, რომელიც უზრუნველყოფს ოპტიკის მონტაჟს. მექანიკური სამიზნეები (ე.წ “რკინები”) საჭიროა იმიტომ, რომ როგორც წესი ბიუჯეტურ იარაღზე ყენდება ბიუჯეტური ოპტიკა, რომელიც შესაძლებელია მწყობრიდან გამოვიდეს. რამდენად გჭირდებათ ოპტიკა ეს თქვენი გადასაწყვეტია, იმ მანძილებზე რა მანძილებზეც გამოიყენება .22 “რკინებიც” გეყოფათ მაგრამ უდაოდ ოპტიკა აადვილებს სროლას, ზრდის სიზუსტეს და იძლევა საშუალბას სამიზნის უკეთ ამოცნობის. ამავე დროს ერთ ერთი საუკეთესო შედეგები სიზუსტის მხრივ მიღწეული მაქვს ТОЗ-8-ით, ზედ დაყენებული სპორტული დიოპტრიული სამიზნით. ასევე უნდა ავღნიშნო, რომ არც ძვირადღირებული ოპტიკური სამიზნეები არასდროს არ გამომიყენებია და ძალიან კარგ შედეგებს ვიღებდი იაფი Tasco-თი და Konus-ით. გაითვალისწინეთ, რომ ეს ოპტიკა არის ლატარეა და გამოდგომაზეა. თუ ჩაგივარდათ ხელში კარგი მუშა ოპტიკური სამიზნე ის კარგად გემსახურებათ, მაგრამ ბევრიც მინახია, რომელიც არ იძლეოდა იარაღის გასწორების საშუალებას დეფექტების გამო შესწორებების შეყვანის მექანიზმში. ამის გამო იარაღის გასწორების შემდეგ მე შესწორებები შემქონდა დამიზნებით და არა დოლურების ტრიალით.

ეს გადატვირთული ბადე გაამოიყენება ბევრს იაფ Tasco-ში და Bushnell-ში, ის წააგავს ყუმბარმტყორცნის ამერიკულ სამიზნეს  მაგრამ იძლევა საშუალებას გამოიყენოთ დამატებითი ბადის ელემენტები სხვადასხვა მანძილზე სროლისას.

მეორადი იარაღის ბაზარზე ძალიან ბევრია ძველი რუსული “ტოზები” (8,16,17 და ნახევრად-ავტომატური 21). ყველა ეს იარაღი არის მარტივი, მუშა, საიმედო და ძალიან ზუსტი. სამწუხაროდ არც ერთი მათგანი არ არის მზად “მიიღოს” ოპტიკა.  8 და 16 მოდელები ცალმუხტიანებია, ხოლო 17-ს პატარა მჭიდი აქვს. გამომდინარე იქიდან რომ ეს იარაღი იაფია და გამძლე ის კარგი შენაძენია ყოველთვის.  უბრალოდ ყურადღებას ითხოვს ლულები. ვინაიდან ეს იარაღები მძიმე ექსპლუატაციაში იმყოფებოდნენ, შებერილობები ლულაში არც ისე იშვიათია. დანარჩენის მხრივ ეს იარაღები აბსოლუტურად უპრობლემოა. მე მინახია 50-60 წლის წინ გამოშვებული კარაბინები, რომლებიც იდეალურად მუშაობდნენ. ამ იარაღებში მე არ მინახია არც ერთი გაცვეთილი ან კოროზიით დაზიანებული ლულა. შებერილობა არის ყველაზე სერიოზული და პრინციპში ერთადერთი დეფექტი, რომელიც მე ამ იარაღებში მინახია და რომლის მიზეზია უპასუხისმგებლო წინა მფლობელი. შეგახსენებთ გარედან ჟანგიანი მე-8 მოდელი, მთლიანად გადაქერცლილი კონდახით მცირე ხელის შევლების შემდეგ იყო ყველაზე ზუსტი .22 კალიბრის იარაღი რომელიც მე ოდესმე მქონია.  უნდა ვაღიარო საბჭოთა წარმოების მცირეკალიბრიანი იარაღიც და ამუნიციაც არის ძალიან კარგი.  პრინციპში რუსული წარმოების ამუნიციაც ძალიან კარგი არის და მე არასდროს არ მქონია პრობლემა რუსულ ვაზნებთან, რომელიც ყოველთვუს ძალიან კარგ შედეგებს მიჩვენებდა.

ლულის პროფილს რაც შეეხება, სიმართლე გითხრათ მე ვერ ვხედავ აზრს სქელ (ვარმინტ) ლულაში. ეს არ არის ისეთი კალიბრი, რომელიც იწვევს ისეთ ვიბრაციას, რომლის დასახშობად საჭიროა ლულის მასის გაზრდა. ჩემი აზრით ეს არის გემოვნების ამბავი. ვისაც უნდა მაქსიმალური სიზუსტე, გადაიზღვიეთ თავი და იყიდეთ იარაღი სქელი ლულით. დანარჩენ შემთხვევაში ჩვეულებრივი ლულის პროფილი არის სავსებით ადეკვატური .22 კალიბრისთვის. თუმცა სქელი ლულა ე.წ. “ბულ ბარელი” ძალიან მიმზიდველად გამოიყურება.  გარდა ამისა მძიმე იარაღი უფრო სტაბილურიც არის.

სამწუხაროდ ბევრი მსურველი მცირეკალიბრიანი იარაღის ყიდვის იწყებს ტანჯვას ნაკლებად მნიშვნელოვანი კითხვებით. რამდენი ხრახნია ლულაში? რა მნიშვნელობა აქვს? მარლინს აქვს 16 და ამიტომ რა? მარლინი ოთხჯერ უკეთესია ვიდრე ვთქვათ კარაბინი 4 ხრახნიანი ლულით? არასდროს არ მიფიქრია ამაზე და არც თქვენ გირჩევთ. იგივე ეხება სროლის მანძილებს. რა მანძილზე ისვრის მესმის ეს კითხვა ხშირად? რა მანძილზე ისვრის .22 როგორ გგონიათ? ან მოდელს რა მნიშვნელობა აქვს? მნიშვნელობა აქვს ალბათ ლულის სიგრძეს რაც განაპირობებს მეტ საწყის სიჩქარეს მაგრამ ამას არავინ არ კითხულობს. რა სამიზნეს ესვრით? ისვრით ჯგუფზე თუ რამე კონკრეტულ სამიზნეს? მსუბუქი და ნელი .22 კალიბრის ტყვია არ არის საუკეთესო კანდიდატი შორ მანძილებზე გასაგზავნად. მე ვიტყოდი, რომ საველე პირობებში კარგი იარაღიდან ეფექტური სროლის მანძილი არის 150 მეტრი მაქსიმუმ. რეალურად .22-ს გაცილებით ნაკლებ მანძილებზე იყენებენ. 200 მეტრზე კი მცირე ნიავიც იწვევს ტყვიის სერიოზულ გადხრას. სწორედ ამიტომ გარკვეული უპირატესობა აქვს ნახევრად-ავტომატს. ის იძლევა სწრაფი განმეორებითი გასროლის გაკეთების საშუალებას. იდეალურ პირობებში კარგი იარაღიდან სროლა შესაძლებელია 300 მეტრზეც.

ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ ნახევრად-ავტომატი საიმედოთ მუშაობდეს სუსტ ვაზნებთან. ყოველთვის იქნება ისეთი ვაზნები, რომლებიც არ იმუშავებს თითქმის არც ერთ თვითდამტენ იარაღში, მაგრამ სტანდარტული სისწრაფის ვაზნების მონელება არის აუცილებელი მოთხოვნა, თან როგორც წესი კარარაბინი უფრო ყოვლის მომნელებელია ვიდრე შედარებით მოკლელულიანი პისტოლეტები. მე მქონდა 70-ან წლებში გამოშვებული კოლტის ნახევრად-ავტომატი. ამ იარაღმა ისროლა ძალიან სუსტი “მწვანე Eley”, ყინვაში, რამდენიმე წლის გაუწმენდავმა ხოლო ახალი Savage 64, გაწმენდილი და გაზეთილი უარს ამბობდა ამ ვაზნებთან მუშაობაზე. Mossberg 702-მა შეჭამა 2000 სხვა და სხვა ტიპის ვაზნა და მხოლოდ RWS-ის ვაზნებზე თქვა უარი. სხვადასხვა იარაღს სხვადასხვა ხასიათი აქვს და ამ ხასიათის გარკვევა გაცილებით უფრო მნიშვნელოვანია  ვიდრე ხრახნების რაოდენობა.  საქართველოში არ იყიდება ბევრი ტიპის .22 კალიბრის ტყვიაწამალი  და ამიტომაც ძალიან მნიშვნელოვანია კარაბინი ინელებდეს ყველა ტიპის ვაზნას. ამიტომაც მე არ მომწონს როდესაც ზოგ იარაღს აწერენ .22LR – HV (HV = High Velocity, მაღალი სიჩქარე). ამით მწარმოებელი გეუბნება რომ უნდა გამოიყენო მხოლოდ მაღალი სისწრაფის ვაზნები რაც ნონსნენსია. .22lr არის .22lr და იარაღი უნდა ინელებდეს ყველა ამ კალიბრის ყველა ტიპის ვაზნას.

კვების სქემას რაც ეეხება ჩემი ფავორიტია მაინც ლულის ქვეშა მილისებრი მჭიდი. ის არ დაიკარგება, პრაქტიკულად არ იცვითება. ზამბარა თუ დაჯდა ან გატყდა, არ იქნება პრობლემა მისი შემცვლელის პოვნა. რა თქმა უნდა არც მოსახსნელი მჭიდი არის ცუდი. უბრალოდ მე მაინც ვთვლი, რომ თეორიულად ლულის ქვეშა მჭიდი უფრო საიმედოა და გამძლე. გარდა ამისა შესაძლებელია მისი შევსება, ის იტევს მეტ ვაზნას. სასურველია იარაღს მოყვებოდეს ორი მჭიდი მაინც. თუმცა ბიუჯეტურ კარაბინებს, როგორც წესი აკლებენ ყველაფერს, ანტაბკებს და სათადარიგო მჭიდებსაც. ამ მხრივ რუსული ТОЗ-99 არის კონკურენციის გარეშე. მას 4 მჭიდი მოყვება.

ბოლო დროს ბაზარზე გამოჩნდა ძალიან ბევრი მცირეკალიბრიანი იარაღი, რომელიც ზუსტად იმეორებს სახელგანთქმულ მოდელებს, როგორებიცაა AK-47, H&K MP5, Uzi და ასე შემდეგ. ჩემი აზრით ეს კარგი გასართობი იარაღებია მაგრამ ყველას მათ ახასიათებთ ზედმეტად რთული კონსტრუქცია, დიდი მასა და გაბარიტები და ასევე გამომდინარე იქიდან რომ დეტალები მასიურად მზადდება პლასტმასისგან გამძლეობით ის ვერ ედრება რეალურ მოდელებს. გარდა ამისა ყველა ეს იარაღი ითხოვს მაღალი სისწრაფის ვაზნებს, რომელთა ფასი საკმაოდ დიდია და სროლა ამ იარაღიდან ხდება ძვირი სიამოვნება. ასევე მათი ფასი იშვიათად არის 1200 ლარზე ნაკლები ხოლო ასეთ ფასში მოგივათ შესანიშნავი სრულიად ახალი Marlin 795, კარგი ოპტიკური სამიზნე, წვრილმანი აქსესუარები და ვაზნების სოლიდური მარაგი.

ფასებს რაც შეეხება, კარგია რომ იარაღების ასორტიმენტი გაიზარდა. 500 ლარამდე ფასში დომინირებს მეორადი საბჭოთა იარაღი. 500-1000 ლარამდე ყველაზე მეტი იარაღია  წარმოდგენილი. ე.წ. “პლინკერები” შექმნილები ნადირობისთვის, გასართობი სროლისთვის და ვარჯიშისთვის. მიუხედავად ასეთი არასერიოზული სახელისა, ეს იარაღი, როგორც წესი არის ძალიან ზუსტი და შესანიშნავი საექსპლუატაციო თვისებები აქვთ. 1000-ის ზევით ღირს უკვე შედარებით ძვირიანი მოდელები ან უკვე ნახსენები ცნობილი ისტორიული და თანამედროვე საბრძოლო იარაღის კოპიები.  ჩემი აზრით ყველაზე მიმზიდველი არის პირველი და მეორე კლასის წარმომადგენლები. დანარჩენები უბრალოდ ძალიან ძვირი ღირს, მაგრამ მხოლოდ ჩვენთან. “მატჩ” კლასის იარაღი ჩვენთან პრაქტიკულად არ შემოდის.  ამიტომ ეძებეთ ძველი საბჭოთა იარაღები. თან არ მგონია 3 000 დოლარიან “Anshutz 2013 Super Match”-ს ყავდეს ბევრი მყიდველი.  (საქართველოს პირობებში ეს ფასი ალბათ გაორმაგდება).

სულ ეს არის რისი თქმაც მინდოდა. ყველაფერი რაც მე დავწერე არის ჩემი პიირადი აზრი. მე შევეცადე მაქსიმალურად ამეღწერა ყველა დადებითი და უარყოფითი მხარე, რომლის შესახებაც ჩემთვის ცნობილია. არჩევანი თქვენზეა, ჩემ აზრს მე არავის თავზე არ ვახვევ ხოლო სულ ბოლოს ჩემი პერსონალური “ხიტ-ლისტი”:

ყველაზე კარგი შაშხანა, რომელიც მე ოდესმე მქონია, ფასისი, ხარისხის, სიზუსტის და საექსპლუატაციო თვისებების მიხედვით: Mossberg 702. ზე ბიუჯეტური (აშშ-ში ის 140 დოლარი ღირს), ის ინელებდა ყველაფერს, ისროდა ყოველთვის, იყო მსუბუქი, კომპაქტური და საკმარისად ზუსტი. შედარებით ადვილად იშლებოდა და იწმინდებოდა.  ჩემთვის ის იდეალური უნივერსალური კარაბინია.

ყველაზე ზუსტი – TОЗ-8. ნაყიდი 150 ლარად კუსტარულად დაყენებული დიოპტრით ის იყო ყველაზე ზუსტი მცირეკლაიბრიანი იარაღი, რომელიც მე მქონდა.

ყველაზე  გასართობი – Walther G22. ფუტურისტული, ზომიერად საიმედო და ზუსტი, ძალიან რთული. მაგრამ გამოიყურება შესანიშნავად, აქვს უნივერსალური სამაგრები და საკმაოდ ერგონომიულია.

ყველაზე ცუდი – Savage 64.  დაშლა აწყობა საოცრად რთულია. არ მუშაობდა სტანდარტულ სიჩქარიან ვაზნებთან. ერგონომიკა ძალიან საშუალო. ფასიც საკმაოდ დიდია (800 ლარი).

და ბოლოს, ჩემი საოცნებო კარაბინი – ყველაზე პოპულარული და კლასიკური Ruger 10/22. ზუსტი, საიმედო, ხელმისაწვდომი, მარტივი, უამრავი გაუმჯობესების ოფციით ის დღეს დამსახურებულად არის ყველაზე პოპულარული მცირეკალიბრიანი იარაღი მსოფლიოში.

 

ჩვენი ტესტი – Taurus PT 1911

September 10th, 2013

მგონი არავის არ გავაკვირვებ თუ ვიტყვი, რომ .45 კალიბრის იარაღის არჩევანი საქართველოში ძალიან მწირია და მითუმეტეს პრაქტიკულად შეუძლებელია ამ კალიბრზე გათვლილი ყველაზე ცნობილი და ქარიზმატული  M1911 ტიპის იარაღის შეძენა. ეხლა კარგად, რომ გავიხსენო თუ არ ჩავთვლით ისრაელის წარმოებულ ძალიან საშუალო BUL M5-ებს, 1911 ტიპის იარაღი მე ბოლოს ვნახე ერთი 6-7 წლის წინ და ეს იყო კოლტის პისტოლეტი, რომელიც იყიდებოდა 6 000 ლარად, რაც ძვირია და ასევე ძვირია ის პისტოლეტები, რომლებიც ძალიან იშვიათად ჩნდება მეორად ბაზარზე. სიტუაციის გაუმჯობესებად ალბათ ვერ ჩავთვლი ვერც ბრაზილიური წარმოების 1911-ის გამოჩენასაც ვინაიდან მათი ფასი, რომელიც შეადგენს 2600 ლარს არის ძალიან მაღალი.  ეს სტატია, სწორედ ტაურუსის მიერ წარმოებულ 1911-ის კლონს ეხება, რომელიც ჩემ ხელში მოხვდა პრაქტიკულად შემთხვევით და მე მასში დამერწმუნეთ არ გადამიხდია  2600 ლარი, იმიტომ, რომ მიუხედავად იმისა, რომ 1911 არ იყო მოქცეული ჩემ ყურადღების ქვეშ, ამხელა ფასს ამ იარაღში მაინც ვერ გადავიხდიდი. საბედნიეროდ მე გამიმართლა და პისტოლეტი მხოლოდ თითქმის ნახევარი მისი ფასი დამიჯდა. სწორედ ასე მომეცა საშუალება გავცნობოდი უშუალოდ და ახლოდან ჯონ ბრაუნინგის ერთ-ერთ ყველაზე ლეგენდარულ იარაღს. პირველი სტატია „1911 – ლეგენდა გრძელდება“ ეხებოდა ზოგადად 1911 ტიპის პისტოლეტებს, ისტორიას, ნაირსახეობებს და ამ სისტემის ევოლუციას. ეს სტატია ეხება კონკრეტულად ტაურუსის პისტოლეტს – PT1911-ს, რომელიც წარმოადგენს M1911A1-ის კიდევ ერთ კლონს.

ჩვენი ტესტის ობიექტი Taurus PT1911

ბრაზილიურმა ტაურუსმა პირველად ახალი/ძველი პისტოლეტი წარმოუდგინა საზოგადოებას აშშ-ში „შოტ შოუზე“ 2005 წელს. 1911-ის ახალი კლონით ჩვენ დროს ვერავის ვერ გააკვირვებ, თუნდაც ის ღირდეს ძალიან იაფი. 500 დოლარიანი 1911-ის კლონები აქამდეც ცნობილი იყო, ხოლო ტაურუსმა შეცვალა ის, რომ მორიგი ხელმისაწვდომი 1911-ის კლონი აღჭურვილი იყო ისეთი ოფციებით, რაც აქამდე იყო სტანდარტული მხოლოდ მაღალი კლასის და ძვირად ღირებული 1911-ის შემთხვევაში. და ყველაფერი ეს არ ღირდა 600 დოლარზე ძვირი (აშშ-ში). მოგეხსენებათ კარგი 1911-ები არსებობენ, მაგრამ მაგათი ფასი, როგორც წესი იწყება 1000 დოლარიდან.  მაღალი დონის 1911-ის ტიპის იარაღი უბრალოდ არ შეიძლება ღირდეს იაფი.

ორი წარმომადგენელი ბიუჯეტური 1911-ების ოჯახიდან. პირველი არის ამერიკული რუგერი, მეორე თურქული წარმოების Regent R100, თურქთან შედარებით რუგერი გამოირჩევა უფრო უკეთესი ოფციებით და ღირს დაახლოებით 700 დოლარი, თურქული პისტოლეტი პრაქტიკულად საბაზისო 1911А1-ია და მისი ფასი შეადგენს 500 დოლარს. PT1911 ღირს უფრო ნაკლები ვიდრე რუგერი და ამავე დროს გაცილებით უფრო ბევრი “ნავაროტი” აქვს.

ეხლა რას წარმოადგენს PT1911? ეს არის 1911-ის “სამთავრობო მოდელის”  კლონი, ფოლადის ჩარჩოთი და 5 ინჩიანი ლულით. მჭიდი არის ერთ რიგიანი და იტევს 8 .45 კალიბრის ვაზნას. შესაბამისად უმეტესობა ნაწილების თავსებადია მე-80 სერიის 1911-ის სხვა პისტოლეტებთან. აქვე ვიტყვი, რომ თუ მოგინდებათ PT1911-ის კასტომიზაცია არ უნდა დაგავიწყდეთ, რომ ამ სისტემის პისტოლეტებში ხშირად ნაწილებს ჭირდება მორგება, ანუ უბრალოდ ჩააგდოთ პისტოლეტში ახალი დეტალი და დაიწყოთ სროლა დიდი ალბათობით არ გამოგივათ.  PT1911 აღჭურვილია ორმხრივი მცველით, რაც დიდი იშვიათობაა ბიუჯეტურ 1911-ში. ასეთი მცველი არ არის ერთადერთი რაც გამოარჩევს ბრაზილიელს სხვა ბიუჯეტურ 1911-ს შორის. სინამდვილეში პისტოლეტს აქვს საკმაოდ გრძელი „ნავაროტების“ ნუსხა.  მაგალითად, პისტოლეტის საკეტი აღჭურვილია ჭრილებით წინა ნაწილში, რომელიც მე არ მომწონდა მანამ სანამ არ ჩავირტყი მაჩეტე თითში და არ დავაფასე ასეთი ჭრილების სარგებლობა, იმ შემთხვევაში, როდესაც ტრავმის გამო ყველა კიდურს სათანადოდ ვერ იყენებთ. პისტოლეტის ტარის წინა და უკანა ნაწილი დამუშავებულია ისე რომ გააჩნიათ აგრესიული ტექსტურა (ე.წ. “ჩეკერინგი”), რომელიც უზრუნველყოფს იარაღის საიმედო ჭერას. საბრძოლო ზამბარის ხუფი განლაგებული ტარის ძირში, არის ფოლადის და არის ბრტყელი ზურგით, ისევე როგორც სულ პირველ 1911-ში. ჩემი აზრით ესთეტიურად ასეთი დეტალი უფრო ლამაზად გამოიყურება და ბევრი მწარმოებელი სტანდარტულად სწორედაც, რომ სწორ ზურგიან ხუფებს იყენებს.   პისტოლეტი აღჭურვილია დიდი ზომის მჭიდის ღილაკით, როგორ უკვე ავღნიშნე ორმხრივი მცველით, სასხლეტით, რომელსაც გააჩნია ე.წ. „ტრიგერ სტოპი“.  საკეტზე, რომ გადავიდეთ მას აქვს დიდი ზომის საექტრაქციო ფანჯარა და რაც მთავარია ნოვაკის კონსტრუქციის რკინის სამიზნე მოწყობილობები.  წინა და უკანა სამიზნე მოწყობილობის რეგულირება ხდება ადვილად, ზევიდან ხრახნის დაშვებით. ნოვაკის სამიზნე მოწყობილობები ეხლა სტანდარტულია, მას ტაურუსი ლიცენზიით თავად ამზადებს ხოლო ადრინდელი PT1911-ები აღჭურვილი იყო ასევე ძალიან ეფექტური Heinie Specialty Products- ის SlantPro Straight Eight ტიპის სამიზნეებით, რომლებიც ნოვაკის სამიზნეეებს ჩემი აზრით ჯობია და არ მესმის რატომ შეცვალა ისინი ტაურუსმა. პისტოლეტს ასევე აქვს სრული სიგრძის დამაბრუნებელი ზამბარის ღერძი, რომელიც ითვლება რომ უზრუნველყოფს უფრო ერთგვაროვან საკეტის მოძრაობას.  მოკლედ პისტოლეტი გაძეძგილია ისეთი ოფციებით, რომლებსაც ვერ ნახავთ ვერც ერთ სხვა ბიუჯეტურ 1911-ზე. ასევე ყველა დეტალი დამზადებულია ფოლადისგან. არანაირ პლასტმასები რამდენიმე ცენტის მოგების მიზნით. ერთადერთი პლასტმასის დეტალი პისტოლეტში არის ტარის პანელები, რომლებიც დიზაინით იმეორებენ კლასიკური კოლტის ე.წ. „ორმაგი ბრილინტის“ ტარის პანელის ფორმას და ტექსტურას.

ლამაზი და პრაქტიკული. მაღალ დონეზე შესრულებული “ჩეკერინგი” უხდება იარაღს და ასევე ზრდის ერგონომიკას. დააკვირდით რამდენად ზუსტად და ხარისხიანად არის დამზადებული ჩარჩო.

თუ ეს არ არის საკმარისი დავამატებ, რომ  ყველა PT1911 იწყობა ინდივიდუალურად, რა დროსაც ოსტატები ინდივიდუალურად არგებენ ლულას, საკეტს და ჩარჩოს და ასევე ამუშავებენ სასხლეტს. შესაბამისად ყველა ძირითადი დეტალი ატარებს ერთნაირ სერიულ ნომერს და პრინციპში ეს ნიშნავს, რომ ერთი ტაურუსის დეტალი არ დაყენდება ეგრევე მეორე ტაურუსზე და შესაძლებელია გახდეს საჭირო მორგება.

ბუნებრივია ამის წაკითხვის შემდეგ ჩნდება კითხვა ასეთ პირობებში როგორ შეიძლება ასეთი დაბალი ფასის შენარჩუნება? ალბათ იმიტომ, რომ პირველ რიგში წარმოება მდებარეობს ბრაზილიაში სადაც შრომის ანაზღაურება არის ნაკლები. ასევე ყველა დეტალს,რომელსაც ტაურუსი იყენებს თავიანთ პისტოლეტებში ის თავადვე ამზადებს. გარდა ამისა დეტალების მაქსიმალური რაოდენობა მზადდება ჩამოსხმის მეთოდით, რაც იძლევა საშუალებას პატარა დანახარჯებით დიდი რაოდენობის დეტალების გამოშვების.  ყველა ეს ფაქტორი მთლიანობაში აძლევს საშუალებას ტაურუსს გამოუშვას 1911-ის კლონი, ისეთი ოფციების ნაკრებით, რომლის სხვა ანალოგი ღირს მინიმუმ ორჯერ მეტი.

მიუხედავად იმისა, რომ ბევრი დეტალი ჩამოსხმით მზადდება (ე.წ. MIM ტექნოლოგია), PT1911-ის ლულა (ლულას 6 ხრახნი აქვს ხოლო ხრახნების ბიჯი არის 1:16), საკეტი და ჩარჩო არის ნაჭედი ფოლადისგან ფრეზირებით დამზადებული, ისევე, როგორც პრემიუმ კლასის 1911-ის კლონები. ეს კიდე ნიშნავს, რომ PT1911 არის სასურველი პლატფორმა სერიოზული მოდიფიკაციებისთვის.

უნდა ავღნიშნო, რომ PT1911 გამოდის, როგორც შავი დაფარვით ასევე უჟანგავი რკინისგან დამზადებული. სამწუხაროდ დაფარვა, რომელსაც იყენებს ტაურუსი არის ძალიან სუსტი და ადვილად გადადის. ასე, რომ თუ გაქვთ არჩევანი, გირჩევთ იყიდოთ „უჟანგავი“ მოდელი. სურათზეც სწორედ ის არის ასახული. დამატებით ეს მოდელი აღჭურვილია უნივერსალური სამაგრით, რომელიც სასარგებლო ოფციაა მაგრამ იარაღის ესთეტიკას ნამდვილად არ აუმჯობესებს.

კითხვა, რომელიც ალბათ აწუხებს ყველა მყიდველს: რა მოყვება ახალ პისტოლეტს? პირველ რიგში სოლიდური ზომის კარგი ხარსხის პლასტმასის კეისი, რომელშიც დევს პისტოლეტი, ინსტრუქცია, დასაშლელი ხელსაწყო, ლულის ჯაგრისი, ორი მჭიდი და გასაღები. პისტოლეტის ჩახმახზე არის საკეტი, რომელიც იკეტება ამ გასაღებზე და იარაღის გამოყენება ხდება შეუძლებელი. ეს ოფცია სტანდარტულია პრაქტიკულად ყველა ახალ ტაურუსზე.
ასეთ კეისში იყიდება PT1911. განსხვავებით სხვა ტაურუსის პისტოლეტებისგან, რომლებსაც იაფი მუყაოს ყუთი მოყვებათ.
გამომდინარე იქიდან, რომ PT1911 ასე გამდიდრებულია სხვადასხვა ოფციებით ის ძალიან მოსახერხებელი და ერგონომიულია. ვიზუალურად ის კარგად გამოიყურება და შესრულების ხარისხი არის კარგი. დაფარვის გარდა შეიძლება დაუწუნოთ საკეტის ბასრი კუთხეები. ბუნებრივია ასეთ ფასში ჩვენ ვეღარ მოვითხოვთ საკეტის და ჩარჩოს დამატებით ხელით დამუშავებას.

რაც შეეხება სროლას და ექსპლუატაციას აქ პისტოლეტმა დატოვა ერთდროულად კარგი და არც ისე კარგი შთაბეჭდილებები. პირველ რიგში, როგორც 1911-ის კლონს, პისტოლეტს აქვს ფენომენალური სროლისუნარიანობა და შესანიშნავი ერგონომიკა. დიდი მასა 1100 გრამი ადვილად შთანთქავს უკუცემას. სასხლეტი არის ძალიან კარგი, როგორც ყველა 1911-ზე ზოგადად, რის გამოც სწრაფი და ზუსტი სროლა არის ადვილი. პისტოლეტიდან შესაძლებელია ერთ ნახვრეტში სროლა 15 მეტრიდან და ასევე ეფექტური სროლა 100 მეტრამდე მანძილზე. ცუდია, რომ პისტოლეტი არ იყო გასწორებული და საჭიროა გახდა მისი მისროლა. პისტოლეტი ისროდა ქვევით და მარცხნივ. შესაბამისად საჭირო გახდა წინა სამიზნე მოწყობილობის დადაბლება და უკანა სამიზნე მოწყობილობის გადაწევა.

ნეტში წერდნენ სუსტ ექსტრაქტორზე, რომელიც მზადდება ჩამოსხმის მეთოდით (გადაუმოწმებელი ინფორმაცია). სამწუხაროდ ჩვენ შემთხვევაში ეს ჭორი დადასტურდა და ექსტრაქტორს მოტყდა კბილი დაახლოებით 50 გასროლის შემდეგ. ბევრი იარაღის მფლობელისთვის ეს გახდებოდა სერიოზული პრობლემა, მაგრამ ჩვენ შემთხვევაში პრობლემა გამოსწორდა 5 წუთში, როდესაც გატეხილი დეტალი შეიცვალა ამჯერად სწორედ დამზადებული ფრეზირებული Wilson Combat-ის ექსტრაქტორით, რომელიც წინასწარ იყო შეძენილი. ექსტრაქტორის მცირე მორგების შემდეგ იარაღი დაბრუნდა მწყობრში. გაითვალისწინეთ, რომ საჭიროა მე-80 სერიისთვის განკუთვნილი ექსტრაქტორი და საჭირო იქნება დამრტყმელის ბლოკირატორის მოხსნა ან ექსტრაქტორის მოდიფიკაცია. ამ შემთხვევაში უკეთესი იყო ბლოკირატორის მოხსნა ვინაიდან მე ვერ გავრისკავდი 40 დოლარინი ექსტრაქტორის გაფუჭებას. ხშირად ასეთ ოპერაციას (როდესაც დამრტყმელის ბლოკირატორი იხსნება) ასევე მოყვება უფრო მსუბუქი ტიტანისგან დამზადებული დამრტყმელის დაყენებაც, რომელიც გამორიცხავს ინერციულ დარტყმას ამაალებელზე, მაგრამ ნეტში გამოიანგარიშეს ძალა, რომელიც უნდა მიიღოს დამრტყმელმა რომ დაძლიოს ზამბარა და მიწვდეს ამაალებელს და რეალურ სამყაროში ასეთი ტიპის სიტუაციის წარმოქმნა პრაქტიკულად შეუძლებელია. ბლოკირატორი პირველად გამოჩნდა 80-ან წლებში, კოლტის ე.წ. ,მე-80 სერიის პისტოლეტებში და აქამდე ამ იარაღს უპრობლემოდ ხმარობდნენ ბლოკირატოირს გარეშეც. ჩვენ შემთხვევაში სხვა არჩევანიც არ იყო და ამიტომაც ბლოკირატორმა თავისი ზამბარით დატოვეს პისტოლეტის კონსტრუქცია. მე არ ვიცი მოერგება თუ არა იარაღს 70-ე სერიის ექსტრაქტორი, რომელიც არ გულისხმობს ბლოკირატორის არსებობას. შემიძლოია დავწერო, იმაზე რაც მე თვითონ ვნახე და გავაკეთე. PT1911-ში ბლოკირატორი ითიშებოდა სასხლეტზე დაჭერით და ამიტომაც ამ ოპერციის შედეგად  ისედაც კარგი სასხლეტი კიდე უფრო უკეთესი გახდა. გაითვალისწინეთ, მე არავის არ ურჩევ იარაღის თვითნებურ მოდიფიკაციას. ეს ცვლილება განპირობებული იყო მხოლოდ და მხოლოდ იმ ფაქტით რომ იარაღი მწყობრიდან გამოვიდა. თუ არ ჩავთვლით გატეხილ ექსტრაქტორს, სხვა არანაირ პრობლემას ადგილი არ ქონდა.  იარაღმა უპრობლემოდ მოინელა გადატენილი ვაზნები, რომლებიც ჩვენ მაღაზიებში იყიდება და რომლებიც ზოგადად ძალიან ცუდი ხარისხის არის.

გაყიდვაში .45 კალიბრის ვაზნები, მეტ წილად არის გადატენილი. თუ მასრებზე არის დეფორმაციები, ხოლო დამღები არის განსხვავებული, დიდი ალბათობით ეს გადატენილი ვაზნებია. ეს ორი ვაზნა აშკარად დეფექტურია და მათი გამოყენება სახიფათოა. ამიტომაც კარგად შეამოწმეთ ვაზნები, რომლებსაც ყიდულობთ. ამ ორი ვაზნის მასრები გაბზარულია, რაც ძალიან დიდ საფრთხეს ატარებს. ასეთი დაბალი ხარისხის ვაზნებში არ არის გამორიცხული დენთის ორმაგი მუხტიც რაც პრაქტიკულად დაანგრევს იარაღს და შეუძლია მსროლელიც დააზიანოს.

ექსტრაქტორის შეცვლამ გააუმჯობესა ექსტრაქცია, მასრები ტოვებდნენ იარაღს და საკმაოდ გრძელ მანძილებზე და კარგი ტრაექტორიით მიფრინავდნენ. ექსტრაქტორის ისტორია რომ დავასრულო, შემიძლია დავამატო, რომ სავარაუდოთ ედ ბრაუნის (Ed Brown) მე-80 სერიის ექსტრაქტორი ყენდება PT1911-ზე ისე, რომ შესაძლებელია დამრტყმელის ბლოკირატორის შენარჩუნება.

ექსტრაქტორის შეცვლაზე მე არ გავჩერებულვარ და ვინაიდან იარაღის დაფარვის შეცვლის გადაწყვეტილება უკვე მიღებული იყო მე დამატებით დავამუშავე პისტოლეტის საკეტი ისე, რომ არც ერთი ბასრი კუთხე ზედ აღარ დარჩა.

1911-ის კუთხეების დამრგვალებას ქვია „დეხორნინგი“ და სარგებლობაზე ამ პროცესის ჯერ კიდევ 50-ან წლებში წერდა ჯეფ კუპერი. ასეთი პისტოლეტი უფრო სასიამოვნოა ხელში, ნაკლებად ცვითავს ეკიპირებას. მარცხნივ საკეტი ქარხნულ მდგომარეობაში, მარჯვნივ უკვე დამუშავებული.

შემდგომ იარაღი დაიფარა სპეციალური საღებავით Duracoat (ფერი Magpul Flat Dark Earth), რომელიც გაცილებით უფრო გამძლეა ვიდრე ქარხნული დაფარვა. ყველა წარწერა, დამღა და სერიული ნომრები დარჩა ხელუხლებელი და ადვილად წაკითხვადი. უკვე ამის შემდეგ ქარხნული ტარის პანელები შეიცვალა SI Custom-ის Punisher Grip Panel-ებით, რომელიც ყოველგვარი მორგების გარეშე პირდაპირ დაყენდა პისტოლეტზე. როგორც ჩემმა უცხოელმა მეგობარმა თქვა, არ არსებობს ორი ერთნაირი 1911.

იარაღის კასტომიზაცია ყველას ინდივიდუალური საქმეა, მაგრამ უდაოდ ჩვენ შემთხვევაში შედეგი კარგი გამოვიდა.

მთლიანობაში ამ ცმირე მოდერნიზაციის შემდეგ პისტოლეტი კიდე უფრო უკეთესი გახდა. რა თქმა ერთი კონკრეტული პისტოლეტისგან მიღებული გამოცდილება ბუნებრივია არაფერს არ ნიშნავს და მფლობელების გამოცდილება რა თქმა უნდა იქნება განსხვავებული. ყველაფერი რაც მე დავწერე არ ნიშნავს იმას, რომ ყველა 1911-ს ან ყველა PT1911-ს ჭირდება მოდიფიკაციები და გადაკეთებები, მაგრამ არ არის საჭირო ილუზიები. PT1911 არის ბიუჯეტური იარაღი ხოლო ზოგადად 1911 არ არის არიფისთვის, ამიტომაც 1911 ითხოვს გამოცდილ მფლობელს, რომელმაც იცის, როგორ მოუაროს ამ პისტოლეტს და „აიძულოს“ ის იმუშაოს კარგად. როგორც 60-ან წლებში გამოშვებული „მუსტანგი“ არ არის მანქანა ყველასთვის, ისე 1911 არ არის პისტოლეტი ნებისმიერისთვის ვისაც სურს პისტოლეტის ფლობა. ხოლო ბიუჯეტური 1911-ის შემთხვევაში პრობლემების ალბათობა მხოლოდ იზრდება. ზოგადად 1911-ის სისტემა უკვე მოძველებულია და გაცილებით ნაკლებად საიმედოა ვიდრე თანამედროვე პისტოლეტები. ერთადერთი რაშიც 1911-ს ჯერ ვერ ჯობნიან არის სროლისუნარიანობა და საოცარი ერგონომიკა. სწორედ ამიტომ, მიუხედავად ყველაფრისა 1911 კვლავ ჩვენთან არის და ფართოდ წარმოდგენილია. ხოლო PT1911 უდაოდ არის კარგი კლონი. როგორც ჩანს ტაურუსს ეს პისტოლეტი მართლაც გამორჩეული გამოუვიდა, მასად აიუბი თავის წიგნში Greatest Handguns of The World 1911-ის ევოლუციის ისტორიაში ამ პისტოლეტს ცალკე პარაგრაფი გამოუყო, როგორც 1911-ის ევოლუციის მნიშვნელოვან ეტაპს.

მოვლას და ექსპლუატაციას რაც ეხება, პისტოლეტის მოვლა ადვილია, და ამ მხრივ ის არაფრით არ განსხვავდება სხვა 1911-ის ტიპის პისტოლეტებისგან. უბრალოდ გირჩევთ პისტოლეტი დაშალოთ შემდეგნაირად. ჯერ დააჭირეთ ზამბარის ხუფს საკეტზე წინიდან და გაწიეთ გათავისუფლებული ბუშინგი მარცხნივ (საკეტს უყურებთ წინიდან). ამის შემდეგ ფრთხილად ამოიღეთ ხუფი და ზამბარა. შემდეგ დაატრიალეთ ბუშინგი მარჯვნივ და მოხსენით ის საკეტს. უკვე ამის მერე გაწიეთ საკეტი უკან და ამოიღეთ საკეტის შემაკავებელი. მოხსენით საკეტი ჩარჩოს და ამოიღეთ ზამბარის ღერძი და ლულა. აწყობა პირიქით განახორციელეთ. გაცილებით უფრო ძნელია საკეტის ცალკე აწყობა და მერე დაყენება ჩარჩოზე, როგორც ეს უმეტესობა თანამედროვე პისტოლეტების შემთხვევაში ხდება.

 

PT1911-ს გაძეძგილია ოფციებით, რომლებიც განკუთვნილია უკეთესი სროლისუნარიანობის და ერგონომიკისთვის. ტარის მცველის ამობრცული ფორმა უზრუნველყოფს მცველის გათიშვას თუნდაც სუსტი ჭერის შემთხვევაში. მჭიდის ძირები არის სქელი და გარეთ გამოწეული რაც იდეაში უზრუნველყოფს უფრო ადვილ მათ მოთავსებას იარაღში და ასევე წესით უნდა იძლეოდეს “მაგველის” გამოყენების საშუალებას.

shooterscentral.ge-ს დასკვნა. PT1911 არის საკმაოდ საინტერესო იარაღი. ის ალბათ არ იქნება საუკეთესო იარაღი ყოველდღიური ტარებისთვის და ნაკლებად გამოდგება სამსახურეობრივი იარაღის როლისთვის მაგრამ თუ გაქვთ სურვილი იქონიოთ 1911-ის ტიპის იარაღი და არ გინდათ ბევრი ფულის დახარჯვა მაშინ PT1911 კარგი არჩევანია. გამომდიინარე იქიდან, რომ პისტოლეტი ძალიან მდიდრულ კომპლექტაციაშია, სროლის დროს თქვენთივს გარანტირებულია მასა სასიამოვნო ემოციების. გამოხმაურებების საფუძველზე და ჩვენმა ტესტმაც ეს დაადასტურა PT1911-ები ზოგადად ძალიან ზუსტი პისტოლეტებიაა. მცირე პრობლემებმა არ უნდა შეგაშინოთ, ეს არის 1911 და ის მუდმივ ყურადღებას ითხოვს.  რამდენად თქვენ გჭირდებათ ბიუჯეტური 1911 თქვენი გადასაწყვეტია, მაგრამ ამ კლასში ტაურუსი გამორჩეულ პოზიციას იკავებს.


 

M1911A1 – ლეგენდა გრძელდება

August 24th, 2013

სანამ საუბარს უშუალოდ დავიწყებდით ბრაუნინგის კონსტრუქციის ამ ცნობილ პისტოლეტზე ალბათ კარგი იქნებოდა ერთი ორი სიტყვა დაგვეწერა იმაზე თუ როგორ იქმნებოდა ის. “ორი სიტყვა” შექმნის ისტორიაზე იქნება საკმარისი, რომ სტატია გამოვიდეს უფრო სრულყოფილი, თუმცა უფრო ვრცელი ინფორმაცია M1911-ის შექმნაზე ადვილად ხელმისაწვდომია ინტერნეტით და აზრი არ აქვს სხვისი არაერთხელ მონაყოლის კიდევ ერთხელ ჩემ ბლოგზე გამეორება. ავღნიშნავს, რომ გენიალური ამერიკელი იარაღის კონსტრუქტორის ჯონ მოზეს ბრაუნინგის ლეგენადრული პისტოლეტის ისტორია იწყება ცოტათი უფრო ადრე ვიდრე 1911 წელი. ალბათ M1911-ს ისტორია იწყება 1906 წლიდან, როდესაც კიმპანია კოლტმა დაიწყო 1905 წლის მოდელის ავტომატური პისტოლეტის გაყიდვები. .38 კალიბრის კოლტის პისტოლეტებს ახასიათებდათ შესრულების მაღალი ხარისხი მაგრამ როდესაც სამქე მივიდა აშშ-ის შეიარაღებული ძალებისთვის ახალი პისტოლეტის შეძენამდე, საკითხავი ერგონომიკის გამო სამხედროებს ადრინდელი კოლტები არ მოეწონათ, თუმცა პრინციპული გადაწყვეტილება რომ არმიის ახალი იარაღი უნდა იყოს პისტოლეტი და არა რევოლვერი და თანაც .45 კალიბრის უკვე მიღებული იყო და ბრაუნინგმა შესაბამისად გადააკეთა თავისი პისტოლეტი ამ ახალ კალიბრზე. საერთოდ ითვლება, რომ პისტოლეტი საუკეთესოა იმ კალიბრში, რომელზეც ის თავიდანვე იყო გათვლილი და ბედის ირონიაა იმაში, რომ ყველაზე ცნობად და პოპულარულ  .45 კალიბრის იარაღს საფუძვლად უდევს 9მმ-ნი  პისტოლეტი. ალბათ ამანაც განაპირობა ის, რომ პისტოლეტი გამოვიდა ასეთი თხელი და ასეთი ელეგანტური ფორმებით.

1905 წლის კოლტი. დააკვირდით ორ შტიფტს ჩარჩოს წინა მხარეში განლაგებულებს. ეს პისტოლეტი იყენებდა ორ რგოლს ლულის გადაბმისთვის.  შემდგომ ბრაუნინგმა 1911-ში გამოიყენა სქემა მხოლოდ ერთი რგოლით.

ამ პერიოდისთვის ლუის ლა გარდმა და ჯონ ტომპსონმა უკვე დაასრულეს თავიანთი გამოცდები და შეთანხმდენ რომ მომავალი პისტოლეტის კალიბრი უნდა იყოს .45 (11.43მმ), 230 გრანიან მრგვალთავიან გარსით დაფარულ ტყვიით (თავდაპირველად 200 გრანი) და საწყისი სიჩქარით 245 მ/წ-ში. შესაბამისად ახალი პისტოლეტი, რომელიც გახდებოდა სტანდარტული პირადი იარაღი აშშ-ის შეიარაღებულ ძალებში უნდა ყოფილიყო გათვლილი სწორედაც, რომ ამ ვაზნაზე.  ჯონ ბრაუნინგს დაჭირდა თითქმის 6 წელი რომ მომავალ 1911-ს საბოლოო იერსახე მიეღო თუმცა წინასწარი ცდების დროს აშშ-ის შეიარაღებული ძალების სარდლობა უკვე თვლიდა კოლტის პისტოლეტებს საუკეთესო კანდიდატებად. მომავალი 1911-ის კონსტრუქცია ნელ ნელა იხვეწებოდა და ბოლო დეტალი, რომელიც მას შეემატა იყო სახელურის მცველის დამატება ვინაიდან სამხედროები თვლიდნენ რომ ბრძოლის დროს ერთი ხელით ჩახმახის დაწევა არ იქნებოდა უსაფრთხო. ბრაუნინგის პისტოლეტმა დიდი უპირატესობით გაიმარჯვა კონკურსში და მიღებულ იქნა შეიარაღებაში. პირველი პარტიის მიწოდება კოლტმა განახორციელა 1912 წლის 4 იანვარს. ერთი პისტოლეტის ფასი შეადგენდა 14.25 აშშ-ის დოლარს.  რა დროსაც 1911 წლიდან 1923 წლამდე პისტოლეტს არ განუცდია არანაირი მნიშვნელოვანი ცვლილება მის კონსტრუქციაში.

პირველი მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ ცეცხლსასროლი იარაღის ეფქტურობის დასადგენად ჩატარებულმა კვლევამ გამოავლინა რიგი პრობლემა 1911-თან, რომელიც გადაწყვეტას ითხოვდა. კვლევიდან მიღებულ ინფორმაციაზე დაყრდნობით შემდეგი ცვლილებები შევიდა 1911-ის კონსტრუქციაში: შეიცვალა საბრძოლო ზამბარის დამჭერი, მას გაუჩნდა დახრილი ზურგი რამაც აღმოფხვრა დაბლა სროლის ტენდენცია; სასხლეტი დამოკლდა რომ უკეთესად იყოს მისაწვდომი სხვადასხვა ზომის ხელის პატრონებისთვის; სამიზნე  მოწყობილობები უფრო ხილვადი გახდა; ტარის ფორმა გაუმჯობესდა ისე რომ ჩახმახი აღარ „კბენდა“ მსროლელს ხელზე; ოდნავ შეიცვალა ჩარჩოს ფორმაც, რომ თითი უკეთესად წვდებოდეს სასხლეტს. სტანდარტულ აღნიშვნას 1911-ს დაემატა ინდექსი A1, რომელიც სამი წლის შემდეგ გახდება ოფიციალური დასახელება მოდიფიცირებული პისტოლეტის. როგორც ხედავთ ტექნიკური ხასიათის ხარვეზები პისტოლეტს არ აღმოაჩნდა, რაც მეტყველებსს იმაზე, რომ ჯონ ბრაუნინგმა შესანიშნავად გაართო თავი თავის საქმეს.

M1911-ის სქემა. სამწუხაროდ მე არ ვიცი ბევრი დეტალის ქართული დასახელება, შემიძლია მხოლოდ უცნობი სიტყვა პირობითად ვთარგმნო და ბრჭყალებში მოვაქციო.

რას წარმოადგენს პირველი ე.წ. სამთავრობო მოდელი ტექნიკურად?  ეს არის სრული ზომის პისტოლეტი  აღჭურვილი 7-8 ვაზნიანი მოსახსნელი ერთ რიგიანი მჭიდით, ფოლადისგან დამზადებული ჩარჩოთი და საკეტით. ლულის სიგრძე არის 5 ინჩი (125მმ). წონა 1100 გრამი. ჩაკეტვა ხორციელდება ორი საბრძოლო ბჯენის მეშვეობით, რომელიც განლაგებულია სავაზნის წინ ლულის ზედა მხარეს. ლულის გადაადგილებას უზრუნველყოფს დეტალი, რომელიც დამაგრებულია ლულაზე შტიფტით და აკავშირებს მას საკეტის შემაკავებლის ღერძთან. დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი ერთმაგი მოქმედების არის. აღსანიშნავია, რომ განკუთვნილი სამხედრო სამსახურისთვის პისტოლეტი იქმნებოდა განსხვავებული ფილოსოფიით, რომელიც გულისხმობდა მაქსიმალურად გამარტივებულ კონსტრუქციას, მოვლის და მომსახურების სიადვილეს. მაგალითად ტარის ხრახნები ისეთი ფორმის იყო, რომ შესაძლებელია იყო მათი დაშვება გასროლილი .45 კალიბრის მასრის გამოყენებით. ღერძის, რომელიც განთაბვსებულია არხში მცველსა და საკეტის შემაკავებელს შორის, გამოყენება შესაძლებელია შტიფტების ამოსაგდებად. იარაღი ადვილად იშლება ბოლომდე, რაც იმ დორის პისტოლეტებისთვის იყო დიდი იშვიათობა.

წლების განმავლობაში სამთავრობო მოდელი იყო ერთადერთი ხელმისაწვდომი მოდელი. კოლტის გარდა მას რიგი სხვა კომპანიებიც უშვებდნენ, რაც გამოწვეული იყო დიდი მოთხოვნით ამ პისტოლეტზე ომების დროს. მეორე მსოფლიო ომის დროს 1911-ს დეფიციტმა ასევე წარმოშვა საკმაოდ საინტერესო რევოლვერების ჯგუფი, რომლებიც ასევე გათვლილი იყო .45 კალიბრის პისტოლეტის ვაზნაზე. ეს ტრადიცია დღემდე გრძელდება და ბევრი კომპანია დღემდე სთავაზობს მომხმარებლებს რევოლვერებს პისტოლეტის ვაზნაზე.   „სამთავრობო“ მოდელი  იყო ხელმისაწვდომი  კალიბრში .45ACP და ასევე ბრიტანეთისთვის დამზადდა .455-ზე გათვლილი მოდელი. ბრიტანული .455 პრინციპში ბალისტიკურად იდენტურია .45ACP ვაზნიის და ზედმეტად დაწვრილებით მის აღწერას აზრი არ აქვს. ვიზუალურად .455 კალიბრის პისტოლეტები არ განსხვავდებიან ორიგინალური მოდელისგან და მათი გამორჩევა შესაძლებელია მარტო დამღების მეშვეობით.  უკვე 1929 წელს  კოლტმა გამოუშვა სამთავრობო მოდელი გათვლილი კალიბრზე .38 Super ხოლო 1931 წელს ისევ კოლტი უშვებს 1911-ს გათვლილს მცირეკალიბრიან .22lr-ზე. ახალ პისტოლეტს უწოდეს „ეისი“ (Ace) მაგრამ დაბალი საიმედოობის გამო ეს იარაღი არ გახდა კომერციულად წარმატებული და ვერ ჰპოვა გავრცელება. გაცილებით უფრო წარმატებული იყო მოდელები “სუპერ ეისი” და კოლტის მიერ შექმნილი ნაკრები, რომლის საშუალებითაც შესაძლებელი იყო .45 კალიბრის პისტოლეტის გადაწყობა .22 კალიბრის ვაზნების სასროლად. შემდეგ  გაცილებით უფრო გვიან ჩნდება 1911-ები, სხვა კალიბრებზეც. მათ შორის ძლიერ “10მმ აუტოზე” და სხვა პოპულარულ კალიბრებზე. მიუხედავად ამისა . 45 რჩება ყველაზე პოპულარულ კალიბრად 1911-ის შემთხვევაში.

1911-ის ევოლუციის შემდეგი ეტაპი იწყება, როდესაც მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ,  კერძო ხელებში მოხვდა უამრავი ომ გამოვლილი 1911-ები და უბრალო მსროლელებს საშუალება მიეცათ ხელმისაწვდომ ფასად შეეძინათ უამრავი ჩამოწერილი 1911 და თავად შეეფასებინათ ამ იარაღის საბრძოლო და სამომხმარებლო თვისებები. ცხადია სამოქალაქო მსროლელებს არ აკმაყოფილებდათ მხოლოდ ერთი სსრული ზომის მოდელი და  იარაღის ოსტატები არსებული მოტხოვნილების დასაკმაყოფილებლად მასიურად ჭრიდნენ და ამოკლებდნენ სამთვარობო მოდელებს და მათ ბაზაზე აწყობდნენ პისტოლეტებს, რომლებიც გამოირჩეოდნენ უკეთესი ხარისხით, შედარებით მცირე გაბარიტებით და მასით. მაგრამ პირველი ვინც გამოუშვა 1911-ის „ოფიციალური“ კომპაქტური მოდიფიკაცია იყო ისევ კომპანია კოლტი, რომელმაც 1950 წელს შესთავაზა მომხმარებელს ერთდროულად კომპაქტური და მსუბუქი მოდიფიკაცია, წოდებული სამეთაურო მოდელად. ამ პისტოლეტს გააჩნდა ალუმინის მსუბუქი ჩარჩო და შედარებით მოკლე 4.25 ინჩიანი ლულა. მსუბუქ მოდელს ეწოდა მსუბუქი სამეთაურო მოდელი (Lightweight Commander), საბრძოლო სამეთაური მოდელი (Combat Commander) იყო ასეთივე კომპაქტური პისტოლეტი მაგრამ ფოლადის ჩარჩოთი.  გაცილებით უფრო გვიან, 1985 წელს, კოლტმა ასევე გამოუშვა სუბ კომპაქტური ოფიცრის მოდელი, რამაც შექმნა კიდევე ერთი ოფიციალური 1911-ის წონითი კატეგორია (მანამდე სუბ კომპაქტურ მოდელებსს მხოლოდ ცალკეული ოსტატები შეკვეთით ამზადებენ). სამეთაურო მოდელს კოლტი უშვებს დღემდე, უწყვეტად უკვე 60 წელზე მეტი. ევოლუციის შემდეგი ეტაპი დაემთხვა 1988 წელს, როდესაც ამჯერად კანადურმა კომპანია პარა-ორდნანსმა წარმოადგინა კიდევ ერთი მოდიფიკაცია, პისტოლეტი განიერი ჩარჩოთი, რომელიც იტევდა ორ რიგიან მჭიდს. კიდე უფრო მოგვინებით ჩნდება 1911-ები ნაწილობრივ პლასტმასის ჩარჩოთი გათვილი მაღალი ტევადობის ორ რიგიან მჭიდებზე, განკუთვნილი სპორტული შეჯიბრებებისთვის. პირველი ასეთი პისტოლეტი დააზმადა ამერიკულმა STI-იმ.

1911-ის ნაირსახეობები

გარდა იმისა, რომ ჩნდებოდა უფრო მსუბუქი და მოსახერხებელი 1911-ის მოდიფიკაციები ასევე იყო მცდელობები 1911-ის ტრადიციული ერთმაგი მოქმედების დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის გაუმჯობესების ან საერთოდ მისი შეცვლის სხვა ტიპის მექანიზმით. 1911-ის ერთმაგი მოქმედების სასხლეტი,  შესაძლებელია არის საუკეთესო სასხლეტის კონსტრუქცია, რომელიც ოდესმე ყოფილა რომელიმე პისტოლეტზე და რომელიც ყოველთვის იყო ის რაც ყველაზე მეტად მოწონდათ და აფსებდნენ 1911-ის ფანატები. მიუხედავად ამისა, 1973 წელს ამერიკელი კონსტრუქტორი ლუის სიკემპი ქმნის ორმაგი მოქმედების სასხლეტის ნაკრებს, რომლის საშუალებითაც შესაძლებელი იყო ჩვეულებრივი 1911-ის გადაკეთება. ამ ნაკრებს ზომიერი წარმატება ხვდა წილად. 1990 წელს კოლტმა გამოუშვა მოდელი „დაბლ იგლ“ (Double Eagle), რომელიც მეტ წილად დაფუძნებული იყო სიკემპის კონსტრუქციაზე. „დაბლ იგლი“ არ იყო კომერციულად წარმატებული პისტოლეტი და 1997 წელს მისი წარმოება შეწყდა. 2000 წელს პარა-ორდნანსმა გამოუშვა ალბათ ერთადერთი წარმატებული 1911 ტიპის პისტოლეტი, რომელსაც არ ქონდა ტრადიციული, ერთმაგი დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი. მათ მიერ შექმნილი მხოლოდ ორმაგი მოქმედების დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი LDA, დღემდე ყენდება უმეტეს მოდელზე და გარკვეული პოპულარობით სარგებლობს. მხოლოდ ორმაგი მოქმედების დამრტყმელ სასხლეტი მექანიზმები ერთ დროს გარკვეული პოპულარობით სარგებლობდა, როგორც პოლიციურ სამსახურებში ისევე უბრალო მოქალაქეებში. წოდებული ჯეფ კუპერის მიერ როგორც „არარსებული პრობლემის იდეალური გადაწყვეტა“ მათი გამოჩენა იყო მცდელობა იმ დროს პოპულარულ პისტოლეტებში გაუქმებულიყო ჩახმახის შეყენების ფუნქცია. კაბინეტებში მობინადრე ტაქტიკოსების აზრით შეყენებული ჩახმახი ხდიდა პისტოლეტს განსაკუთრებულად საშიშს და ეს რეჟიმი მათი აზრით უნდა გაუქმებულიყო. სწორედ ამ მოდას მოყვა მათ შორის გლოკის პისტოლეტების სწრაფი პოპულარიზება და უკვე შემდგომ სხვა ანალოგიური პისტოლეტების პოპულარობა.  პრაქტიკულად ყველა იმ დროს (90-ების ბოლო წლები) პოპულარული ჩახმახიანი, ორმაგი მოქმედების პისტოლეტები გამოდიოდა ასეთი ტიპის სასხლეტებით (მათ შორის ბერეტა 92, სმიტ&ვესონის პისტოლეტები, ხეკლერ&კოხ-ები და ზიგ-ზაუერები). მოდამ პრაქტიკულად განაპირობა ერთმაგი მოქმედების პისტოლეტების სიკვდილი სამხედროებში და სამართალდამცავებში, ხოლო სამოქალაქოები ყოველთვის თვალს ადევნებდნენ ტენდენციებს და შესაბამისად ინტერესი ერთმაგი მოქმედების პისტოლეტებზე შემცირდა სამოქალაქო ბაზარზეც. დღეს 1911-ის გარდა, ერთმაგი მოქმედების პისტოლეტების რამდენიმე მოდელს უშვებს „ზიგ-ზაუერი“ და მათი 220-ე მოდელი ძალიან წააგავს 1911-ის კონფიგურაციას.  შესაძლებელია, რომ 1911 დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი არ არის ყველაზე გამძლე კონსტრუქციისს მქონე, მაგრამ ჩემი აზრით ყველაზე საშუალო 1911-ის სასხლეტიც მაინც არის უფრო უკეთესი ვიდრე თანამედროვე პისტოლეტების მექანიზმების 99%.

Para-Ordnance PXT Cary. მხოლოდ ორმაგი მოქმედების სუბკომპაქტური .45 კალიბრის პისტოლეტი.  პრაქტიკა ადასტურებს, რომ სუბკომპაქტური 1911-ები ამ სისტემის ყველაზე არასაიმედო წარმომადგენლები არიან.

მიუხედავად იმისა, რომ 1911-ის კონსტრუქცია 100 წლის განმავლობაში პრინციპიალურად არ შეცვლილა თანამედროვე 1911 და ის პისტოლეტი, რომლითაც ამერიკელები იბრძოდნენ მეორე მსოფლიო ომში არის განსხვავებული რამეები. 50-ნი წლების დასაწყისში, პოლკოვნიკმა ჯეფ კუპერმა კარგად განსაზღვრა თავის დროზე ის რაც ასე ესაჭიროებოდა  1911-ს, რომ ის უფრო ეფექტური იარაღი გამხდარიყო. სამთავრობო მოდელს მისი აზრით ჭირდებოდა უფრო მსუბუქი სასხლეტი, სავაზნე და „რამპა“ რომელიც უზრუნველყოფდა მაღალი კლასისი თავადაცვითი მუხტების გამოყენებას და უფრო ადვილად ხილვადი სამიზნე მოწყობილობები. საზოგადოებამ გულთან ახლოს მიიტანა ეს ყველაფერი (ნუ დაგვავიწყდება, რომ ჯეფ კუპერმა პირველმა შექმნა თანამედროვე თავდაცვითი სროლის სკოლა და ყველაფერს რასაც ის იძახდა ბევრი ხალხხი ყურადღებით ისმენდა)  და შემდეგი წლების განმავლობაში  1911-ის კონსტრუქციის დახვეწაში იარაღის ოსტატებმა უდიდესი როლი ითამაშეს. როგორც უკვე ვთქვი სწორედ მათ დაასწრეს კოლტს და მიხვდნენ რამხელა მოთხოვნა არსებობდა უფრო მსუბუქ და კომპაქტურ 1911-ზე. სანამ 1932 წელს, დიდი, სპორტული ტიპის სამიზნე მოწყობილობები გამოჩნდებოდა კოლტის მაღალი კალსის 1911-ზე – National Match მოდელზე, King Gun Works უკვე აყენებდა ასეთებს შეკვეთით. იგივე კომპანნიამ შესთავაზა მსროლელებს დიდი ზომის უფრო მოსახერხებელი მცველის ფორმაც. დღეს ყველაზე იაფი და „დამწყები“ 1911-ები აღჭურვილია კარგი, მსხვილი, ადვილად ხილვადი სამიზნე მოწყობილობებით და ერგონომიული მცველებით.

ამერიკელი იარაღების ოსტატი არმანდ სვენსონი იყო პირველი ვინც შექმნა ორმხრივი მცველის კონსტრუქცია. ეს ოფცია დღეს არის სტანდარტი მაღალი კლასის 1911-ებზე. ასევე ოსტატებს ეკუთვნით ტარის ერგონომიული „კუდის“ ე.წ. „წავის კუდის“ კონსტრუქცია, რომელსაც ჯეფ კუპერი, 1911-ის ყველაზე დიდი და ცნობილი მოყვარული სინამდვილეში ამ დეტალის სპეციფიური ფორმის გამო მას უწოდებდა იხვის ნისკარტს.

ერთი პერიოდი იმისთვის, რომ 1911-ს ემუშავა ექსპანსიური ტყვიით აღჭურვილ ვაზნებთან საჭირო იქნებოდა იარაღის ოსტატთან მიტანა, რომელიც დაამუშავებდა “რამპას” და სავაზნეს, რომ იარაღს საიმედოთ „მოენელებინა“ ჩახვრეტილთავიანი ტყვიები, ხოლო ბილ ლაუდრიჯი იყო ერთადერთი ოსტატი, რომელიც მუშაობდა კოლტის ალუმინის ჩარჩოებთან, რისთვისაც იყენებდა გასაიდუმლოებულ მეთოდკიას. მოგეხსენებათ ალუმინის ჩარჩოების ზედაპირის დამუშავება ხდებოდა იმისთვის, რომ ზედა ფენა უფრო მყარი ყოფილიყო და უკეთესად გაეძლო ცვეთისთვის, ამიტომაც უბრალოდ ზედმეტი მეტალის მოხსნა და გაპრიალება აქ არ მუშაობდა. მას მერე რაც ასეთი ტიპის ამუნიცია გახდა ფართოდ გავრცელებული და სტანდარტული, ყველა მწარმოებელმა მიიღი ზომები რათა მათ იარაღს საიმედოთ ემუშავა ასეთ ამუნიციასთან ყოვლეგვარი გადაკეთებების გარეშე.

საექსტრაქციო ფანჯრის ფორმა ასევე შეიცვალა. ის გახდა უფრო განიერი, რამაც გააუმჯობესა ექსტრაქცია. სანამ ამას კოლტი განახორციელებდა, იგივეს აკეთებდნენ ოსტატები მსროლელების მოთხოვნით.

მცველის ფორმა გაუმჯობესდა და ძვირიან მოდელებში ის თითქმის ყოველთვის ორმხრივია.  ასევე ხელმისაწვდომია „დაბალი“ მცველები, რომელთა ავტორია იარაღების ოსტატი ამერიკიდან რობი ბარკმანი. ასეთი მცველები პოპულარულია კომპაქტურ და მუბუქ მოდელებზე, სადაც მაღალი ჭერა აუცილებელია იარაღის უკეთესი კონტროლისთვის.

უკეთეს კონტროლს და კომფორტულ ჭერას ასევე უზრუნველყოფს სქელი და განიერი ტარის მცველები, რომლებიც გახდა პოპულარულია 70-ან წლებში. ერგონომიკის მხრივ ეს იყო ძალიან დიდი ნაბიჯი წინ ადრინდელი, პატარა და ვიწრო მცველებთან შედრებით, რომლითაც აღიჭურვებოდა ადრინდელი 1911-ები.

თანამედროვე 1911-ები თეორიულად უფრო უსაფრთხო იარაღები არიან ვიდრე ადრე. პრაქტიკულად ყველა თვადაცვითი/სამსახურეობრივი მოდელი აღჭურვილია დამრტყმელის ბლოკირატორით, რომელიც კეტავს დამრტყემლს და გამორიცხავს გასროლას თუ სასხლეტზე დაჭერა არ მომხდარა. დამრტყმელის ბლოკირატორი (შვარცის კონსტრუქციის) პირველად გაჩნდა 1983 წელს კოლტის მარკ 80/IV მოდელებში. თუმცა ამავე დროს ის ოფცოები რაც უზრუნველყოფენ უსაფრთხოებას თავიდანვე იყო გათვალისწინებული ბრაუნინგის მიერ. ეს არის დისკონექტორი, რომელიც გამორიცხავს გასროლას თუ საკეტი ბოლომდე არ არის დახურული და ჩახმახის ნახევრად შეყენების საშუალება.  კომპანია კიმბერში ჩათვალეს, რომ სასხლეტის თვისებები არ უნდა იცვლებოდეს ბლოკირატორის გამო და შესთავაზეს მომხარებელს მოდელები,რომელშიც ბლოკირატორი ითიშება არა სასხლეტზე თითის დაჭერით არამედ ტარის მცველზე დაწოლით.

ამ სურათიდან კარგად ჩანს 1911 ევოლუციის შედეგები. პირველი იარაღი (მარცხნივ) არის თანამედროვე Springfield TRP Operator (ფასი აშშ-ში 1400 დოლარი), ხოლო მარჯვნივ სტანდარტული M1911A1. დააკვირდით რა გამოარჩევს TRP-ს ორიგინალური მოდელისგან: ტარის მცველის ფორმა (1) უზრუნველყოფს კომფორტულ ჭერას და სროლას; ჩარჩოზე განლაგებულ პიკატინის სამაგრი (2) უზრუნველყოფს ფარნის და ლაზერული დამიზნები ხელსაწყოების დაყენებას; რეგულირებადი დიდი ზომის სამიზნე მოწყობილობები (3) აადვილებს დამიზნებას; ტარის “ძაბრი” (4) აადვილებს ტარში მჭიდის მოთავსებას; საკეტის წინა ნაწილზე განლაგებულ ჭრილები (5) უზრუნველყოფს საკეტის კომფორტულ და საიმედო გადატენვას; ორმხრივი მცველი (6)  ირაღი ერთნაირად მოსახერხებელია მარცხენა და მარჯვენა ხელიდან სროლისთვის, და გადიდებულ საექსტრაქციო ფანჯარა (7) უფრო საიმედო ექსტრაქციისათვის.  შიგნით იმალება მაღალი სიზუსტით და უმაღლესი ხარისხის ფოლადისგან დამზადებული დეტალები და რეგულირებადი სასხლეტი. ერთი სისტემა მაგრამ ორი ძალიან განსხვავებული იარაღი.

ამ გაუმჯობესების სიის გარძელება კიდე დიდიხანი შეიძლება. დავამატებ მხოლოდ იმას, რომ ყველა ეს მცდელობა მიზნად ისახავდა გაუმჯობესდეს პისტოლეტის სამომხმარებლო თვისებები. ბევრი ოსტატი ეცადა გაეუმჯობესებინა პისტოლეტის ტექნიკური მხარე მაგრამ დრო ადასტურებდა ჯონ ბრაუნინგის გადაწყვეტილებების სისწორეს და ყველა ოსტატი დამარცხდა მცდელობებში შეექმნათ უფრო უკეთესი ტექნიკური  გადაწყვეტილებები ვიდრე შექმნილი თავის დროზე გენიალური ბრაუნინგის მიერ.

ოსტატების გარდა წარუმატებლობა განიცადეს დიდმა კომპანიებმაც. 1970 წელს კოლტმა შეცვალა „ბუშინგის“ ფორმა. ახალი კონსტრუქციის დეტალის ოთხი საცეცით ასრულებდა ზამბარის ფუნქციას და აუმჯობესებდა საკეტის და ლულის ჩაკეტვას და უზრუნველყოფდა უკეთეს სიზუსტეს. სამწუხაროდ ეს დეტალი არ გამოირჩეოდა საიმედოობით, ხშირად ტყდებოდა და კოლტი მალევე დაუბრუნდა ბრაუნინგის „ბუშინგის“ ოროგინალურ კონსტრუქციას. სურათის წყარო: www.sightm1911.com

თუ გავაგრძელებთ თანამედროვე და ადრინდელი 1911-ის შედარებას  არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ 1911 იქმნებოდა პრაქტიკულად მე-19 საუკუნის ტექნოლოგიებით. დეტალების მორგება ადრინდელ 1911-ში იყო საშუალო, ხარისხიც მერყეობდა. დღეს სიტუაცია არის შეცვლილი და ჩემი ღრმა რწმენით დღევანდელი საწყისი დონის 1911-იც ბევრად უკეთესი პისტოლეტებია (თუ გამოყენებულია ხარისხსიანი მასალები და სწორი ტექნოლოგიები) ვიდრე ადრინდელი ორიგინალური ამერიკული 1911-ები. ამერიკულს იმიტომ ავღნიშნავ, რომ დღეს 1911-ის კარგ კლონებს უშვებს ბრაზილია, ჩინეთი, თურქეთი, ფილიპინები და რიგი სხვა ქვეყნების. გამომდინარე იქიდან, რომ თანამედროვე დაზგა დანადგარები გაცილებით მეტი სიზუსტით ამზადებენ დეტალებს, პროპორციულად გაიზარდა 1911-ების სიზუსტე, საიმედოობა და რესურსი. რა განაპირობებს 1911-ს მაღალ თანდაყოლილ სიზუსტეს, რის გამოც ეს იარაღი პრაქტიკულად კონკურენციის გარეშეა ხარის თვალში სროლის შეჯიბრებებში? პირველ რიგში ალბათ თვითონ ვაზნა. .45ACP არის დაბალწნევიანი ვაზნა ასევე ცნობილი თავისი მაღალი თანდაყოლილი სიზუსტით, ხოლო ტყვია, რომელსაც ის ისვრის არის  მძიმე და შედარებით ნელი. როგორც ჩანს დაბალი წნევის გამო იარაღი სროლის დროს განიცდის ნაკლებ დეფორმაციას და რხევას, მთლიანად ფოლადის კონსტრუქცია ასევე ახშობს რხევას და უკუცემას. .45-ის რბილი ხასიათი ასევე დიდხანს ინახავს პისტოლეტს და 1911-ის ფოლადის ლულის საკეტის და ჩარჩოს რესურსი მრავალ ათას ვაზნას უძლებს. ნაწილობრივ ამას ადასტურებს ის ფაქტიც, რომ თავის დროზე კოლტმა შეწყვიტა 9X19 და .38 Super-ზე გათვლილი მსუბუქი, სამეთაურო მოდელის გამოშვება. ერთ ერთი ვერსიით ეს ორი „ცხელი“ 9მმ-ნი ვაზნები ზედმეტად ტვირთავდნენ ალუმინის ჩარჩოს და იარაღის რესურსი მნიშვნელოვნად მცირდებოდა. .45 სიდინჯეს და სიზუსტეს დაუმატეთ პისტოლეტის შესანიშნავი ერგონომიკა, ლულის დაბალი ღერძი, სასხლეტის კოსნტრუქცია რომელიც უზრუნველყოფს მოკლე და ერთგვაროვან სვლას, ტარის ოპტიმალური კუთხე და მიიღებთ ყველა საჭირო ინგრიდიენტს ზუსტი სროლისთვის. საჭირო ხდება მხოლოდ ოსტატის ჩარევა, რომელიც მოარგებს დეტალებს და ყველაზე ზუსტი ავტომატური პისტოლეტი მზად არის.

პისტოლეტი ასევე ადვილად იშლება ბოლომდე რაც თავისი დროისთვის ასევე იყოს ძალიან იშვიათი. კონსტრუქცია მარტივი და გასაგებია.

ისიც  უნდა ავღნიშნო, რომ პროგრესს უარყოფითი შედეგებიც მოყვა. მაგალითად მწარმოებლები ცდილობენ გააიაფონ წარმოება და გაზარდონ მოგება და ამისთვის ხშირად გამოიყენებენ ტექნოლოგიებს, რომლებიც იარაღს არ უხდება. სამწუხაროა რომ ასეთ ხრიკებს მიმართვაენ არა მარტო ახალი და წვრილი კომპანიები არამედ მსხვილი მწარმოებლები ძალიან კარგი რეპუტაციით. ისიც უნდა ავღნიშნო, რომ ყოველთვის ამას არ აქვს პირდაპირი გავლენა საიმედოობაზე და რესურსზე. დაგისახელებთ რამდენიმე მაგალითს, რომ მიხვდეთ რაზე ვსაუბრობ. მაგალითად ამერიკული „კიმბერი“ უშვებს მოდელს „გრანდ რეპტორ ორი“ (Grand Raptor II), რომელიც ღირს 1500 დოლარზე მეტი. ეს არის ძალიან ლამაზი და მაღალ დონეზე შესრულებული პისტოლეტი. სამწუხაროდ ასეთი ფასის იარაღზე საბრძოლო ზამბარის დამჭერი არის პლასტმასის დეტალი, რომელიც შეღებილია ისეთი საღებავით, რომ გარედან ჩანდეს, როგორც ფოლადი. ასეთი კლასის იარაღში, ასეთი მწარმოებელი ასეთ ეკონომიას არ უნდა მიმართავდეს. ზოგ შემთხვევაში კი ზარალდება საიმედოობაც. მაგალითად ბრაზილიური „ტაურუსი“ თავიანთ PT 1911-ში იყენებს ლითონის ჩამოსხმის ტექნოლოგიით (MIM) დამზადებულ ექსტრაქტორებს და ეს დეტალი ითვლება ამ იარაღის ყველაზე სუსტ წერტილად. მე მაქვს ასეთი იარაღი, რომლის ექსტრაქტორი ჯერ კიდევ ჯანზეა მაგრამ ცალკე, ყოველი შემთხვევისთვის მე მაქვს შენახული „ვილსონ კომბატის“ ფრეზირებული სათადარიგო ექსტრაქტორი. ასევე ზოგი მწარმოებელი იყენებს ჩამოსხმულ საკეტს და ჩარჩოს (მაგ: კანადური „პარა-ორდნანსი“). თუმცა ითვლება რომ ფრეზირებით დამზადებული ჩარჩო და საკეტი უმჯობესია და უფრო უკეთესი ხარისხის დეტალებია. ერთ დროს „კიმბერში“ შეეცადნენ შეეცვალათ ექსტრაქტორის კონსტრუქცია უფრო იაფი გარე ექსტრაქტორით, რომელიც დღეს ყენდება ავტომატური პისტოლეტების უმეტესობაზე.  საჩივრების რაოდენობა იყო იმდენად დიდი, რომ მალევე კომპანია ისევ დაუბრუნდა ტრადიციულ შიდა ექსტრაქტორს. გარდა ტექნიკური წვრილმანებისა, რომლებიც უნდა გაითვალისწინოთ 1911-ის არჩევისას, ასევე გაითვალისწინეთ, რომ არის დიდი რაოდენობით უბრალოდ ცუდი ხარისხის 1911-ები, როდესაც მცირე წარმოებები ცდილობენ აიტაცონ ტენდენცია და „მოჭრან“ ფული. მაგალითი ამისა არის მაგალითად ამერიკული AMT Hardballer (1911-ის კლონი). სხვათაშორის სწორედ ეს პისტოლეტი უჭირავს არნოლდ შვარცენეგერს ფილმში „ტერმინატორ 2“ და პრინციპში ეს როლი კინოში იყო ყველაზე დიდი წარმატება ამ პისტოლეტის. რეალურ სამყაროში, დამზადებული უხარისხო უჟანგავი ფოლადისგან ეს პისტოლეტი კლასიფიცირდება, როგორც „ნაგავი 1911“.  ამით იმის თქმა მინდა, რომ არსებობს კარგი და ცუდი 1911-ები. არსებობს ქარხნული წესით დამზადებული, კონტროლ გავლილი პროდუქცია, არსებობს კვალიფიციური ოსტატების აწყობილი იარაღები და არსებობს იარაღები, რომლებსაც აწყობენ გაურკვეველი კომპონენეტებისგან, არაკვალიფიციური თვითნასწავლი პირები თავიანთ სარდაფებში. შესაბამისად გამოხმაურებებიც არის კარგიც და ცუდიც. შესაბამისად ორივე ტიპის გამოხმაურებები ძალიან ბევრია და მათზე დაყრდნობით რამე აზრის გამოტანა ძალიან ძნელია.  1911-ის პისტოლეტის იმდენი ნაირსახეობა გამოდის, რომ ამ შემოთავაზებების ყველა დეტალში გარკვევა არის ძალიან ძნელი. გარდა ამისა უამრავი კომპანია უშვებს დეტალებს, დეტალების ნაკრებებს, რომლისგანაც იწყობა იარაღები. 1911 დღემდე არის პისტოლეტი, რომლისთვისაც ყველაზე ბევრი არაქარხნული დეტალი და აქსესუარი გამოდის.  და ამიტომაც ეს სტატიაც იწერება იმისთვის, რომ მკითხველს ქონდეს საშუალება გაერკვიოს იმაში თუ რა ხდება 1911-ის სამყაროში და მიიღოს ინფორმაცია ყველაზე მნიშვნელოვან ნიუანსებზე, რომელსაც უნდა მიაქციოთ ყურადღება. შეუძლებელია ერთ სტატიაშუ აღწერო, 1911-ის სრული ისტორია და ევოლუციის ყველა საფეხური. მე შევეცადე ყურადღება გამემახვილებინა ყველაზე მნიშვნელოვან და საინტერესო დეტალებზე.

გარდა ასე ვთქვათ წონითი კატეგორიებისა, რომელზეც მე ზევით დავწერე, ზოგადად 1911-ები იყოფიან ასევე მათი დანიშნულების მიხედვით. წარმოიდგინეთ სწორი ხაზი, ერთ ბოლოს არის სიზუსტე, მეორე ბოლოს არის საიმედოობა და ყველა 1911-ის მოდელი სადღაც ამ ორ წერტილს შუა არიან განლაგებული.  ამერიკელი იარაღების ოსტატი ფრენკ პაჩმაირი იყო პირველი ვინც დაიწყო ფიქრი იმაზე, თუ რა გავლენა ქონდა პისტოლეტის სიზუსტეზე  დეტალების მორგებას და დაშვებებს დეტალებს შორის. ის იყო ასევე ერთ ერთი პირველი ვინც დაიწყო 1911-ების „გაზუსტება“.  რაც უფრო ნაკელბი დაშვებებია დეტალებს შორის მით უფრო ზუსტია 1911. იმისთვის, რომ 1911-გან მიიღოთ მაქსიმალური სიზუსტე უნდა მოხდეს ლულის, საკეტის და „ბუშინგის“ მორგება და შემდეგ უკვე საკეტის და ჩარჩოს ერთმანეთის მიმართ მორგება. მაგალითისთვის დაშორება „ბუშინგსა“ და ლულას შორის სტანდარტულ საბრძოლო/სამსახურეობრივ 1911-ში იქნება დაახლოებით .005 დუიმი. იგივე დაშვება 1911-ში რომელიც განკუთვნილია ზუსტი სროლისთვის და აწყობილია ოსტატის მიერ, შეიძლება იყოს  .0001 დუიმი. ზოგი ასეთი მოდელი საჭიროებს წმენდას ყოველი 50 გასროლის შემდეგ, წინააღმდეგ შემთხვევაში იარაღი წყვიტავს მუშაობას, მაგრამ გაწმენდილი და დაზეთილი ასეთი პისტოლეტი ისვრის 3.5სმ-ან ჯგუფებს 50 მეტრზე.  ოსტატებს შორის არის გარკვეული სტანდარტული დაშვებები, რომლებიც გამოიყენება სხვა და სხვა დანიშნულების იარაღის აწყობისას. ბუნებრივია, რომ ხარის თვალში სროლისთვის განკუთვნილი 1911 არ გამოდგება თავდაცვისთვის ან სამსახურეობრივი იარაღის როლისთვის. თუმცა ამავე დროს სტანდარტული კარგი ხარისხის 1911 იქნება უფრო ზუსტი ვიდრე ნებისმიერი 9მმ-ნი თანამედროვე პისტოლეტი. მაგალითად  მე შემიძლია გითხრათ რომ ჩემი კუთვნილი .45 კალიბრის „Taurus PT 1911” არის ყველაზე ზუსტი იარაღი, რომელიც მე მქონია.

1911-ის ფასებს რაც შეეხება, საწყისი დონის პიტოლეტები დამზადებული აშშ-ს გარეთ ღირს 500 დოლარიდან 600 დოლარამდე. ქარხნული ამერიკული მწარმოებლების საბაზისო მოდელების ფასი იწყება 800 დოლარიდან. პრემიუმ კლასის 1911-ს ფასი არის 1000-1500 დოლარი. “ჰაი-ენდ” 1911-ების ფასი იწყება 1500 დოლარიდან და აღწევს 3000 დოლარს, ხოლო სპეციალიზირებული სპორტული მოდიფიკაციები დამზადებული შეკვეთით შეიძლება ღირდეს 7-8 ათასი დოლარი.

მძიმედ მოდიფიცირებული 1911 (2011) განკუთვნილი სპორტული შეჯიბრებებისთვის - Limcat Custom Products-ის Razorcat. ფასი აშშ-ში 6500 დოლარი.

1911-ზე ჩემი პირადი შთაბეჭდილებების თემა რომ განვავრცო, სიმართლე გითხრათ დიდიხანი მე არ მჯეროდა 1911-ის უნიკალურობის და გამორჩეულობის და მე ნამდვილად  არ ვთვლიდი რომ ის იყო საუკეთესო პისტოლეტის დიზაინი. მე ვაღიარებდი რა მის კარგ ერგონომიკას და სხვა დადებით თვისებებს მაგრამ მე არასდროს არ ვიყავი 1911-ის ფანატი. მე მქონდა არც ისე სასიამოვნო გამოცდილება ისარელში გამოშვებულ 1911-ის მოდიფიკაციებთან კონკრეტულად კი „ბულ მ5“-თან (BUL M5 Ultra-X), რომელიც თავიდანვე იყო ძალიან პრობლემური და არასრულყოფილი პისტოლეტი. სამუშაოები, რომელიც მე მაგ იარაღზე ჩავატარე იმისთვის რომ მას ემუშავა იყო რთული და საკმაოდ ხარჯიანი. მე დამჭირდა ძალიან დიდი მოცულობის ლიტერატურის წაკითხვა, ხანგრძლივი სასწავლო ვიდეო ჩანაწერების ყურება და კონსულტაციები ჩემ უცხოელ მეგობრებთან, იმისთვის, რომ გავრკვეულიყავი იმაში თუ როგორ მუშაობს 1911. სამუშაოების არასრული ჩამონათვალი შემდეგნაირად გამოიყურება: მჭიდის მიმწოდებლების გადაკეთება, ახალი ჩახმახის, „შეპტალოს“ და ტარის მცველის მორგება, სამიზნე მოწყობილობების გადაკეთება. საბოლოო ჯამში პისტოლეტი ამუშავდა და ისროდა შესაშურ ჯგუფებს (პრაქტიკულად ერთი ნახვრეტი 12 მეტრზე) და ეს მიუხედავად ძალიან მოკლე ლულისა. ამან მე დამაფიქრა 1911-ის რეალურ პოტენციალზე. ბუნებრივია მე ჭურში არ ვზივარ და ამომწურავი თეორიული ინფორმაცია მქონდა 1911-ებზე მაგრამ საჭირო იყო თავად დავრწმუნებულიყავი ყველაფერში. ერთი ორ “ბულთან” ურთიერთობა და არც ისე სასიამოვნო გამოცდილება არ მაძლევდა მე უფლებას გამევრცო ეს ნეგატიური გამოცდილება ზოგადად ყველა 1911-ზე, თუმცა გარკვეულწილად ჩემთვის ხდებოდა გასაგები რა იყო ამ სისტემისთვის დამახასიათებელი სუსტი მხარეები. მაგრამ სუსტ მხარეებზე მოგვიანებით ვისაუბრებთ. ჯერ მხოლოდ კარგი მხარეები განვიხილოთ. არც ისე დიდიხნის წინ მე როგორც იქნა ჩამივარდა ხელში კლასიკური სქემის მქონე პისტოლეტი, ბრაზილიური „ტაურუსი პტ1911“, რომელიც პრაქტიკულად ბოლომდე იმეორებს კალსიკურ სამთავრობო მოდელს. აი ეს პისტოლეტი, მიუხედავად იმისა, რომ წარმოადგენს ბიუჯეტურ მოდელს, თუმცა ამავე დროს გაჯერებული ძვირიანი მოდელების ოფციებით, გახდა ერთ ერთი ყველაზე დიდი სიურპრიზი ჩემთვის. გავიმეორებ იმას რაც უკვე აქ ერთხელ ვთქვი, “პტ 1911″ არის ყველაზე ზუსტი და ერგონომიული იარაღის რომელიც მე ოდესმე მქონია. მას აქვს საუკეთესო სასხლეტი და სიზუსტით ის უკან იტოვებს ყველა იმ ათეული მოდელის პისტოლეტს რომელიც მე აქამდე მქონია. ჩემთვის ეგრევე გახდა გასაგები, რატომ ყავს ამ იარაღს ამდენი ფანატი.  აქ მინდა შევჩერდე და ორიოდე სიტყვა ვთქვა გამოყენების ფილოსოფიაზე. ანუ რაში იყენებთ იმ იარაღს რაც თქვენ გაქვთ, თუ თქვენი გამოყენების ფილოსოფია და იარაღის დანიშნულება ერთმანეთს არ ემთხვევა მაშინ ჩნდება პრობლემები.  შევეცდები ავხსნა რას ვგულისხმობ. ჩვენ ოპერებს დღემდე ძალიან მოწონთ „მაკაროვი“. ის მინიმალურ მოვლას ითხოვს, საიმედოა და უფრო კომფორტულია ყოველდღიური ტარებისთვის. ანუ ყოველდღე სათრევად ის ურჩევნიათ „იერიხოსაც“ და HS9-საც. მაგრამ, როდესაც საქმე მიდის შეიარაღებულ დაპირისპირებამდე მაკაროვი თავისი მიკროსკოპიულო სამიზნე მოწყობილობებით, მძიმე სასხლეტით და სუსტი, პრაქტიკულად მრგვალი, გარსით დაფარული ტყვიით არის საშინელი არჩევანი. თეორეტიკოს რემბოებს უყვართ „მაკაროვი“ იმიტომ რომ მათ უბრალო არავინ არ თხოვს სამიზნეს წინ დგომას და მაღალი შედეგის ჩვენებას. სიმბოლური როლის შესასრულებლად კი ის იდეალურია.  იგივენაირად, რომ გავაანალიზოთ 1911, ერთის მხრივ სამთავრობო მოდელი არის მძიმე და დიდი იარაღი, რომლის ყოველ დღე ტარება საკმაიოდ რთულია. ის იწონის 1100 გრამს ვაზნების გარეშე. მჭიდი ერთ რიგიანია და იტევს 8 ვაზნას. დღევანდელი სტანდარტებით ის მორალურად მოძველებულია და ეს არის ფაქტი. მაგრამ, ამავე დროს ყველა სხვა მაჩვენებლით ის ან ერთ რიგში დაგას ან ბერად ჯობნის სხვა პისტოლეტებს.  იარაღი გახარებთ თქვენ ქირურგიული სიზუსტით, ხოლო ერგონომიკა არის იდეალური. ჩემი აზრით 1911 არის ყველაზე ერგონომიული პისტოლეტი, რომელიც მე ოდესმე მჭერია ხელში. პრინციპში 1911-ის  ერგონომიკას არავინ არ აყენებს ეჭვქვეშ, მათ შორის 1911-ის აპოლოგეტები. ის არის ალბათ ერთადერთი პისტოლეტი, რომელზეც მე ვწვდები მჭიდის ღილაკს, საკეტის შემაკავებელს და მცველს ისე რომ ჭერას არ ვიცვლი. ლულის ღერძი როგორც ავღნიშნე არის დაბალი, რის გამოც ლულის ხტომა არის მინიმალური ხოლო დამატებით დიდი წონა ადვილად ახშობს უკუცემას. ტარის კუთხე არის იდეალური, და დახუჭული თვალებით რომ 1911 წარმოსახვით სამიზნეს დაუმიზნოთ და თვალი გაახილოთ დაინახავთ რომ სამიზნეს ზუსტად უმიზნებთ. მასად აიუბმა ერთხელ დაწერა რომ სანამ სიტყვა ერგონომიკა საერთოდ გაჩნდებოდა ჯონ ბრაუნინგმა უკვე იცოდა ეს რა იყო. არ შემიძლია არ დავეთანხმო მას, იმიტომ რომ 1911 ნამდვილად არის ერგონომიკის ეტალონი. 100 მეტრზე სროლა? არანაირი პრობლემა. ერთადერთი რაც გზღუდავთ ამ ნაძილზე სროლისას იქნება თქვენი თვალის შესაძლებლობები და თქვენი უნარი ზუსტი სროლის. იარაღი თავისმხრივ მოგყვებათ თავისუფლად, მთავარია თქვენ თქვენზე დაკისრებული ფუნქცია შეასრულოთ.  მე მივიღე ეს ოდენ სასიამოვნო შთაბეჭდილებები დამწყები დონის, ბიუჯეტური 1911-სგან.  შესაძლებელია წარმოიდგინოთ რა ზღაპრული იარაღები იქნება მაღალი კლასის 1911-ები, „Les Baer“ ,  „Ed Brown” ან „Nighthawk“. 1911 არის გამოცდილი მსროლელის პროფესიონალური ინსტრუმენტი. ის მოითხოვს ცოდნას და დისციპლინას. დარწმუნებული ვარ 99% ამ ტექსტის წამკითხავების სასტიკად არ დამეთანხმება, თუ მე ვიტყვი რომ 1911-ის ტარების პჩვეულებრივი პრაქტიკა გულისხმობს ვაზნას სავაზნეში, შეყენებულ ჩახმახს და ჩართულ მცველს. ზუსტად ასეთი ფორმატით ტარებისთვის შექმნა ბრაუნინგმა ეს იარაღი. ზოგადად შემდეგი „მზადყოფნის“ მდგომარეობია მირებული 1911-თან მიმართებაში: მდგომარეობა 0: ვაზნა სავაზნეშია, ჩახმახი შეყენებულია, მცველი გამორთულია; მდგომარეობა 1(cocked and locked): ვაზნა სავაზნეშია, ჩახმახი შეყენებულია, მცველი ჩართულია; მდგომარეობა 2: ვაზნა სავაზნეშია, ჩახმახი დაწეულია;მდგომარეობა 3: სავაზნე ცარიელია, ჩახმახი დაწეულია, სავსე მჭიდი იარაღშია;მდგომარეობა 4: სავაზნე ცარიელია, ჩახმახი დაწეულია, იარაღში მჭიდი არ დევს. ტექნიკურად მდგომარეობა 1 არის საუკეთესო ბალანსი სისწრაფესა და უსაფრთხოებას შორის მაგრამ ის სასტიკად აშინებს ხალხს, რომლებსაც არ ესმით როგორ არის 1911 მოწყობილი.

მე ვერ ვიტყვი, რომ დღეს სამართალდამცავებში და სამხედორებში 1911 სარგებლობს დიდი პოპულარობით.  და გარდა ამისა უნდა გავითვალისწინოთ რა ის ფაქტი, რომ 1911 აშშ-ს გარეთ ძალიან ზომიერი პოპულარობით სარგებლობდა. მიზეზი ამისა არის ვაზნა და იარაღის გაბარიტები. 1911 წელს საშუალო ადამიანი უფრო პატარა და სუსტი იყო ვიდრე დღეს. ყველას არ მოწონდა პისტოლეტის დიდი ზომა და ეკზოტიკური კალიბრი. ფეირბარნის და საიკსის წიგნში Shooting to Live ნახსენებია, რომ აზიელი პოლიციელები (წიგნში აღწერილია შანხაის პოლიციის გამოცდილება) რთულად ითვისებდნენ .45 კალიბრის 1911-ებს და ხშირად მათი შეიარაღება იყო უფრო მსუბუქი და კომპაქტური კოლტის 1903 წლის მოდელი, გათვლილი უფრო სუსტ ვაზნაზე (.380ACP ან .32ACP).   როდესაც მე ვკითხე ჩემ ებრაელ მეგობრებს რა პოზიციები უჭირავს 1911-ს ისრაელში, მივიღე ასეთი პასუხი: იარაღი ძვირია, ვაზნები ძვირია, ნაწილები ცოტაა, რამდენჯერაც დავაპირებთ 1911-ის ყიდვას, ვამთავრებთ მორიგი გლოკის შეძენით. 9მმ-ან 1911-ის ასლებს უშვებდნენ დიდი რაოდენობით ესპანეთში, მაგრამ სამწუხაროდ ეიბარის პროდუქცია იყო ძალიან დაბალი ხარისხის. გარდა ამისა 9მმ-ნი 1911-ს არ აქვს ისეთი რეპუტაცია იტყუარი იარაღის, როგორც .45 კალიბრის  1911-ს. ზოგადად პირველი ქვეყანა სადაც დაიწყო 1911-ის ლიცენზირებული წარმოება იყო ნორვეგია. 1919 წლიდან 30-ნი წლების დასაწყისამდე ნორვეგიაში დამზადდა დაახლოებით 20 000 პისტოლეტი. მოდამ ორმაგი მოქმედების დახურულ დამრტყმელოიან პისტოლეტებზე გამოდევნა 1911 პოლიციური სამსახურების შეიარაღებიდან. მე არ მეგულება აშშ-ში არც ერთი პოლიციური დეპარტამენტი, რომელიც შეიარაღებული იყოს 1911-ით. ამავე დროს მე ვერ ვიტყვი, რომ 1911-ის შესანიშნავი საბრძოლო თვისებები ოფიციალური სტრუქტურების მიერ არ არის  დაფასებული საერთოდ. მინიმუმ ორი ძლიერი სამხედრო სპეციალური დანიშნულების დანაყოფი კვლავ იყენებს 1911-ებს. ერთი არის აშშ-ის საზღვაო ფეხოსანთა კორპუსის სადაზვერვო  ნაწილები და ასევე არმიის სპეც რაზმი, რომელსაც უფრო იცნობენ “დელტას” სახელით. საზღვაო ფეხოსნები ოდიდგნავე იყენებდნენ 1911-ებს, ჯერ საკუთარი მეიარაღეების აწყობილ და მოდიფიცირებულ 1911A1-ებს და ეხლა უკვე „კიმბერის“ მიერ სპეციალურად მათთვის, მათი სპეციფიკაციებით დამზადებულ ახალ პისტოლეტებს.  აშშ-ში ასევე ორი ძლიერი სამართალდამცავი დანაყოფი იყენებს 1911-ებს. აშშ-ის გამოძიებათა ფედერალური ბიუროს მძევლების გათავისუფლების ჯგუფები და ლოს ანჯელესის პოლიციის დეპარტამენტის SWAT დანაყოფი. ორივე იყენებს 1911-ებს. პირველს აწვდის იარაღებს Springfield Armory, მეორეს “Kimber“-ი.  იქ სადაც გაბარიტებს და მასას არ აქცევენ ყუარადღებას მაგრამ ითხოვენ მაღალ სროლისუნარიანობას 1911 ჯერ კიდევ დომინირებს. ლაპარაკი მაქვს ცხადია დინამიური სროლის დისციპლინებზე და არა ამრტო. 1911, თავის თვისებების გამო სსპორტულს დისციპლინებში დიდი მოთხოვნილებით სარგებლობს და წარმოდგენილია როგორც ასე ვთქვათ აკადემიურ დისციპლინებში (ზუსტი სროლა სტატიკური პოზიციიდან, ხარის თვალში სროლა) ასევე დინამიური სროლის დისციპლინებში (IPSC, IDPA, Steel Shooting, Bianchi Cup  და ასე შემდეგ). სპორტსმენებს მოწონთ 1911 სროლისუნარიანობა და ასევე ის რომ ხელმისაწვდომია 1911-ის დიდი არჩევანი, უამრავი ნაწილი და აქსესუარი და რა თქმა უნდა ბევრი კარგი ოსტატი, რომელიც სპეციალიზირდება 1911-ების გაუმჯობესება/მოდიფიცირებაზე. ხანდახან გამარჯვებულების სიებში (დისციპლინები სადაც ასპარეზობენ მნიშვნელოვნად მოდიფიცირებული იარაღებით) გაიელვებს “გლოკი” ან „CZ” მაგრამ ლომის წილი გამარჯვებების მოდის სწორედაც, რომ 1911-ზე, რომელიც რჩება ნომერ პირველ პლატფორმად სპეციალიზირებული იარაღის შექმნისას. გარკვეული დასტური 1911-ის გამორჩეულობის ასევე არის შემდეგი ფაქტიც. ალბათ იცით, რომ ამერიკის შეერთებული შტატების შეიარაღებულ ძალებში ფართოდ არის გავრცელებული სხვა და სხვა სასროოლოსნო დისციპლინები, რომლებშიც გამოიყენება სტანდარტული ცეცხლსასროლი იარაღი, რომელიც არის ან იყო შეიარაღებაში.  წლების განმავლობაში გრძელი იარაღი ასეთ შეჯიბრებებში იცვლებოდ. ჯერ იყო სპირნგფილდის 1903 წლის მოდელის შაშხანა, შემდეგ გარანდის კონსტრუქციის შაშხანა, შემდეგ M14 შემდეგ კი M16, მხოლოდ 1911 კვლავ რჩება ძირითად პისტოლეტად, რომელიც გამოიყენება შეჯიბრებებში სადაც ასპარეზობენ პისტოლეტით. სამოქალაო სექტორს რაც შეეხება მანდ 1911 არის ცალკე კულტი. და ასეთი პისტოლეტის ფლობა ითვლება ვალდებულებად, ყველას აქვს 1911 ან ყველა ნატრულობს ასეთის ფლობას. გარდა შესანიშნავი საბრძოლო და სამომხმარებლო თვისებებისა ამ იარაღს აქვს უდიდესი ისტორია და რაც მთავარია განსხვავებით პარაბელუმებისგა, ვალტერებისგან, ტტ-ებისგან და ნაგანებისგან, 1911 ყოველთვის იყო ასე ვთქვათ კარგი ბიჭების ხელში. იმაზე არაფერს არ ვიტყვი, რომ 1911 ბევრად უკეთესი იარაღია ვიდრე უკანასკნელები. მე შემიძლია დაგარწმუნოთ თქვენ, რომ  აურა და ქარიზმა რომელიც 1911-სგან იგრძნობა არ დაგტოვებთ თქვენ გულგრილს, ისევე როგორც არ ტოვებს გულგრილს არც ერთ იარაღის მოყვარულს. მისი განსაკუთრებულობა, დამსახურება, ისტორია, მიღწევები იგრძნობა, საკმარისია ხელში აიღოთ ის ან თუნდაც უბრალოდ ზედ დახედოთ.

და სტატიის ბოლოს ყურადღება გავამახვილოთ 1911-ის ნაკლოვანებებზე. მასაზე და გაბარიტებზე უკვე ვთქვით, ისევე როგორც ერთმაგი მოქმედების დამრტყმელ სასხლეტ მექანიზმზე. მაგრამ გარდა ამისა სხვა ნიუანსებიც არსებობს. პისტოლეტის ავტომატიკის სქემა იყენებს გადაწყვეტილებას, რომელიც დიდიხანია აღარ გამოიყენება. კონკრეტულად ლულის მოძრაობის უზრუნვლეყოფა  აჭვის რგოლის მეშვეობით. ეს რგოლი საკმაოდ პატარა დეტალია და მაგრდება ლულაზე ასევე პატარა და წვრილი შტიფტით. ე.წ. მოდიფიცირებული ბრაუნინგის სქემა იყენებს დახრილი ფორმის კუთხეების, რომელბიც არ ცდება, უფრო გამძლეა და აუფრო ადვილად მზადდება.  უმეტესობა პისტოლეტების იყენებს ბჯენებს, რომლებიც შესრულეებულია სავაზნესთან ერთად და იკეტება საექსტრაქციო ფანჯრის ერთ მხარეზე, როგორც პირველად ეს განხორციელადა „ზიგ-ზაუერ“ 220-ში. ეს მეთოდი უფრო ტექნოლოგიურია, იაფია და გაცილებით უფრო საიმედოა ვიდრე პისტოლეტის (1911-ის) საკეტის შიგნით განლაგებული ბჯენები. გამომდინარე იქიდან, რომ ძალიან ბევრი კომპანია აწარმოებს პისტოლეტებს და დეტალებს, როგორც წესი არც ერთი დეტალი 1911-ის არ არის drop-in დეტალი. ანუ მას უბრალოდ ვერ დააყენებ იარაღზე და როგორც წესი საჭირო არის მისი მორგება. მორგების გარდა შეიძლება საჭირო გახდეს დეტალის თვისებების შეცვლა. ექსტრაქტორის ტუნინგი, რომელიც ასრულებს ორ ფუნქციას, ის უზრუნველყოფს მასრის ამოღებას სავაზნიდან და ამავე დროს თვითონ ასრულებს ზამბარის როლს. იგივე ეხება ეჟექტორს, რომელიც მოკლდება და ეცვლება ფორმა იმისთვის, რომ მიღწეული იყოს ოპტიმალური ექსტრაქცია.  საექსპლუატაციო თვისებებს რაც შეეხება, სასურველი იქნებოდა რომ ჩართულ მცველზე შესაძლებელი იყოს საკეტის მოძრაობა და იარაღის განმუხტვა ან ვაზნის მიწოდება სავაზნეში. პისტოლეტი შედარებით ძნელად იშლება. არაფერი განსაკუთრებული მის დაშლაში არ არის მაგრამ შეკუმშულ დამაბრუნებელ ზამბარაზე ბუშინგის  წამოცმამ შეიძლება ცოტათი გაგაწვალოთ. ცხადია უნდა არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ როგორც უკვე ავღნიშნე ეს პისტოლეტი იქმნებოდა მე-19 საუკუნის ტექნოლოგიებით. არ შეიძლება იყო ზედმეტად ხისტი მისი შეფასებისას და უნდა აღინიშნოს, რომ ის იყო საუკეთესო პისტოლეტი თავის დროზე და დღემდე რჩება ერთ ერთ საუკეთესოდ. დღემდე მას უშვებს რამდენიმე ათეული კომპანია აშშ-ში და დანარჩენ მსოფლიოში და დღეს ის რაოდენ პარადოქსალურიც ეს არ უნდა იყოს უფრო პოპულარულია ვიდრე ოდესმე.

ერთი თვალის გადაველბითაც ჩანს რამდენად უსწრებდა M1911 თავის დროს და თავის კონკურენტებს.

 

 

იარაღის წმენდის რამდენიმე პრაქტიკული ასპექტი

August 13th, 2013

მე პერიოდულად ვიღებ ხოლმე შეკითხვებს იარაღის წმენდასთან დაკავშირებით, რომელია ყველაზე საუკეთესო წმენდის მეთოდი, რომელისა საუკეთესო ხსნარი, რომელი ზეთი წმინდავს უკეთესად და ასე შემდეგ. ამ თემაზე, როორც წესი გაცხარებული დისკუსიები მიმდინრეობს ფორუმზე. მიზეზი დისკუსიების არის მარტივი, წმენდის ყველაზე იაფ, სწრაფ და ეფექტურ მეთოდს პირდაპირ უკავშირებენ საკუთარ გამოცდილებას იარაღთან და ბუნებრივია მათი წმენდის მეთოდის  ნებისმიერ კრიტიკას იღებენ საკუთარ თავზე და იწყება “ტიტანების” ვირტუალური შერკინება. ბუნებრივია, რომ სამოქალაქო იარაღის და მათი მოვლის საშუალებების ნაირსახეობებიდან გამომდინარე, იარსებებს უამრავი წმენდის მეთოდი, უამრავი.   ზოგი უკეთესი, ზოგი ნაკლებად უკეთესი, ზოგი უფრო სწრაფი ზოგი უფრო ნელი. პრობლემა არის ის რომ უმეტესობა იარაღის მფლობელს უბრალოდ შეიძლება არ ქონდეთ ტექნიკური საშუალებები რომ უბრალოდ დარწმუნდეს რომ მაგალითად მათი იარაღის ლულა არის ნამდვილად სუფთა ან თუნდაც უფრო სუფთა (ნაკლებად ბინძური) ვიდრე წმენდამდე. სხვადასხვა იარაღი სხვადასხვა ხარისხით ბინძურდება, მოითხოვს წმენდის განსხვავებულ რეგლამენტს და საწმენდ საშუალებებს. ამიტომაც (ეხლა რასაც წაიკითხავთ არის ამ სტატიის დედააზრი) საკუთარი იარაღის წმენდის რეგლამენტის შექმნა არის მთლიანად დამოკიდებული ამ იარაღის მომხმარებელზე/მფლობელზე და უნდა ითვალისწინებდეს იარაღის  კონსტრუქციის თავისებურებებს, კალიბრს, გამოყენების სიხშირეს, პირობებს რა პირობებშიც ხდება იარაღის ექსპლუატაცია.

აღნიშნული სტატია ეხება რამდენიმე პრაქტიკულ ასპექტს და წარმოადგენს ჩემ ხედვას და დაფუძნებულია ჩემ ცოდნაზე და გამოცდილებაზე ანუ რაც მუშაობს ჩემთვის შეიძლება არ მუშაობდეს სხვისთვის. ეს სტატია უბრალოდ მოგცემთ მეტ ინფორმაციას და საფიქრალს და ის ნამდვილად არ წარმოადგენს იარაღის წმენდის სახელმძღვანელოს.

პირველი და ჩემი აზრით უმთავრესი/უნივერსალური წესი იარაღის წმენდის არის შემდეგი: ფანატიზმის გარეშე. საქმე იმაშია, რომ გაცილებით მეტი იარაღი ფუჭდება არასწორი წმენდით ვიდრე ექსპლუატაციის შედეგად. ტოქსიკური სპეციალიზირებული ქიმიის ხშირი გამოყენება, ლულების გაუთავებელი ხეხვა (ეს განსაკუთრებულად ეხება ზუსტი შაშხანების პატრონებს), სხვადასხვა არა სპეციალიზირებული ქიმიის და (რკინის) საწმენდი ჯაგრისების გამოყენება, ყველაფერი ეს დიდი საფრთხეს ატარებს იარაღისთვის. იარაღი უნდა იწმინდებოდეს მინიმალური საჭირო რაოდენობით, რაც უზრუნველყოფს მის საიმედო მუშაობას. უბრალოდ დაიმახსოვრეთ ზედმეტი  წმენდა არის ცუდი.

წმენდის ციკლებს რაც შეეხება, აქაც მოქმედებს გარკვეული პრინციპი. რაც უფრო დიდიხანია იარაღი გაუწმენდავი, როგორც წესი მით უფრო ძნელია მისი გაწმენდა. ამიტომ იარაღი უნდა იწმნინდებოდეს სროლის შემდეგ. ასევე არ არის აუცილებელი ყოველთვის გამოიყენოთ ერთი და იგივე წმენდის მეთოდი. საუკეთესოდ მუშაობს მსუბუქი წმენდა, ინტერვალებში სროლის დროს და გარკვეული ვაზნების დაწვის შემდეგ უფრო საფუძვლიანი წმენდა. მე ვიცნობდი ადამიანს, რომელიც თავის თოფს წმენდდა მხოლოდ ერთხელ  სანადირო სეზონის დასრულების შემდეგ. დღეს ეს შესაძლებელია, იმიტომ რომ თანამედროვე ვაზნები ძალიან სუფთაა და მათი შემადგენლობა ისეთია, რომ მინიმალური საფრთხე შეუქმნას იარაღს. კოროზიული ვაზნების გამოყენებისას ასეთ მიდგომას მოყვებაოდა გარანტირებული იარაღაის გაფუჭება.

ქრომმა შეინახა სკს-ის დგუშის ნაწილი, მაგრამ ოქსიდირებამ ვერ დაიცვა მეტალი კოროზიისგან, რომელიც გამოწვეულია კოროზიული ვაზნების გამოყენებით. მე არ მინახია თანამედროვე იარაღი დაზიანებული კოროზიით თანამედროვე არაკოროზიული ვაზნების გამოყენების შედეგად, მაგრამ მინახია უამრავავი მათ შორის ახალი იარაღი, რომელიც შეჭმული იყო იმის გამო, რომ პატრონმა დროზე არ გაწმინდა ის კოროზიული ვაზნების სროლის შემდეგ.

წესი მეორე: ერიდეთ არასპეციალიზირებულ ქიმიას. მიზეზი ამისა არის მარტივი. ქიმია რომელიც გამოიყენება საწმენდად არის ტოქსიკური. ის უნდა შლიდეს რბილ ლითონებს, რომელიც რჩება ლულაში, ასევე დენთის და ამაალებლის წვის პროდუქტებს. სხვა და სხვა მწარმოებლები სხვადასხვა ფორმულებს იყენებენ მაგრამ პრობლემა იმაშია, რომ ნაწილი ამ ნივთირებების ასევე აგრესიულია იმ რკინის მიმართ რომლისგანაც იარაღი არის დამზადებული. მაგალიტად ლულის საწმენდი სითხე “7.62″ იმდენად ტოქსიკურია, რომ მისი გამოყენებისას ის ლულაში არ უნდა დარჩეს 15-25 წუთზე მეტი. სულ 15 წუთითაც რომ გააჩეროთ, წლების განმავლობაში ამ აგრესიული ხსნარის გამოყენება მაინც დაეტყობა ლულას. პრობლემა უარესდება იმით, რომ ასეთი ხსნარები ზემოქმედებაში შედიან დაფარვებთან, რომლითაც რკინის დეტალები იფარება. მაგალითად პოპულარული ლულაში ნადების მოსაცილებელი სითხე “რობლა” ცუდათ ზემოქმედბს ოქსიდირებასთან. ამგვარი პრობლემებისგან თავი რომ დაიცვათ უნდა წაიკითხოთ ეტიკეტი. ასე თქვენ მიიღებთ ინფორმაციას თუ როგორ მოიხმაროთ ეს სითხე და რა შემეთხვევებში ის არ უნდა გამოყენოთ (შეუთავსებელი მეტალები, ქრომი, ნიკელი და ასე შემდეგ). არასპეციალიზირებული ქიმია, რომლის მწრმოებლები არ გულისხმობდნენ მის გამოყენმებას იარაღის წმენდისთვს ასეთ გამაფრთხილებელ ინფორმაციას არ იძლევიან. ამიტომაც საყრდენი დისკების საწმენდი აეროზოლების, ე.წ. “კარბ კლინერების” და სხვა “გამხსნებელბის” გამოყენებისას დიდი, ვომეორებ დიდი სიფრთხილეა საჭირო. შორს რომ არ წავიდეთ ორ შემთხვევას დაგისახელებთ, რომელიც მე მომივიდა და იმედია ჩემი მაგალითიდან რამეს ისწავლით.

შემთხვევა პირველი: მცირეკალიბრიანი შაშხანის დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი გაიწმინდა ე.წ. “კარბ კლინერით”, აეროზოლით რომლითაც იწმინდება ავტომანქანის საწვავის მიწოდების სისტემა. მე უბრალოდ დამეზარა მისი დაშლა და ვიფიქრე რომ აეროზოლი ადვილად გამორეცხავდა ჭუჭყს. შედეგად საღებავი, რომლითაც იყო შეღებილი იარაღის დეტალები დაზიანდა და მექანიზმი ისეთი ხრაშუნით მუშაობდა, რომ საჭირო გახდა სრული მისი დაშლა და დეტალების წმენდა/გაპრიალება.

შემთხვევა მეორე, როდესაც ტაფების/გაზქურების სახეხი ფხვნილით გაიწმინდა რევოლვერი, რომლის დოლურა იყო დენთის ნამწვავის სქელი ფენით დაფარული. დოლურა გაიწმინდა ძალიან ადვილად მაგრამ ფხვნილი მოხვდა დოლურას ღერძზე და რევოლვერის მექანიზმში. ეფექტი იყო იგივე რაც რომ შიგნით ქვიშა ჩაგეყარათ. საჭირო გახდა რევოლვერის ბოლომდე დაშლა და გამორეცხვა.

აბრაზივების გამოყენებას რაც შეეხება, ყველაზე ადვილად ხელმისაწვდომებია მაგალითად უკვე ნახსენები ქვაბების სახეხები. ეს ფხვნილები შეიცავენ აბრაზივებს და კარგად ხეხავენ ქვაბებს და ტაფებს. მე წარმატებით ვიყენებდი ასეთ სახეხებს საიგების, ვეპრების და ტიგრების დგუშების გასაწმენდად. ნამწვავს აცილებს ძალიან კარგად მაგრამ მათი მოხვედრა იარაღის მექანიზმის შიგნით ნიშნავს, რომ მექანიზმი ბოლომდე უნდა დაიშალოს და გამოირეცხოს. წინააღმდეგ შემთხვევაში იარაღი ისეთი ხრაშუნით იმუშავებს თითქოს შიგნით ერთი მუჭა ქვიშა იყოს ჩაყრილი. საერთოდ აბრაზივების გამოყენებისგან უნდა ეცადოთ რომ თავი შეიკავოთ. ძალიან ადრე ლულების საწმენდად გამოიყენებოდა დაფშვნილი აგური. ყირიმის ომის დროს, ერთ ერთი რუსი ისტორიკოსი წერდა, რომ რუსული ჯარის თიოფების ლულეები ისე იყო გაცვეთილი ასეთი წმენდისგან, რომ ტყვია თავისუფლად ვარდებოდა ლულის არხში. ეს გაფრთხილება, რომელიც ჩვენამდე მოაღწია, გვასწავლის,რომ აბრაზივების გამოყენებისგან თავი უნდა შევიკავოთ. ზე ზუსტი მსროლელები იყენებენ სპეციალიზირებულ აბრაზიულ პასტებს ლულის არხებისთვის, ნამდვილი ჯიგიტები ყიდულობენ ანალოგიურ პროდუქტებს ავტომობილებისთვის განკუთვნილს. მე არ ვარ მომხმრე მათი გამოყენების მაგრამ ზე ზუსტი სროლის სამყაროში ამ პასტების გარდა ბევრი სხვა რამე ხდება რისი ლოგიკურად ახსნა ძნელია.

მიუხედავად იმისა, რომ დღეს სპეციალიზირბული ქიმიის შეძენა არ წარმოადგენ დიდ პრობლემას, იარაღის მომხმარებლებში მაინც არსებობს კატეგორია, რომელიც იგნორირებას უკეთებს ამ მრავალფეროვნებას. თუმცა ობიექტური რომ ვიყო ისიც უნდა ავღნიშო, რომ ჩვენი მაღაზიებიც პრაქტიკულად იგნორირებას უკეთებენ ლულის საწმენდ სითხეებს. ზეთები იყიდება ათასნაირი მაგრამ ლულის საწმენდი სითხეები პრაქტიკულად არ იშოვება. კიდე უფრო ობიექტურები, რომ ვიყოთ ზოგ ადამიანს უბრალოდ უჭირს გაერკვიოს პროდუქციის მრავალფეროვნებაში და შესაბამისად უჭირს არჩევანის გაკეთება, ამიტომაც მიმართავს ნაცად ხერხებს. არა და ლულის საწმენდი სპეციალიზირებული სითხე არის ისეთივე საჭირო რამე ნებისმიერი იარაღის მფლობელისთვის, როგორიც იარაღის იარაღის ზეთი.  მოგეხსენებათ ყველაზე აგრესიული პროცესები  ვითარდება სწორედ ლულაში, გასროლის დროს. საშუალო კალიბრის შაშხანაში დენთის წვის ტემპერატურა 3000 გრადუსზე მეტია. ყოველი გასროლის შემდეგ ლულაში რჩება დენთის და ამაალებლის წვის პროდუქტები. თუ ამაალებელი კოროზიულია, ამას ემატება კოროზიის გამომწვევი მარილები. ტყვიის გარსი, ისევე როგორც პლასტმასის კონტეინერი ან სუფთა ტყვია ასევე ტოვებს ლულაში ძნელად მოსაშორებელ ნადებს. ასეთი ნივთიერებების ლულიდან მოსაშორებლად საჭიროა სპეციალური ხსნარები (bore cleaners, bore solvents), რომლებიც შლიან დენთის წვის პროდუქტებს, გამოაქვთ კოროზიული მარილები და რეაქციაში შედიან რბილ მეტალებთან, რომლებიც რჩება ლულაში.   წლების განმავლობაში მე ვხმარობ Hoppes #9, რომლის “არომატი” ჩემთვის ისეთივე ძვირია და ნაცნობი, როგორც ალბათ ქალებისთვის Channel #5. ეს კარგი უნივერსალური საწმენდი ხსნარია. ის არ არის ძალიან ტოქსიკური და ამავე დროს არ ყარს, ისე რომ სახლიდან ყველა გარბის, როდესაც მე იარაღებს ვწმინდავ. არსებობენ სპეციალიზირებული ხსნარები, რომლებიც კონკრეტული ტიპის “ჭუჭყის” მოსაშორებლად არის განკუთვნილი და შესაბამისად უფრო ეფექტურია. გაითვალისწინეთ, რომ უმეტესობა ხსნარების, რომლებიც აცილებენ რბილი ლითონების ნადებს მზადდება წყალზე. წყალი იწვევს კოროზიას ამიტომაც აქ მუშაობს პირველი წესი: ფანატიზმის გარეშე.

ძალიან მნიშვნელოვანია ასეთი ქიმიის შეძენისას ყურადღებით წაიკითხოთ ინსტრუქცია/ეტიკეტი. როგორც უკვე ავღნიშნე ზოგი საწმენდი სითხე იოლად აცილებს ოქსიდირებას ანუ იარაღის დაფარვას, ზოგის გამოყენება არ შეიძლება ქრომირებულ ლულაში, ზოგის გაჩერება შესაძლებელია მაქსიმუმ 10-15 წუთი ლულაში. ასე რომ კიდევ ერთხელ ვიმეორებ ყოველთვის ყურადღებით გაეცანით ეტიკეტზე დაწერილ ინფორმაციას.

WD40-ს ბევრი მსროლელი ხმარობს. ის შეიქმნა 1953 წელს იმისთვის რომ შეემცირებინა კოროზია ბირთვული ქობინით აღჭურვილ ბალისტიკურ რაკეტებში. ის იცავდა რკინის დეტალებს ნესტისგან და გამოდევნიდა წყალს, რომელიც პატარა ღარებში გროვდებოდა. 1958 წლიდან ის ხელმისაწვდომია ყველასთვის და მას მათ შორის იარაღის მოვლისთვის, წმენდისთვის იყენებენ. 15%-ით ის ზეთისგანაც შედგება ანუ ზეთის თვისებებიც გააჩნია. საწმენდად მე მას არც ისე ხშირად ვიყენებ სწორედ ამ ზეთის გამო, რომელიც რჩება ზედაპირზე და წმენდის შემდეგ ამ ფენის მოცილებაც ხდება საჭირო.

მანამ სანამ ასეთი ქიმია გამოჩნდებოდა, მონადირეები (სხვებს არ ქონდათ იარაღის ფლობის უფლება) ხმარობდნენ სხვა და სხვა ხერხს. მაგალითად ცხელი წყლით რეცხვა.  ცხელი წყალი და საპონი ასრულებს პრაქტიკულად იგივე როლს რაც ნამწვავის მოსაშორებელი სითხე დღეს. ცხელი წყლით ლულის წმენდა ადვილია, ამავე დროს სწრაფია და ალბათ იაფიც არის. მაგრამ მე ვერ მივცემ რეკომენდაციას ამ მეთოდის ხშირ გამოყენებას რიგი მიზეზების გამო. პირველ რიგში დიდი სიფრთხილე და ყურადღება არის საჭირო. სიფრთხილე საჭიროა იმისთვის, რომ წყალი არ დაგროვდეს ძნელად მისაღწევ ადგილებში (რკინა ხურდება ცხელი წყლისგან და იწვევს წყლის აორთქლებას ზედაპირიდან მაგრამ გარკვეულ შემთხვევებში და ადგილებში ეს ასე არ ხდება). ყოველი ასეთი წმენდის მერე პატრონი ვალდებულია შეამოწმოს რამდენიმე დღის განმავლობაში ლულის და სხვა რკინის დეტალების ზედაპირი, იმისთვის, რომ კოროზიის შემთხვევაში დროულად მიიღოს ზომები. ასევე მაგალითად სანადირო თოფის ლულების წმენდისას შესაძლებელია წყალი დაგროვდეს “პაიკის” ქვეშ ან სამიზნე პლანკის შიგნით და გამოიწვიოს კოროზია, რომელიც არ გამოჩნდება მანამ სანამ უკვე გვიანი არ იქნება. მე ვიყენებ რეცხვის მეთოდს, როდესაც ხელში ჩამივარდება ხოლმე ძალიან ჭუჭყიანი დიდი ხნის გაუწმენდავი იარაღი. მაშინ ცხელი წყალი და სხვადასხვა საყოფაცხოვრებო ქიმია არის აუცილებელი და საუკეთესო გზა იარაღი სწრაფად და ხარისხიანად გაიწმინდოს ნადებისგან, ჭუჭყისგან, სხვადასხვა ზეთებისგან, მაგრამ მე ამას ვაკეთებ ძალიან იშვიათად თუ სხვა გამოსავალი არ არის. კოროზიის ალბათობა ძალიან დიდია, როგორი ცხელიც არ უნდა იყოს წყალი, ის მაგალითად  პისტოლეტის ჩარჩოს შიგნით მაინც რჩება ხოლმე. დღეს ეს პრობლემები, რომლებიც იდგა ადრე  აღარ არსებობენ (ისევე როგორც შავი ვოლგა ფარდებით უკანა საქარე მინაზე დიდიხანია არ ითვლება მაგარ მანქანად) ამიტომაც ყველა სხვა დანარჩენ შემთხვევაში/იარაღში მე ვიყენებ (და თქვენც იგივეს გირჩევთ) მხოლოდ სპეციალიზირებულ ქიმიას.

ეს არის გლოკ 19, რომელიც აი ასეთ მდგომარეობაში გადმომეცა. ყველაზე უცნაური იყო მწვანე სუბსტანცია დამრტყმელზე, მაშინ როდესაც არსებობს წესი, რომელიც კრძალავს ზეთის წასმას დამრტყმელზე და დამრტყმელის არხში. იარაღი გაირეცხა და რამდენიმე წუთში იყო აბსოლუტურად სუფთა. თანამედროვე იარაღი უკეთესად იტანს წყლის ზემოქმედებას და კოროზიის რისკი მინიმალურია. ძველ იარაღში ეს პროცესი ჩემი აზრით არ არის რეკომენდირებული.

არასპეციალიზირებული ქიმიის თემა რომ გავაგრძელოთ საბჭოთა კავშირში პოპულარობით სარგებლობდა ე.წ. ტრანსფორმატორული ზეთი. მას, როგორც საფოხს ისე იყენებდნენ და ასევე იყენებდენ ირაღის საწმენდად. ზოგ გონია, რომ რახან ძველი მონადირეები იყენებდნენ მას ესეიგი ეს მართლა რაღაც ჯადოსნური სითხეა. სინამდვილეში საქმე ცოტა სხვა გვარად არის. პირველ რიგში არავინ საბჭოტა კავშირში ამ ზეთს არ ყიდულობდა. მას უბრალოდ იპარავდნენ ტრანსფორმატორებიდან. მუქთა კიდე როგორც ცნობილია ძმარიც ტკბილია. მიყრუებულ ადგილებში ეს ხშირად იყო ერთადერთი წყარო ზეთის მიღების. ეს ზეთი ასრულებს სითბური და ელექტრო იზოლატორის როლს. ის არ არის განკუთვნილი არც საფოხად გამოყენებისათვის და მითუმეტეს არც რამის საწმენდად. ითვლება, რომ ეს ზეთი იწოვს ნესტს ჰაერიდან, რაც ასევე არ არის კარგი. ეს არის მთელი საიდუმლოება ამ ზეთის, უფრო სწორედ არანაირი საიდუმლოება არც არის. გასაგებია, რომ თოფი ალბათ არ გაფუჭდება მისი გამოყენებით, მაგრამ დღეს ამ ზეთის გამოყენების არანაირი საჭიროება არ არსებობს. უკეთესი პროდუქტებია ხელმისაწვდომი და რომლებიც მუქთა არ არის მაგრამ  არც ღირს ძვირი. მეც მიდევ ლიტრიანი კასტროლის სინთეტიკური მანქანის ზეთი. ის მიდევს მე იმიტომ, რომ პირველ რიგში მენანება მისი გადაგდება და თუ მოხდა აპოკალიფსისი და კაცობრიობის დასასრული, ის მე დიდიხანი მეყოფა იარაღების დასაზეთად. ზოგი ასეც შვება, მაგრამ ხარჯი იარაღის ზეთზე არის ზღვა წვეთში, სხვა ხარჯებთან შედარებით. ეკონომიას ამ შემთხვევაში აზრი არ აქვს.

სანამ ნავთობპროდუქტებისგან შექმნილი საფოხები შეიქმნებოდა, ადამიანები ხმარობდნენ ცხოველის ცხიმებს. მაგალითად ვეშაპის ტვინთან განლაგებული ჯიკვლებიდან (Physeter macrocephalus იგივე კაშალოტი) ამოღებულ ზეთს, რომელიც საუკეთესო საშუალებად ითვლებოდა იარაღის დასაზეთად. ცხადია ეს არ ნიშნავს, რომ დღეს აუცილებელია ტრანსფორმატორის ზეთით ლულის წმენდა და ნიკორას ბეკონით მექანიზმების დაზეთვა.  გაცილებით უკეთესი პროდუქტებია ხელმისაწვდომი.

 

იმპროვიზაცია ხანდახან მუშაობს კარგად, მაგრამ აქაც სიფრთხილეა საჭირო. გრილის/მაყალის საწმენდი სპლილენძის ჯაგრისი ძალიან კარგად წმინდავს მაგალითად უჟანგავი რკინისგან დამზადებულ დეტალებს, მე მას ვიყენებდი ჩემი .22 კალიბრის რევოლვერის საწმენდად, რომელიც მთლიანად უჟანგავი რკინისგან იყო დამზადებული ….

…ეს კიდე იმპროვიზაციის ცუდი შედეგი, მფლობელმა ცადა გაეშრო იარაღი  ელექტრო ღუმელში. წარსულ ცხოვრებაში ეს იყო 9მმ-ნი Sig Pro.

წესი მესამე: წმენდის მეთოდი უნდა შეესაბამებოდეს იარაღის დანიშნულებას და მის ექსპლუატაციის პირობებს. მაგალითად შორს მსროლელი ზე ზუსტი შაშხანის ლულა და პისტოლეტის ლულა იწმინდება სხვადასხვანაირად. ასევე ექსპლუატაციიდან გამომდინარე უნდა მოხდეს ქიმიური საშუალებების გამოყენება. პისტოლეტიდან 20-30 გასროლის შემდეგ ძლიერი საწმენდი ხსნარების გამოყენება აუცილებელი არ არის. სწრაფი მაღალწნევიანი კალიბრების შაშხანის ტყვიები მეტ ნადებს ტოვებენ ლულაში და პირიქით. პისტოლეტის ლულა ისე ვერასდროს ვერ დაბინძურდება ნადებით (გარსით დაფარული ტყვიებით გამოყენებისას), რომ  მოხდეს სიზუსტის კლება ამიტომაც განსაკუთრებულად აგრესიული ქიმიის გამოყენებას აზრი არ აქვს. ზე ზუსტი მსროლელებისთვის სუფთა ლულას აქვს დიდი მნიშვნელობა და ამიტომაც წმენდა მათთვის არის მთელი ფილოსოფია და ისინი როგორც წესი ძალიან ბევრ სხვა და სხვა ტიპის სითხეს იყენებენ.

ლითონის ჯაგრისების გამოყენება. რბილი ლითონისგან დამზადებული ჯაგრისები კარგი და ეეფქტური ინსტრუმენტებია ლულის (და არა მხოლოდ ლულის) საწმენდად. მაგრამ მათი გამოყენება სიფრთხილეს საჭიროებს. ლულის წმენდის თემა არსად არ დგას ისე აქტუალურად, როგორც ზე ზუსტ მსროლელებში. აქ კიდე ორი ბანაკი არსებობს. ერთი, რომელიც იყენებს ასეთ ჯაგრისებს და მეორე რომელიც არ იყენებს. თქვენი გადასაწყვეტია გჭირდებათ თუ არა მათი გამოყენება, უბრალდო დაიმხასოვრეთ ორი რამე, ლითონის ჯაგრისები არ გამოიყენება ლულის საწმენდ ქიმიასთან, იმიტომ რომ ქიმია შედის რეაქციაში ჯაგრისთან და არბილებს აფუჭებს მას, და ასეთი ჯაგრისის ლულაში გატარებისას ის უნდა გაატაროთ ბოლომდე და არ შეუცვალოთ მას მოძრაობის მიმართულება როდესაც ის ლულის შიგით არის, რომ არ მოხდეს ჯაგრისის დაზიანება. ზოგი მსროლელი ატარებს მას მხოლოდ ერთი მიმართულებით, სავაზნიდან ლულის ბოლოსკენ, ხსნის მას და იმეორებს ციკლს.

ერთადერთი ხერხი შეამოწმოთ ლულის წმენდის ხარისხის და ზოგადად ლულის არხის მდგომარეობა არის ბოროსკოპი. ვიზუალური ლულის დათვალიერებას რაც შეეხება, ეს არ არის საიმედო მეთოდი. წინააღმდეგ შემთხვევაში შეიძლება წლები ხეხოთ ლულა და გეგონოთ, რომ ყველაფერი კარგად არის და სინამდვილეში ლულა ისევ ბინძური რჩება. მაგალითად ძველი სამხედრო ლულა შეიძლება იყოს ისეთ მდგომარეობაში, რომ ის უბრალოდ “შეჭამს” ლითონის ჯაგრისებს და ქიმიის გამოყენმებისას ის შევა რეაქციაში ჯაგრისის ნარჩენებთან და თქვენ შეცდომით ჩათვლით რომ ლულა იწმინდება ნადებისგან  მაშინ როდესაც ეს ასე არ არის. ჩემი გამოცდილებით ძველი სამხედრო იარაღის წმენდა კოროზიული ვაზნების გამოყენების შემდეგა რის ყველაზე რთული წმენდა, რომელიც შეიძლება წარმოიდგინო. ბოროსკოპს რაც შეეხებ მე ის არ მაქვს, იმიტომ რომ არ მჭირდება. იარაღი, რომელსაც მე ვიყენებ ისვრის ერთნაირად, ბინძური და სუფთა ლულით ხოლო ქიმია რომელიც მე მაქვს და წმენდის ციკლი უზრუნველყოფს ლულის და სხვა დეტალების ადეკვატურ დაცვას. გარდა ამისა უნდა ავღნიიშნო, რომ თანამედროვე ამუნიცია იყენებს იმდენად სუფთა დენთებს და ამაალებლებს და ლულები დამზადებულია ისეთი ხარისხის ფოლადისგან, რომ მათი დაზიანება იმის გამო რომ დროულად არ გაწმინდეთ ძალიან ძნელია.

ბოროსკოპი აუცილებელია ზე ზუსტი მსროლელებისთვის, რომლებიც გარდა იმისა რომ გააკონტროლებენ ლულის არხის მდგომარეობას ასევე გააკონტროლებენ წმენდის ეფექტურობას და თავს დაიზღვევენ ზედმეტი ლულის ხეხვისგან.

ლულის წმენდის თემა, რომ გავაგრძელოთ პირველ რიგში უნდა გვესმოდეს რას ვებრძვით ლულის შიგნით.  ეს არის ზეთის/საფოხების ნარჩენები, ნამწვავი, როგორც ზედაპირული ასევე ის რომელიც ლულის რკინის შიგნით ზის, სპილენძი, რომელიც რჩება ლულაში ტყვიის გავლის შემდეგ, ტყვია, რომელიც რჩება ტყვიის ჭურვების გამოყენებისას, ძირითადად მცირეკალიბრიან იარაღში (.22lr) და თოფებში. ყველა ამ ნადების მოსაშორებლად არსებობს სპეციალიზირებული ქიმია. რა ღირს კარგი სპეციალიზირებული ქიმია? პასუხი არის მარტივი: კაპიკები. მაგალითად იარაღის ზეთის ფასი იწყება ხუთი დოლარიდან. Hoppes #9 450მლ ღირს 11 დოლარი. ნადების მოსაცილებელი ხსნარი Robla მე მაქვს უკანასკნელი 3 წელი და ის მხოლოდ  200 მილი ლიტრია.  ერთ ერთი საუკეთესო ხსნარი ნამწვავის მოსაშორებლად არის M Pro7. 236 მილილიტრიანი სპრეი ჯდება 12 დოლარი. რაიმე ეკონომია აქ ყოველგვარ აზრს მოკლებულია. გასგებია, რომ არის ხალხი, რომელიც დაღმართში მოძრაობისას ძრავს თიშავს საწვავის ეკონომიის მიზნით, მაგრამ მგონი თქვენც დარწმუნდით, რომ ხარისხიანი ქიმია არ ღირს ძვირი.

და ბოლოს წესი მეოთხე: გაუფრთხილდით იარაღს და საკუთარ ჯანმრთელობას. თვალების და სასუნთქის დაცვა აუცილებელია. ქიმია არის ტოქსიკური და ამიტომაც გარკვეულ საფრთხეს ატარებს ადამიანისთვის. სასურველია რეზინის ხელთათმანების გამოყენება. თუ ხელზე ღია ჭრილობები გაქვთ რეზინის ხელთათმანების გამოყენება აუცილებელია. ასევე უნდა გაუფრთხილდეთ თვალებს და დაიცვათ ის საწმენდი საშუალებების მოხვედრისგან. იარაღი უნდა იწმინდებოდეს კარგად განიავებულ ოთახში, რომ არ მოხდეს მავნე აირების ჩასუნთქვა და მოწამლვა.

პს

ძალიან დიდი ხნის წინ მე წავიკითხე ერთი წიგნი, რომელიც აღწერდა რამდენიმე მეგობარ საზღვაო ფეხოსნის ცხოვრებას, რომლებიც იბრძოდნენ მეორე მსოფლიო ომის წყნარი ოკეანის კამპანიაში. იქ აღწერილია ერთი სცენა, როდესაც ახალგაზრდა და ამბიციური ლეიტენანტი ხელში ატრიალებს M1911-ს და “აწვალებს” კითხვებით იარაღის მოვლის საუკეთესი მეთოდზე ბებერ და გამოცდილ სერჟანტს. ბოლოს სერჟანტი მოუტრიალდება და ეტყვის ასეთ სიტყვებს: საუკეთესო ხეხრი მოუარო იარაღს არის ნაკლებად მოკიდო მას შენი ბინძური ხელები.

Taurus PT-92 – “ბესტსელერი” ბრაზილიიდან

August 4th, 2013

მინდა გამოგიტყდეთ, რომ  მე განსაკუთრებულად თბილი გრძნობები მაქვს ბერეტა 92-ის მიმართ. ჩემ ასეთ განწყობას პრინციპში იზიარებს ძალიან ბევრი სხვა მსროლელიც, რომლებიც თვლიან, რომ ბერეტა 92-ს უკავია განსაკუთრებული ადგილი სხვა ურიცხვ 9მმ-ან პისტოლეტს შორის. ამიტომაც როდესაც გამიჩნდა საშუალება ახლოს გამეცნო იტალიური პისტოლეტის ბრაზილიური კლონი მე ერთის მხრივ ვიყავი სკეპტიკურად განწყობილი და ამავე დროს მინდოდა რომ ტაურუსი PT-92 გამომდგარიყო კარგი იარაღი. სკეპტიკურად განწყობილი ვიყავი იმიტომ, რომ ბერეტა 92 ცნობილია დამზადების უმაღლესი ხარისხით, რომლის გამეორებას ბრაზილიელები ჩემი მოლოდონების მიხედვით ვერ შეძლებდნენ და შესაბამისად ტაურუსი იქნებოდა უარესი ვიდრე ბერეტა, მაგრამ რამდენად?  მეორეს მხრივ მე ძალიან მიყვარს ბრაზილია, პორტუგალიური ენა და ყველაფერი რაც ამ ლამაზ ქვეყანასთან ასოცირდება და გარდა ამისა პისტოლეტი რომელიც ორჯერ ნაკლები ღირს საქართველოში ვიდრე ორიგინალური 92, იქნებოდა ჩემთვის კარგი შენაძენი.

ჩვენი ტესტირების ობიექტი არის Taurus PT-92, 9მმ-ნი, შავი ფერის დაფარვით, შავი პლასტამსის ტარის პანელებით და ადრინდელი 15 ვაზნიანი მჭიდებით. მოდელი 99 არის იგივე რაც 92, მაგრამ რეგულირებადი სამიზნე მოწყობილობებით. მოდელი 100 არის იგივე 92, გათვლილი .40S&W-ზე.

PT-92 მაინც ალბათ არ არის ბერეტას კლონი/კოპია კლასიკური გაგებით.  საქმე იმაშია, რომ ქარხანა სადაც ეს პისტოლეტი იწყობა აშენებულია ბერეტას მიერ და დაკომპლექტებულია ამავე კომპანიის მომზადებული ტექნიკური პერსონალით. 1980 წელს, როდესაც ბერეტამ შეასრულა ყველა ვალდებულება გათვალისიწნებული კონტრაქტით ბრაზილიის სახელმწიფოსთან მას წესით და რიგით უნდა დაეშალა ქარხანა და გადაეტანა დაზგა-დანადგარები იტალიაში, რაც არ იყო მიზანშეწონილი და გარდა ამისა ჯდებოდა ძალიან ძვირი. ასე, რომ 1980 წელს, ბრაზილიურმა კომპანიამ Forjas Taurus-მა უბრალოდ შეიძინა ეს ქარხანა ბერეტასგან და როგორც ღია წყაროები იუწყება ასევე დატოვა სამსახურში ყველა ის ადამიანი ვინც მანამდე იქ მუშაობდა. წარმოებამ გადაინაცვლა სან პაოლოდან, პორტო ალეგროში სადაც ტაურუსის სხვა საწარმოები იყო განლაგებული. გადმობარგებიდან  უკვე ორ კვირაში ქარხანამ გამოუშვა პირველი PT-92.

წლების განმავლობაში PT-92 განიცდიდა გარკვეულ ცვლილებებს. 91 წელს, მცველს დაემატა დეკოკერის ფუნქცია და შეიცვალა სამიზნე მოწყობილობების ფორმა.  90-ების ბოლოს შეიცვალა ტარის და საკეტის დიზაინი. 2005 წლიდან ყველა PT-92 გამოდის უნივერსალური პიკატინის ტიპის სამაგრით ჩარჩოზე.

ამჟამინდელი სტანდარტული PT-92. PT გაიშიფრება, როგორც Pistola Taurus (ტაურუსის პისტოლეტი). ახალი პისტოლეტი იყიდება მუყაოს საფირმო ყუთში და მას მოყვება ორი მჭიდი, ლულის საწმენდი ჯაგრისი, ინსტრუქცია და ინტეგრირებული უსაფრთხოების საკეტის გასაღები).

ბუნებრივია მას მერე რაც მე პირველად ავიღე ტაურუსი ხელში, მე დავიწყე მისი შედარება იტალიურ ორიგინალთან. აქვე უნდა ავღნიშნო, რომ PT-92 გამოირჩევა ბერეტასგან გარკვეულ დეტალებში. მთავარი განსხვავება არის მცველის განლაგება.  უმეტესობა ბერეტა92-ის მოდიფიკაციაზე ის განლაეგბულია საკეტზე, რაც ბევრი გამოცდილი მსროლელის ნეგატიური გამოხმაურებების მიზეზი იყო. მცველის თითით გათიშვა ისევე ადვილია, როგორც ძალაუნებირად საკეტის გადატენვისას მისი ჩართვა. გარდა ამისა ჩემი მოკრძალებული აზრით ბერეტა 92-ის საკეტი იყო ზედმეტად რთული  და ძნელად იშლებოდა წმენდისთვის. სიმართლე გითხრათ მე არც გამიბედავს მისი დაშლა, უბარლოდ მეშინოდა დამეზიანებინა, რომელიმე ნაწილი ამ ძვირადღირებულ იარაღზე. PT-92-ის საკეტი ამ მხრივ არის უმარტივესი კონსტრუქციის. გარდა ამისა მცველი, რომელიც ჩარჩოზეა განლაგებული ასევე ასრულბს დეკოკერის როლს.  დეკოკერი კიდე არის ყვეელაზე იოლი, სწრაფი და უსაფრთხო საშუალება დაუშვათ სასხლეტი. მისი არ არსებობა კატასტროფა და ნაკლი არ არის, მაგრამ მისი არსებობა ძალიან აადვილებს ცხოვრებას მსროლელისთვის და უნებლიე  გასროლის საშიშროებას მნიშვნელოვნად ამცირებს. უმნიშვნელოდ განსხვავებულია ასევე საკეტის დიზაინი. დამატებით უნდა ავღნიშნო, რომ მცველის ჩართვა შესაძლებელია ჩახმახის ნებისმიერ მდგომარეობაში ყოფნისას (შეყენებული, ნახევრად შეყენებული, დაშვებული). მე მიმაჩნია, რომ ორმაგი მოქმედების პისტოლეტში მცველი საერთოდ ზედმეტია, მაგრამ თუ ის არსებობს მაშინ ის უნდა ირთვებოდეს მხოლოდ შეყენებულ ჩახმახზე (როგორც მაგალითად ჩზ75-ის შემთხვევაში). მცველი PT-92-ზე ორმხრივია. დამატებით პისტოლეტი აღჭურვილია დამრტყმელის ავტომატური მცველით (ქვედა სურათი, დეტალი 1.7)

ამ სურათიდან ჩანს რამდენად მარტივი კონსტრუქცია აქვს PT-92-ის საკეტს ბერეტას იგივე დეტალთან შედარებით.

რა გასაკვირია არის განსხვავება შესრულებაშიც. PT-92-ს არ აქვს ტოვებს იმ მექანიკური სრულყოფილების შთაბეჭდილებას, რომელსაც ტოვებს ბერეტა 92.  მე არ ვიძახი რომ PT-92 არის ცუდი, პირიქით, უბრალოდ ის არ არის ბერეტა. მეორეს მხრივ PT92-ს პრაქტიკულად არ გააჩნია ჩარხების დატოვებული კვალები, ის კარგად აწყობილია, საკეტის და ლულის მუქი ოდნავ ნაცრისფერი დაფარვა მას სერიოზულ იერსახეს აძლევს. მთლიანობაში PT-92 ტოვებს ძალიან კარგ შთაბეჭდილებას. დაშლისას შთაბეჭდილებები არ ფუჭდება. განსხვავებით ბერეტასგან, დამაბრუნებელი ღერძის აქ არის ფოლადის. ეს პატარა მაგრამ სასიამოვნო წვრილმანია. მართალია 80-ნი წლების მერე ბერეტა და ტაურუსი სხვა და სხვა გზებით წავიდნენ, რაც გამოიხატა იმაში, რომ ტექნიკურად პისტოლეტები მეტ ნაკლებად განსხვავდებიან, მაგრამ მათი ოპერატორის თვალსაზრისით, ორივე იარაღი პრაქტიკულად იდენტურია. დამრტყმელ სასხლეტი მექანიზმი არის ორმაგი მოქმედების, ხოლო ავტომატიკის სქემა არის იგივე რაც ბერეტა 92-ში, რომელსაც თავის მხრივ საფუძვლად უდევს ვალტერ პ38-ის სქემა.

მჭიდები კარგი ხარისხის ჩანს. ხუფები პლასტმასისგან არის დამზადებული.  ამ კონკრეტულ იარაღს მოყვა 15 ვაზნიანები, თუმცა ახალი მჭიდები არის 17 ვაზნიანი. გარდა ამისა იტალიური კომპანია MecGar უშვებს 18 ვაზნიან მჭიდებს, რომლებიც სტანდარტული სიგრძის არის. შესაძლებელია ასევე ბერეტა 92-ის მჭიდების მოდიფიცირება, რომ შესაძლებელი გახდეს მისი გამოყენება ბრაზილიურ პისტოლეტში.

სროლისას პისტოლეტი ავლენს ყველა იმ თვისებას რის გამოც მე ასე მიყვარს ბერეტა 92. მოკლე “სწრაფი” სასხლეტი, მოკლე “რესეტი”, უკუცემის არ არსებობა, პისტოლეტი არ დახტის ხელში, სამიზნე მოწყობილობები რჩება სამიზნეზე, რის გამოც სწრაფი და ზუსტი სროლა ძალიან ადვილია. პისტოლეტი იწონის 920 გრამს ვაზნების გარეშე და ასეთი მასა ადვილად ახშობს უკუცემას.

ცალკე აღნიშვნას იმსახურებს PT-92-ის სასხლეტი. პისტოლეტი არის ორმაგი მოქმედების. ორმაგი მოქმედების რეჟიმში სასხლეტის სხვლა შეადგენს  1.8 სმ-ს. წონა არის დაახლოებით 4 კგ. ერთმაგი მოქმედების რეჟიმში წონა შეადგენს 2.3 კგ-ს. სასხლეტი არის რბილი და ერთგვაროვანი ორივე რეჟიმში. რამდენიმე კვირის წინ მე მომიწია სხვა ტაურუსიდან სროლა. ეს იყო .45 კალიბრის PT-845, რომელსაც ასევე ქონდა ძალიან სასიამოვნო სასხლეტი. შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ კარგი სასხლეტი უნდა იყოს დამახასიათებელი ყველა ტაურუსის პისტოლეტისთვის. ხოლო ბიუჯეტურ პისტოლეტზე ასეთი სასხლეტის “აღმოჩენა” ყოველთვის არის ორმაგად სასიამოვნო და კარგი სიზუსტის საწინდარი.

ახალი ტაურუსები აღჭურვილია უსაფრთხოების საკეტით. პისტოლეტი იკეტება გასაღებზე, რაც მნიშვნელოვნად ამცირებს მის უნებართვო გამოყენებას. სურათის წყარო www.shootingillustrated.com

ხელიდან სროლისას, 15 მეტრის მანძილზე ჯგუფების სიგანე იშვიათად ცილდებოდა 6 სმ-ს. ეს არ არის ყველაზე კარგი შედეგი, რომელიც მე მინახავს, მაგრამ არც ყველაზე ცუდი არის. მე მეტს მოველოდი მაგრამ ჩემი აზრით პისტოლეტი საჭიროებს მიჩვევას. უფრო სწორედ მიჩვევას საჭიროებს მისი სამიზნე მოწყობილობები. უკანა სამიზნე მოწყობილობის ღარი ჩემი აზრით არის ზედმეტად განიერი ხოლო სამიზნე მოწყობილობები უნდა იყოს უფრო დიდი და ადვილად ხილვადი. სამწუხაროდ ტაურუსს გადმოყვა ბერეტა92-ის წინა სამიზნის კონსტრუქცია, რომელიც წარმოადგენს საკეტის განუყოფელ ნაწილს. შესაბამისად რომ დააყენოთ ახალი “მუშკა” საჭირო გახდება ხელოსნის ჩარევა. უკანა სამიზნე მოწყობილობის რეგულირება შესაძლებელია მხოლოდ ჰორიზონტალურ სიბრტყეში (მოდელ 99-ს აქვს რეგულირებადი უკანა სამიზნე მოწყობილობა). სროლის დროს არანაირ დაბრკოლებას ადგილი არ ქონდა. გაითვალისწინეთ, რომ მჭიდის გარეშე სროლა (სავაზნეში ცალი ვაზნა) პრაქტიკულად ავტომატურად ნიშნავს დაბრკოლებას. მასრის ექსტრაქცია არ მოხდება. აღნიშნული ახასიათებს მის წინადმორბედ ვალტერ პ38-ს და ასევე რამდენიმე სხვა პისტოლეტს, მაგალითად Steyr M9-ს. ეს ნაკლი არ არის მაგრამ ვალდებული ვარ ამის შესახებ გაცნობოთ.  პისტოლეტის გრძელი, 5 ინჩიანი ლულა (6 ხრახნი, ბიჯი 1:9.75) უზრუნველყოფს 9მმ-ნი ვაზნის სრული პოტენციალის გამოყენებას.

პისტოლეტი არ იყო ბოლომდე სწორედ მისროლილი და ისროდა დაახლოებით 3 სმ-ით მარჯვნივ. ეს არ არის ბევრი მაგრამ მაინც ცდომილებას ადგილი აქვს და საჭიროა ამის აღნიშვნა. გამომდინარე იქიდან, რომ უკანა სამიზნე მოწყობილობა მოძრავია, შესწორების შეტანა არ წარმოადგენს პრობლემას თუ არ იჩქარებთ და ყველაფერს ფრთხილად და დაკვირვებით გააკეთებთ.

შეიძლება PT92-ს არ აქვს ისეთი მაღალი თანდაყოლილი სიზუსტე, როგორიც აქვს მაგალითად ჩზ75-ს და მის კლონებს, მაგრამ სამაგიეროდ გამოყენებული ჩაკეტვის სქემა უზრუნველყოფს უნაკლო მუშაობას დაყენებული მაყუჩით. ამ მხრივ ბერეტა 92 და PT92-იც ერთ ერთი ყველაზე საუკეთესო პლატფორმებია (გარდა იარაღებისა თავისუფალი საკეტით).

ზოგადად PT-92 არის ტაურუსის ალბათ ყველაზე გაყიდვადი და პოპულარული პისტოლეტი. ბუნებრივია მის პოპულარობას უზრუნველყოფს გარკვეულწილად ბერეტა 92-ის შესანიშნავი რეპუტაცია მაგრამ ეს ასევე იმის ბრალია, რომ PT-92 ნამდვილად არის ვირივით მუშა პისტოლეტი. გარდა ამისა რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია ეს პისტოლეტი არის ერთადერთი ტაურუსის პისტოლეტი, რომელიც მიღებულია შეიარაღებაში ბრაზილიის გარეთ. კონკრეტულად კი პარაგვაიში, დომინიკანას რესპუბლიკაში, ინდონეზიაში, ლიბიაში და არგენტინაში. დიახ ხანდახან მე წავაწყდები ხოლმე ინტერნეტში საჩივრებს ამ პისტოლეტზე, რაც უკავშირდება უფრო ხარისხის კონტროლს ვიდრე იარაღის მექანიკურ ან საექსპლუატაციო თვისებებს. ტაურუსი არ არის ბერეტა და ბიუჯეტური იარაღის შემთხვევაში ხარისხის კონტროლის საკითხი ყოველთვის მწვავედ იდგება. ამიტომაც PT-92-ის შეძენისას სასურველია ირაღის დეტალური დათვალიერება და შემოწმება სროლით, იმისთვის, რომ თავი დაიზღვიოთ არასასიამოვნო სიურპრიზებისგან.

ავტორის აზრით PT-92-ის მოდიფიკაცია დამზადებული უჟანგავი ფოლადისგან არ გამოირჩევა ესთეტიურიბით და მას ზედმეტად “მყვირალა” იერსახე აქვს.

რამის დამატებით თქმა PT-92-ის ექსპლუატაციაზე ძნელია, გამომდინარე იქიდან, რომ ბერეტა 92-ზე რამდენიმე სტატია დევს ბლოგზე. PT-92 იშლება და იწმინდება ისევე ადვილად, როგორც ბერეტა 92 ხოლო საკეტის მომსახურება კიდე უფრო ადვილია. უმეტესობა ბუდეების, რომელიც მიდის ბერეტაზე წავა ტაურუსზეც.

როგორც ბერეტა 92, PT-92 არის დიდი და მძიმე პისტოლეტი. ის ნაკლებად გამოდგება ფარული ტარებისთვის, გაგიჭირდებათ ამხელა პისტოლეტის დამალვა ტანზე, მაგრამ, როგორც სამსახურეობრივი იარაღი ის დღესაც გამოდგება. როგორც სახლის დაცვის იარაღი ის ასევე წარმოადგენს კარგ ალტერნატივას. მისი ფასი თბილისში შეადგენს 1600 ლარს (აშშ-ში 450 დოლარს), ხოლო მეორადის შეძენა შესაძლებელია 1200-1300 ლარად. მას აქვს ყველაფერი, რაც უნდა ქონდეს თანამედროვე პისტოლეტს. 17 ვაზნა მჭიდში + 1 სავაზნეში, აღჭურვილი კარგი ტაქტიკური ფარნით, PT-92 წარმოადგენს სერიოზულ ინსტრუმენტს.  ფასიდან გამომდინარე PT-92 ჯდება ბიუჯეტური იარაღის კატეგორიაში და ჩემი აზრით კარგ ალტერნატივას წარმოადგენს ამ კლასში სხვა “მოთამაშეებთან” შედარებით (Stoeger P8000, Steyr M, Jericho 941).

 

14.5 ინჩიანი AR-15(M4)-ის „განულება“

July 14th, 2013

რა არის საერთოდ „განულება“? გასწორება? მისროლა? ყველაფერი ეს ნიშნავს ერთი და იგივეს, პროცედურების ერთობლიობას, რომლებიც მიზნად ისახავენ, რომ კონკრეტული იარაღიდან ნასროლი ტყვია სასურველ დისტანციაზე მოხვდეს  ხვდებოდეს  იმ ადგილს რომელსაც უმიზნებთ. ანუ კონკრეტულ დისტანციაზე მოხვედრის საშუალო წერტილი დაემთხვევა დამიზნების წერტილს. რომელ დისტანციაზე და რატომ? რა განაპირობებს განულების დისტანციის არჩევას და საერთოდ რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი? დისტანცია როდესაც დამიზნების ხაზი გადაკვეთს ტყვიის ტრაექტორიას აირჩევა მსროლელის მიერ, მაგრამ  ეს არჩევანი ყოველთვის უნდა იყოს განპირობებული კონკრეტული მოთხოვნებით. ამ სტატიაში მე შევეცდები გავცე პასუხები ამ კითხვებზე. სტატია არ ისახავს მიზნად აღწეროს განულების პროცედურა დეტალებში (სად რა და რამდენით დაატრიალოთ) არამედ მიზნად ისახავს ახსნას განულების მანძილის სწორი არჩევანის მნიშვნელობა კონკრეტული იარაის მაგალითზე – 14.5 ინჩინია ლულით აღჭურვილი AR-15 ტიპის კარაბინი, გათვლილი  5.56X46 კალიბრზე. იგივე კონფიგურაციის იარაღი (Bushmaster XM15) არის საქართველოს შეიარაღებული ძალების და პოლიციის შეიარაღებაშიც.

ამჟამად ამერიკულ არმიაში მიღებულია იარაღის განულება 300 მეტრზე (M16A1 ნულდებოდა 250 მეტრზე). პრაქტიკული მიზნებიდან გამომდინარე ჯარში გამოიყენება სატნდარტული სამიზნე რომლითაც იარაღის გასწორება ხდება 25 მეტრზე სროლისას. რატომ 25 მეტრი? ეს არჩევანი განპირობებულია რიგი პრაქტიკული მიზეზებით.  ყოველთვის არ არის ხელმისაწვდომი 300 მეტრიანი სასროლეთი, ხოლო 25 მეტრიანი სასროლეთის მოწყობა საველე პირობებშიც არ არის პრობლემა. გარდა ამისა 300 მეტრზე განულებისას 25 მეტრზე არის ახლო ნული ანუ წერტილი სადაც დამიზნების ხაზი და ტყვიის ტრაექტორია იკვეთება პირველად. შემდეგ ტყვია აგრძელებს აწევას ჰაერში, აღწევს მაქსიმალურ სიმაღლეს და იწყებს დაშვებას, რა დროსაც დაახლოებით 300 მეტრზე ის ხელმეორედ კვეთს დამიზნების ხაზს. ხელმისაწვდომია, როგორც სტანდარტული 25 მეტრიანი სამიზნეები ზედ დატანილი მისროლის ინსტრუქციებით ასევე შესაბამისი საველე ინსტრუქცია FM 3-22.9. დავამატებ მხოლოდ რომ რეკომენდირებულია ასევე მიღებული შედეგების გადამოწმება 300 მეტრზეც მაგრამ ჩავთვალოთ, რომ სტანდარტული განულების პროცედურა 25 მეტრზე არის მინიმუმი რაც უნდა გაკეთდეს.

პატარა შენიშვნა. ტყვია როდესაც ტოვებს ლულას არ იწევა მაღლა ეს შეუძლებელია. საქმე იმაშია რომ იარაღი მზადდება ისე, რომ როდესაც სამიზნე მოწყობილობების ერთმანეთის მიმართ გასწორებულია ლულა იყურება ოდნავ ზევით.


სტანდარტული 25 მეტრიანი სამიზნე (ორი ტიპის, M4-ის და M16-ის განულებისთვის)  არის მარტივი გამოყენებაში, (როგორც წესი მისროლის პროცესი სამიზნეზე არის აღწერილი). თითო ოთხკუთხედი უდრის ერთ კლიკს მექანიკურ სამიზნეში. თუ მოხვედრის წერტილი არის ხუთი ოთხკუთხედით ზევით და სამი ოთხკუთხედი მარცხნივ ზუსტად ამდენი კლიკით უნდა დაატრიალოთ ჯერ წინა სამიზნე მოწყობილობა, რომ დაწიოთ მოხვედრის წერტილი დაბლა და შემდეგ უკანა სამიზნე მოწყობილობა რომ გადაიტანოთ მოხვედრის წერტილი მარჯვნივ.

შენიშვნა: სანამ გასწორებას დაიწყებთ, იარაღი უნდა განულდეს მექანიკურად. ამისთვის აყენებთ უკანა სამიზნე მოწყობილობას შუაში ხოლო წინა სამიზნე მოწყობილობას ისე რომ „მუშკის“ ფუძე გაუტოლდეს სამიზნის ბაზას. ამის მერე ხორციელდება გასროლა სამიზნეში და აუცილებელი შესწორებების შეტანა. თუ უკანა სამიზნე მოწყობილობას არ აქვს სკალა მაშინ გადაწევთ მას ბოლომდე ერთ მხარეს, შემდეგ გადაწევთ საპირისპირო მხარეს ასევე ბოლომდე და დაითვლით კლიკებს. რაოდენობას გაყოფთ ორზე და ამ რაოდენობით დააბრუნებთ სამიზნეს, რომელიც ზუსტად ცენტრში გაჩერდება. მისროლისას გამოიყენება ყველაზე ვიწრო აპერტურიანი სამიზნე მოწყობილობა, მაქსიმალური სიზუსტის მიღწევის მიზნით.

როდესაც განულება დასრულებულია და ტყვიები ხვდება სამიზნეს ზუსტად იქ სადაც უმიზნებთ თქვენ რეალურად დაასრულეთ მხოლოდ პირველი ნაწილი იარაღის გასწორების, იმიტომ, რომ მნიშვნელოვანია, არა მარტო მოარტყათ სამიზნეს ვთქვათ 300 მეტრზე არამედ ზუსტად იცოდეთ რა გზას გადის ტყვია სანამ ის ამ მანძილს მიაღწევს. თუ ისვრით 150 მეტრზე, სად მოხვდება ტყვია? სილუეტს მოხვდება ყველა შემთხვევაში მაგრამ ეს არ არის საკმარისი. უნდა ქონდეთ უნარი მოარტყათ უფრო პატარა სამიზნეებს და ეს ისე, რომ ხელი არ ახლოთ სამიზნე მოწყობილობებს. ბრძოლაში ამის დრო დიდი ალბათობით არ იქნება.ეხლა კიდე უკვე მივედით დეტალამდე, რომელიც ზოგადად წარმოადგენს მთავარ ნაწილს ამ სტატიის? რა მნიშვნელობა აქვს განულების დისტანციას? ამისთვის ნახეთ ცხრილი დაბლა.

ცხრილიდან ჩანს, რომ ე.წ.“200 მეტრიანი ნული“ უფრო მიესადაგება .223 კალიბრის ტყვიის (M855) ტრაექტორიას და 200 მეტრამდე უზურუნველყოფს მინიმალურ გადაცდომებს დამიზნების ხაზიდან. სამიზნეების სმაღლე ლულასთან მიმართებაში არის 2.5 ინჩი, (M4/AR15-ის სტანდარტული რკინის სამიზნეებს სიმაღლე). ვაზნა არის სტანდარტული ამჯერად შეიარაღებაში მყოფი M855, თუმცა თუ თქვენ სხვა ვაზნას იყენებთ მოგიწევთ აღნიშნული ცხრილის თავად შედგენა და გაანალიზება რა მანძილზე მისროლა გაძლევთ ოპტიმალურ შედეგეს. რკინის სამიზნე მოწყობილობების შემთხვევაში მოქმედებს ერთი პრინციპი, რაც უფრო ნაკლებია გადახრები დამიზნების ხაზიდან მით უკეთესი.

თავისთავად ცხადია „განულების“ ეს მეთოდი ჩემი მოგონილი არ არის. 200 მეტრიანი ნულის შესახებ კარგად ცნობილია „ტაქტიკურ“ საზოგადოებაში და ეს მეთოდი ხშირად გამოიყენება პრაქტიკაში. ხოლო პირველად 200 მეტრიანი ნულის უპირატესობაზე და განულების მეთოდზე დაწერა ამერიკელმა ვიცე-პოლკოვნიკმა ჩარლზ სანტუზიმ. მან დაარქვა თავის მეთოდს Improved Battlesight Zero, ანუ გაუმჯობესებული საბრძოლო ნული. უნდა აღინიშნოს, რომ  შეიარაღებული ძალები ძალიან კონსერვატიული ორგანიზაციიაა (მათ შორის აშშ-იც) და რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია აშშ-ს და საქართველოს ჯარშიც ჯერ ჯერობით გამოიყენება 300 მეტრზე განულების მეთოდი. გარკვეული შესწორებები და განმარტებები წარმოდგენილია აშშ-ის შეიარაღებული ძალების საველე ინსტრუქციაში FM 3-22.9 (პარაგრაფი 5-49, 5-50), რომელიც გამოიცა 2011  წელს. ასევე „ასიმეტრიული საბრძოლო მოქმედებების ჯგუფმა“ შეიუმაშავა სასწვალო პროგრამა, სადაც ის იყენებს 200 მეტრზე განულების მეთოდს და ამ მეთოდს იყენებს რამდენიმე ცალკეული სბრძოლო შენაერთი, როგორც განულების სტანდარტულ მეთოდს.

2011 წელს, აშშ-ის  შეიარაღებული ძალების კვლევითმა ინსტიტუტმა გამოაქვეყნა კვლევის შედეგები (Research Report 1947. Training Aids for Basic Combat Skills: Obtaining a200 M Zero with M16 Rifle and M4 Carbine), რომელიც მიზნად ისახავდა შეესწავლა განულების ახალი მეთოდიკა სამხედრო მოსამსახურეების წინასწარი მომზადების პროგრამის ეფექტურობის გაზრდის მიზნით. დოკუმენტი 33 გვერდისგან შედგებოდა და მათ შორის იყო აღწერილი ახალი ტიპის სამიზნეები, რომლებსაც უნდა შეეცვალა აქამდე არსებული. განულების მანძილი აქაც აღებულ იქნა 200 მეტრი. კვლევამ, რომელიც ითვალისწინებდა ასევე რეალურ სროლებს აჩვენა ახალი მეთოდების უპირატესობა, ისევე როგორც ხაზი გაუსვა 200 მეტრიანი ნულის უპირატესობებს აქამდე არსებულ მეთოდთან შედარებით.

აღნიშნული სამიზნეები (დააჭირეთ სურათს უკეთესი გამოსახულებისათვის) გამოიყენებოდა 200 მეტრიანი ნულის მისაღწევად. კვლევის პროცესი ითვალისწინებდა მეთოდს, რომელიც იყენებდა სამი ტიპის სამიზნეს. სროლა ხორციელდბა  25 მეტრზე თუმცა სამიზნეზე არის „გამოტანილი“ ზონა სადაც უნდა მოხდეს ტყვიები. შედეგების გადამოწმება ხდება 100 და 200 მეტრზე. ასევე გათვალისწინებულია კოლიმატორის გამოყენება Aimpoint CompM2 (CCO).

ყველაფერი ზემოაღნიშნული, გვაძლევს ჩვენ უფლებას დარწმუნებით გამოვაცხადოთ, რომ 200 მეტრი არის საუკეთესო განულების მანძილი. განვმარტავ ლაპარაკია საბრძოლო/თავდაცვით იარაღზე, რომლის გამოყენება ხდება საბრძოლო პირობებში. აქ არ არის ლაპარაკი ზუსტ სროლაზე მაქსიმალური ქულების რაოდენობის დასაგრივებლად.

დამატებით უნდა ავღნიშნო, რომ გარდა 200 და 300 მეტრიანი ნულებისა ასევე გამოიყენება ორი სხვა განულების მეთოდიც. პირველი არის განულება 100 მეტრზე. ამ მეთოდისას ტყვია არასდროს არ ადის დამიზნების ხაზის ზევით და კვეთს მას 100 მეტრზე რის შემდეგაც ბუნებრივია ტყვია სულ ვარდება. რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია ეს მეთოდი გარკვეული პოპულარობთ სარგებლობს აშშ-ს სპეციალური დანისნულების ძალების ოპერატორებში. მკვეთრი ვარდნა 100 მეტრის შემდეგ პრობლეემას არ წარმოადგენს თუ გამოიყენება დახვეწილი სამიზნე მოწყობილობა ტყვიის ვარდნის კომპენსირების საშუალებით მაგრამ სტანდარტულ ა2 ტიპის სამიზნისთვის ეს მეთოდი ნაკლებად გამოსადეგარია. მეორე მეთოდს  უწოდებენ Maximum Point Blank Zero. პრინციპი არის მარტივი. ტყვია ტოვებს ლულას და ადის დაახლოებით 6 სმ-ის სიმაღლეზე (ჩვენი ეტალონური იარაღის მაგალითში) რა დროსაც ის პირველად კვეთს დამიზნების ხაზს, ის აღწევს ტრაექტორიის უმაღლეს წერტილს რომელიც ასევე უდრის 6 სმ-ს და შემდგომ იწყებს დაშვებას რა დროსაც კვეთს დამიზნების ხაზს მეორედ და ჩამოდის დაბლა ისევ 6 სმ–ით. ანუ ტრაექტორია არ ცილდება დამზინების ხაზს არც ზევით და არც ქვევით წინასწარ განსაზღვრული სიდიდით.  გარვეული რკინის სამიზნეებიანი M4-ის შემთხვევაში პირველი (ახლო) ნული იქნება 39 მეტრზე და მეორე ნული დაახლოებით 220 მეტრზე.  ბუნებრივია წარმოიშვება  პრობლემა რეზულტატის გადამოწმებისას თუ სასროლეთი არ ითვალისწინებს ასეთ მანძილებს.

მაქსიმალური მიბჯენითი სროლის მანძილის Maximum Point Blank Range-ის ილუსტრაცია. ამ მაჩვენებლის დაანაგრიშების ფუნქცია რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია გააჩნია პრაქტიკულად ყველა ბალისტიკურ კალკულატორს.

სტატია არ ისახავს მიზნად განიხილოს ეფეტური სროლის მაქსიმალური მანძილები. ანუ რა ხდება ვთქვათ 200 მეტრის ზევით.  ჩემი აზრით ამ ტიპის იარაღის გამოყენების პრაქტიკული დისტანციები არის სწრორედაც, რომ 200 მეტრამდე. რა თქმა უნდა მე არ ვიძახი, რომ მხოლოდ და სულ ყოველთვის ეს დისტანცია არის საკმარისი. ყველა თავისთვის განსაზღვრავს თავისთვის ოპტიმალური განულების დისტანციას გამომდინაარე იქიდან რა აღჭურვილობა და იარაღი აქვს და რა პირობებში უხდება იარაღის გამოყენება. იგივე 200 მეტრიანი ნული არ გამოდგება თუ მსროლელი იყენებს “საბსონიკებს” ანუ ტყვიას რომლის საწყისი სიჩქარე ბგერის სიჩქარეზე ნაკლებია. საქართველოს პირობებში ჩემი აზრით 200 მეტრიანი ნული არის ადეკვატური ჯარისთვისაც და პოლიციისთვისაც და სწორედ ეს მეთოდი უნდა გამოიყენებოდეს. ასევე 200 მეტრიანი ნული არის სასურველი ნებისმიერი ადამიანისთვის ვისაც აქვს სამოქალაქო ვერსია აღნიშნული იარაღის. ახლო მანძილებზე სროლისას, მსროლელმა ზუსტად უნდა იცოდეს რა მანძილზე სად მოხვდება მის მიერ ნასროლი ტყვია. ასეთ მანძილებზე შეცდომას შეიძლება მოყვეს საპასუხო, უფრო ეფექტური ცეცხლი ან დაშავდეს უდანაშაულო ადამიანი, უფრო შორი მანძილები გაძლევენ გადარჩენის უფრო მეტ შანს (მანძილი თქვენი საუკეთესო მცველია), შეცდომის დაშვების შემთხვევაში. დიახ AR15, 14.5 ინჩიანი ლულით არის უფრო ზუსტი პლატფორმა არის ვიდრე თქვენ ეს შეიძლება წარმოიდგინოთ. კონკრეტულად ავტორს არ ქონდა პრობლემა დაწოლილზე ყოვლეგვარი სადგარის გარეშე რეგულარულად გაერტყა რკინის სილუეტისთვის 450 მეტრის მანძილზე სტანდარტული სამიზნე მოწყობილობების გამოყენებით და დამიზნებაში შესაბამისი შესწორების შეტანით. ბუნებრივია საბრძოლო პირობებში კარგი განათება, სიწყნარე ირგვლივ და სტაციონარული სამიზნეები ალბათ არ იქნება, ამიტომაც საჭიროა უფრო რეალისტურად შევაფასოთ ჩვენი საკუთარი, იარაღის და ტყვიის შესაძლებლობები.

თუ თქვენ იცით თვქენი ვაზნის მონაცემები, წონა, სიჩქარე, ბალისტიკური კოეფიციენტი, ეს გაძლევთ საშუალებას შეადგინოთ საკუთარი სროლის ცხრილები და ისროლოთ სხვა და სხვა მანძილებზე ერთი და იგივე “ნულით”. უმეტესობა ქარხნული ვაზნის/ტყვიის მონაცემები ხელმისაწვფომია ინტერნეტით, ასევე პოპულარული ვაზნა/იარაღის ცხრილების მოპოვებაც არ არის პრობლემა.