ოპტიკა მოკლელულიან იარაღზე

August 14th, 2014

DesperadoWildeyMagnum-2

პირველად პისტოლეტი აღჭურვილი ოპტიკური სამიზნით მე ვნახე ფილმში Desperado, როდესაც „ელ მარიაჩე“ სახლის სახურავიდან დაუმიზნებს ოპტიკით აღჭურვილ Wildey Magnum-ს ადგილობრივ კრიმინალურ ავტორიტეტ ბუჩოს. მე მაშინ 16 წლის ვიყავი და მეგონა რომ “ბინოკლი” პისტოლტზე იყო აი ძალიან მაგარი რამე. წლების განმავლობაში მე არ მტოვებდა იდეა ასეთი პისტოლეტის აწყობის  და როგორც იქნა თითქმის 18 წლის შემდეგ მე გავხდი მცირეკალიბრიანი პისტოლეტის პატრონი რომელზეც მე თვითონ დავაყენე ოპტიკური სამიზნე. ბუნებრივია მალევე გამიჩნდა სურვილი ორი სიტყვა დამეწერა ამ თემაზე.

გამადიდებელი ოპტიკური სამიზნე იარაღში გამოიყენება შორ მანძილებზე ზუსტი სროლისთვის, სადაც ყურადღება მახვილდება ერთ და ზუსტ გასროლაზე,  ხოლო მეორეს მხრივ პისტოლეტი/რევოლვერი გამოიყენება ახლო მანძილებზე სროლისთვის და როგორც წესი ამ იარაღებს არ მოეთხოვებათ ქირურგიული სიზუსტე მაგრამ მოეთხოვებათ ვაზნების დიდი მარაგი და შესაბამისად დიდი საცეცხლე ძალა. მიუხედავად ამისა სასროლოსნო სამყაროში არსებობს ჯგუფი, რომელიც ამ ორ თითქოს შეუთავსებელ რამეს წარმატებით უთავსებს ერთმანეთს და როგორც ჩანს ძალიან კმაყოფილებიც არიან მიღებული შედეგებით. ეს სტატია არის მოკლე ექსკურსი ამ საკითხში რომელიც ეხება ოპტიკის გამოყენებას მოკლელულიან იარაღში, პისტოლეტებში და რევოლვერებში (კოლიმატორების გამოკლებით იმიტომ რომ ეს ცალკე თემაა). მე შევეცდები პასუხი გავცე ყველაზე ტიპიურ შეკითხვებს, რომელიც შეიძლება საშუალო სტატისტიკურ იარაღის მოყვარულს გაუჩნდეს ამ თემასთან დაკავშირებით. იმედია პასუხები იქნება ამომწურავი და თქვენ შეგექმნებათ წარმოდგენა ამ საკითხზე ამ სტატიის წაკითხვის შემდეგ.

რისთვის გამოიყენება ოპტიკური სამიზნით აღჭურვილი პისტოლეტები? ალბათ პირველ რიგში რეკრეაციული/არაფორმალური/გასართობი სროლისთვის, შემდეგ ნადირობისთვის და შემდეგ სპორტისთვის. რიგ-რიგობით რომ ჩამოვყვეთ ყოველივე აღნიშნულ სფეროს საქმე იმაშია, რომ ოპტიკური სამიზნით აღჭურვილი პისტოლეტიდან/რევოლვერიდან სროლა ძალიან გიტაცებს და ძალიან აზარტულია. ცნობილია, რომ პისტოლეტი ძალიან ძნელი სასროლი იარაღია და ოპტიკური სამიზნის დაყენებით ჩვენ შეიძლება მივაღწიოთ შედეგენს, რომლებიც აქამდე მიუღწეველი გვეჩვენებოდა. შესაძლებელი ხდება ისეთ მანძილებზე სროლა და ისეთი სიზუსტით რაც წარმოუდგენელი იქნებოდა სხვა შემთხვევაში. რა თქმა უნდა ოპტიკა არ ზრდის ბალისიტკურ მონაცემებს მაგრამ სიზუსტე იზრდება ძალიან სერიოზულად. გარდა ამისა მოკლელულიანი იარაღი ოპტიკით მიმზიდველად გამოიყურება, ის კომპაქტურიცაა, მსუბუქიც, იტევს ბევრ ვაზნას ვიდრე უმეტესობა კარაბინების. ამავე დროს სროლა ასეთი იარაღიდან ითხოვს ოსტატობის მაღალ დონეს. ნადირობას რაც შეეხება არის მთელი კატეგორია მოკლელულიანი იარაღით მონადირეების, ისევე როგორც არის კატეგორია შვილდით მონადირეების, ცალმუხტიანი შავ დენთზე გათვლილი თოფებით მონადირეების და ასე შემდეგ. რატომ მოკლელულიანი იარაღი სანადიროდ? პრაქტიკული თვალსაზრისით ის უფრო მსუბუქია და კომპაქტური, მისი თრევა ისეთი დამღლელი არ არის როგორც კარაბინის მაგრამ ალბათ მთავარი მიზეზი არის მაინც გამოწვევა, სირთულე და სიხარული მათი დაძლევისგან. არის ხალხი ვინც დღემდე შუბით ნადირობს….  და ბოლოს როგორც უკვე ავღნიშნე არსებობს მთელი რიგი სპორტული დისციპლინების, სადაც გამოიყენება ოპტიკით აღჭურვილი პისტოლეტები და რევოლვერები.

რა პისტოლეტი გამოდგება ოპტიკის დასაყენებლად. ცხადია ე.წ. სამსახურეობრივი და თავდაცვითი პისტოლეტები ნაკლებად. ეს პისტოლეტები მიუხედავად იმისა, რომ კარგი სიზუსტით გამოირჩევიან არ იქმნებოდნენ ზე-ზუსტი სროლისთვის, მათზე ოპტიკის დაყენება ითხოვს რთულ სამუშაოებს და ძალიან ძვირი ჯდება. ასევე არ გამოდგება კომპაქტური პისტოლეტებიც, ჩვენ გვინდა პისტოლეტი/რევოლვერი მაქსიმალური თანდაყოლილი სიზუსტით და კარგი ტრაექტორიით ანუ ლულა უნდა იყოს ოპტიმალური სიგრძის რომ მოხდეს კონკრეტული კალიბრის ბალისტიკური შესაძლებლობების მაქსიმალური გამოყენება. გარდა ამისა კარგი ტრაექტორია ნიშნავს ნაკლებ შესწორებებს დამიზნებაში ან ოპტიკურ სამიზნეში (ამას მნიშვნელობა აქვს უფრო ნადირობისას). ამისთვის გამოდგება რევოლვერები, რომლებიც ადვილად მოდიფიცირდებიან ოპტიკის დასაყენებლად. შესაბამისად ოპტიკით აღჭურვილ იარაღების კლასში რევოლვერი პირველ ადგილზეა და სანადიროდ ისინი აბსოლუტური ლიდერებიც არიან. რევოლვერის შემთხვევაში ჩვენ ვიღებთ პლატფორმას, რომელიც ადვილად „იღებს“ ოპტიკას, გააჩნია ნებისმიერი სიგრძის ლულა, აქვს უფრო ძლიერი კალიბრები ვიდრე პისტოლეტისთვის, კარგი ერგონომიკა და კარგი სასხლეტი. რევოლვერი დომინირებს ნადირობაშიც სწორედ ამ მიზეზების გამო.

460xvr

S&W .460  XVR წარმოადგენს სპეციალიზირებულ სანადირო/სპორტულ რევოლვერს, რომელიც ქარხნული წესით გამოდის და შექმნილია ოპტიკის გამოყენებისთვის

შემდეგ უკვე მოდის ყველასთვის საყვარელი .22 კალიბრი. ამ კალიბრის პისტოლეტებზე ოპტიკა ძალიან ხშირად ყენდება. იაფი, ხელმისაწვდომი, შესანიშნავი თანდაყოლილი სიზუსტით, ჩუმი და გარდა ამისა ხელმისაწვდომია უამრავი მოდელი ამ კალიბრის იარაღის უკვე ინტეგრირებული პიკატინის ტიპის სამაგრით. ასეთ იარაღზე ოპტიკის დაყენება ძალზედ ადვილია.  კომბინაცია მცირეკალიბრიანი პისტოლეტი + ოპტიკა იდეალურად გამოდგება მცირე ცხოველებზე სანადიროთ, გასართობი სროლისთვის. რეკრეაციული სროლისთვის, გართობის ფაქტორით ვერაფერი ვერ შეედრება ასეთ იარაღს და დამიჯერეთ რასაც ვიძახი მე თვითონ მაქვს ესეთი იარაღი. ასევე პოპულარულია პისტოლეტები გრძივად მოძრავი საკეტით ე.წ. „ბოლტები“, პრაქტიკულად ეს არის შაშხანა რომელსაც არ აქვს კონდახი და აქვს ძალიან მოკლე ლულა. გათვლილი ძლიერ შაშხანის კალიბრზე (არამხოლოდ) ეს იარაღი გამოირჩევა კომპაქტურობით და მცირე მასით რის გამოც ამ კლასს ყავს თავისი მოყვარულთა წრე, რომელიც წარმატებით იყენებს ამ იარაღს, როგორც სანადიროთ ასევე გასართობი/რეკრეაციული სროლისთვის. ბოლოს კანდიდატებს შორის დაგვრჩა ორი ტიპის იარაღი, ცალმუხტიანი პისტოლეტები და ავტომატური პისტოლეტები.

neosoptics

ავტორის კუთვნილი Beretta Neos ქარხნულად აღჭურვილია პიკატინის სამაგრით. ოპტიკის დასაყენებლად საჭირო იყო მხოლოდ ოპტიკის და რგოლების შეძენა. 

შემდეგ კლასში ცალმუხტიან პისტოლეტებში უკვე კარგახანია დომინირებს Thompson Center Contender, რომელიც ხელმისაწვდომია პრაქტიკულად ყველა კალიბრში რომელიც შეიძლება წარმოიდგინოთ. ის არ ღირს ძვირი, ის მუშა იარაღია და ადვილად მოდიფიცირდება.  ავტომატურ პისტოლეტებში თავის მხრივ წარმოდგენილია ცნობილი და ლეგენდარული “უდაბნოს არწივი“ და ასევე ნაკლებად ცნობილი ამ სტატიაში უკვე ნახსენები “უაილდი“. ავტომატური პისტოლეტის კონსტრუქციიდან გამომდინარე ოპტიკის დაყენება მასზე ითხოვს პროფესიონალ ოსტატს და მაღალი სიზუსტით დამზადებული სამაგრის არანაკლებ სიზუსტით დამაგრებას. თავის კონსტრუქციის გამო და ასევე კალიბრის გამო აღნიშნული ორი პისტოლეტი შედარებით ადვილად “იღებენ” ოპტიკას, ხოლო „უდაბნოს არწივი“ დაწყებული .50 კალიბრის Mark VII მოდელიდან აღჭურვილია სრული ზომის პიკატინის სამაგრით. ყენდება ოპტიკაც სამსახურეობრივ, თავდაცვით პისტოლეტებზეც მაგრამ ჩემი დაკვირვებით პირველი “კლიენტები” ოპტიკის არიან რევოლვერები და .22 კალიბრის პისტოლეტები.

რა ოპტიკა გამოდგება პისტოლეტზე დასაყენებლად? პირველ რიგში ცხადია მნიშვნელობა აქვს ფოკუსის მანძილს ანუ რა მანძილზე ოკულარისგან უნდა იყოს დაშორებული თვალი. ცხადია ტრადიციული ოპტიკური სამიზნეები არ გამოდგება. საჭიროა ეს მანძილი იყოს ბევრად გრძელი რომ შეძლოთ პისტოლეტის გაშლილ ხელებში ჭერა და თან დამიზნება. სწორედ გრძელი ფოკუსის მანძილი არის ის რაც განასხვავებს მოკლელულიანი იარაღისთვის განკუთვნილ ოპტიკურ სამიზნეებს.  სამწუხაროდ გრძელი ფოკუსი მნიშვნეოვნად ამცირებს ოპტიკური ხელსაწყოს თვისებებს. როგორც წესი პისტოლეტის ოპტიკები ნაკლებ შუქს ატარებენ განსხვავებით მოდელებისგან, რომლებსაც ფოკუსის მანძილი ტრადიციული აქვთ. ოპტიკას განკუთვნილს მოკლელულიანი იარაღებისთვის აქვს შემცირებული ხედვის კუთხეც, რომელიც როგორც წესი  ორჯერ ნაკლები არის ანალოგიური გადიდების შაშხანისთვის განკუთვნილი ოპტიკური სამიზნის ტიპიურ ხედვის კუთხეზე.

დღეს ძალიან ბევრი კომპანია უშვებს სამიზნეებს ასეთი მახასიათებლებით, მოკლელულიან იარაღებში გამოსაყენებლად ხოლო თავის დროზე ამერიკული კომპანია Bushnell იყო პირველი ვინც გასული საუკუნის 60-ან წლებში გამოუშვა ოპტიკური სამიზნე (მოდელი Phantom 1.3 გადიდებით) სპეციალურად პისტოლეტისთვის.  ის, რომ ოპტიკა განკუთვნილია პისტოლეტისთვის არის მითითებული პროდუქტის დასახელებაში რაც გაგიადვილებთ სასურველი მოწყობილობის გამორჩევას. უმეტესობა სამიზნეების არის 2-დან 4-მდე გადიდებით, თუმცა არის უფრო მძლავრი მოდელებიც. სამიზნეები არის როგორც ფიქსირებული ასევე ცვალებადი გადიდებით.  ცხადია ოპტიკური სამიზნის არჩევანი დამოკიდებულია იმაზე თუ რა იარაღზე აყენებთ და რა მანძილზე აპირებთ სროლას და რა თქმა უნდა რას ესვრით. რაც უფრო დიდია გადიდება მით უფრო მცირეა ხედვის კუთხე და სამიზნის პოვნა ოპტიკით რთულდება. ჩემი აზრით .22 კალიბრის პისტოლეტისთვის ძალიან კარგი გადიდებაა 2.5. ეს არის კარგი კომპრომისი გადიდებასა და ხედვის კუთხეს შორის. მაგალითად თუ იარაღი საჭიროა მცირე ცხოველებზე სანადიროთ და სროლის მანძილი აღემატება ას მეტრს მინიმალური გადიდება იქნება ალბათ 7. რაც შეეხება მწარმოებელს, გასართობი სროლისთვის გამოდგება იაფი ჩინური მოდელებიც (რომელთა ხარისხი ბოლო წლებში საგრძნობლად გაიზარდა ხოლო ფასი კვლავ ძალიან ხელმისაწვდომია). თუ იარაღს უფრო სერიოზული დანიშნულება აქვს მაშინ ცხადია ეკონომია არის სისულელე და უნდა იყიდოთ პრემიუმ კლასის ოპტიკური მოწყობილობა. .22 კალიბრის იარაღი იმით არის კარგი, რომ მისი უკუცემა არ დაანგრევს ოპტიკას თუნდაც იაფიანს და თუ ოპტიკა ნორმალურად არის აწყობილი ის დიდხანს მოგემსახურებათ. თუ კალიბრია უფრო დიდია გამოდგება მხოლოდ პრემიუმ კლასის ოპტიკა ვინაიდან პისტოლეტის უკუცემა ადვილად დაანგრევს დაბალხარისხიან ოპტიკას იმიტომ რომ იმპულსი უკუცემის მოკლელულიან იარაღში არის ძალიან ძლიერი.  მაგალითად Burris იყენებს მოწყობილობას სახელით Posi-lock, რომელიც ჩართვისას ბლოკავს სამიზნე ბადეს და გამორიცხავს მის დაძვრას ადგილიდან ძლიერი უკუცემის დროს. ნუ შეგეშინდებათ ამ ტერმინის „პრემიუმ კლასის ოპტიკა“. თუ პრემიუმ კლასის შაშხანის ოპტიკის ფასი იწყება ალბათ 1500 დოლარიდან, პისტოლეტის საუკეთესო მოდელის ოპტიკის ფასი გაცილებით ნაკლებია და მერყეობს 300-დან 500 დოლარამდე. .22 კალიბრის იარაღისთვის შესაძლებელია ოპტიკის შეძენა 50 დოლარიდან 150 დოლარის ფარგლებში. ასევე უნდა გაითვალისწინოთ, რომ ოპტიკა ცვალებადი გადიდებით ღირს უფრო მეტი ვიდრე ფიქსირებული გადიდებით. გადიდების შეცვლით იცვლება ფოკუსის მანძილი რაც ნიშნავს, რომ სხვადასხვა გადიდებისას იარაღი უნდა დაიჭიროთ თვალისგან სხვადასხვა მანძილზე. მაღალი გადიდებისას უნდა დაიჭიროთ უფრო ახლოს ხოლო დაბალი გადიდებისას პირიქით უფრო შორს თვალისგან. ალბათ ხვდებით ეს თავისებურება როგორი სერიოზული გამოწვევა შეიძლება იყოს მსროლელისთვის ნადირობის დროს. ოდნავ აგერია “ზუმი” და ვერ დაიჭირე პისტოლეტი სწორ მანძილზე და უბრალოდ ვერ დაუმიზნებ სამიზნეს.

ძალიან მნიშვნელოვანი არის ჩემის აზრით იმისთვის რომ მიაღწიოთ მართლა შთამბეჭდავ რეზულტატებს ოპტიკიანი პისტოლეტიდან სროლისას საჭიროა ყველა შემთხვევაში საყრდენის გამოყენება. ანუ დაივიწყეთ ტრადიციული სროლის ტექნიკა პისტოლტიდან, ის ნაკლებაად გამოგადგებათ. პირველი რაც შევამჩნიე ასეთი პისტოლეტიდან სროლისას იყო ის, რომ თუნდაც 2.5 ჯერადი გადიდებით საშუალო მანძილებზეც კი სამიზნე ბადე დაისეირნებდა სამიზნეზე იქეთ აქეთ საკმაოდ დიდი ამპლიტუდით. ძალაუნებურად ცდილობ დაიწყო კომპენსირება ამ ქაოტური მოძრაობების რაც ძალიან მალე ღლის კუნთებს და თვალებს. ერთის მხრივ ეს კარგია იმიტომ, რომ თქვენ ხედავთ რამდენად არასტაბილური პლატფორმაა ადამიანი და ასევე ოპტიკაში ხედავთ ნებისმიერ შეცდომას სასხლეტზე დაჭერისას მაგრამ მეორეს მხრივ ეს ამცირებს სროლის კომფორტს და ღლის მსროლელს. ამიტომაც ჩემი აზრით ოპტიკა პისტოლეტზე ისევე როგორც ოპტიკა შაშხანაზე ყოველთვის ითხოვს სტაბილურ სასროლოსნო პოზიციას და საყრდენს. მხოლოდ ამ შემთხვევაში ჩვენ მივიღებთ მაღალ შედეგებს და სროლა გახდება სასიამოვნო გართობა. შაშხანა პატიებს მსროლელს სასხლეტთან უხეშ მოპყრობას, იმიტომ რომ როგორც წესი შაშხანა უფრო სტაბილურია თუნდაც მასის და კონდახის გამო რომელიც მხარზეა მიბჯენილი, მეორეს მხრივ პისტოლეტი სასხლეტის დამუშავების ტექნიკის  ბევრად უფრო მომთხოვნია და ამიტომაც ოპტიკიანი პისტოლეტი არის კარგი საშუალება კიდევ უფრო გაზარდოთ თქვენი ოსტატობა და დახვეწოთ უნარ ჩვევები  სწრაფი და ზუსტი სროლისთვის იმიტომ რომ ნებისმიერი შეცდომა გამოიხატება იმაში რომ სამიზნე ბადე უფრო აქტიურად და უფრო განიერად იმოძრავებს სამიზნეზე.

revacc

რამდენად ზუსტი შეიძლება იყოს ასეთი იარაღი? ამაზე წარმოდგენას მოგცემთ ეს სურათი. 25 მეტრზე ტყვია ტყვიაში ხოლო 50 მეტრზე ძალიან კარგი ჯგუფები. იარაღი არის Smith&Wesson 686 კალიბრი .357 Magnum, ოპტიკა Bushnell Elite 3200 2-6X32. სურათის წყარო thetruthaboutguns.com

stabshooting

სტაბილურობას აქვს გადამწყვეტი მნიშვნელობა, როდესაც საქმე ეხება ზუსტ სროლას ოპტიკიანი იარაღიდან.  ეს მიიღწევა სპეციალური სასროლოსნო პოზიციებიდან სროლას და ნებისმიერი საყრდენის მაქსიმალურად ეფექტურად გამოყენებით.  ხელიდან ოპტიკური სამიზნით აღჭურვილი პისტოლეტიდან სროლა არც ისეთი გასართობია როგორც ზოგს შეიძლება ეგონოს. 

ოპტიკის დაყენებას მოკლელულიან იარაღზე ცხადია აქვს თავისი მინუსები. თუ თქვენ დააყენეთ ოპტიკა პისტოლეტზე, რომელსაც უკვე აქვს პიკატინის სამაგრი და რამე არ მოგეწონათ თქვენ ოპტიკას უბრალოდ მოხსნით და გადაებთ გვერძე, ხოლო თუ თქვენ მნიშვნელოვნად გადააკეთეთ პისტოლეტი ან რევოლვერი რომ დააყენოთ მასზე ოპტიკა და მერე აღმოაჩინეთ რომ უფრო მეტი წააგეთ ვიდრე მოიგეთ მაშინ შარში ხართ, იმიტომ რომ გახვრეტილ ჩარჩოს ვერ დაუბრუნებთ პირვანდელ მდგომარეობას. მაშ ასე მინუსებს განეკუთვნება პირველ რიგში ოპტიკის, როგორც დამიზნების ხელსაწყოს კონსტრუქციიდან გამომდინარე შეზღუდვები რაც უკავშირდება დამიზნების სისწრაფეს და ხედვის შეზღუდულ კუთხეს. სწრაფი სროლა რამდენიმე სამიზნეზე ოპტიკიანი პისტოლეტიდან პრაქტიკულად შეუძლებელია. იმისთვის, რომ პისტოლეტი სწრაფად მოათავსოთ ხედვის ხაზზე ისე, რომ სამიზნე ბადე მკაფიოდ და სრულად (ბნელი რკალების გარეშე) გამოჩნდეს საჭირო იქნება ხანგრძლივი პრაქტიკა. ოკულარი საკმაოდ პატარა არის და ფოკუსის მანძილი გრძელია რის გამოც ბადის მკაფიოდ დანახვა შესაძლებელია თუ პისტოლეტი და ოპტიკა ზუსტად გასწორდება  ხედვის ხაზთან. როგორც ოპტიკით აღჭურვილი შაშხანის შემთხვევაშიც სროლა მოძრავ სამიზნეზე იქნება გართულებული.  გარდა ამისა ოპტიკა მატებს მასას და გაბარიტებს. ჩვეულებრივი ბუდეს გამოყენება ხდება შეუძლებელი ხოლო პოვნა რამე გამოსადეგი ტარების საშუალების იქნება დიდი პრობლემა. პისტოლეტი გამძლე იარაღია და იტანს უხეშ მოპყრობას მაგრამ ოპტიკური სამიზნე თუნდაც პრემიუმ კლასის ასეთი თვისებებით ვერ დაიტრაბახებს.  ოპტიკას და განსაკუთრებით მის ლინზებს ჭირდება მოფრთხილება. ამ შეზღუდვებიდან გამომდინარე გასაგები ხდება, რომ ოპტიკის დაყენება პისტოლეტზე/რევოლვერზე უნდა ემსახურებოდეს ძალიან კონკრეტულ სპეციფიურ მიზნებს. ასეთი იარაღის ფლობის მსურველს კარგად უნდა ესმოდეს რა უნდა მას და რა ჭირდება ამისთვის. რა თქმა უნდა ეს არ ეხება .22 კალიბრის პლინკერებს სადაც ყველააფერი გაცილებიტ ადვილია და იაფიც არის.  ჩემი ღრმა რწმენით ოპტიკიანი .22 კალიბრის პისტოლეტი არის კარგი საშუალება იმისთვის, რომ მსროლელმა დახვეწოს ზუსტი სროლისთვის აუცილებელი  უნარ ჩვევები.

900po

ბოლო დროს ზუსტი დეტალების წარმოება იმდენად განვითარდა, რომ შესაძლებელი გახდა ძალიან ბევრი რთული პრობლემის ადვილად გადაჭრა. კომპიუტერების და СNС დაზგების გამოყენებით ერთი თითის დაჭერით შესაძლებელია მაღალი სიზუსტით ნებისმიერი სირთულის დეტალის დმაზადება.პირველ სურათზე “ტაურუსის” პისტოლეტი PT1911 უკვე აღჭურვილი იყო სამაგრით რომელიც განკუთვნილია ფარნის დასაყენებლად მაგრამ მასზე ყენდება ალუმინის სამაგრი რომელზეც ზევიდან ყენდება ოპტიკა. თუ თქვენი პისტოლეტი არ არის აღჭურვილი ასეთი სამაგრით, არც ეს არის პრობლემა. ქვედა პისტოლეტზე (SA M1911A1) ჯერ დაყენდა Surefire-ის სამაგრი, რომელზეც დაყენდა ოპტიკის კრონშტეინი და უკვე მაგაზე ოპტიკური სამიზნე. ამ იარაღების პატრონის აზრით ეს საკმაოდ სანდო სამაგრებია (ორივე მეთოდი არ ითხოვს ოსტატის ჩარევას)  მაგრამ მისივე სიტყვებით ხელით დაჭერისას ოპტიკა მოძრაობს დრეკადი სამაგრის გამო. ჩემი აზრით ასეთი ოპტიკის დაყენების სქემები გამოუსადეგარია.

ცალლულიანი თოფი ახალბედა მონადირეს? არავითარ შემთხვევაში

July 27th, 2014

მე მონადირეებს და ნადირობას პატივს ვცემ (თუმცა არც ერთ ცოცხალ მონადირეს არ ვიცნობ უფრო “მონადირეებს” და ე.წ. “ბრაკებს”) მაგრამ ძალიან მეცინება ხოლმე როდესაც “მონადირეები” და სხვა დიდი ექსპერტები  ფორუმებზე შესაშური სიხშირით ახმოვანებენ ერთ ძალიან მცდარ მოსაზრებას, რომლის მიხედვითაც ახალბედა მონადირემ აუცილებლად უნდა ნადირობა დაიწყოს ჯერ ცალლულიანი თოფით შემდეგ გადავიდეს ორ ლულიანზე და მერე უკვე ნახევრად ავტომატურ სანადირო თოფზე,  რა თქმა უნდა „პომპით“ ნადირობა მკრეხელობაა. ეს მიდგომა ან თუ გნებავთ მეთოდი (თუმცა ამას მეთოდი უწოდო საცოდაობაა)  რატომღაც დიდი პოპულარობით სარგებლობს “მონადირეების წრეში” და განსაკუთრებით საქართველოში ხშირად მესმის ეს, უფრო ხშირად ვიდრე რუსლ ფორუმებზე ხოლო ამერიკულ ფორუმებზე, ჟურნალებში და ლიტერატურაში მე საერთოდ არასსდროს არ მსმემნია ეგეთი არაფერი.   მეგობრებო, (მოემზადეთ) ეს ყველაფერი  არის ძალიან დიდი სისულელე. რატომ უნდა დაჩაგრო ახლაბედა და მისცე მას იარაღი, რომელითაც მაგალითად თქვენ თვითონ არ წახვალთ სანადიროთ? ან მაგალითად დღეს, რომ მოვიდეს ჩემთან ადამიანი და მითხრას მინდა სწავლა პისტოლეტიდან სროლის და მე რატომღაც ვეტყვი ძალიან კარგი, წადი იყიდე „მაკაროვი“. მერე რა რომ მჭიდის ამოღება ამ იარაღში ისე არ ხდება, როგორც 99.999%-ში სხვა პისტოლეტების, მერე რა რომ „მაკაროვის“ სამიზნეები არ ჩანს თუ ღრუბლიანი ამინდია, ან მცველი მუშაობს პირიქით და საერთოდ დღეს ვინ აყენებს მცველს საკეტზე? რატომ უნდა ურჩიო „მაკაროვი“ ან თუნდაც ცალ ვაზნიანი პისტოლეტი? მაგრამ ჩვენი „მონადირეების“ აზრით ეს იქნებოდა კარგი იდეა. ისინი კი დადაიან სანადიროთ (საბრაკონიეროდ) „ნახევრად-ავტომატაბეით“ და ახალბედას რატომღაც არა, არ შეუძლია ნადირობა სასურველი იარაღით. რატომ? „ნახევრად-ავტომატი“ რთულია და „ცალულიანი“ არა? და მანქანის ტარების სწავლა უფრო რთულია და თოფის გამოყენების? და „სმაერტფონი“ უფრო რთულია თუ ორ „ლულიანი“? ნუთუ თქვენ სერიოზულად თვლით, რომ 20 წლის ბიჭი ან გოგო ვერ გაერკვევა ორ სამ ღილაკში სანადირო თოფზე? რა სისულელეა მე ამას ვერ დამაჯერებთ. არა, თქვენ თუ გეზარებათ სწავლა და ახსნა ან და ფულის დახარჯვა არ გინდათ თქვენ ბავშვს რომ ნორმალური იარაღი უყიდოთ ეს სხვა საქმეა.

ეს ე.წ. „მეთოდი“, ჩემი აზრით მოდის იმ დროიდან, როდესაც  იარაღი უბრალოდ არ იყო ისე ადვილად  ხელმისაწვდომი, როგორც დღეს. საბჭოთა კავშირში თოფის ყიდვა უკავშირდებოდა დიდ ხარჯებს და ბიუროკრატიულ პროცედურებს. ყველას არ ქონდა საშულება ახალი მონადირისთვის კარგი იარაღი შეეძინა, ყველას არ აძლევდნენ იარაღის შეძენის უფლებას. ამიტომაც მას ერგებოდა ის რაც მოიძებნებოდა. ვგულისხმობთ, რომ პირველ იარაღს მშობელი ყიდულობდა/გადასცემდა. ეს იქნებოდა არა დეფიციტური „ორლულიანი“ და მითუმეტეს „ნახევრად-ავტომატი“ რომელიც უმეტესობა საბჭოთა მონადირეებს მარტო სურათებში თუ უნახიათ. ეს იქნებოდა იაფი, პრიმიტიული წინა რამდენიმე პატრონის მიერ გაფარჩაკებული „ცალლულიანი“. მერე მამა შვილს ეტყოდა ეხლა შვილო ჯერ ამით დაიწყე,  აბა ვის გაუგია ეგრევე ორ ლულიანით ნადირობა?! ასე იმართლებდნენ თავს. “ცალლულიანი” ყოველთვის იყო იაფი, პრიმიტიული, შექმნილი ღარიბი ხალხისთვის. ის არ იყო შექმნილი ახალბედებისთვის, რომ მათ უკეთ აეთვისებინად ნადირობის საიდუმლოებები.  დღეს ეს პრობლემა უკვე აღარ დგას. თუნდაც საქართველოში. იარაღის შეძენას უნდა 1 საათი თქვენი დრო ხოლო არჩევანი საკმაოდ დიდია. მე არ ვამბობ იმას, რომ ჩვენ ისე გავმდიდრდით, რომ ყველას ეგრევე შეუძლია იყიდოს „ნახევრად-ავტომატი“, უბრალოდ იმის თქმა მინდა, რომ „ცალლულიანის“ შეძენის სასარგებლოდ არგუმენტი შეიძლება იყოს მხოლოდ ფასი და არა ის, რომ ასე იწყებენ ახალბედა მონადირეები ნადირობას, იმიტომ რომ ასე მირებული იმიტომ რომ არავინმა არ იცის ზუსტად რატომ.

სხვა საქმეა კალიბრის არჩევა. აქ ნამდვილად და დამსახურებულად  არსებობს მოსაზრება, რომ მცირე კალიბრი .22lr ან .410 იქნება კარგი სტარტი, თუ მსროლელის ცხოვრებას იწყებს ძალიან ახალგზარდა ადამიანი და შესაძლებელია, რომ უკუცემამ და ძლიერმა ხმამ ის დააბნიოს და დააშინოს და ამის გამო მან უარი თქვას სროლაზე/ნადირობაზე. მე არ მსმენია, რომ ჩვენ ფორუმებზე ვინმეს რჩევას არ ეყიდა ორ ლულიანი დაეყოლებინა რჩევა რომ იყიდე 20, 28 ან თუნდაც .410 კალიბრის თოფი,  არა და 2.5 კგ-ან ცალ ლულიან 12 კალიბრის თოფს ექნება ძალიან ხისტი დარტყმა. თოფს რაც ეხება თუ მსროლელი ძალიან ახალგაზრდა ან სუსტ ტანიანი გოგონა არ არის  12 კალიბრი იქნება კარგი დასაწყისი, წინააღმდე შემთხვევაში 20 კალიბრიც გამოდგება. საქმე იმაშია, რომ დამწყები  მონადირე ინადირებს და ნადირობა პატარა კალიბრით შეიძლება გართულდეს, თუმცა აქაც ყველფერი ცალსახად არ არის. თუ ახალბედას აქვს 12 კალიბრის დარტყმის და ხმის შიში ეს შეამცირებს რეზულტატიური ნადირობის შანსებს და მაშინ კალიბრის შემცირება იქნება გონივრული. ისიც უნდა ავღნიშნო, რომ 12-ზე ნაკლები კალიბრის თოფების არჩევანი ისეთი დიდი არ იქნება. ხრახნილლულიანებს რაც შეეხება,   ჩემი აზრით  .22lr კალიბრის იარაღი არის საუკეთესო სავარჯიშო ინსტრუმენტი, რომელიც გაძლევს საშუალებას დაეუფლო ზუსტი სროლის, იარაღთან უსაფრთხოების  მოპყრობის და იარაღის მოვლის საფუძვლებს. სწორედ ამიტომ მიყვარს და პატივს ვცემ  ამ კალიბრს. ის არის იაფი (ანუ ახალბედა გაისვრის ბევრს და მეტს ივარჯიშებს), იარაღი მასზე გათვლილი არის ხელმისაწვდომი, ის არის ძალიან ზუსტი და ძალიან ლმობიერი მსროლელის მიმართ უკუცემის და გასროლის ხმის მხრივ. .22 არის გამოცდილი მსროლელის საუკეთესო მეგობარიც.   ადამიანი, რომელიც ლანძღავს .22-ს დამიჯერეთ არაფერი არ იცის სროლაზე.    თუ ადამიანს უნდა სწავლა სროლის მე ურჩევ მას .22 კალიბრის პისტოლეტს, თუ უნდა იარაღი თავდაცვისთვის მე ურჩევ მას “9მმ ლუგერ”-ს და დაიწყოს პირდაპირ “მუშაობა” ამ კალიბრით. გახსოვდეთ ჩვენ პასუხს ვაგებთ იმაზე რასაც ვურჩევთ/ვასწავლით.

არის კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი თემა. ახალბედა მსროლელის/მოანადირის/მომავალი სპორტსმენის სული არის ძალიან ნაზი, ხოლო არასწორი მიდგომით შეიძლება ჩვენ ეს სული დავაზიანოთ, მოუკლათ სურვილი ადამიანს დაკავდეს სროლით. რა არის არასწორი მიდგომა? მაგალითად ახალგაზრდას, რომელმაც ისურვა უფრო ახლოს გაეცნოს იარაღებს და სროლას პირველივე გასვლაზე მივცეთ სასროლად .44 მაგნუმის კალიბრის რევოლვერი. რატომ? პირველ რიგში რევოვლერი არის ძნელი სასროლი, ტყვილა არ გაქრა რევოვლერი ყველა სფეროდან და მარტო უკანასკნელი ფანატები იყენებენ ამ იარაღს სპორტში და ის ვისაც არ ესმის საკითხი ჯერაც ყიდულობენ რევოლვერებს თავდაცვისთვის.  მერე ასეთ რევოლვერს აქვს ძლეირი ხმა და უკუცემა. მას მერე რაც .44-ნი რევოლვერი დაუმტვრევს მას მაჯას და დააყრუებს, ახალგზარდა ადამიანმა შეიძლება იფიქროს რომ სროლა სულაც არ არის მისი საქმე და ჩვენ მას უბრალოდ დავკარგავთ და ვერც გავიგებთ გამოვიდოდა იმისგან კარგი მონადირე თუ მსროლელი. მეორე ყველაზე გავრცელებული შეცდომაა ასროლინო ახალბედა მიზანში დიდი მანძილიდან ან შესთავაზო რაიმე რთული გასრლის განხორციელება. პისტოლეტიდან ახალბედას უნდა ასროლინო 5-7 მეტრიდან.  რაც შეიძლება ახლო მანძილიდან რა დროსაც მსროლელი დაინახავს თავისი სროლის შედეგს, მას მოემატება საკუთარ თავში და ძალებში რწმენა. მას ექნება სურვილი გააგრძელოს ეს გზა. ეს დაახლოებით იგივეა, როგროც მძლეოსანი იწყებს პატარა წონებით და ადის უფრო მაღალ წონებზე. არავინ არ დაუდებს დამწყებს 200 კილოგრამიან შტანგას და არ ეტყვის ეზიდე მანამდე სანამ არ აწევ და მითუმეტეს (!!!) არავინ არ ეტყვის მას: შენთვის შტანგა ჯერ ადრეა აგერ მოდი აგურები ზიდე.  მე ადრე დავდიოდი ტენისზე, და კორტებზე რომ მივედი ჩოგნის მაგივრად მომცეს რაღაც ხისგან დამზადებული მისი შემცვლელი, რომელიც უფრო გავდა დამძიმებული მაგიდის ტენისის ჩოგანს. ამის გამო ჩვენ დაგვცინოდნენ სხვები ვისაც ჩოგანი ქონდა და მე კიდე ვერ ვიტანდი ტენისის გაკვეთილებს ამ უშნო საზიზღრობის გამო. მომცეს ეს ხის „ჩოგანის“ იმიტომ, რომ მაშინ არ იშოვებოდა პატარებისთვის გათვლილი ჩოგნები. მე პრაქტიკულად მომცეს ტენისის ცალლულიანი თოფი.    მე ვერ ვიტან 25 მეტრიდან სროლას. დღემდე. იმიტომ რომ ასე ახალბედას მაყენებდნენ 25 მეტრზე საიდანაც ჩემთვის საკმაოდ დიდი სამიზნესთვის გარტყმაც ძალიან ძნელი იყო არა თუ ქულებიან ზონაში მოხვედრა. დღემდე მე 25 მეტრიან რაღაცა მემართება. 50 მეტრი არ არის პრობლემა, არც ასი მაგრმ 25-ზე უბრალოდ ვერ ვისვრი კარგად.  ნადირობას რაც შეეხება, ალბათ იქნება კარგი იდეა წავიყვანოთ ახალბედა ადვილ ნადირობაზე იგივე მიზეზით, რა მიზეზითაც დავაყენებდი მე მას პისტოლეტით სამიზნიდან მხოლოდ 5 მეტრის მანძილზე. გაიგოს გემო და ზარტი და თუ ჩათვლის რომ ეს მისია, მაშინ იყოს ასეც. უბრალოდ ნუ გაურთულებთ მას საქმეს და ნუ მივცემთ ხელში გამოუსადეგარ  არაეფექტურ ინსტრუმენტს.  პირადად მე ჩემ შვილს უყიდი საუკეთესო იარაღს რომელზეც ფული მეყოფა და არც დავიზარებ ყველაფერი კარგად აუხსნა.  ათვისების სირთულის მხრივ, „ნახევრად-ავტომატი“ 800 ლარად და 8000 ლარად აბსოლუტურად ერთნაირია.

de good

ჩემი პასუხი იქნება არა. მაგრამ იმიტომ არა, რომ „დეზერტ იგლი“ უფრო რთულია. ის არ არის უფრო რთული ვიდრე გლოკი ან კოლტი ან ნებისმიერი სხვა პისტოლეტი, უბრალოდ ის იქნება ზედმეტად მძიმე, ზედმეტად ძლიერი უკუცემით და თან ის არის არასაიმედო. ახალბედა გოგოსთვის ის არ გამოდგება. 

კარაბინი, როგორც “სახლის დაცვის იარაღი”

July 2nd, 2014

options6411oleg volkსურათის ავტორი Oleg Volk. წარწერის თარგმანი: ღამის სამ საათზე მოგესმათ ძლიერი ხმაური. რომელს დაავლებთ ხელს? 

ჩვენ ყველამ ვიცით, რომ  პისტოლეტის როგორც პირადი იარაღის პლუსები გამომდინარეობენ, მხოლოდ მისი მცირე გაბარიტებიდან, რაც იძლევა საშუალებას ეს იარაღი ისროლოთ ერთი ხელით, ფარულად ატაროთ ტანზე და პრაქტიკულად მუდმივად იქონიოთ თან. აქ მთავრდება პისტოლეტის უპირატესობები და იწყება მხოლოდ მინუსები და შეზღუდვები. მაგალითად პისტოლეტიდან სროლის სწავლა რთულია.  სროლა ზუსტად და სწრაფად სტრესის პირობებში ასევე ძალიან ძნელიდა და ითხოვს სერიოზულ მომზადებას და რა თქმა უნდა უმთავრესი მინუსი უკავშირდება ზოგადად პრაქტიკულად ყველა პისტოლეტის კალიბრს, რომელიც არის ძალიან სუსტი და როგორც მონადირეები იტყოდნენ კალიბრი ცხოველს (ადამიანს) არ შეესაბამება. დაივიწყეთ ზღაპრები .45-ის შემაჩერებელ ძალაზე და ჯადოსნურ მაგნუმებზე. ესეთი რამე, როგორც შემაჩერებელი ძალა საერთოდ არ არსებობს და ეს კვაზი-მეცნიერული ტერმინი მოგონილია არიფების მიერ მათთვის გაუგებარი ეფექტის ასახსნელად.  შეეგუეთ ამას, რომ პისტოლეტი სუსტი იარაღია ადამიანის წინააღმდგ გამოსაყენებლად და მხოლოდ მისი კომპაქტურობის გამო ჩვენ ვეგუებით ამ სისუსტეს და ვცდილობთ პისტოლეტის გამოყენების ტაქტიკის დახვეწით გავზარდოთ მისი ეფექტურობა. აქიდან გამომდონარე, როდესაც ჩვენ გვინდა ავარჩიოთ რამე ჩვენი სახლის დასაცავად, ჩემი აზრით პისტოლეტის განხილვა არ ღირს ვინაიდან სახლის დაცვისას ფარულობას, კომპაქტურობას და მცირე წონას დიდი მნიშვნელობა არ აქვს, უფრო სწორედ აქვს მაგრამ არა ისეთი, როდესაც საჭიროა იარაღი დამალოთ თხელი პერანგის ქვეშ.  ლოგიკური არჩევანი უნდა იყოს რამე გრძელლულიანი იარაღი ადეკვატური კალიბრის, რომელიც გაცილებით უფრო ეფექტური უნდა იყოს  ორფეხა მტაცებლების წინააღმდეგ ვიდრე პისტოლეტი.

სტატიის სათაურიდან გამომდინარე ჩვენ გვექნება საუბარი კარაბინზე, კონკრეტულად ნახევრად-ავტომატურ კარაბინზე, რომელიც შეიძლება აღმოჩნდეს საუკეთესო სახლის დაცვის იარაღი. შედარებისთვის 12 კალიბრის თოფი, და მათ შორის ჩემი საყვარელი პომპა არის ძალიან ძლიერი და უნივერსალური იარაღი და ასეთი ინსტრუმენტი სასურველია ქონდეს ყველას ვინც მეტ ნაკლებად სერიოზულად ფიქრობს საკუთარი თავის უსაფრთხოებაზე მაგრამ ამავე დროს უნდა ავღნიშნო რომ “პომპას” აქვს გარკვეული შეზღუდვები. მაგალითად ეფექტური სროლის მანძილი, სიზუსტე, ოპერირება უნდა ხდებოდის ორი ხელით, ვაზნები სპეციალიზირებულია და თუ ტაქტიკური გარემო შეიცვალა საჭიროა ვაზნის გამოცვლა და ეს უფრო რთულია ვიდრე უბრალოდ მჭიდის გამოცვლა. ასევე 12 კალიბრის თოფს აქვს დიდი უკუცემა. 20 კლაიბრის გამოყენებისას უკუცემის პრობლემა მეტ ნაჯკლებად ქრება მაგრამ შეზღუდვები განპირობებული კონსტრუქციით და გლუვლულიანი ვაზნის სპეციფიქით მაინც რჩება.  ამავდროულად თოფებთან და პისტოლეტებთან შედარებით კარაბინს აქვს შემდეგი პლუსები: ის იტევს მეტ ვაზნას ვიდრე ორივე, ისვრის უფრო ზუსტად ვიდრე ორივე, კარაბინის „დამუღამება“ უფრო ადვილია ვიდრე პისტოლეტის ან თოფის, საშუალო კალიბრის კარაბინს აქვს უფრო ნაკლები უკუცემა ვიდრე თოფს რაც იძლევა სწრაფი და  ზუსტი სროლის საშუალებას. პლუსები ბევრია მაგრამ არის მინუსებიც. ესენია მაგალითად ზედმეტი სიმძლავრე და ზედმეტი შეღწევის პრობლემა, როდესაც ტყვიას შეუძლია გახვრიტოს სამიზნე, კედელი მის უკან და მაინც ქონდეს საკმარისი ძალა რომ მოკლას უდანაშაულო ადამიანი, ძალიან მაღალი გასროლის ხმა და/ან ლულის ალი რასაც შეიძლება მოყვეს სმენის დაზიანება ან მსროლელის დიზორიენტაცია/დროებითი დაბრმავება. გარდა ამისა კარაბინი არ არის პოლიტკორექტული იარაღი, განსაკუთრებით საქართველოში, რომელიც გაძეძგილია კონვერსიული (ყოფილი სამხედრო) იარაღებით, რომლებიც ჩვენ ქვეყანაში ტრადიციულად ასოცირდება მხედრიონთან, ყაჩაღობასთან, ომთან და განუკუთხაობასთან. თოფით აქ ვერავის ვერ გააკვირვებ, მაგრამ ჩემ AR15-ს რომ ნახულობენ ადამიანები ვისაც არ აქვთ იარაღთან ახლო შეხება პირველ რიგში გაკვირვებულები მეკითხებიან: კი მაგრამ ამის ფლობის უფლება გააქვს???  ასევე საქართველოს რეალიებიდანაც გამომდინარე პისტოლეტი არ არის საუკეთესო არჩევანი ვინაიდან ეს იარაღი საკმაოდ შეზღუდულია კანონებით. ის ფორმდება შენახვის უფლებით, თუ თქვენ არ განეკუთვნებით „ელიტას“, რომლის წრმომადგენელბი  ჩვენი სულელი კანონმდებლების აზრით უფრო მაღლა დგანან ვიდრე უბრალო მოქალაქეები. შესაბამისად ასეთი დისკრიმინაციის გამო უბრალო მოქალაქე იქნება შეზღუდული პისტოლეტის „დამუღამებაში“. გარდა ამისა არსებობს კიდე ფინანსური მხარეც. პისტოლეტის შედარებით ძლიერი კალიბრების ფასი უტოლდება კარაბინის კალიბრებს (ისევე როგორც პისტოლეტის ფასი არ არის კარაბინის ფასზე ნაკლები) რაც კიდე უფრო მიზანშეუწონელს ხდის პისტოლეტის არჩევას. არის კიდევ ერთი ნიუანსიც, რომელიც უნდა გაითვალისწინოთ. საქართველოში ომების და არეულობების შედეგად შემორჩა დიდი რაოდენობით სამხედრო იარაღი და დღეს დიდი ალბათობით თუ მოხდება დაპირისპირება ყაჩაღებთან ისინი არ იქნებიან შეიარაღებული თვითნაკეთი დამბაჩებით და გადაჭრილი სანადირო თოფებით (თუმცა უკანასკნელი ძალიან საშიში იარაღია ახლო მანძილებზე) არამედ იქნებიან შეიარაღებული თანამედროვე ავტომატურო იარაღით. დაუპირისპირდე მათ პისტოლეტით ან ორლულიანი თოფით იქნებოდა არასწორი გადაწყვეტილება. გარდა ამისა საქართველოს რიგ რეგიონში დიდია ალბათობა გადაეყარო შეიარაღებულ პირებს, რომლებიც პრაქტიკულად წარმოადგენენ უკანონო ბანდფორმირებას, რომელიც შეიარაღებული იქნება ისე როგორც ქვეითი ოცეული. მე სიმართლე გითხრათ არ მსმენია ასეთი ჯგუფებისგან წარმატებით დაცვის ფაქტებზე ან თუნდაც მცდელობაზე მაგრამ ვალდებულად ვთვლი ეს ფაქტორი თქვენ გაგაცნოთ.

p1020214

თუ პისტოლეტი არის თქვენი ერთადერთი დასაყრდენი სახლის/ბინის უსაფრთხოების უზრუნველყოფისას ეს უნდა იყოს პისტოლეტი მაქსიმალურად დიდი მჭიდით, გრძელი ლულით, ტაქტიკური მძლავრი „შუქით“ და „ტრიტიუმებით“. კალიბრი უნდა იყოს მინიმუმ 9X19.

რა თქმა უნდა ჩვეულებრივი ადამიანის გადმოსახედიდან სახლში ნახევრად ავტომატური კარაბინის, 30 ვაზნიანი „რაჟოკით“ დადების იდეა  შეიძლება აბსურდულად გამოიყურებოდეს, მაგრამ დაფიქრდით თავად,  კარაბინს ნამდვილად აქვს ბევრი უპირატესობა და ის შეიძლება იყოს ეფექტური იარაღი თუნდაც გამოუცდელი ადამინის ხელში. თუ კვლავ მიგაჩნიათ რომ კარაბინი ზედმეტად ძლიერი და არაჰუმანური გაითვალისწინეთ რომ თუ მოგიწიათ ცოცხლა სამიზნეზე სროლა, თქვენი მიზანი იქნება პირველ რიგში შეაჩეროთ აგრესია/საფრთხე თქვენს მიმართ და არა მოკლათ ვინმე მაგრამ სამწუხარო ფაქტი არის ის რომ მხოლოდ აგრესორის  სიკვდილი გარანტირებს აგრესიის უმალვე შეწყვეტას. შესაბამისად თქვენ გჭირდებათ საუკეთესო და ყველაზე ეფექტური ინსტრუმენტი ამისთვის. პისტოლეტი ყველაზე საუკეთესო თვადაცვითი ვაზნებით, თოფი საუკეთესო დამანგრეველი სლაგებით,  ან ტაქტიკური კარაბინი, პრაქტიკულად ოქროს შუალედი პირად ცეცხლსასროლ იარაღში. გრძელლულიანი იარაღის მთელი სპექტრი რომ წარმოვიდგინოთ გვექნება ორი უკიდურესობა, .22 კალიბრის კარაბინი, რომელიც არის კონტროლირებადი და იძლევა სწრაფი და ზუსტი სროლის საშულებას, ვინაიდან სუსტ ვაზნას არ აქვს არანაირ უკუცემა, ლულის ალი ან გასროლის ხმა, ეს კი განაპირობებს მსუბუქ მანევრირებად და კომპაქტურ იარაღს, რომლის „დამუღამება“ იქნება ადვილი. მეორეს ბოლოში იქნება მაგალითად   .30 კალიბრის გარანდის შაშხანა, რომელიც იყენებს მძლავრ და ეფექტურ ვაზნას, მაგრამ არის მძიმე, გაბარიტული და სწრაფი სროლა არის ძალიან ძნელი. იარაღი არ არის კომპაქტური და მანევრირებადი. მისი გასროლა დახურულ სივრცეში გამოიწვევს მსროლელის სმენის დაზიანებას. ტაქტიკური საშუალო კალიბრის კარაბინი არის მათ შორის განლაგებული და წარმოადგენს საუკეთესო კომპრომისს, სიმძლავრის, საცეცხლე ძალის, კომპაქტურობის და კონტროლირებადობას შორის. საშუალო კალიბრის ტაქტიკური კარაბინის ეს თვისებები მაგალითად სათანადოდ არის შეფასებული აშშ-ში. აშშ-ს სასროლოსნო სპორტის ეროვნული ასოციაციის კვლევის შედეგად, რომელიც ჩატარდა 2012 წელს, თავდაცვა დასახელდა მეორე მიზეზად რის გამოც მომხმარებლები ყიდულობდნენ ნახევრად ავტომატურ კარაბინებს. რა გასაკვირია, 1863 წელს ნიუ იორკის აჯანყებისას, როდესაც ხელკეტებით და ცივი იარაღით შეიარაღებული ბანდები ატერორებდნენ კანონმორჩილ მოქალაქეებს (ეს მოვლენები ნაწილობრივ ასახულია მარტინ სკორსეზეს ფილმში ნიუ იორკის ბანდები) ჟურნალ ნიუ იორკ ტაიმსის რედაქციის შტაბ ბინაზე მიტანილი იერიში მოგერიებულ იქნა არა პისტოლეტებით და შაშხანებით და მითუმეტეს არა ქვებიტ და ხელკეტებით არამედ გატლინგის კონსტრუქციის ტყვიამფრქვევებით. ჩვენ ვცხოვრობთ ქვეყანაში სადაც მძიმე სოციალური და კრიმინოგენური სიტუაციაა, ორი “დაძინებული” კონფლიქტი, გვყავს მინიმუ ერთი აგრესიული მეზობელი და სულ ახლახან ახალმა ტერორისტულმა ორგანიზაცია ISIS-მა (რომელმაც პრაქტიკულად ნახევარი ერაყი აიღო) გამოაცხადა საქართველო მომავალი მუსულმანური ზესახლმიწოფს ნაწილად. იფიქრეთ ამაზე და ნუ მოგერიდებათ არჩევანის კარაბინის სასარგებლოდ გაკეთოთ.

article-1166482-043EAED0000005DC-547_468x640

ებრაელი „კიბუცნიკებისთვის“ ორგანიზებული შეიარაღებული თავდასხმა პალესტინელებისგან არის ჩვეულებრივი რეალობა რომელშიც ისინი ცხოვრობენ და ზრდიან ბავშვებს და მათ აქვთ განსაკუთრებული უფლებები იარაღის ფლობასთან და გამოყენებასთან დაკავშირევით. მტერი, რომელსაც ისინი უპირისპირდებიან არის სასტიკი და დაუნდობელი ისევე როგორც ყაჩაღი, რომელიც აპირებს ძალადობა გამოიყენოს თქვენი და თქვენი ოჯახის მიმართ. მათი არჩევანი არ არის ორ ლულიანი თოფები და პისტოლეტები, უმეტესობა იყენებს თანამედროვე სამხედრო ტიპის ცეცხლსასროლ იარაღებს. 

მე არ მინდა, რომ თქვენ დაგრჩეთ შთაბეჭდილება, რომ მე ვიძახი, რომ კარაბინი არის საუკეთესო თავდაცვის საშუალება, თუნდაც მხოლოდ სახლის დასაცავად. იარაღის არჩევისას უნდა გათვალისწინებული იყოს ბევრი ფაქტორი და რა თქმა უნდა მათ შორის ის თუ სად ცხოვრობთ თქვენ, როგორია კრიმინოგენური სიტუაცია, რა ტიპის პოტენციალური საფრთხეები არსებობს. თუ თქვენ ცხოვრობთ ცენტრალურ უბანში იტალიურ ეზოში და წყნარ ღამეში გესმით კედლის იქით მეზობლის სუნთქვა, 7.62X39 კალიბრის საბჭოთა CКС-ი ალბათ არ იქნება ყველაზე კარგი არჩევანი, იმიტომ რომ სროლისას რისკი უდანაშაულო ადამიანის დაშავების არის ძალიან მაღალი. საშუალო სტატისტიკური იარაღის მფლობელი საქართველოშიც და ამერიკაშიც ძალიან შორს დგას შეიარაღებული ბორტ გამცილებლევბისგან, რომლებიც წინასწარ საზღვრავენ ტყვიის ტრაექტორიას და იციან თვითმფრინავის სალონში მნიშვნელოვანი მოწყობილობების განლაგების სქემა, რომ გამორიცხონ მათი დაზიანება ცეცხლის გახსნისას. მაგრამ თუ თქვენ ცხოვრობთ ქალაქის გარეთ, პოლიცია შორს არის, თავდაცვითი იარაღი შეიძლება  იყოს კარაბინი, ყოველთვის უნდა იყოს კარაბინი მე თუ მკითხავთ. ქალაქის პირობებში, სახლის დაცვისთვის კარაბინის არჩევისას თქვენ უნდა გესმოდეთ ყველა ტაქტიკური ნიუანსი, რომელიც ამ ტიპის იარაღს უკავშირდება. რამდენიმე ასეთი ნიუანსი მე უკვე დავასახელე. გარდა ამისა ყველა კარაბინი არ არის ერთნაირი  და ეს სხვაობა თვისებებში და სპეციფიკაში უნდა გაითვალისწინოთ. მაგალითად რა კარაბინები არის ხელმისაწვდომი დღეს საქართველოში?  პირველ რიგში რუსული/საბჭოთა სკს-ი და კალაშნიკოვის სისტემის იარაღის სამოქალაქო ვერსიები (საიგა, ვეპრი). პირველი წარმოადგენს ავტომატური კარაბინის გუშინდელ დღეს, დახურული მჭიდით ათ ვაზნაზე და შაშხანის მაგვარი კონდახით, რაც ალბათ კარგი იქნება იმისთვის ვინც მიჩვეულია თოფს. ასეთ მსროლელს არ მოუწევს გადაჩვევა ახალი ტიპის იარაღზე. ფასი სკს-ზე დღეს მერყეობს 900 ლარიდან 1500 ლარამდე რაც ჩემი აზრით ძალიან ბევრია.  ”საიგების” და “ვეპრების” ძალიან დიდი მოდელების გამა არის წარმოდგენილი, რომლებიც იწყება წმიდა სანადირო ვერსიებით და მთავრდება ტაქტიკური მოდელებით დასაკეცი კონდახით და მოკლე ლულებით. უკანასკნელი ძალიან კარგი იარაღია მაგრამ იმის გამო რომ ეს იარაღი დიდი ხანია არ  შემოტანილა საქართველოში მათი ფასი აღწევს 3500 ლარს (სანადირო ვერსიები 1200-1600 ლარი). ორივე ამ იარაღების ოჯახი სთავაზობს მომხმარებელს საიმედოობას, მომსახურების სიმარტივეს და საკმაოდ დიდ საცეცხლე ძალას. ვინც მსახურობდა ამ იარაღით უკვე იცნობს მას და არ გაუჭირდება მათი გამოყენება. ასევე ბოლო დროს საქართველოში საკამოდ დიდი რაოდენობით შემოიტანეს ჩეხური წარმოების Vz 58-ის სამოქალაქო ვარიანტები. მათი უმეტესობა დღეს იყიდება 900 ლარად და ეს დღეს დღეისობით არის საუკეთესო იარაღი თავის კლასში საქართველოში. ასეთი ფასით ის იგივე კატეგორიაში გადის რაც ყველაზე უბრალო  12 კალიბრის „პომპა“!

აბსოლუტური უმეტესობა ამ იარაღების იყენებს საბჭოთა ვაზნას 7.62×39, რომელიც ძალიან ეფექტური ვაზნაა ახლო მანძილებზე. შეზღუდული რაოდენობა საიგების და ვეპრების ასევე არის სხვა კალიბრებშიც, როგორებიცაა 5.45х39, 5.56х45, 7.62х54, .308 WIN. თავდაცვითი კარაბინის კალიბრს რაც შეეხება გამოდგება 7.62×39, 5.45х39 და 5.56х45 ხოლო უკანასკნელი არის საუკეთესო ამ სამიდან თუ ჩვენ ვსაუბრობთ თავდაცვაზე. 7.62×39 არის კარგი ვაზნა მაგრამ მას აქვს შედარებით დიდი უკუცემა ხოლო უნარი წინაღობებში გავლის და სასიკვდილო ძალის შენარჩუნების ამ შემთხვევაში არ არის კარგი, იმიტომ რომ ჩვენ დაინტერესებულები ვართ იმაში, რომ ტყვია დარჩეს სამიზნეში და არ გააგრძელოს ფრენა. 5.45х39 ასევე კარგი ვაზნაა, მას აქვს დაბალი უკუცემა და ახლო მანძილებიდან ის ძალიან ეფექტურია მაგრამ იარაღი ამ კალიბრზე საქართველოში თითებზე ჩამოსათვლელია, თანაც ეს ვაზნა პრაქტიკულად არ იშოვება მაღაზიებში. 5.56х45 ბოლო დროს ძალიან პოპულარულია გამომდინარე იქიდან, რომ ახლო მანძილებზე (დიახ თავდაცვითი სცენარის დროს, კარაბინი გამოიყენება პისტოლეტის დისტანციებზე) ის ძალიან ეფექტურია პრაქტიკულად ნებისმიერი კონფიგურაციის მუხტით, უკუცემა არის დაბალი, ვაზნა მსუბუქია, ძალიან ზუსტი. ამ კალიბრის მსუბუქი ტყვია ძალიან მაღალი საწყისი სიჩქარის გამო განიცდის სწრაფ ფრაგმენტაციას უმნიშვნელო წინაღობებშიც გავლისას (მათ შორის FMJ ტყვიაც), რაც ამცირებს კარაბინებთან დაკავშირებული ზედმეტი შეღწევის პრობლემის ხარისხს. ამ ვაზნის ბევრნაირი მუხტია იყიდება მაღაზიებში თუმცა მე არ შემხვედრია მუხტი, რომელიც სპეციალურად შექმნილია თავდაცვისთვის, როგორც მაგალითად Winchester DPX1. ზოგადად ზედმეტი შეღწევის პრობლემა არ უკავშირდება მარტო კარაბინს/შაშხანას. 9მმ-ნი პისტოლეტიდან ნასროლი მთლიანად გარსით დაფარული ტყვია საკამოდ საშიში რამეა და ეს ტყვია დიდი ალბათობით გახვრეტს ადამიანის სხეულს და გააგრძელებს ფრენას საკმარისი კინეტიკური ენერგიით, რომ დაჭრას უდანაშაულო ადამიანი. ასე, რომ რაოდენ პარადოქსალურიც არ უნდა იყოს შეიძლება 5.56 კალიბრის ტყვია ნაკლებად საშიში იყოს ვიდრე 9მმ-ნი FMJ ვაზნა. არა და პისტოლეტისთვის მხოლოდ FMJ ტიპის ვაზნებია ხელმისაწვდომი საქართველოში.  პრობლემა, რომელიც უკავშირდება 5.56/.223 Rem-ს მდგომარეობს იმაში. რომ მასზე გათვლილი იარაღი საქართველოში წარმოდგენილია ადგილობრივად აწყობილი AR15-ის სახით (ფასი 2400 ლარიდან და ზევით), რომლებიც და მე ამაზე უკვე არაერთხელ დამიწერია, მაინც და მაინც არ გამოირჩევიან კარგი ხარისხით და საიმედოობით. მას მერე რაც ჩემ თვალწინ ე.წ. იარაღის ხელოსანმა  პირიქით დააყენა სამიზნე მოწყობილობები, ხოლო ჩემ მეგობარს მიყიდეს კარაბინი რომელზეც დენთის იარების მილი არ იყო დამაგრებული შტიფტით მე დიდი სიფრთხილით ურჩევდი ვინმეს Ar-15-ის შეძენას. არსებული კარაბინების ნომენკლატურიდან AR-15 კალიბრში 5.56 არის საუკეთესო კანდიდატი თავდაცვით გრძელლულიან იარაღის როლზე მაგრამ თუ ეს არის ქარხნული წარმოების კარაბინი და არა აქაური ოსტატების ქმნილება. ჩემი კუთვნილი კარაბინიც აქ აწყობილია, მაგრამ მე თავად ვუკვეთავდი ყველა კომპონენტს და კარგად მესმის ამ იარაღის კონსტრუქცია და თავისებურებები, რის გამოც ჩემი კარაბინი შვეიცარული საათივით მუშაობს. თუ საშუალო სტატისტიკურმა მომხმარებელმა შეიძინა გაბერილ ფასად AR-15 და აღმოჩნდა, რომ ის არ მუშაობს, მაშინ მას ძალიან გაუჭირდება  ამ იარაღის სამუშაო კონდიციამდე მიყვანა. ამით იმის თქმა მინდა, რომ AR-15-ზე არჩევანის შეჩერება საკმაოდ რისკიანი ნაბიჯია. თავდაცვითი იარაღის მთავარი თვისება უნდა იყოს საიმედოობა, მერე საიმედოობა და ისევ საიმედოობა და ეს არის ის სადაც “კალაშნიკოვის” კლონები ტრადიციულად ძლიერ პოზიციას იკავებენ.

dsa fal

.30 კალიბრის ნახევრად ავტომატური შაშხანა ძალიან სერიოზული და მრისხანე იარაღია პროფესიოანლის ხელში მაგრამ ახლაბედასთვის ეს არ იქნება კარგი არჩევანი. იარაღი მძიმეა, აქვს დიდი უკუცემა, .30 კალიბრის ვაზნა (.308 win, 7,62x54r) არის ზედმეტად ძლიერი ქალაქისთვის. საქართველოში ამ კალიბრის ნახევრად-ავტომატური იარაღების  აბსოლუტური უმეტესობა წარმოდგენილია სუფთა სანადირო ან მორალურად მოძველებული სამხედრო კონვერსიული მოდელებით, რომლებიც ნაკლებად გამოდგებიან თავდაცვითი კარაბინის როლზე.   სურათზეა თავდაცვითი .308 კალიბრის იარაღის ნიმუში,  DSA SA58 mini OSW.

იარაღის არჩევანის თემას რომ დაუბრინდეთ, რა თქმა უნდა არჩევანი არ არის შეზღუდული მხოლოდ “ესკაესებით”, “საიგებით”, “ვზორებით” და “არებით”. არის ასევე კარაბინები, რომლებიც იტენება ხელით და უფრო სწრაფად ვიდრე ტრადიციული “ბოლტები”. მაგალითად ე.წ. “ლევერ ექშეენები” (ჰენრის სისტემის გადატენვის მექანიზმით). საქართველოში ეს იარაღები ძალიან ცოტა არის წარმოდგენილი ხოლო ყველაზე გავრცელებული ბრაზილიური როსის კარაბინები ჩემი აზრით ნაკლებად გამოდგება თავდაცვისთვის, იმიტომ, რომ უბრალოდ ეს არ არის მაღალი კლასის იარაღი და მე ამ ბრენდს არ ვენდობი და არც ვინმეს ურჩევ რომ ენდოს. როსის “ლევერ ექშენები” არის გასართობი სათამაშოები, რომლებითაც შეიძლება გაართოთ სტუმრები ან მარტო რომ ხართ სახლში წარმოიდგინოთ რომ ხართ კოვბოი და დასდევთ ინდილეებს ოთახიდან ოთახში.  თუმცა რა თქმა უნდა ასეთი “გასართობი/დეკორატიული) იარაღი უკეთესია ვიდრე საერთოდ არაფერი. პირადად  მე არ მესმის რატომ უნდა იყიდო თავდაცვისთვის “ჟესტის” როსსი 1100 ლარად (ზოგი დაჟინებით ცდილობს გაასაღოს ისინი mymarket-ზე 2000 ლარად), როდესაც 900 ლარად იყიდება გამოცდილი სამხედრო სამსახურში და შესანისნავი Vz 58. გარდა ამისა როსსი-ს კარაბინები ხელმისაწვდომია რევოლვერის კალიბრებში, რომელთა ფასი უტოლდება და აღემატება 5.56/7.62 კალიბრის ვაზნების ფასს. კონცეფცია “გრძელლულიანი იარაღი და მოკლელულიანი იარაღი ერთ კალიბრში” აქ არ მუშაობს ვინაიდან როსსი-ს კარაბინები რევოლვერის ვაზნებზეა და რევოლვერს მე არ ურჩევ არავის არაფრისთვის.

TSR_3b

ის რასაც თქვენ სურათზე ხედავთ არ არის ნახევრად-ავტომატური კარაბინი. ეს არის Troy Industries მიერ შექმნილი 5.56 კალიბრის “პომპა” PAR, შექმნლი იმ ადგილებისთვის სადაც იურისდიქცია ზღუდავს ნახევრად ავტომატური იარაღების ფლობას. 

ბოლო დროს გაიზარდა ინტერესი ნახევრად-ავტომატური კარაბინების მიმართ, რომლებიც გათვლილია პისტოლეტის კალიბრზე. მათი რაოდენობა საქართველოში უმნიშვნელოა მაგრამ ფასები ძალიან მაღალია. არანაირი პრაქტიკული აზრი არ აქვს ასეთი იარაღის ყიდვას, ვინაიდან კალიბრი არის პისტოლეტის, ხოლო პისტოლეტის კალიბრი რაოდენ ძლიერიც არ უნდა იყოს უბრალოდ აკეთებს ნახვრეტებს სამიზნეში და თუ მუხტი კარგია და ტყვია ექსპანსიურია ნახვრეტი იქნება ოდნავ დიდი. კარაბინის კალიბრები ხვრეტენ და გლეჯენ ქსოვილებს, განიცდიან ფრაგმენტაციას და ქმნიან დამატებით ჭრილობის არხებს.  კარაბინები ბოლო დროს ხელმისაწვდომია ძალიან მოკლე კონფიგურაციაში და მათ პრაქტიკულად გამოდევნეს პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევბი იმიტომ რომ აშკარად კომპაქტური კარაბინი უპირატესი იარაღია. მე არ ვამბობ იმას, რომ პისტოლეტ ტყვიამფრქვევს არ აქვს ტაქტიკური ნიშა, მაგრამ ვის ჭირდება კარაბინის ხელა იარაღი, რომელიც იყენებს პისტოლეტის ანემიურ ვაზნას? პოპულარული ამ ტიპის კარაბინი იწონის 2.5 კგ-ს და იყენებს 15 ვაზნიან მჭიდს სადაც ჩადის 15 9მმ-ნი ვაზნა. 124 გრანიანი 9მმ-ნი ტყვიის ენერგია შეადგენს დაახლოებით 550 ჯოულს. AR15 მოკლე 10 ინჩიანი ლულით იწონის 2.7 კგ-ს და იყენებს მჭიდს სადაც ალაგია 30 5.56 კალიბრის ვაზნა, რომლის ტყვიის ენერგია არის 1700 ჯოული. რომელი უფრო გამოგადგებათ ორფეხა მტაცებლებისაგნ თავის დასაცავდ მგონი გასაგებია.

არც ისე დიდიხანია კიდევ ერთი საინტერესო იარაღის ტიპი გაჩნდა ან უფრო სწორედ გახდა პოპულარული იმიტომ რომ იარაღის ეს კლასი ძალიან დიდიხანი არსებობს. მე ვნახე, რომ თბილისის აეროპორტში და ამბობენ საზღვარზე საბაჟო-გამშვებ პუნქტებზე დგანან მოსამსახურეები პისტოლეტებით, რომლებიც ჩასმულია მოწყობილობაში, რომელიც აქცევს პისტოლეტს კომპაქტურ ფსევდო პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევად.  ასეთი მოწყობილობა რომელიც წარმოადგენს პრაქტიკულად ნიჟარას, რომელშიც თავსდება ჩვეულებრივი პისტოლეტი და რომელიც  იძლევა საშუალებას დაყნდეს მასზე კონდახი, ოპტიკა და დამატებითი ვერტიკალური სახელური. ყველაფერი ეს აადვილებენ ზუსტ და სწრაფ სროლას მაგრამ მაინც საცეცხლე ძალის მხრივ ეს მაინც არის პისტოლეტი. ასეთი ნიჟარის ფასი უტოლდება პისტოლეტის ფასს და ორივე მთლიანობაში უტოლდებიან ტაქტიკური კარაბინის ფასს.  რაც შეეხება 9მმ-ან FMJ ტყვიას, რომელსაც ასეთ იარაღში ჩვენები იყებენ, ჩემი გლოკიც დატენილია ასეთი ვაზნებით მაგრამ იმიტომ, რომ მე სხვა არაფერი არ ამქვს და ვიყენებ იმას რაზეც ხელი მიმიწვდება. ამ ფსევდო კარაბინების ყიდვას ალბათ სჯობს დაურიგონ უსაფრთხოების პერსონალს AR-15-ები და ადეკვატური ამუნიცია. პისტოლეტი მათ არ ჭირდებათ. რეალობა არის ის, რომ პისტოლეტიდან სწრაფი და ზუსტი სროლა არის ძალიან ძნელი და ეფექტური სასწავლო კურსის ორგანიზება, რომელიც ხანმოკლე პერიოდში მოამზადებს დიდი რაოდენობით კურსანტებს ადეკვატური ტაქტიკური უნარჩვევებით არის ძალიან ძნელი და პრაქტიკულად შეუძლებელიც. თუ ჩვენ ვნახავთ როგორია სროლის ეფექტურობა ძალოვან სტრუქტურებში მტელ მსოფლიოში, ვანხავთ, რომ ეს მაჩვენებელი იშვიათად აღემატება 30% ყველაზე კარგად დაფინანსებულ და “მიხედულ” სამსახურებში. ანუ ასი გასროლილი ვაზნიდან, რომელსაც პოლიციელები ისვრიან სამსახურეობრივი მოვალეობის შესრულებისას  მხოლოდ 30 ხვდება სამზინეს და 70 მიფრინავს კაცმა არ იცის სად.  ახალწვეული ადვილად სწავლობდა ამ იარაღის ეფექტურ გამოყენებას. შეიძლება ძნელად “დასამუღამებელი” პისტოლეტის ადვილად “დასამუღამებელ” კვაზი-კარაბინად გადაკეთებას მართლაც ქონდეს აზრი, თუმცა მთლიანად გარსით დაფარული ტყვიების გამოყენება ქართველი სამართალდამცავების მიერ არის სერიოზული შეცდომა. თავის დროზე ამერიკელი სამხედროები დაფიქრდნენ ამ პრობლემაზე და შექმნეს ალბათ პირველი იარაღი, რომელიც დაიკავებდა შუალედურ ადგილს ძლიერ ნახევრად ავტომატური .30 კალიბრის გარანდს და .45 კალიბრის პისტოლეტს შორის. საუბარი მაქვს M1 ტიპის კარაბინზე. ეს მსუბუქი და კომპაქტური იარაღი იმეორებდა გარანდის შაშხანის ერგონომიკას მაგრამ იმის გამო რომ იყენებდა გაცილებით უფრო სუსტ 7.62×33 კალიბრის ვაზნას იყო მსუბუქი, კომპაქტური და არ ჯდებოდა ძვირი.

21st conv kit

იდეა პისტოლეტის კარაბინად ქცევის არსებობს ძალიან დიდიხანია მაგრამ დღეს რა თქმა უნდა ხელმისაწვდომია უფრო ტექნოლოგიურად დახვეწილი და მრავალფუნქციური მოწყობილობები ვიდრე 100 წლის წინ. 

37049-M1

M1 Carbine არის ძალიან კარგი და გარკვეულწილად უნიკალური იარაღი. ნებისმიერს შეუძლია ამ იარაღის ათვისება ძალიან მოკლე ვადაში. მას აქვს მოსახსნელი დიდი ტევადობის მჭიდი და შესანიშნავი ერგონომიკა. მჭიდროდ დასახლებულ ადგილებში ის იქნებოდა კარგი არჩევანი თავდაცვითი კარაბინის როლზე. ამერიკაში M1 არ არის ძალიან პოპულარული ვინაიდან იქ ხალხი განებივრებულია 5.56 კალიბრის იარაღების ნაირსახეობებით. მაგალითად მე საქართველოს პირობებში თავდაცვითი კარაბინის როლში M1 კარაბინი მიმაჩნია უკეთეს არჩევნად ვიდრე საბჭოთა “სკს”, იმ პირობით, რომ ადეკვატური ამუნიცია იქნება ხელმისაწვდომი.

ყველა კარაბინი, რომელიც იყიდება დღეს საქართველოში არის საბაზისო კონფიგურაციაში. რკინის სამიზნე მოწყობილობები, სტანდარტული ფურნიტურა, მაგრამ იმისთვის, რომ იარაღი გამოდგეს თავდაცვისთვის, საჭიროა მას ქონდეს ისეთი თვისებები რაც ასეთ სტანდარტულ „მილიტარის“ სტილში კარაბინებს როგორც წესი არ აქვს.

შუქი. შუქი/ტაქტიკური ფარანი არის ძალიან მნიშვნელოვანი მოწყობილობა, რომელიც აუცილებლად უნდა ეყენოს თავდაცვით კარაბინზე. ეს საჭიროა პირველ რიგში სამიზნის იდენტიფიცირებისთვის, რომ ჩვენ ზუსტად ვოცოდეთ რას ვესვრით. ყველაზე საშინელი კოშმარი იარაღის მფლობელისთვის შეიძლება იყოს უდანაშაულო ადამიანის „გაგორება“, როდესაც თქვენ გეგონათ რომ ბოროტმოქმედი შეიჭრა თქვენს სახლში არა და სინამდვილეში ასე არ აღმოჩნდა. ძალიან ბევრი იღებს გადაწყვეტილებას გასროლაზე ისე რომ არ არის დარწმუნებული რას ესვრის და მერე უწევთ დიდი ფასის გადახდა ასეთი გადაწყვეტილების მიღებისთვის. სამწუხაროდ ეს ძალიან ხშირად ხდება. უკანასკნელი გახმაურებული შემთხვევა მართალია არ უკავშირდება შუქის გამოყენების თემას მაგრამ გვასწავლის, რომ სამიზნის იდენტიფიცირება არის აუცილებელი და ამისთვის ადეკვატური განათება არის საჭირო. ლაპარაკი მაქვს სამხრეთ აფრიკელ მორბენალზე ოსკარ პისტორიუსზე, რომელიც თავისი შეყვარებული მოკლა, იმიტომ, რომ ეგონა რომ კარის უკან აბაზანაში მძარცველი იმყოფებოდა და კარის გავლით ესროლა მას. მან არ მოახდინა სამიზნის იდენტიფიცირება და დაანგრია თავისი და სხვების ცხოვრება. ასეთი შეცდომის დაშვების უფლება ჩვენ არ გვაქვს. გარდა იმისა, რომ შუქი საჭიროა იდენტიფიკაციისთვის ის ასევე შეიძლება გამოყენებულ იქნას სამიზნის დიზორიენტაციის და დროებითი დაბრმავებისთვის. თანამედროვე ტაქტიკურ ფარნებს აქვს ძალიან ძლიერი ნათება, თუნდაც ძალიან კომპაქტურ მოდელებს. ჩემი რჩევა იქნება მოერიდოთ იაფ ჩინურ პროდუქციას და შეიძინოთ მაღალი ხარისხის ფარანი განკუთვნილი იარაღზე დასაყენებლად, რომლებსაც უშვებენ Streamlight, Surefire, Insight Technology.

streamlightlarge

კარგიშუქიარ ღირს ძალიან ძვირი. ავტორი იყენებს Streamlight TLR-1-. მიუხედავად გარკვეული მინუსებისა ეს კარგი და უკიდურესად გამძლე მოწყობილობაა და ის მხოლოდ 100 დოლარი ღირს.

ოპტიკა არის მეორე აუცილებელი ელემენტი თავდაცვით გრძელლულიან იარაღზე. დადასტურებული მეცნიერული ფაქტია, რომ კოლიმატორის გამოყენება ზრდის სროლის სისწრაფეს და სიზუსტეს. განპირობებულია ეს იმით, რომ არ არის საჭირო ჯერ წინა და უკანა სამიზნის გასწორება ერთმანეთის მიმართ და მხოლოდ შემდეგ დამიზნება სამიზნეზე. თვალი ვერ ფოკუსირდება სხვადასხვა მანძილებზე განლაგებულ ობიექტებზე. რკინის სამიზნე მოწყობილობები არ ჩანს ცუდი განათების პირობებში. ამიტომაც კოლიმატორი არის ზესასარგებლო მოწყობილობა.  დაადეთ “წითელი წერტილი” სამიზნეს და განახორციელეთ გასროლა, მეტი არაფერი საჭირო არ არის. ასე მარტივად ხდება კოლიმაოტირს გამოყენება. წითელი წერტილი კარგად ჩანს სიბნელეში. ახლო მანძილებზე კოლიმატორს არ აქვს ალტერნატივა, მაგრამ მე ასტიგმატიზმის გამო კოლიმატორს ვერ ვიყენებ, ვინაიდან წითელი წერტილს ვერ აღვიქვავ მკაფიოდ და კოლიმატორში წერტილის ნაცვალდ ვხედავ პატარა ფეირვერკს ობიექტივის ცენტრში. ასტიგმატიზმი აწუხებს მოსახლეობის 15% და ამიტომაც მე დავწერ რისი გამოყენება შეუძლიათ მათ ვინც ჩემსავით ამ 15%-ში შედის. ეს არის მაგალითად 1х ოპტიკური სამიზნე 30მმ-ნი მილით და ბადის განათებით. ის პრაქტიკულად ისეთივე სწრაფია როგორც კოლიმატორი თუმცა აქვს შედარებით მცირე ხედვის კუთხე. მე ვიყენებ Bushnell-ის 1-4X ოპტიკას, რომელსაც ასევ გააჩნია ბალისტიკური კომპენსატორი. ეს მაძლევს მე საშუალებას გამოვიყენო კარაბინი 5.56 კალიბრის ეფექტური მანძილის ნებისმიერ დიაპაზონში. პრაქტიკულად ნოლიდან 300 მეტრამდე (რეზულტატიური სროლა შესაძლებელია 700 მეტრზეც). სხვათაშორის 100 მეტრზე ჩემი კარაბინი ასეთი ოპტიკით უფრო უკეთეს შედეგს მაძლევს  ვიდრე ნებისმიერი СВД/Тигр რომელიც მე მისვრია. ეს რაც შეეხება Ar15-ის სიზუსტის პოტენციალს.

Home-Defense-AR15

წარმოიდგინეთ 30 ვაზნიანი კომპაქტური, მსუბუქი, ერგონომიული, მანევრირებადი კარაბინი არარსებული უკუცემით, რომელიც უკიდურესად ეფექტურია და სწრაფია ახლო მანძილებზე მაგრამ გაძლევთ საშუალებას ასეთი კონფიგურაციით გაანადგუროთ სამიზნე 500 მეტრზე. არ არსებობს მასზე უფრო უნივერსალური იარაღი. სურათის წყარო gundigest.com

ოპტიკა არ შეიძლება ღირდეს იაფი თუმცა რიგი კომპანიების უშვებენ კარგ მუშა მოდელებს ხელმისაწვდომ ფასად. ასე “ბუშნელი” დაყენებული ჩემ კარაბინზე ფასდაკლებით დაჯდა სულ რაღაც 180 დოლარი პლუს განბაჟება. კოლიმატორები, როგორც წესი გამოდის ინტეგრირებული სამაგრებით და არ არის საჭირო მათი ცალკე ყიდვა იმიტომ, რომ კარგი სამაგრი არ არის იაფი. Millet-ის კრონშტეინი, რომელსაც მე მიყენებ ღირდა 80 დოლარი. თუ ოპტიკის დაყენება უკავშირდება დიდ ხარჯებს და უბრალოდ არ გაქვთ ამის საშუალება გააკეთეთ მაქსიმუმი, რომ გაადვილოთ დამიზნება და გახადოთ ის უფრო სწრაფი სტანდარტული რკინის სამიზნე მოწყობილობების გამოყენებისას.  მაგალითად უკვე ნახსენებ ჩეხურ “ვზორს” აქვს ძალიან დაბალი და წვრილი უკანა სამიზნე მოწყობილობა. გუდვილში ნაყიდმა 5 ლარიანმა აკრილის საღებავმა და შეღებილმა “მუშკამ” მნიშვნელოვნად გაზარდა  დამიზნების სისწრაფე და კომფორტი ახლო მანძილებზე. მაგრამ არასდროს, მე ვიმეორებ არასდროს არ იყიდოთ იაფი, ჩინური ოპტიკა ან სამაგრები.

მე ხშირად მისვამენ კითხვას რომელი იარაღი ვიყიდო. ეს კითხვა ისევე სულელურად ჟღერს, როგორც ვინ მოვიყვანო ცოლად. მე არ ვიცი თქვენ მოგწონთ მაღლები თუ დაბლები, ქერები თუ შავგრიმანები, გინდათ დაელაპარაკოთ მას რამეზე თუ გამოიყენოთ როგორც სექს სათამაშო. მე წარმოდგენა არ მაქვს თქვენ რა ცოლი გინდათ და რა იარაღი უნდა იყიდოთ, მაგრამ თუ დაგებადათ კითხვა რომელი კოლიმატორი იყიდოთ აქ მე გაგიადვილებთ საქმეს და გიპასუხებთ: იყიდეთ Aimpoint. რატომ? იმიტომ. თუ არ მოგწონთ ჩემი პასუხი თავად გამოიკვლიეთ ეს თემა. ზოგადად ტაქტიკური ოპტიკის არჩევა როგორც მინიმუმ ცალკე სტატიას იმსახურებს, ხოლო ამ თემის კონტექსტში მე მსურდა მხოლოდ ყურადღება გავამახვილო ოპტიკის სარგებლიანობაზე თავდაცვით იარაღზე და დამატებით რამდენიმე მნიშვნელოვანი ნიუანსისთვის ხაზი გამესვა.

ჩვენ ვცხოვრობთ ღარიბ ქვეყანაში, სადაც ყველას არ შეუძლია არა თუ იყიდოს სასურველი იარაღი არამედ საერთოდ იყიდოს რამე იარაღი. AR-15 და 5.56х45 რა თქმა უნდა არის საუკეთესო არჩევანი მაგრამ ჩეხური Vz 58 დასაკეცი კონდახით 900 ლარად არის დღეს ყველაზე ოპტიმალური კანდიდატი თავდაცვით კარაბინზე თუმცა ამ იარაღის აღჭურვა “შუქით” და ოპტიკით იქნება ცოტათი უფრო ძნელი. მოერიდეთ 7.62х39 კალიბრის იარაღში ფოლადის გულიანი ვაზნების გამოყენებას (ინდექსი  57-Н-231), რომელსაც ჩვენი სამართალდამცავები ენა გადმოგდებულები დასდევენ ჩემთვის გაურკვეველი მიზეზების გამო. არც ფოლადის გულიანი “მწვანე თავიანი” 5.56-ები არ არის ჯავშანგამტანი ვაზნა და არც  57-Н-231 ამიტომ ასეთი დაჟინებული ინტერესი მათ მიმართ პოლიციის მხრიდან არის სასაცილო. შედარებისთვის ფოლადის გულიანი 5.56 (М855) მაინც არ გამოირჩევა განსაკუთრებული შეღწევის უნარით ბარიერებში (წინაღობას გახვრეტით გახვრეტს მაგრამ მეორე მხარეს გამოვა ფრაგმენტები, რომლებიც დააზიანებენ უშუალოდ ბარიერის უკან მდგარ სამიზნეს)  მაგრამ 7.62х39 ფოლადის გულით პირიქით ძალიან სახიფათოა ქალაქის პირობებში სროლისას ვინაიდან ტყვია ისეთი მყარია რომ წინაღობაში გავლისას ის ინარჩუნებს ფორმას და მასას. მაღალია რიკოშეტის ალბათობაც. სწორედ ამის გამო 2002 წელს რუსებმა შექმნეს მილიციისთვის ტყვიები ინდექსით ПРС (მათ შორის 7.62х39 კალიბრის), ფოლადის გულების გარეშე, რომ შეემცირებინად რიკოშეტის და ზედმეტი შეღწევის პრობლემები. რა თქმა უნდა სამოქალაქო პირის მიერ სპეციალური ჯავშანგამტანი და მგეზავი ვაზნების გამოყენება  ქალაქში არის კანონდარღვევა და სრული იდიოტიზმი.

მუხტის, “შუქის” და ოპტიკის გარდა ყველაფერი დანარჩენი რაც დღეს იყიდება არის ჩემი ღრმა რწმენით არა თუ ზედმეტი არამედ შედარებით ნაკლებად საჭირო. ტაქტიკური სახელურები, აქსესუარები, “ნავაროტები” არის მეორე ხარისხოვანი. პირველ ხარისხოვანია ადეკვატური “მუხტი”, შუქი და ოპტიკა. სწორედ ამიტომ აქ ისევ გამარჯვებულად გვევლინება AR15, რომლის ადაპტირება ნებისმიერი დავალებისთვის მათ შორის თავდაცვისთვის არის ადვილზე ადვილი.

თავდაცვითი კარაბინი არის სპეციალიზირებული დავალებისთვის შექმნილი იარაღი და ბუნებრივია სასურველი თვსებები რაც მას უნდა გააჩნდეს არ შემოიფარგლება მხოლოდ შუქით და ოპტიკით.  ერთ-ერთი ტაქტიკური ნიუანსი, რომელიც მე უკვე ვახსენე არის გასროლის მაღალი ხმა და ლულის ალი ასევე დენთის აირების დარტყმა. იმისთვის, რომ ჩვენ მაქსიმალურად შევამციროთ მსროლელზე კარაბინის ასეთი ზემოქმედება (დახურულ სივრცეში ეს ზემოქმედება ხდება აუტანელი)  საჭიროა შესაბამისი ლულის მოწყობილობის გამოყენება. ჩეხურ „ვზორზეც“ და ამერიკულ „არზეც“ ეს ადვილად ხორციელდება, ხოლო ყველა სკს-ი, და ბევრი საიგა და ვეპრი არ იძლევა ამის საშუალებას და საჭიროა იარაღის ოსტატის ჩარევა. ყველა ლულის მოწყობილობა არ მუშაობს ერთნაირად, მაგრამ როგორც წესი მოწყობილობები ბევრი წვრილი ნასვრეტით უკეთ ამცირებენ ლულის ალს და უკუცემას. უკუცემის (ლულის ხტომის) შემცირება ასევე დადებითი ფაქტორია, რაც მოყვება ასეთი მოწყობილობის გამოყენებას. მაგრამ გაითვალისწინეთ ასეთი მოწყობილობები იქმნება კონკრეტული დავალებისთვის. მაგალითად ჩემ კარაბინზე დაყენებული კომპენსატორი Tromix Shark, საერთოდ აქრობს უკუცემას და ამცირებს ლულის ალს მაგრამ გასროლის ხმა აუტანელია, და კარაბინის გვერძე დგომა სროლისას საერთოდ მავნეა ჯანმრთელობისთვის დენთის აირების დარტყმის გამო.

fer cqbარსებობს ლულის მოწყობილობების მოდელები, რომლებიც  სპეციალურად შექმნილია იმისთვის, რომ მაქსიმალურად დაიცვან მსროლელი „გასროლის მავნე ზემოქმედებისგან“. სურათზე ასახული მოწყობილობა Ferfrans CQB Modular Muzzle Brake System შედგება ორი კომპონენტისგან და ამცირებს უკუცემას, ალს და გასროლის ხმას. მიიღწევა ეს იმით, რომ  დენთის აირების „გადამისამართება“ ხდება წინ და შორს მსროლელისგან. დღეს ეს ეს არის ალბათ როლს-როისი ტაქტიკური კარაბინის ლულის მოწყობილობებში. ფასიც შესაბამისი აქვს 180 დოლარი რაც ორჯერ სამჯერ უფრო მეტია ვიდრე ტრადიციული კონსტრუქციის კომპენსატორისთვის.

რაც შეეხება ღვედს, ჩემი აზრით ღვედი თავდაცვით იარაღზე საჭირო რამეა. თუნდაც იმ უბრალო მიზეზით რომ ხელჩართულ ჩხუბში თუნდაც რამდენიმე მოწინააღმდეგესთან თქვენ იარაღს  ვერ შეაბრუნებენ თქვენს წინააღმდეგ (ან ეს ძალიან გაუჭირდებათ). ანუ თავდამსხმელებს გაუჭირდებათ იარაღის წართმევა, ან ჩხუბში თქვენს წინააღმდეგ გამოყენება თუ კარაბინი პრაქტიკულად მიბმულია თქვენზე.  რაც შეეხება ღვედის ტიპს ალბათ ერთ წერტილიანი მაღალი ხარისხის ქამარი იქნება კარგი არჩევანი, ის არ აიბლანდება იარაღთან და მანევრერიება კარაბინით ვიწრო აადგილებბში იქნება ადვილი. ამავე დროს მისი წართმევა იქნება პირიქით ძნელი. ნებისმიერი გადაადგილებისას ის არ ჩამოგძვრებათ მხრიდან და შეიძლება მიარტყათ მოარტყათ კარაბინი გადარბენა/მანევრირებისას მაგრამ ის დარჩება თქვენთან ერთად ყოველთვის.

Redi-mod

დღეს როგორც არასდროს ადრე გაადვილდა იარაღის კასტომიზაცია. ხელმისაწვდომია უამრავი აქსესუარი და დამატებითი მოწყობილობა. თუ ოპტიკა და “შუქი” აუცილებელია ხოლო ღვედი და კარგი ლულის მოწყობილობა სასურველია ყველაფერი დანარჩენი ალბათ არის “ტაქტიკური ფუფუნება”. ასეთი  ფუფუნების კარგი მაგალითია Redi-mag, რომელიც გაძლევთ საშუალებას იარაღზე დაამაგროთ დამატებითი მჭიდი. რით არის ეს მოწყობილობა კარგი? ღამე როდესაც თქვენ კარებში მტვრევის ხმა ან ახლობლების კივილი გაგაღვიძებთ და თუ თქვენ საკმარისად ჭკვიანი ხართ და იარაღი გაშვერილი ხელის სიშორეზე დევს ხომ კარგი, მაგრამ თუ იარაღი დევს სეიფში ჩაკეტილი და ვაზნებს ბებიას კარადაში მეორე სართულზე ინახავთ (მე ვიცნობ ისეთებს ვინც ასე ინახავს იარაღს) მაშინ შარში ხართ. წარმოვიდგინოთ, რომ იარაღი ახლოს გქონდათ და ეხლა ჩარბიხართ ხმაურის ხმაზე “ტრუსიკებში” და “ბრეტელებიან” მაისურში, ფეხშიშველი (ფეხშიშველი კარგია იმიტომ რომ ასე უფრო ჩუმად გადაადგილდებით) იმისთვის რომ გაერკვიოთ რა ხდება. ასეთი სცენარისას თქვენ მოგიწევთ გაუმკლავდეთ პრობლემას იმით რაც ხელში გაქვთ. ანუ ერთი კარაბინი ერთი მჭიდით, რომელიც ბევრად უკეთესია ვიდრე აკანკალებულ ხელში პისტოლეტი 15 ანემიიური ვაზნით და თოფი მაქსიმუმ 8 ვაზნით.  ასეთ შემთხვევაში redi-mag გაძლევთ საშულებას გაზარდოთ საბრძოლო კომპლექტი ორჯერ.  ეს მოწყობილობა არ ღირს კაპიკები მაგრამ მე ვთვლი რომ ასეთი ტაქტიკური “ნავაროტები” არის უფრო ფუფუნება ვიდრე აუცილებლობა. კარაბინი (და თოფიც) იმიტომ არის უკეტესი პისტოლეტზე. რომ ვაზნები რომ გამოგელიოთ თქვენ ხელში მაინც არის მეტალის ხელკეტი, რომლითაც თუ აქამდე საქმე მივიდა შეგიძლიათ ჩაქოლოთ მოწინააღმდეგე. ფუფუნების ასეთი საგნების დაყენებისას (ლაზერები, სახელურები, დიდი ზომის მართვის ელემენტები და ასე შემდეგ) გახსოვდეთ, რომ იზრდება იარაღის მასა, გაბარიტები, მატულობს დეტალების და ხრახნების რაოდენობა. ხრახნებს ჭირდება გადაჭერა, ყურადღება. ელექტრონულ მოწყობილობებს ჭირდება ელემენტები და ასე შემდეგ (გამონაკლისი თანამედროვე მაღალი კლასის კოლიმატორები, რომლებიც ერთ ელემენტზე წლობით მუშაობენ). ასე, რომ კარგად უნდა დაფიქრდეთ ზუსტად რა გჭირდებათ თქვენ კარაბინზე. გული მეწვის, როდესაც ვხედავ mymarket-ზე AR15-ებს, რომლებზეც აყენია ჩინური ხარახურები და პატრონი შვილებს იფიცება, რომ ამ ნაგავშო ათასობით დოლარი აქვს გადახდილი.

როგორ გგონიათ საჭირო არის თუ არა თავდაცვით კარაბინზე ხიშტი? ხიშტის და ასევე ღვედის თემა უკავშირდება ერთ მნიშვნელოვან საკითხს, რომელიც ეხება იმას რასაც ინგლისურად ეძახიან weapon retention ანუ უნარს არ მისცეთ უფლება მოწინააღმდეგეს წაგართვათ იარაღი. ღვედი ართულებს თვქენთვის იარაღის წართმევას, ხიშტი გაძლევთ საშუალებას დაჭრათ მოწინააღმდეგე, კომპენსატორს, რომელიც აყენია ჩემ იარაღზე აქვს ეკლები წინიდან, რომელიც შეიძლება ატაკოთ მოწინააღმდეგეს, ე.წ. “ბოლო შანსის დანა” დამალული ტანზე გაძლევთ საშუალებას გაუშვათ ხელი კარაბინს სანამ მოწნააღმდეგე ცდილობს ის თქვენ “გაგხადოთ” და შეეცადოთ აკუწოთ ის სანამ მოწინააღმდეგე კონცენტრირებულია იარაღის წართმევაზე. ეს თემაც ნამდვილად იმსახურებს ცალკე სტატიას და იმსახურებს იმას რომ თქვენ ამაზე დაფიქრდეთ.

lanyard safety

სამხედროები დიდიხანია იყენებენ  retention lanyard-ებს ანუ უსაფრთხოების მოწყობილობებს, იმიტომ რომ კარგად ესმით მათი საჭიროება, ისევე, როგორც გადიან შესაბამის მომზადებას. სამოქალაქო პირისთვის იგივე დანიშნულებას შეასრულებს იარაღის ღვედი.  

ორი სიტყვა “დამუღამებაზე”. ამ “ტერმინის” ქვეშ მე ვგულისხმობ იმას, რომ პატრონი იცნობს იარაღის კონსტრუქციას, ერგონომიკას,  იცის მისი მოვლა, იცის როგორ ჭედავს იარაღი ანუ რა არის ტიპიური გაჭედვა და როგორ უნდა დააბრუნოს იარაღი საბრძოლო მდგომარეობაში, იცის ბალისტიკა ანუ იცის ტყვიის ტრაექტორია და როგორ უნდა დაუმიზნოს სხვადასხვა მანძილებზე რომ მოარტყას სამიზნეს ზუსტად. რამდენს თქვენგანს ვინც ეხლა კითხულობთ ამ სტატიას გაქვთ კარაბინი და იცით სად ხვდება ტყვია 100 მეტრზე სროლისას და რამდენმა იცით სად ხვდება ტყვია თუ ესვრით სამიზნეს თქვენგან 2 მეტრში? თუ არ იცით ჯობია გაარკვიოთ, იმიტომ რომ ვიმეორებ თავდაცვითი სიტუაციის დროს გრძელლულიანი იარაღი გამოიყენება მოკლე ლულიანი იარაღის მანძილზე ანუ სასაუბრო დისტანციებზე.

გახსოვდეთ, 100 ვაზნიანი “ბარაბნები”, სუპერ ფარნები, ლაზერები და ჯადოსნური ტყვიები არ იგებენ შეტაკებას, ამას არაფერს არ აქვს მნიშვნელობა თუ თქვენ არ იცით სროლა და იარაღთან მოპყრობა და არ გაქვთ სურვილი გამოხვიდეთ დაპირისპირებიდან გამარჯვებული. 1918 წლის 8 ოქტომბერს, როდესაც ალვინ იორკმა ერთ შეტაკებაში გაანადგურა 28 მოწინააღმდეგე და 132 ტყვედ აიყვანა  მას ქონდა მხოლოდ შაშხანა Enfield M1917 და .45 კალიბრის 7 ვაზნიანი პისტოლეტი  M1911.

stay safe

Glock 26 VS Springfield XD-9 Subcompact

June 21st, 2014

როდესაც ეს სტატია იწერებოდა ორი ძალიან მზგავსი პისტოლეტის შედარებაზე ცნობილი გახდა, რომ ამჯერად უკვე გერმანული ხეკლერ&კოხიც აყვა მოდას და შესთვაზა მომხმარებელს პისტოლეტი VP 9, პლასტმასის ჩარჩოთი და დამრტყმელით ჩახმახის ნაცვლად, კონცეფცია, რომელიც 30 წლის წინ გახდა პოპულარული მას მერე რაც გასტონ გლოკმა შექმნა თავისი გლოკ 17. ამბავს VP 9-ის გამოშვებაზე წინ უძღვოდა ზიგ-ზაუერის მიერ შექმნილი P 320-ის წარდგენა, რომელიც ასევე არის იგივე კონცეფციით შექმნილი რაც გლოკი და შესაბამისად VP 9 და ძალიან ბევრი სხვა მოდელი. როგორც ჩანს ეს ტენდენცია გაგრძელდება და მომავალში ამ ტიპის პისტოლეტების მოდელების გამა კიდევ უფრო გაიზრდება. წლების განმავლობაში ძალიან ბევრმა მწარმოებელმა სცადა გლოკის წარმატების გამეორება მაგრამ გლოკის პისტოლეტების ასეთი წარმატება არ იყო განპირობებული მარტო იმ ფაქტით, რომ ავსტრიული პისტოლეტი იყო კარგი იარაღი, უბრალოდ ის გაჩნდა იმ დროს და იმ მომენტში როდესაც მოთხოვნა ასეთ იარაღზე იყო ძალიან მაღალი, ხოლო დღეს როდესაც ბაზრი გაჯერებულია უამრავი გლოკის „კოპიებით“ იგივე წარმატების გამეორება გლოკის მორიგი კოპიის შექმნით 30 წლის მერე უბრალოდ შეუძლებელია. კომპანიას რომელიც ამ გზით წავა უნდა ქონდეს იმედი, რომ მისი გლოკის ინტერპრეტაცია უბრალოდ კარგად გაიყიდება. რა თქმა უნდა,  უნდა აღინიშნოს ზოგი გლოკის კოპია იყო წარმატებული ზოგი ნაკლებად წარმატებული. ნაკლებად წარმატებულებს განეკუთვნება პირველ რიგში მაგალითად სმიტ&ვესონ სიგმა, შექმნილი როგორც ლეგენდა იუწყება მას მერე რაც გაბრაზებულმა სმიტ&ვესონის ტოპ მენეჯერმა საერთო თათბირზე დაახეთქა გლოკი მაგიდაზე განცვიფრებული თანამშრომების წინ და განაცხადა, რომ თუ არ შეგიძლიათ გლოკზე უკეთესი პისტოლეტის გაკეთება უბრალოდ დააკოპირეთ ის. რა მოყვა ამას ყველამ ვიცით,  ხოლო ვინც არ იცით გეტყვით მხოლოდ რომ გლოკმა უჩივლა სმიტ&ვესონს საპატენტო უფლებების დარვევის გამო და სოლიდური კომპენსაციაც მიიღო. რაც შეეხება წარმატებულ კოპიებს მე პირველ რიგში ვიხსენებ ორ პისტოლეტს, რომელიც გახდა ძალიან პოპულარული, ეს არის ისევ სმიტ&ვესონის M&P სერია (შექმნილი სიგმას შექმნისას დაშვებული შეცდომების გათვალსიწინებით) და ამერიკულ ხორვატული Springfield XD/HS Produkt HS 2000 და მისი მოდიფიკაციები.  სწორედ ეს უკანასკნელი მოხვდა ჩვენ ხელში და რა თქმა უნდა ჩვენ ვერ გაუშვებდით ხელიდან შანსს, რომ ეს პისტოლეტი საფუძვლიანად არ შეგვესწავლა და არ შეგვედარებინა ის გლოკთან.  ორივე ეს პისტოლეტი ფართოდ არის წარმოდგენილი საქართველოში და ორივე არის ჩვენი ძალოვნების შეიარაღებაში იმყოფება ასე რომ დარწმუნებული ვარ სტატია ბევრს დააინტერსებს.

მიუხედავად იმისა, რომ მე ვაღიარებ არასდროს არ მქონდა დიდი ინტერესი ამ ხორვატიული პისტოლეტის მიმართ (მისი სპეციფიური დიზაინის გამო მე ის უბრალოდ ვიზუალურად არ მომწონდა), მე ყოველთვის მიკვირდა, როგორ შეძლეს ხორვატებმა თავის პატარა ლამაზ, მაგრამ ომით დაზარალებულ ქვეყანაში შექმნან იარაღი, რომელიც რამდენიმე წლის მერე პატრიოტულ და კონსერვატიულ ამერიკაში აღიარებული იქნებოდა წლის საუკეთესო პისტოლეტად. და თან ორჯერ, 2006 და 2009 წელს. კონკრეტულად ვინ აღიარა? The Shooting Industry Academy of Excellence, 500 წევრიანი საბჭო რომელიც წელიწადში ერთხელ აჯამებს შედეგებს და ირჩევს საუკეთესო პროდუქტებს სხვადასხვა ნომინაციებში.  ამერიკულ ბაზარზე ის გაჩნდა ჯერ როგორც იმპორტირებული ხორვატიული წარმოების პისტოლეტი, მაგრამ 2001 წლიდან ის უკვე იყიდება, როგორც Springfield Armory-ის პროდუქცია და ამ კომპანიამ მნიშვნელოვნად გაზარდა მოდელების ნომენკლატურა და ეს დღეს XD და მოდიფიცირებული XD(M) ოჯახი ათეულობით განსხვავებულ მოდელს ითვლის.

როდესაც ეს იარაღი გაჩნდა საქართველოში და მიღებულ იქნა შეიარაღებაში მე გავიფიქრე რომ ეს მართალია გლოკი არ არის მაგრამ ბევრად უკეთესია ვიდრე „იერიხო“ და „მაკაროვი“, რომლებიც წარმოადგენდნენ ჩვენი ძალოვანი სტრუქტურების პისტოლეტების ძირითად არსენალს.  რატომ? იმიტომ, რომ განსხვავებით ორი უკანასკნელისაგან ეს იარაღი ნამდვილად არის თანამედროვე, heavy-duty, სამსახურეობრივი იარაღი. დამზადებული საუკეთესო მასალებისგან ის ისევე როგორც ყველა მაღალი კლასისი იარაღი დაფარულია მაღალტექნოლოგიური დამცავი დაფარვით (ტენიფერით), ძალიან მარტივია და საიმედო. გააჩნია ყველა ოფცია რაც უნდა ქონდეს თანამედროვე პისტოლეტს.  გარდა ამისა პისტოლეტი აღჭურვილია გაცილებით უფრო მეტი დამცავი აქტიური და პასიური მექანიზმით, რაც იდეაში არის კარგი თუ გავითვალისწინებთ  ჩვენი ძალოვნების მომზადების დონეს.

P1030946

ასეთი რაკურსიდან კარგად ჩანს ვის ედრებოდნენ ხორვატები. ეს არც არის ცუდი, თუ დაისახავ მაღალ მიზნებს შედეგებიც მაღალი იქნება. ეს არ ესმით ჩვენი პისტლეტის „გამომგონებლებს“, რომლებიც როგორც ჩანს ჯერ ვერ გაცდნენ ციხის „სამაძელკების“ დონეს.

მზგავსობები XD-სა და გლოკს შორის ბევრია. დავიწყოთ დაცვის სისტემებით. როგორც გლოკზე სასხლეტი აღჭურვილია მცველით, მაგრამ განსხვავებით გლოკისგან ის მთლიანად „იძირება“ დაჭერისას სასხლეტში და ხანგრძლივი სროლის შემთხვევაში თითი არ „იღლება“ (არის ქვეყნები სადაც პისტოლეტებს მარტო სტუმრებთან „სამარიაჟოთ“ არ იყენებენ არამედ ისვრიან და ხანდახან მთელი დღის განმავლობაში), პისტოლეტი ასევე აღჭურვილია დამრტყმელის მცველით, როგორც გლოკი მაგრამ დამატებით მას აქვს ვაზნის ინდკატორი, რომელიც იუწყება რომ ვაზნა სავაზნეშია, ასევე დამრტყმელის მდგომარეობის ინდიკატორით, რომელიც გვეუბნება, რომ პისტოლეტი შეყენებულია და ასევე ტარის მცველით, რომელზეც დაჭერის გარეშე პისტოლეტი უბრალოდ არ გაისვრის (მასზე დაჭერის გარეშე შეუძლებელია საკეტის გახსნაც). არც ერთი პისტოლეტი არ არის აღჭურვილი მექანიკური მცველით რაც კარგია.

P1030947

მართალია გლოკის ექსტრაქტორი ასრულებს ნაწილობირვ სავაზნის მდგომარების ინდიკატორის როლს მაგრამ XD-ში აშკარად ცალკე დეტალი ამ ფუნქციას უკეთ ასრულებს. ორივე პისტოლეტი ვაზნით სავაზნეშია.

თანდაყოლილი უსაფრთხოების მაღალ დონეს ასვე უზრუნველყოფს ის ფაქტი, რომ XD-ს დაშლა ვაზნით სავაზნეში შეუძლებელია ვინაიდან მის დასაშლელად საჭირო არის გახსნათ საკეტი. ასევე გლოკისგან განსხვავებით, რომ დაშალოთ ის საჭირო არ არის სასხლეტზე დაჭერა თუ დამრტყმელი შეყენებულია. უფრო სწორედ სასხლეტს აჭერთ ხელს მაგრამ მას მერე რაც საკეტს გახსნით. გლოკში პირიქით არის ალბათობა იმისა, რომ პატრონს დარჩება ვაზნა სავაზნეში და პისტოლეტის  დასაშლელად მექანიკურად  სასხლეტზე დაჭერისას მოხდება გასროლა (თუ დამრტყმელი შეყენებულია ორივე პისტოლეტს საკეტს ვერ მოხსნით). ამ მხრივ XD-ს დაშლის წესი თეორიულად უფრო უსაფრთხოა. თუ თქვენ ყოველთვის დაიცავთ უსაფრთხოების წესებს  თეორიული ალბათობა არასდროს არ გადაიზრდება რეალურ უბედურ  შემთხვევაში.

XDm-9mm_013

როდესაც ხორვატია იყო იუგოსლავიის შემადგენლობაში მასზე მოდიოდა მხოლოდ 7% შეიარაღების წარმოების. იუგოსლავიის გავლენა XD-ში იგრძნობა იმით, რომ პისტოლეტს აქვს ისეთივე კონსტრუქციის ექსტრაქტორი როგორც ძალიან წარამტებულ იუგოსლავიურ პისტოლეტს CZ99. 

მე ნამდვილად გამიჭირდება შევაფასო ორივე პისტოლეტი კონსტრუქციების და ტექნიკური გადაწყვეტილებების მიხედვით. მე არ ვარ იარაღის კონსტრუქტორი, მე ვაფასებ იარაღს, როგორც მისი საბოლოო მომხმარებელი და ასევე იმ პოპულარული კრიტერიუმებით რაც დღეს მიღებულია. მაგალითად დეტალების საერთო რაოდენობა და კონსტრუქციის სიმარტივე, დაშლის სიმარტივე, მომსახურების სიმარტივე, ერგონომიკა და ასე შემდეგ. ამ მხრივ გასაკვირი არ არის რომ გლოკი გაცილებით უკეთესად გამოიყურება. წლების განმავლობაში მხოლოდ ერთმა პისტოლეტმა აჯობა გლოკს სიმარტივით და დეტალების სიმცირით. ეს არის ავსტრიელი კონსტრუქტორის შექმნილი პისტოლეტი Сaracal, რომელიც ფაქტობრივად არის იგივე გლოკი და ითვლის 28 დეტალს გლოკის 32 დეტალის წინააღმდეგ. XD-ს რაც შეეხება ის უფრო რთულია ვიდრე გლოკი, უფრო ძნელად იშლება და საკეტიც აწყობილია შტიფტების გამოყენებით, მაშინ როდესად გლოკის საკეტში არც ერთი შტიფტი არ არის. სწორედ შტიფტს, რომელიც ადგილზე იჭერს დამრტყმელს XD-ში უკავშირდება პრობლემა, რომელზეც მეტ ნაკლებად ხშირად წერენ ნეტში. ის სამწუხაროდ ტყდება მაგრამ საბედნიეროდ ძალიან იშვიათად და საკმაოდ დიდი რაოდენობა გასროლების შემდეგ. მე დამატებით გამოვიძიე ეს საკითხი და იმისთვის, რომ აბსოლუტურად გამორიცხოთ ამ დეტალის მწყობრიდან გამოსვლა გირჩევთ ყოველთვის გამოიყენოთ ფუჭი ვაზნები, რომ მშრალად ვარჯიშისას არ დაიტვირთოს ეს დეტალი რასაც მოყვება მისი რესურსის შემცირება. როდესაც დამრტყმელი არ ურტყავს ამაალებელს ეს ენერგია იხარჯება რამე სხვაზე და ამ შემთხვევაში ის გადაეცემა შტიფტს. თემა რომ დავხურო აღვნიშნავ, რომ ეს დეტალი, გატეხვის შემთხვევშიც იძლევა იარაღიდან სროლის წარმოების საშუალებას  გადაუდებელი აუცილებლობის შემთხვევაში. თუ ეს პრობლემა შეგექმნათ გაითვალისწინეთ, რომ დამრტყმელს იჭერს სტანდარტული 3მმ-ნი ხვეული შტიფტი (3mm roll pin), რომლის შეძენა ნეტში არ არის პრობლემა. თუ თქვენ აპირებთ ინტენსიურ ექსპლუატაციას თქვენი XD-ს პისტოლეტის გირჩევთ ეს ნაწილი  ყოველი შემთხვევისთვის მოიმარაგოთ.

P1030791

ჩვენი ტესტირების გმირები ერთმანეთის პირისპირ.  Glock 26 Gen 3 და XD-9 Sub-compact. ერთი კლასის ორი თვალსაჩინო წარმომადგენელი.

რომ გავაგრძელოთ XD-ს სამუშაო სტაჟის შესწავლა მე ასევე მქონდა საშულება გავსაუბრებოდი ადამიანებს ვისაც ქონდა შეხება ამ პისტოლეტთან და ეს პისტოლეტები (დიდი რაოდენობა) საკმაოდ ინტენსიურ ექსპლუატაციაში იყო. აღინიშნა ორი პრობლემა რომელიც უკავშირდება მჭიდის კონსტრუქციას. მჭიდის პლასტმასის ხუფი გამოდის მწყობრიდან თუ სავსე მჭიდი დავარდება საკმარისი სიმაღლიდან მყარ ზედაპიზრე. გარდა ამისა მჭიდის კორპუსს აქვს ნაწილი, რომელიც გამოშვერილი არის და წარმოადგენს პრაქტიკულად ფოლადის თხელ ფირფიტას. თუ მჭიდი ამ ნაწილით დაეცა მყარ ზედაპირზე ის უბრალოდ დაიღუნება და  ვაზნები შიგნით გაიჭედება. მეორეს მხრივ უნდა დავსძინო გლოკის მჭიდები ცნობილია თავისი გამძლეობით და გლოკის გარდა სხვა იარაღებშიც გამოიყენება სწორედ ამის გამო. ზოგადად მე ვთვლი, რომ პლასტმასის ხუფიანი მჭიდის არსებობა სამხედრო-პოლიციურ იარაღში არის არასწორი, იმიტომ, რომ წლების განმავლობაში მე  არაერთხელ შემხვედრია ეს დეტალი გაბზარული ან გატეხილი. გლოკის მჭიდის ხუფი კი არის პლასტმასის მაგრამ მჭიდის და ხუფის კონსტრუქცია ისეთია, რომ ეს დეტალი იშვიათად  გამოდის მწყობრიდან ყველაზე ინტენსიური ექსპლუატაციის პირობებშიც კი. ჩემი აზრით იმ პისტოლეტებში, რომელიც შეძენილია ჩვენი ძალოვნებისთვის მჭიდის ხუფი უნდა ყოფილიყო ფოლადის. როდესაც დიდ შეკვეთას აძლევ მწარმოებელი ასეთი „კაპრიზის“ დაკმაყოფილებაზე არასდროს არ იძახის უარს. პრინციპში ამით მე დავსრულებ საუბარს XD-ს კონსტრუქციის საიმედოობაზე. გლოკზე მე ვერფაერს ახალს ვერ ვიტყვი ეს პისტოლეტი დიდიხანია არის სტანდარტი გამძლეობის და საიმედოობის. XD-ს რომ დაუბრუნდეთ ის ნამდვილად არის საიმედო იარაღი და მას აქვს შესანიშნავი რეპუტაცია მსროლელებში. მართალია ორივე კომპანიას ქონდა შემთხვევები, როდესაც ხდებოდა გაყიდული პისტოლეტების უკან დაბრუნება. გლოკის შემთხვევაში ეს მეტ წილად განპირობებული იყო დაშვებული ხარვეზებით საწარმოო პროცესებით, ხოლო Springfield Armory-იმ მაგალითად ერთხელ ძალიან იჩქარა ახალი პისტოლეტის გაშვება ბაზარზე და აღმოჩნდა რომ მათ გამოეპარათ ის თავისევურება რომ XD-S პისტოლეტს არ აქვს “რესეტი” თუ არ არის გააქტიურებული ტარის მცველი. ასეთი რამეები ხდება და ამას ვერ გავექცევით, უბრალოდ ორივე კომპანია მოწადინებულია ახორციელოს მკაცრი ხარისხის კონტროლი და ყოველთვის უზრუნველყოფდა საუკეთესო მომსახურებას და საგარანტიო პირობების შესრულებას.

P1030949

ადგილი, რომელსაც უნდა მოუფრთხილდეთ ამ მჭიდის ესქპლუატაციისას. 

ორი პისტოლეტი წინ რომ დავიდოთ შევამჩნევთ, რომ გლოკ 26 არის უფრო კომპაქტური და უფრო ლაკონური ფორმების მქონე. ლულის ღერძიც უფრო დაბლა არის განლაგებული. ცხადი ხდება რომ XD-ს გაუჭირდება შერკინება გლოკთან სროლაში და ის მხოლოდ ერთმაგი მოქმედების დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის იმედზე რჩება. თეორიულად ასეთ კონსტრუქციას უნდა ქონდეს უფრო კარგი სასხლეტი ვიდრე გლოკს სადაც ყოველი გასროლის წინ მსროლელი თითით სასხლეტზე დაჭერით დამატებით კუმშავს დამრტყმელის ზამბარას.  აშკარა ისიც არის რომ ტარებისას გლოკი უფრო კომფორტული იქნება. გლოკს პრაქტიკულად არ გააჩნია გამოშვერილი ნაწილები რასაც ვერ ვიტყვით XD-ზე, რომელიც სიგანით ოდნავ უფრო დიდია ვიდრე .45 კალიბრის სუბკომპაქტური გლოკ 30. “სპრინგფილდმა” მოახდინა ამზე კაპიტალიზირება, როდესაც გამოუშვა 14 ვაზნიანი XD 45, და განაცხადა, რომ შექმნა ყველაზე ტევადი .45 კალიბრის პისტოლეტი, რომელიც პრაქტიკულად იმეორებდა 9მმ-ნი პისტოლეტის გავარიტებს, თუმცა მათი 9მმ-ნი პისტოლეტი თავიდანვე იყო საკმაოდ “მსუქანი”. XD-ს აქვს მაღალი და უფრო მძიმე საკეტი რის გამოც ხელში ჭერისას ეს აშკარად იგრძნობა. პისტოლეტებს აქვთ განსხვავებული ტარის კუთხეები და რა თქმა უნდა ზოგს მოუხდება გლოკი ზოგს კიდე პირიქით. კლასიკურ პისტოლეტებს, რომ  შევადაროთ გლოკის კუთხე წააგავს P-08-ს ტარს, ხოლო XD უფრო იმეორებს ბრაუნინგ “ჰაი პაუერის” ტარის კუთხეს.   ლულებს რაც შეეხება გლოკის ლულა უფრო გრძელია და პოლიგონალური ხრახნების გამო (XD-ზე ლულა კლასიკური ხრახნებით არის) უზრუნველყოფს მეტ საწყის სიჩქარეს და უფრო გაადვილებულ წმენდას. საწყის სიჩქარეს რაც შეეხება ეს წმიდა თეორიული უპირატესობაა, მაგრამ მაინც უპირატესობაა.

მიუხედავად იმისა, რომ XD არის უფრო დიდი და უფრო მძიმე ვიდრე გლოკი, არ უნდა დაგვავიწყდეს რომ გლოკის სტანდარტული მჭიდის ტევადობა არის 10 ვაზნა ხოლო XD-სი 13 ვაზნა. 6 დოლარიანი ხუფის დაყენების შემდეგ გლოკის მჭიდის ტევადობა იზრდება 12 ვაზნამდე. მაქსიმალური მჭიდის ტევადობა, რომელიც მიიღწევა გლოკ 26 ისე რომ მჭიდის გაბარიტები არ ცდება გონივრულ სიგრძეს არის 19 ვაზნა, როდესაც გლოკ 26-ში თავსდება 17 ვაზნიანი გლოკ 17-ის მჭიდი და +2 მჭიდის ხუფის დაყენებით. უნდა ავღნიშნო, რომ ასეთი ხუფი ხელმისაწვდომია XD-ს პისტოლეტისთვის, მაგრამ Pierce-ის დამზადებული ხუფის დაყენებისას ჩვენ წავაწყდით პრობლემებს და მას მერე რაც გადავაკეთეთ ხუფის კონსტრუქცია მჭიდის ტევადობა გაიზარდა მხოლოდ ერთი ვაზნით. ეს პრობლემა ამ კომპანიის ამ პროდუქტთან ცნობილია და მე გირჩევდით სხვა კომპანიის ხუფის შეძენას. ორივე სუბკომპაქტზე მიდის უფრო დიდი ზომის იგივე მოდელების პისტოლეტების მჭიდები.

სამიზნე მოწყობილობები გლოკზე ქარხნიდან ყენდება პლასტმასისგან დამზადებული. ეს დეტალები ცნობილია იმით, რომ ადვილად ზიანდება და ტყდება. XD-ზე ქარხნულად აყენია რკინის სამიზნე მოწყობილობები. სერიოზულად განწყობილი იარაღის მფლობელი, როგორც წესი ყოველთვის ცვლის ქარხნულ რკინებს იმ სამიზნე მოწყობილობებზე, რომლებიც ჭირდება მას და ამიტომაც პისტოლეტების იმის მიხედვით შედარება ვის როგორი სამიზნეები უყენია არაკორექტული იქნება. საკმარისია ითქვას, რომ ორივე პისტოლეტზე შესაძლებელია სამიზნე მოწყობილობების ადვილი შეცვლა.

რაც შეეხება სროლას, ჩვენ ალბათ გვაინტერესებს როგორი სიზუსტე აქვთ პისტოლეტებს და როგორ იქცევა პისტოლეტი სწრაფი „თავდაცვითი“ სროლისას. სიზუსტეს რაც შეეხება ორივე პისტოლეტი სტატიკური პოზიციიდან წყნარი სროლისას აჩვენა ერთი და იგივე შედეგი, რომელიც პრაქტიკულად ერთმანეთისგან არ განსხვავდებოდა. მიუხედავად იმისა, რომ XD-ს დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი არის ერთმაგი მოქმედების ხოლო სასხლეტი უფრო მსუბუქია და უფრო მოსახერხებელიც გლოკმა მაინც არ დაუთმო. ჩემი აზრით ხორვატიულ-ამერიკული პისტოლეტი ცოტათი უფრო მეტი თანდაყოლილი სიზუსტე აქვს მაგრამ სროლების დროს ეს პრაქტიკულად არ გამოვლენილა და პისტოლეტები ერთნაირად ზუსტად ისროდნენ. რაც შეეხება უფრო რეალისტურ სროლას აქ უკვე ითამაშა როლი XD-ს ლულის ღერძის სიმაღლემ. რის გამოც გლოკით ნასროლი double-tap-ები და კონტროლირებადი წყვილები ქმნიდნენ უფრო მცირე ზომის ჯგუფებს. არაფერი განსაკუთრებული სხვაობა არ იყო, რომ გვეთქვა რომ ცალსახად გლოკი ჯობნის კონკურენტს ვინაიდან ორივე პისტოლეტი აბსოლუტურ ადეკვატურ ეფექტურობას აჩვენებდა უბრალოდ გლოკიდან ნასროლი ჯგუფები გავმეორდები უფრო მცირე იყო. ჩაფიქრებული ზუსტი სროლის დროს იჩინა თავი XD-ს უფრო რბილმა სასხლეტმა, მაგრამ გრძელი „რესეტის“ გამო ეს უპირატესობა მან დაკარგა სწრაფი სროლის დროს.  სროლის დროს, უფრო სწორედ სროლებს შორის გადატენვების გამოჩნდა კიდე ერთი თავისებურება, რომელმაც ადრე არ მიიქცია ყურადღება.  მჭიდის ღილაკი XD-ზე ორმხრივია მაგრამ იმისთვის რომ აიძულოთ მჭიდს დატოვოს პისტოლეტი საჭიროა დიდი ძალის დატანება. ეს ერთის მხრივ არის ცუდი იმიტომ რომ სტრესში შეიძლება ვერ ამოაგდო მჭიდი საკმარისად სწრაფად მაგრამ კარგია, იმიტომ რომ შემთხვევით მასზე დაჭერის ალბათობა მცირდება.  ასეა თუ ისე ყველამ ვისაც შეხება ქონდა ამ ორ პისტოლეტთან ტესტირების პერიოდში აღნიშნა, რომ მჭიდის ღილაკი არ მოეწონათ გლოკის ღილაკთან  შედარებით. ერთხელ სროლის დროს ბოლო ვაზნაზე XD-მ გაჭედა, მასრამ არ დატოვა იარაღი და გაიჭედა საკეტსა და სავზნეს შორის. დაბრკოლება აღმოფხვრილ იქნა თვალის ერთ დახამხამებაში მაგრამ თუ გავითვალისწინებთ, რომ ასეთი რამეები თანამედროვე გამართულ პისტოლეტში პრაქტიკულად არ ხდება, გაჩნდა უსიამოვნო გრძნობა. ერთი “stove pipe” კატასტროფა არ არის, შეიძლება მჭიდი არ იჯდა ბოლომდე, ან ვაზნა იყო დეფექტური, მაგრამ მე ვთვლი რომ მაინც ამაზე უნდა დავწერო. ამ შემთხვევამ საბოლოოდ გადხარა სასწორი გლოკის სასარგბელოდ მაგრამ მეგობრებო მხოლოდ ჩემ თვალში. XD უდაოდ არის ძალიან კარგი პისტოლეტი. მან ვერ აჯობა მეფეს მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ ის ცუდია. პირიქით ეს პისტოლეტი არის ერთ-ერთი საუკეთესო ჩემი აღმოჩენას, როდესაც რამდენიმე წელი თავს არიდებ რამეს და მერე უცბად აღმოჩნდება რომ სულ ტყვილად. ჩემი ღრმა რწმენით ეს პისტოლეტი იმსახურებს ადგილს „ზიგების“, „გლოკების“ და „ხეკლრებს“ ანუ საუკეთესოებს შორის.

P1030819

ორი სურათი ამ კომენტარის ზევიდან და ქვევიდან იუწყება მხოლოდ ერთ რამე ორივე პისტოლეტი აბსოლუტურად ადეკვატურია  სწრაფი თავდაცვითი სროლისთვის (ზედა სამიზნეზე პატარა ნახვრეტები არის .223 კალიბრის AR15-ით მუშაობის შედეგი) . თუმცა გლოკი  ცოტათი უფრო უკეთეს შედეგს აჩვენებს. 

1781844_1493254447555094_5226016783455574972_o

targetgxd

წითლად მონიშნული არის XD-ს შედეგი, ცისფრად გლოკის. ნელი ჩაფიქრებული სროლისას სხვადასხვა მანძილებიდან პირველი აჩვენებს მცირე უპირატესობას ჩემი აზრით მხოლოდ უფრო რბილი სასხლეტის წყალობით.

სიზუსტის თვალსაზრისით ორივე პისტოლეტი გადის  ტესტს და იღებს ჩათვლას. მიუხედავად პატარა ზომებისა ორივე პისტოლეტი პრაქტკუად ისევე კარგად ისვრის, როგორც მათი დიდი “ძმები”.  მომსახურებისას/წმენდისას ორივე პისტოლეტი ადვილად იშლება და იწმნინდება. სხვაობა გამოიხატება იმაში, რომ გლოკის საკეტი ადვილად იშლება გასაწმენდად ხოლო XD-ს საკეტი არც ისე ადვილად. გლოკის კონსტრუქციული სიმარტივე შეუდარებელია და ცხადია ცალსახად აქ გლოკი უკეთესად გამოიყურება მაგრამ არც XD-ს სრული დაშლა არ წარმოადგენს მაინც და მაინც დიდ პრობლემას.

მოდიფიკაციების საშუალებას და აქსესუარების ხელმისაწვდომობას რაც შეეხება, გლოკი უფრო დიდი ხანია გაყიდვაშია და უფრო გავრცელებულიც არის, შესაბამისას ამ ნომინაციაში ის ავტომატურად გამარჯვებული გამოდის მაგრამ არც XD არ არის ამ მხრივ დაჩაგრული. პისტოლეტისთვის ასევე ხელმისაწვდომია აქსესუარები და აღჭურვილობა საკმარისი რაოდენობით.

არ შეიძლება არ ავღნიშნო XD-ს ერთი დადებითი მხარე, რომელიც არ ეხება პისტოლეტს არამედ ეხება იმ კომპლექტაციას რა კომპლექტაციითაც ეს იარაღი მიეწოდება მომხმარებელს. პისტოლეტი დევს დიდ პლასტმასის ყუთში და მას მოყვება გარდა სტანდარტული კომპლეტქტაციისა (ორი მჭიდი, ინსტრუქცია, საწმენდი ღერძი) ასევე იარაღის ბუდე და მჭიდების ბუდე (ორ ადგილიანი). ჯამში მათი ღირებულება არის დაახლოებით 50-60 დოლარი. თუ პოლიმერის ბუდე დამზადებულია ისრაელში მაინც და მაინც არ არის საუკეთესო ეკიპირების ნიმუში, მჭიდების ბუდე არის საკმაოდ კარგი. ანუ პისტოლეტის ყიდვისას ასევე საჩუქრად იღებთ მინიმალურ ნაკრებს მის სატარებლად. ჩვენი პისტოლეტები ორივე სუბ-კომპაქტია, მაგრამ განსხვავებით გლოკისგან, XD-ს მოყვება ერთი სტნდარტული და ერთი სრული ზომის პისტოლეტის მჭიდი უკვე დაყენებული ტარის ადაპტორით, რომლებიც გათვლილია შესაბამისად 13 და 16 ვაზნაზე. ამ მხრივ XD აშკარად უკეთესი შენაძენია ვიდრე გლოკი. ერთი შეძენით თქვენ ყიდულობთ XD-ს შემტხვევაში გაცილებით მეტს ვიდრე როდესაც არჩევანს აკეთებთ გლოკზე.

P1030948

გლოკის კომპლექტის ფასი 1900 ლარი, XD-ს კომპლექტის ფასი 1590 ლარი (ფასებია მითითებული სტატიის დაწერის პერიოდისთვის). XD-ს კომპლექტაცია აშკარად უფრო მიმზიდველია.

ჩვენი ვერდიქტი შემდეგია: გლოკი კვლავ რჩება მეფის ტახტზე. Springfield Armory-ის XD იმსახურებს საყვედურს,რომ მიუხედავად იმისა, რომ უფრო ახალგაზრდაა, ვერაფრით ვერ აჯობა გლოკს გარდა იმისა, რომ უფრო მეტი უსაფრთხოების ოფციები აქვს და უფრო მეტი თანდაყოლილი უსაფრთხოება გააჩნია რაც ნამდვილად გამოადგება ახალბედა და გამოუცდელ მსროლელს.  მიუხედავად ამისა XD არის ძალიან კარგი პისტოლეტი და ამ ტიპის იარაღების თვალსაჩინო წარმომადგენელი. მოწონებას იმსახურებს ზრუნვა მყიდველზე და ის ბონუსები, რომლებსაც ღებულობთ XD-ს შეძენის დროს. საბოლოო არჩევანი პატივცემულო მკითხველო შენზეა. ორივე პისტოლეტის არჩევისას არ შეცდებით. ჩემი არჩევანი გლოკია თუმცა XD მასთან ვაღიარებ ძალიან ახლოს მოვიდა.

ჩვენი ტესტი – Beretta U22 Neos

May 20th, 2014

დაპროექტებული და დამზადებული აშშ-ში Beretta U22 Neos, როგორც ეს აღნიშნულია ბერეტას საიტზე შექმნილია დამწყები მსროლელებისთვის და გასართობი სროლისთვის. ამ პისტოლეტით ბერეტა თავის დროზე შეიჭრა საშუალო ფასიანი „პლინკერების“ სეგმენტში. პისტოლეტს კონკურენცია უნდა გაეწია ისეთი პოპულარული მოდელებისთვის, როგორებიცაა RugerMkIII და Browning Buckmark. ჩემთვის ნამდვილად უცნობია რამდენად წარმატებულად იყიდება ეს პისტოლეტი კონკურენტებთან შედარებით მაგრაამ უნდა ავღნიშნო, რომ რუგერის და ბრაუნინგის პისტოლეტის ოჯახები ითვლიან ძალიან ბევრ მოდელს მაშინ როდესაც „ნეოსი“ ხელმისაწვდომია სულ სამი ლულის სიგრძით (4.5, 6 და 7.5 ინჩიანი ლულებით) და ორი შესრულების ვარიანტით, „შავი“ და „უჟანგავი“აქიდან ორივე ხელმისაწვდომია DLX ვერსიაში (Deluxe). აქედან 7.5 ინჩიანი მოდელი უკვე  აღარც გამოდის. არ არის გასაკვირი, რომ “ბაკმარკიც” და რაღა თქმა უნდა რუგერიც ჩემის აზრით გაცილებით უფრო პოპულარულია და ცნობადი. მაგრამ ამავე დროს განსხვავებით კონკურენტებისგან ყველა „ნეოსი“ აღჭურვილია ინტეგრირებული პიკატინის სამაგრით, რომელზეც შესაძლებელია ოპტიკის დაყენება და ყველა იტალიური პისტოლეტი დაკომპლექტებულია რეგულირებადი სამიზნე მოწყობილობებით. არც ისე ცუდია საშუალო/დაბალ ფასიანი პისტოლეტისთვის. აშშ-ში “ნეოსის” ფასი შეადგენს 250-270 დოლარს.

მიუხედავად იმისა, რომ მე ჯერ კიდევ ვეძებ კარგ .22 კალიბრის პისტოლეტს, რომელიც გაიმეორებდა 9მმ-ნი პისტოლეტის ერგონომიკას მე ვერ ვთქვი ბერეტას შეძენაზე უარი, იმიტომ რომ ფასი იყო მიმზიდველი, მე დიდი ხანია მინდოდა ოპტიკით აღჭურვილი პისტოლეტი  და ბოლოს და ბოლოს ეს ხომ ბერეტაა! ლეგენდარული იტალიური ბრენდი, ყველაზე ასაკიანი იარაღის მწარმოებელი, რომლის ისტორია 500 წელზე მეტს ითვლის. რა პრობლემები შეიძლება ქონდეს ბერეტას? 500-ზე მეტი წლის განმავლობაში რაც ეს კომპანია არსებობს მათ ისწავლეს როგორ უნდა გამოუშვა მართლა კარგი იარაღი. ხო და რატომაც არა? დღეს თბილისში ახალი “ნეოსი” ღირს უფრო იაფი ვიდრე მეორადი Walther P22, რომელიც ალბათ ყველაზე გავრცელებული .22 კალიბრის პისტოლეტია საქართველოში. 700 ლარად (ასეთ ფასად იყიდება “ნეოსი” თბილისის რამდენიმე მაღაზიაში) შესაძლებელია ასევე მეორადი მარგოლინის სპორტული პისტოლეტის ყიდვა, რომელშიც სამწუხაროდ არ არის რეკომენდირებული მაღასიჩქარიანი ვაზნების გამოყენება. ვერც ოპტიკას ზედ ვერ დააყენებ. ასე, რომ “ნეოსი” შეძენილ იქნა ტესტირების და შეფასების მიზნით.

ნეოს ძველ  ბერძნულზე ნიშნავს ახალს, და პისტოლეტი მართლაც გავს იარაღს რომელიც მოუხდებოდა, რომელიმე ფანტასტიკის ჟანრის ფილმს. პისტოლეტის ასეთი ახლებური დიზაინი შეიქმნა იტალიურ დიზაინერულ სააგენტოში Italdesign Giugiaro, რომელიც დაფუძნებულია ჯორჯატოჯუჯაროს  მიერ, რომელიც თავის მხრივ 1999 წელს დასახელდა საუკუნის ავტომობილების დიზაინერად. ნეოსის გარდა ამ სააგენტოში ასევე მაგალითად  შეიქმნა ბერეტას კიდევ ერთი იარაღი ასევე ფუტურისტული კარაბინი Сx4 Storm და გლუვლულიანი თოფი UGB25 XcelTrap. ზოგს ბერეტას დანახვაზე შეიძლება უჩნდება ასოციაციები „სტარ-ტრეკთან“ ან „ვარსკვლავეთის ომებთან“, მაგრამ მე პირადად გამახსენდაპისტოლეტი WhitneyWolverine.

whitney vol

შექმნილი საავიაციო ინჟინერის ამერიკელი რობერტ ჰილბერგის მიერ 1953 წელს  .22 კლაიბრისWhitneyWolverine არის ალბათ ერთ-ერთი ყველა დროის ყველაზე ლამაზი პისტოლეტი.

neos22-1

ესეც ჩვენი ტესტირების გმირი, Beretta U22 Neos 6.5 ინჩიანი ლულით, „შავი“ სტანდარტული ვარიანტი.

დავიცვათ რიგითობა. პირველი შეკითხვა: რა მოყვება ახალ პისტოლეტს? მას მოყვება პლასტმასის იაფიანი კეისი, ორი მჭიდი, საკეტი გასაღებით, ინსტრუქცია. ბერეტა ქმნიდა საშუალო ფასიან პისტოლეტს და შესაბამისად ყველაფერი არის მინიმალისტური და ფუნქციონალური.

ეხლა რაც შეეხება პისტოლეტის კონსტრუქციას. პისტოლეტი შედგება ოთხი ძირითადი ელემენტისგან, ეს არის საკეტი, ჩარჩო (პლასტმასის ტარით), ლულა და პიკატინის სამაგრი. ის ძალიან წააგავს ამით „ბრაუნინგ ბაკმარკს“ მაგრამ თუ უკანასკნელი იშლებოდა სამი ხრახნის მოხსნით (ორი ზედა და ერთი ლულის) ბერეტას კონსტრუქცია ხრახნებს არ ითვალისწინებს, ამის მაგივრად პისტოლეტს აქვს ჩარჩოში განლაგებული რგოლი, რომელიც ეხრახნება ლულაზე განლაგებულ ხრახნს და პრაქტიკულად კრავს პისტოლეტის კონსტრუქციას. ვინაიდან დასაშლელად სახრახნისი საჭირო არ არის დაშლა აწყობა არაფრით არ გაცვითავს არც ერთ პისტოლეტის დეტალს. სროლის დროს რგოლმა რომ არ დაიწყოს ბრუნვა ის აღჭურვილია ღილაკიანი ფიქსატორით. მე ძალიან არ მომწონდა „ბაკმარკის“ კონსტრუქცია სამი ხრახნით, ვინაიდან მე მიჩვეული ვარ ვწმინდო პისტოლეტი სროლების შემდეგ და ხრახნების მუდმივი დაშვება-დაჭერა ადრე თუ გვიან გააფუჭებს მათ. ბერეტაში, როგორც ავღნიშნე ეს პრობლემა არ არსებობს. პისტოლეტი ძალიან ადვილად იშლება და ამით ის ბევრად ჯობია ბრაუნინგსაც და რუგერსაც, უკანასკნელი ზოგადად ცნობილია თავისი უკიდურესად რთული დაშლა აწყობის პროცედურით. პისტოლეტი დაშლის შემდეგ ჩვენ დავინახავთ მასიურ დამრტყმელს (პისტოლეტი არ იყენებს ჩახმახს), რომელიც იმდენად დიდია რომ მეეჭვება როდესმე ის გატყდეს ხოლო ფორმიდან გამომდინარე ის რომც გამოვიდეს მწყობრიდან ნებისმიერი ხარატი მას ადვილად დაამზადებს. გამომდინარე იქიდან, რომ პისტოლეტი არ იყენებს ჩახმახს დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი არის ძალიან მარტივი და უნდა ვივარაუდოთ, რომ პისტოლეტს არ ექნება მექანიკური პრობლემები ხანგრძლივი ექსპლუატაციის პირობებში. ერთადერთი რაც არ მომეწონა, ზამბარების განლაგება. დამრტყმელის ზამბარა განლაგებულია დამაბრუნებელი ზამბარის შიგნით. ეს მე მომეჩვენა უცნაურ გადაწყვეტილებად, მაგრამ როგორც ჩანს აღნიშნული რამე პრობლემებს არ ქმნის და არც ნეტში არ წამიკითხავს რამე ამასთან დაკავშირებული. სამაგიეროდ დამრტყმელი ცილდება საკეტს დაშლისას და სასხლეტზე დაჭერისას ცილდება ჩარჩოსაც, რომელშიც ის განლაგებულია. ასეთი მიდგომა აადვილებს პისტოლეტის ხარისხიან წმენდას. პისტოლეტის წონა 920 გრამს შეადგენს. სოლიდური წონა განპირობებულია ფოლადის ფართო გამოყენებით რაც იდევ ერთი ქულა არის “ნეოსის: რესურსის სასარგებლოდ.

ზუსტი პისტოლეტის აუცილელები ატრიბუტი არის კარგი სასხლეტი. სასხლეტი “ნეოსზე” საკმაოდ მძიმეა და აქ არ უნდა გვქონდეს ილუზიები, “ნეოსი” არის მასობრივი წარმოების პისტოლეტი დამწყები მსროლელისთვის და სასხლეტიც შესაბამისი აქვს. ის ახლოსაც ვერ მივა სტანდარტული მარგოლინის სპორტული პისტოლეტის და არც “ბრაუნინგ ბაკმარკის სასხლეტამდე”. გამომდინარე იქიდან, რომ პისტოლეტი მარტივია კომპეტენტური ოსტატი ადვილად დახვეწავს „ნეოსის“ სასხლეტს მაგრამ მე შემექნა შთაბეჭდილება, რომ სასხლეტი სიმძიმე პირველ რიგში განპირობებულია სასხლეტის ზამბარის დიდი წონით.

ერგონომიკას რაც შეეხება, რამე განსაკუთრებული დახასიათების მიცემა შეუძლებელია. პისტოლეტი კარგად ზის ხელში, ბალანსიც საკმაოდ კარგი არის მიუხედავად გრძელი ლულისა. აღნიშნულს ვერ ვიტყოდი იგივე “ბრაუნინგ ბაკმარკის” ანალოგიურ გრძელლულიან მოდელებზე. ვინაიდან „ნეოსი“ უფრო ღრმად ზის ხელში ხოლო ტარის კუთხე უფრო რადიკალურია და ტარი უფრო ახლოს არის სიმძიმის ცენტრთან, გრძელი ლულა არ იგრძნობა და პისტოლეტი ზის ხელში, როგორც ჩვეულებრივი ლულით აღჭურვილი პისტოლეტი.

მჭიდის ღილაკი განლაგებულია უჩვეულო ადგილას, ჩარჩოს ზედა ნაწილში მარჯვენა მხარეს და მისი გააქტიურება ხდება მარჯვენა ხელის საჩვენებელი თითის დაჭერით. რატომ ასე? არ ვიცი. რატომ უნდა განავითარო მსროლელში რეფლექსი, რომელიც იმუშავებს მარტო „ნეოსიდან“ სროლისას? ჩემთვის ეს გამოცანად დარჩა. შემდეგ კიდევ ერთი ნეგატიური ნიუანსი, მჭიდი იმალება ტარში ბოლომდე რის გამოც თუ მას ჩვეულებრივად ტარში მოათავსებთ ქვევიდან ხელის გულით მიწოლით მჭიდის ძირზე, დიდი ალბათობით ის ბოლომდე არ ჩაჯდება და საჭირო გახდება მისი შიგნით მიწევა თითებით. თუ არ ჩავთვლით მჭიდის ღილაკის უჩვეულო განლაგებას და მჭიდის მოთავსების ამ თავისებურებას პისტოლეტი მთლიანობაში მაღალი ერგონომიული მაჩვენებლებით გამოირჩევა. მე მაქვს დიდი ეჭვი, რომ “პლინკერების” შექმნას დიდ კომპანიებში ხშირად ანდობენ დამწყებ ახალგაზრდა კონსტრუქტორებს, რის გამოც ასეთ იარაღში ხშირად ვაწყდებით უცნაორობებს კონსტრუქციაში. უცნაურობებს, რომლებიც წარმოუდგენელია მსხვილკალიბრიან იარაღში. მე ვიხსენებ “სევიჯის” მცირეკალიბრიან შაშხანას, რომელიდანაც საკეტს ვერ ამოიღებდით სანამ ლულას არ მოხსნიდით….

პისტოლეტის მექანიკური მცველი ორმხრივია. ის არ არის მაინცდამაინც მოხერხებული მაგრამ თავის ფუნქციას ასრულებს. თუ ის ჩართულია ის ედება ხელს და ამით მსროლელი ადვილად ხვდება რომ მცველი გააქტიურებულია.

neos diss

ასე გამოიყურება დაშლილი და წმენდისთვის გამზადებული „ნეოსი“

პისტოლეტი აღჭურვილია ძალიან კომპაქტური რეგულირებადი სამიზნე მოწყობილობებით. მე მომწონს რეგულირებადი სამიზნე მოწყობილობები პისტოლეტებზე, რომლებიც გაძლევენ საშუალებას ზუსტად მიისროლოთ იარაღი და მოარგოთ ის კონკრეტულ მანძილს და მუხტს, არ მომწონს მხოლოდ ის რომ სამიზნე მოწყობილობები, რომლებიც ამის საშუალებას გაძლევენ, როგორც წესი გაბარიტულია და ხანდახან ზედმეტად რთული. „ნეოსის“ შემთხვევაში ეს ასე არ არის.  საყვედურს იმსახურებს მხოლოდ ზედმეტად განიერი წინა სამიზნე მოწყობილობა, რომელიც დამიზნებისას უკანა სამიზნეში მოთავსების შემდეგ ძალიან ცოტა შუქს ატარებს და სამიზნის მიმართ ძალიან განიერია. უახლოეს მომავალში მე შევეცდები მისი სიგანე შევამცირო.

Beretta_dlx

DLX ვერსიას სასხლეტი აქვს რეგულირებადი, ასევე განსხვავებით სტანდარტული ვერსიისგან მას მოყვება ცვლადი წინა სამიზნეების კომპლექტი. ასევე ასეთ შესრულებაში პისტოლეტს აქვს „ნეოსის“ საფირმო ლოგო.

სიზუსტეს რაც შეეხება ჩემი ღრმა რწმენით განიერი წინა სამიზნე მოწყობილობა და მძიმე სასხლეტი არ გვაძლევს საშუალებას გამოვიყენოთ ამ პისტოლეტის სრული პოტენციალი, თუმცა ასეთ პირობებშიც „ნეოსმა“ ღირსეული შედეგი გვანახა. სხვა ვაზნების გამოყენებით დიდი ალბათობით შედეგი კიდევ უფრო უკეთესი იქნება.

neos target

ჯგუფები ნასროლი ხელიდან,  დაახლოებით 20 მეტრის მანძილიდან. ვაზნა Eley Sport

სროლის დროს პისტოლეტმა კატეგორიული უარი თქვა EleySport-ის მონელებაზე. ეს ვაზნა ცნობილია იმით რომ არის ყველაზე იაფია რაც დღეს თბილისში იყიდება და ასევე იმით, რომ ძალიან ბევრი ნახევრად-ავტომატური იარაღი არ მუშაობს საიმედოდ ამ ვაზნის გამოყენებისას. „ნეოსმა“ როგორც აღვნიშნე არ მოიწონა ეს ვაზნები და დაბრკოლებები სროლისას ხდებოდა მინიმუმ ყოველ მჭიდზე. პისტოლეტი უბრალოდ ვერ აგდებდა მასრას და ის საკეტსა და ლულას შორის იჭედებოდა. დღეს ნომენკლატურა ვაზნების იზრდება და შესაბამისად ადვილად მოიძებნება Eley Sport-ის შემცვლელიც ასე, რომ „ნეოსის“ ეს „კაპრიზი“ რეალურად პრობლემას არ წარმოადგენს. დანარჩენში პისტოლეტი არის ძალიან კარგი. ეს ხომ ბერეტაა. პისტოლეტი ძალიან სასიამოვნოა სასროლად, კარგად გამოიყურება, ზუსტია და მოსახერხებელი. ბალანსიც მიუხედავად გრძელი ლულისა არის როგორც უკვე აღვნიშნე ძალიან კარგი.

neos mag

ის ვინც ბევრს ისვრის .22 კალიბრს იცის რამდენად მნიშვნელოვანია ეს პატარა დეტალი მჭიდზე. მისი საშუალებით „ნეოსის“ მჭიდები ადვილად ივსება 10 ვაზნით. მჭიდები კარგი ხარისხისაა და ადვილად იშლება გასაწმენდად. 

პისტოლეტი არ არის შექმნილი, როგორც სასწავლო დანამატი სამსახურეობრივი იარაღისთვის. ამიტომაც განსხვავებული ერგონომიკა არ არის გასაკვირი, თუმცა მე ღრმად ვარ დარწმუნებული რომ მჭიდის ღილაკის ასეთი განლაგება არის შეცდომა. პისტოლეტი განკუთვნილია გასართობი სროლისთვის და გამოდგება იმისთვის, რომ მისმა პატრონმა დახვეწოს ზუსტი სროლის უნარები. ყველა „ნეოსზე“ არის გათვალისწინებული ოპტიკური სამიზნის დაყენება რაც გართობის ფაქტორს მნიშვნელოვნად ზრდის.

NEOS_CarbineWithScope-3

ასევე საზღვარგარეთ იყიდება კომპლექტები, რომლის საშუალებითაც პისტოლეტი იქცევა კარაბინად. აღნიშნული ტრანსფორმაციის განხორციელება ადვილად შეუძლია იარაღის პატრონს.

მოდულური, ტექნოლოგიური პისტოლეტი, დამზადებული ბერეტას მაღალი ხარისხის  სტანდარტებით, ბერეტა „ნეოსი“ არის უდავოდ ძალიან  კარგი იარაღი ყველასთვის ვისაც უნდა ზუსტი და საიმედო პისტოლეტი მიზანში სასროლად, გასართობი სროლისთვის ან უბრალოდ როგორც პირველი პისტოლეტი რომ ჩაწვდეს ზუსტი სროლის საფუძვლებს.

და ბოლოს მნიშვნელოვანი ინფორმაცია ამ პისტოლეტის მფლობელებისთვის. ეს პისტოლეტები ძველი ტიპის დამრტყმელით შესაძლებელია შემტხვევით გაისროლოს მაშინ როდესაც მსროლელი შეეცდებამცველის ჩაკეტვას. აღნიშნული პრობლემის აღმოჩენისთანავე ბერეტამ მოუწოდა მყიდველებს დაებრუნებინათ პისტოლეტები, რომ მომხდარიყო მათი მოდერნიზაცია. ბუნებრივია ბრუნვაში დარჩა პისტოლეტები ძველი ტიპის დამრტყმელებით თუმცა ალბათობა წააწყდეთ მათ თბილისში მცირეა მაგრამ ის მაინც არსებობს. პოტენციალურად დეფექტური პისტოლეტის იდენტიფიცირება შესაძლებელია დმარტყმელის ფორმის მიხედვით. ხოლო სურათში ნაჩვენებია ვიზუალური სხვაობა ძველ (პოტენციალურად საშიშ) პისტოლეტს და ახალ მოდელებს შორის.

U22 recall ge

მფლობელის თვალით – Unique “Ld”

May 14th, 2014

Ld

რა ვიცით ჩვენ ფრანგულ იარაღზე? ალბათ ბევრი არაფერი. ყოველ შემთხვევაში მე ბევრი არაფერი არ მსმენია ფრანგულ იარაღზე.  მე არ მინდა ამით ვთქვა, რომ ფრანგებს არანაირი წვლილი არ შეუტანიათ ცეცხლსასროლი იარაღის განვითარების საქმეში, როგორც რუსებს, რომლებიც მარტო სხვებს პარავდნენ და “აკოპირებდნენ” ყველაფერს ან თავისი ჭკუით “აუმჯობესებდნენ”, სიმართლეში კიდე ადაპტაციას უკეთებდნენ უცხოურ მოგონებებს რომ მათ ემუშავათ გაუნათლებელი და ბრიყვი საშუალო სტატისტიკური რუსი ჯარისკაცის ხელში. ფრანგებს საკმაოდ ბევრი პიონერული გამოგონება უკავშირდებათ რამაც მნიშვნელოვნად ხელი შეუწყო ცეცხლსასროლი იარაღის და მისი წარმოების გაანვითარებას. ალბათ მათგან ყველაზე მნიშვნელოვანი იყო ფრანგი ქიმიკოსის პაულ ვილეილეს მიერ შექმნილი უკვამლო დენთი და შესაბამისად საფრანგეთი იყო პირველი ქვეყანა, რომელმაც მიიღო შეიარაღებაში შაშხანა (1886 წლის მოდელის ლებელის სისტემის) რომელი იყენებდა 8მმ-ან ვაზნას სადაც უკვამლო დენთი გამოიყენებოდა. ასევე შეიძლება გავიხსენოთ ისიც, რომ ფრანგებს ეკუთვნით პირველი თანამედროვე ქვემეხის კონსტრუქცია.  მათი 1898 წლის 75მმ-ნი ქვემეხი პირველად იყენებდა ჰიდრო-პნევმატურ უკუცემის მექანიზმს და ამ ქვემეხმა განსაზღვრა არტილერიის სახე მომავალი ასი და მეტი წლის მანძილზე. მიუხედავად იმისა, რომ ფრანგული არმია და სამართალდამცავები იყენებენ უცხოური წარმოების პისტოლეტებს დანარჩენი ცეცხლსასროლი იარაღი ადგილობრივი წარმოების არის. ჩვენი სტატიის გმირი ამჯერად არის ფრანგული მცირეკალიბრიანი პისტოლეტი Unique Model L. ამ ოჯახის პისტოლეტებს (რომელიც ითვლის სამ მოდელს) საფუძვლად უდევს რამდენიმე მოდელი, რომელსაც ეს ფრანგული მწარმოებელი ადრე უშვებდა მათ შორის ერთი პისტოლეტი რომელსაც ის უშვებდა გერმანული ოკუპაციის დროს ოკუპანტების დაკვეთით. ანუ ჩვენ პატარა პისტოლეტს გარკვეული გერმანული ფესვებიც აქვს. რაც შეეხება მწარმოებელს მისი ოფიციალური სახელი იყო  Manufacture d’ Armes des Pyrénées Françaises (MAPF). კომპანია დაარსდა 1924 წელს და ქონდა სახელი Uria & Arenas Frères მაგრამ 1928 წელს წარმოებამ გადაინაცვლა ენდაიში (საფრანგეთი) და სახელიც იმ დროს შეეცვალა. 2001 წელს ამ კომპანიამ შეწყვიტა არსებობა. თავისი არსებობის განმავლობაში კომპანია უშვებდა დაახლოებით 20 მოდელის პისტოლეტს, რომელთა უმეტესობა იყო მარტივი ჯიბის/კომპაქტური ავტომატური პისტოლეტი მაგრამ მაგათთან ერთად ასევე უშვებდა სპეციალიზირებულ სპორტულ მოდელებს და ასევე მცირეკალიბრიან კარაბინებს და სპორტულ შაშხანებს.  მათი პისტოლეტებით იარაღდებოდნენ ფრანგი სამართალდამცავები  და 1951 წლიდან ფრანგმა სამართალდამცავებმა მიიღეს 102 000 ასეთი პისტოლეტი. კომპანია სთავაზობდა მყიდველს პისტოლეტს ორი კონფიგურაციით, პირველი იყო 7.65 კალიბრის სამსახურეობრივი იარაღი, ხოლო მეორე იყო იდენტური პისტოლეტი მაგრამ ის ჩაფიქრებული იყო, როგორც სასწავლო და მისი კალიბრი იყო .22lr. მოდელი RR51 და RD სწორედ ამ კონცეფციის მიხედვით შეიქმნა ხოლო მოდელი L-ის წარმოება  რომელიც დაფუძნებულია 51-ე მოდელზე დაიწყო სავარაუდოთ 1952 წელს.  Unique L ამჯერად გამოდიოდა უკვე სამ კალიბრში .380ACP (Model Lf), .32ACP (Model Lc) და .22LR (Model Ld).

map unique mod rr51 cal 765 et mod rd-05

მოდელები RR და RD

თუ მოდელი 51 ძალიან გავდა 1905 წლის ბრაუნინგის პისტოლეტს (ხოლო უფრო ადრინდელი ამ კომპანიის პისტოლეტები პრაქტიკულად ბრაუნინგის კოპიები იყო), მოდელი L უკვე განსხვავებული ქმნილება იყო. ისედაც პირობითადაც ამ კომპანიის პროდუქცია იყოფა ორ პერიოდად მეორე მსოფლიო ომამდე და მის შემდეგ. მეორე მსოფლიო ომამდე კომპანია უშვებდა როგორც უკვე ავღნიშნე ბრაუნინგის პისტოლეტის კოპიებს როგორც საკუთარი სახელით ასევე სხვა დამკვეთების სპეციფიკაციებით და მათი სახლწოდებების მინიჭებით. ეს ჩვეულებრივი პრაქტიკა იყო იმ წლებში და ეიბარი (კუთხე ესპანეთში) პრაქტიკულად ესაზღვრებოდა ენდაეს სადაც ფრანგული კომპანია მდებარეობდა ამიტომაც ეიბარის გავლენაც ასე იგრძნობა ამ კომპანიის პროდუქციაში, რომელიც მეორე მსოფლიო ომამდე წარმოადგენა ბრაუნინგის 1906 წლის და 1910 წლის მოდლების კოპიებს უმნივნელო მოდიფიკაციებით, როგორც ეს ეიბარში ხდებოდა. კომპანიის დამფუძნებელის სახელი არის ხოსე (ჟოზე) ურია რაც მეტყველებს იმაზე რომ ის სავარაუდოთ ფრანგი ბასკი იყო.  პისტოლეტები, რომლებსაც ეს კომპანია უშვებდა იყო იმ დროის ევროპისთვის ტიპიური ჯიბის თვადაცვითი მოდელები. .მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ კონსტრუქცია პისტოლეტების შეიცვალა და გახდა უფრო ორიგინალური ხოლო პროდუქციის ნომენკლატურას დაემატა სპეციალური სპორტული მოდელები.

unique 17 roger papke-02

Model R17, პისტოლეტი, რომლისგანაც დაიწყო “Unique”ების ისტორია. არჩეული გერმანელი ოკუპანტების მიერ წარმოებისთვის, როგორც ე.წ. “Kriegsmodel”.

ეხლა, რომ გადავიდეთ ჩვენი პისტოლეტის ტექნიკურ აღწერილობაზე, ყურადღებას იქცევს ლულის ფიქსაციის მეთოდი, როდესაც ლულა ფიქსირდება ჩარჩოში გაყრილი ღერძით, რომელიც მცველის ფუნქციასაც ასრულებს. 51-ე მოდელში შედარებისთვის ლულა ფიქსირდებოდა ისევე როგორც 1906 წლის ბრაუნინგში, როდესაც ლულა ტრიალდებოდა და ჯდებოდა სპეციალურ ჭრილებში პისტოლეტის ჩარჩოში. აღნიშნული ლულის ფიქსაციის მეთოდი დღესაც გამოიყენება მაგალითად ჩეხურ Cz92-ში. არაფერი ცუდი ლულის ასეთი ფიქსაციაში არ არის გარდა იმისა, რომ დაშლა აწყობა ამ პისტოლეტის ცოტათი გართულებულია.   იმისთვის, რომ დაშალოთ  მოდელი L უნდა გაწიოთ საკეტი უკან და ჩართოთ მცველი. ასე საკეტი ჩაიკეტება გახსნილ მდგომარეობაში ხოლო ლულა გათავისუფლდება. დააწექით ლულას წინიდან და ის გაიწევა უკან და მოცილდება ჩარჩოს. მას მერე რაც ლულას ამოიღებთ, გაუშვით საკეტი წინ და ის ასევე მოცილდება ჩარჩოს. იარაღი დაშლილია და მზად არის წმენდისთვის.

უსაფრთხოებას რაც შეეხება, ფრანგებმა  ჩაატიეს ამ პისტოლეტში საკამოდ ბევრი უსაფრთხოების მექანიზმი. პირველ რიგში უკვე ნახსენები მექანიკური მცველი. მართალია დღევანდელი სტანდარტებით მცველი არალოგიკური კონსტრუქციის არის მაგრამ ღილაკი დიდია და მისი ჩართვა გამორთვა ადვილია. შემდეგ უკვე მოდის მჭიდის მცველი, იარაღი არ ისვრის თუ მჭიდი ტარში არ არის მოთავსებული. შემდეგ პისტოლეტი არ გაისვრის თუ საკეტი არ არის ბოლომდე დაკეტილი და დამატებით ჩახმახს აქვს ნახევრად შეყენების ფუნქციაც. მჭიდის ღილაკი განთავსებულია ტარის გვერდიდან მის უკანა ნაწილში (როგორც ბერეტა 71-ში).

mag safety unique l

მჭიდის მცველი, რომელიც ედება ვაზნას ნაჩვენებია ისრით

დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი ერთმაგი მოქმედების არის გარეთ განლაგებული ჩახმახით. სასხლეტი ძალიან მძიმეა მაგრამ სვლა მოკლე არის. ტარი მოკლეა იტევს რკინის მჭიდს რომლის ტევადობა არის ყურადღება: 10 ვაზნა. იმ დროისთვის ეს პრაქტიკულად მაღალი ტევადობის მჭიდი იყო. ეს ტევადობა მით უფრო შთამბეჭდავია თუ გავითვალისწინეთ პისტოლეტის სხვებთან შედარებით მოკლე ტარს. ტარის პანელები არი დამზადებული ყავისფერი პლასტმასისგან. ეს დეტალები მყიფეა და მათი მოხსნა დაყენებისა ფრთხილად უნდა იყოთ რომ ისინი არ გატეხოთ. ტარის ქვედა მარცხენა ნაწილში განლაგებულია მჭიდის ღილაკი.  სამიზნე მოწყობილობები ადეკვატურია მაგრამ ძალიან დაბალია. ზე-ზუსტი სროლისთვის ისინი არ გამოდგება მაგრამ საკმარისია რომ კარგი შედეგები მიიღოთ არაფორმალური/გასართობი  სროლის (პლინკინგის) დროს.

პისტოლეტი სუფთად არის დამზადებული და კარგ შთაბეჭდილებას ტოვებს, ეს არც არის გასაკვირი, ჯიბის პისტოლეტების გარდა კომპანია უშვებდა მაღალი კლასის სპეციალიზირებულ სპორტულ მოდელებს, როგორც პისტოლეტებს ასევე შაშხანებს. ჩვენი პისტოლეტის ჩარჩო დამზადებულია ფოლადისგან თუმცა არის მოდელების ალუმინის ჩარჩოთი. .22 კალიბრის პისტოლეტის  საკეტი მსუბუქი შენადნობისგან არის დამზადებული. დაფარვა არის პრიალა შავი ფერის და ზოგადად პისტოლეტი კარგად გამოიყურება. მოკლე ტაქტიკურ ტექნიკური მახასიათებლები შემდეგია: ლულის სიგრძე 87mm, წონა 560 გრამი, მჭიდის ტევადობა 10 ვაზნა.

Unique L disasembled

ასე გამოიყურება პისტოლეტი დაშლილ მდგომარეობაში

რაც შეეხება სროლას აქ ჩვენ შერეული გრძნობები დაგვრჩა. ერთის მხრივ პისტოლეტს აქვს მძიმე სასხლეტი, მოკლე ტარი და არც თუ ისე მოსახერხებელი სამიზნე მოწყობილობები. სროლისას ჩახმახი პერიოდულად კბენდა მსროლელის ხელს. მიუხედავად ამისა პატარა 10 ვაზნიანი პისტოლეტიდან სროლა იყო სასიამოვნო გართობა ხოლო სიზუსტე იყო ფრიად შთამბეჭდავი. პისტოლეტმა მოინელა ყველა ვაზნა სხვადასხვა საწყისი სიჩქარით და ტყვიის ფორმით და აჩვენა აბსოლუტური საიმედოობა. სიზუსტე იყო ძალიან კარგი ამ ტიპის პისტოლეტისთვის რაც სურათიდანაც ჩანს. შედარებისთვის იყო გამოყენებული თანამედროვე Walther P22. ფრანგული პისტოლეტი მიუხედავად უფრო მოკლე ტარისა იტევდა იგივე რაოდენობის ვაზნებს, მიუხედავად იმისა, რომ გერმანულ პისტოლეტს ქონდა ათი თავით უკეთესი ერგონომიკა და უფრო დიდი ადვილად ხილვადი სამიზნე მოწყობილობები და თან უფრო მსუბუქი სასხლეტი სროლის შედეგებმა ჩვენ გაგვაოცა. პრობლემას წარმოადგენდა ის, რომ ფრანგული პისტოლეტი ისროდა ოდნავ დაბლა და მარჯვნივ რაც არარეგულირებადი სამიზნე მოწყობილობების შემთხვევაში ასე ადვილად გამოსასწორებელი არ არის. წინა სამიზნე მოწყობილობა ლულის განუყრელი ნაწილია მაგრამ უკანა სამიზნე მოწყობილობის რეგულირება შესაძლებელია მისი გაწევით მარცხნივ ან მარჯვნივ. ამ ოპერაციის განოხორციელებისას დიდი სიფრთხილე უნდა გამოიჩინოთ ვინაიდან საკეტი რბილი ალუმინისგან არის დამზადებული და მისი დაზიანება შედარებით ადვილია.

Unique vs walther

სურათს შედეგების გთავაზობთ კომენტარების გარეშე. სროლის მანძილი 15 მეტრი.

თბილისში კარგახანია იყიდება .22 კალიბრის ვაზნები Eley Sport. ეს საკმაოდ სუსტი ვაზნაა, რომელიც ღირს საკმაოდ იაფი (22.5 ლარი 50 ცალში). ეს  ვაზნა კარგია სავარჯიშო და გასართობი სროლისთვის მაგრამ ის ცნობილია იმით, რომ არ მუშაობს საიმედოთ ნახევრად ავტომატურ იარაღში. სულ ბოლოს მაგალითად Beretta Neos-მაც თქვა უარი მათ მონელებაზე, მანამდე ჩვენ გვქონდა პრობლემები საიმედოობასთან როდესაც ამ ვაზნას სხვა ნახევრად ავტომატურ იარაღში ვიყენებდით. ჩვენმა პისტოლეტმა უპრობლემოდ იმუშავა ამ ვაზნასთან და ამიტომაც ის იმსახურებს საიმედო იარაღის წოდებას. არანაირ დაბრკოლებას სროლისას ადგილი არ ქონდა თუმცა სროლის დროს გამოჩნდა გარკვეული ნაკლოვანებებიც. პირველ რიგში, როგორც აღვნიშნე ჩახმახი “კბენდა” მსროლელს ხელზე და საჭირო გახდა ჩახმახის ფორმის შეცვლა, რომ ეს გამორიცხულიყო. ეს დეტალი არ არის დაფარული და მოდიფიკაციაც ადვილად მოხდა. უბრალოდ ზედმეტი მეტალის მოხსნა მოხდა რომ ხელის კანი არ მოყოლილიყო ჩახმახსა და ჩარჩოს შორის. პისტოლეტს არ აქვს საკეტის შემაკავებელი რაც დღევანდელი სტანდარტებით მინუსია.  თუ მჭიდი ამოღებულია სავაზნიდან გაუსროლელი ვაზნის ექსტრაქცია არ ხდება ანუ ვაზნა კი ამოდის სავაზნიდან მაგრამ მისი ამოგდება არ ხდება. მჭიდის მცველი რომელიც ტარის შიგნით არის განლაგებული ედება ტყვიას, როდესაც ცდილობთ მჭიდის ამოღებას და შეიძლება ის ამოაძროს ნაწილობრივ მჭიდიდან ან აათალოს ტყვიას თავი. ეს არის პრინციპში საექსპლუატაციო თავისებურებები ვინაიდან ვიმეორებ პისტოლეტის ისვრის, ისვრის ზუსტად და საიმედოთაც მუშაობს. შესრულება არის კარგი, ღიმილს იწვევს დიდი ოთხკუთხედა საკეტი, რომელიც არ გამოიყურება ესთეტიურად, ტარის პანელებიც თხელია და თუ დაუჯერებთ გამოხმაურებებს ხშირადაც ტყდება. ამას ყველაფერს შემიძლია დაუმატო მხოლოდ ის, რომ პისტოლეტს მხოლოდ ერთი მჭიდი მოყვება.

Unuque L bite

ადგილი, რომელსაც უნდა გაუფრთხილდეს მსროლელი Unique-ის სროლისას. 

ეხლა საიდან მოხვდა ეს პისტოლეტი საქართველოში? არც ისე დიდიხნის წინ ერთ ერთმა იმპორტიორმა შემოიტანა დიდი პარტია მეორადი .22 კალიბრის იარაღების და ეს პისტოლეტების გარკვეული რაოდენობა აღმოჩნდა საქართველოში. ამავე პარტიას მოყვა ასევე ბერეტა 71-ებიც, რომელზეც მე უკვე ვწერდი ადრე. ისევე, როგორც ნახსენები ბერეტები ეს პისტოლეტიც იყო დაფარული დროთა განმავლობაში გამომშრალი საფოხით და საჭირო გახდა მისი ხანგრძლივი წმენდა. პისტოლეტს მოყვებოდა მუყაოს წითელი ყუთი, მხოლოდ ერთი მჭიდი და საკმაოდ ლამაზი ფერადი ინსტრუქცია, რომელიც იყო თხრობით სტილში და მოიცავდა ძალიან ლამაზად დაწერილ პისტოლეტის აღწერილობას. აი მაგალითად ეს წინადადება როგორ ჟღერს: დამრტყმელი დაფიქსირებულია საკეტში არა შტიფტის მეშვეობით, არამედ სპეციალური მოსახსნელი ფირფიტით. ეს თავისებურება, რომელიც როგორც წესი გვხვდება მაღალი კლასის იარაღებში მეტყველებს იმ ყურადღებაზე, რომელიც დაეთმო ამ პისტოლეტის დიზაინს.  საინტერესოა არა?

მიუხედავად იმისა, რომ ეს პისტოლეტი არის მორალურად მოძველებული ის მაინც წარმოადგენს საინტერესო ნიმუშს იმისა, თუ როგორი მიდგომები იყო ადრე იარაღის წარმოების დროს. პისტოლეტმა პრაქტიკულად არ დაუთმო პოზიციები ფუტურისტულ ვალტერ პ22-ს არა და სხვაობა ასაკში იყო თითქმის ნახევარი საუკუნე. ეს პისტოლეტი კვლავ ინახება საფრანგეთის არსენალებში ხოლო რაოდენ გასაკვირიც არ უნდა იყოს ბოლო შესყიდვა ამ პისტოლეტების ფრანგი სამართალდამცავების მიერ განხორციელდა 1998 წელს! უფრო მეტიც, “იუნიკის” სერიის პისტოლეტები იმდენად წარმატებული იყო რომ 1988 წელს ამ მწარმოებელმა მესამეჯერ შეიცვალა სახელი და სავაჭრ ნიშანი “Unique” გახდა კომპანიის სახელის ნაწილი: Manufacture d’ Armes “Unique”.

mapf unique carabine-01

მოდელი “l” ასევე იყიდებოდა ე.წ. “კომბო” კონფიგურაციაში რა დროსაც პისტოლეტი კეთდებოდა კარაბინად. 

მთლიანობაში მიუხედავად გარკველი საექსპლუატაციო ნაკლოვანებებისა Unique Ld არის სასიამოვნო პატარა პისტოლეტი, რომელიც გამოდგება გასართობი სროლისთვის და გამომდინარე იქიდან, რომ ის საიმედოც არის გამოდგება თავდაცვისთვის თუ მასზე უკეთესი არაფერი არ მოიძებნება. მომხმარებლები წერენ, რომ პისტოლეტი ინელებს მათ შორის “ცხელ” .22 კალიბრის ვაზნებს და რაიმე შეზღუდვის შესახებ მათ გამოყენებაზე მე არ მსმენია.  აქიდან გამომდინარე ეს პისტოლეტი იკავებს ადგილს იმ მოდელებს შორის, რომლებიც საიმედოთ მუშაობენ ნამდვილად ყველა ტიპის .22 კლაიბრის ვაზნასთან. იარაღი კარგად არის დამზადებული და დარწმუნებული ვარ მისი შეძენის შემთხვევაში ის გაახარებს თავის პატრონს.

ჩემი აზრი Taurus-ის იარაღებზე

April 22nd, 2014

ყოველთვის, როდესაც წერ რამეs იარაღზე, და მოგეხსნებათ ბლოგზე ატვირთული სტატიების 99% ეხება იარაღის ტესტირებას, რომელიც უშუალოდ ჩემი საკუთრება იყო, უნდა გახსოვდეს, რომ არის სტატისტიკური ალბათობა იმისა, რომ იარაღი, რომელიც ხელში მოგიხვდათ შეიძლება იყოს დეფექტური მაგრამ ამის გამო დასკვნა, რომ ზოგადად ეს მოდელი არ არის კარგი იქნება არასწორი. ამავე დროს უმეტესობა ადამიანების ვინც წერს იარაღზე არ არიან ინჟინრები და კონსტრუქტორები, რომ დადონ აბსოლუტურად ობიექტური შეფასება იარაღის კონსტრუქციის ისევე როგორც რიგით მომხმარებელს ნაკლებად აინტერესებს ზედმეტად ტექნიკური დეტალები. რა დასამალია და ბოლოს ყველაფერი რაც პრესაში იწერება ატარებს რეკლამის ხასიათს. მთავარი მიზანი ხდება არა იარაღის შეფასება არამედ აიძულო ადამიანს დახარჯოს ფული მორიგ პისტოლეტზე, რომლის ლულა ერთი მილიმეტრით უფრო დაბალია კონკურენტებზე და ჯადოსნური სახელურის კუთხე უზრუნველყოფს უფრო ზუსტ და სწრაფ სროლას და ასე შემდეგ. სწორედ ამიტომ ჩემი ღრმა რწმენით დღეს ყველაზე ობიექტური ინფორმაციის წყარო არის დამოუკიდებელი ინტერნეტ რესურსები. რატომ? იმიტომ, რომ დიდი და სახელოვან ჟურნალში ექსპერტმა, რომ დაწეროს რომ ჩემი აზრით ტაურუსის იარაღი არის დაბალფასიანი დაბალხარისხიანი იარაღი, მოხდება შემდეგი: ტაურუსიდან დაურეკავენ ჟურნალის რედაქტორს და ეტყვიან, რომ: ა) ტაურუსი აღარ დაუკვეთავს რეკლამას ამ ჟურნალს და ბ) ტაურუსი შეიტანს სარჩელს სასამრთლოში ცილისწამების ბრალდებით. ძალიან ბევრი კარგი ჟურნალისტი შეეწირა ასეთ სცენარს მანამ სანამ ჩვენ მივიღეთ ის რაც მივიღეთ, ამერიკული ჟურნალების უმეტესობაში ვეღარ გაარჩევთ სად იწყება რეკლამა და სამთ მთავრდენა სტატია. ცხადია დამოუკიდებელი რესურსებიც ფრთხილად უნდა აარჩიოთ, მანდაც ბევრი აფერისტი და უვიცია. ჩემი აზრით იმისთვის, რომ ჩამოგიყალიბდეს ზუსტი და ობიექტური მოსაზრება იარაღზე საჭიროა გარკვეული გამოცდილება ამ იარაღის ექსპლუატაციის შესახებ, იმისთვის, რომ შეიქმნა წარმოდგენა მწარმოებელზე უნდა გაეცნო რაც შეიძლება ბევრ მოდელს, რომელსაც ეს კომპანია უშვებს. არ უნდა დაგვავიწყდეს რომ  იარაღიც იხვეწება გამომდინარე იქიდან თუ რა პრობლემები ვლინდება მისი ექსპლუატაციის დროს.  ასევე იცვლება მწარმოებელიც, იცვლება საწარმოო პროცესები და იცვლება პროდიქციაც. კლასიკური მაგალითი ამისა არის მაგაალითად შვეიცარიული „სფინქსი“. ის ჯერ უშვებდა მაღალი კლასის პისტოლეტებს, შემდეგ შეიცვლა ამფლობელი, რომლეიც არ იყო შვიცარიული კომპანია და ხარისხი პროდიქციის მკვეთრად დაეცა, ხოლო მას მერე რაც კომპანია დაბრინდა შვეიცარიელების ხელში კომპანიამ კვლავ დაიბრუნა უმაღლესი კლასის პისტოლეტების მწარმოებლის სტატუსი. და ბოლოს სხვადასხვა ხალხს აქვს სხვადასხვა გამოცდილება. მე გიამბობთ ჩემ გამოცდილებაზე. ბრაზილიური მწარმოეებელი ტაურუსიც, რომელზეც მე მინდა თვქენ გიამბოთ იგივე გზას გადის. კომპანიამ დაიწყო იარაღის წარმოება 1941 წელს დაბალი ხარისხის იაფი იარაღებით. კომპანიამ შეიცვალა მფლობელობი, კონტროლის ქვეშ მოაქცია სხვა ბრაზილიური კომპანია ამადეო როსი, იყიდა სრულად აღჭურვილი ქარხანა ბერეტასგან და ბოლო წლების განმავლობაში დიდი ფული ჩადო წარმოების მოდერნიზირებაში.   თავდაპირველად მე მინდოდა დამეწერა მორიგი მიმოხილვა ბრაზილიური წარმოების რევოლვერის ტაურუსის მ66-ის შესახებ, მაგრამ შემდგომ გადავწყვიტე სტატია მიმეძღვნა ზოგადად ამ კომპანიისათვის იმიტომ, რომ მე ვთვლი, რომ მაქვს საინტერესო მესიჯი საქართველოს იარაღის მოყვარულთათვის და ეს მესიჯი ჟღერს შემდეგნაირად: არ იყიდოთ ტაურუსის იარაღი. აქვე დავამატებ ეს ჩემი პირადი აზრია, რომელიც ეფუძნება 5 რევოლვერის და ორი პისტოლეტის ექსპლუატაციის გამოცდილებას, თუმცა საუბარი ამ თემაში ძირითადად იქნება რევოლვერებზე. საქმე გახლავთ იმაში, რომ რევოლვერებთან მე მქონდა მთელი რიგი პრობლემების. ეს კიდე ძალიან დიდი იშვიათობაა დღევანდელ დღეს მაშინაც კი როდესაც საქმე ეხება არც ისე ძვირ და მაღალი კლასის იარაღს. ლომის წილი ტექნიკური პრობლემების, რომლებიც მე შემხვედრია იარაღებში უკავშირდება საბჭოთა ე.წ. „ნზ“-ს იარაღს, ძალიან დაბალი კლასის იარაღებზე და ტაურუსის იარაღებზე. რევოლვერებს რაც შეეხება მე მქონდა ორი რევოლვერი მოდელი 85, 2.5 და 3 ინჩიანი ლულებით, .22 კალიბრის ტაურუს 96, .357 მაგნუმ კალიბრის მოდელი 66 და ერთი როსის მცირეკალიბრიანი რევოლვერი. 5 რევოლვერიდან ორს ქონდა პრობლემები. პრობლემა რომელიც როგორც ჩანს არც ისე იშვიათია არის როდესაც დამრტყმელი არ ურტყავს ამაალებლს საკმარისი ძალით. რევოლვერში ჩახმახი გადის განსხვავებულ მანძილს დამრტყმელამდე, როდესაც ისვრით მას ან ერთმაგი ან ორმაგი მოქმედების რეჟიმში. ტაურუსის პრობლემა უკავშირდება სწორედაც, რომ ორმაგ რეჟიმში სროლას. ორ რევოლვერზე ოთხიდან ეს პრობლემა არსებობდა. მიზეზი ამისა არის ჩემი აზრით ზედმეტად გართულებული ტაურუსის რევოლვერების მექანიზმი, რომელიც ამ დავალების შესასრულებლად იყენებს ჩახმახს, რომელიც გადასცემს დარტყმის ენერგიას ზამბარით აღჭურვილ ნემსას მოძრავი გადამცემის საშუალებით. ეს მოძრავი გადამცემი აიწევა ზევით თითის სასხლეტზე დაჭერისას და აძლევს საშუალებას ჩახმახს მიწვდეს ნემსას. ასეთი სისტემა გამოყენებულია იმისთვის, რომ გამოირიცხოს ჩახმახის წვდომა ნემსამდე თუ არ მოხდა სასხლეტზე თითის დაჭერა, ანუ უფრო მარტივად რომ ავხსნათ, რომ გამოირიცხოს შემთხვევითი გასროლა. მიზეზები ამ პრობლემის, რომელზეც ძალიან, ძალიან ხშირად წერენ, მათ შორის ნეტში, არის რამდენიმე და შესაბამისად პრობლემის აღმოფხვრის რამდენიმე გზაც არსებობს. ყველაზე ადვილი გზა, გადაიჭრას და დამოკლდეს ნემსას ზამბარა. მეორე გზა, დაიქლიბოს ჩახმახი ისე რომ უფრო უკეთესად მიწვდეს ნემსას. მესამე გზა დამძიმდეს ჩახმახის ზამბარა, რომ მან მეტი ენერგია გადასცეს ჩახმახს. ეს მიიღწევა ან ახალი უფრო ძლიერი ზამბარის ჩასმით ან საფენით რომელიც ზამბარას ედება (სასხლეტი მძიმდება მაგრამ ზუსტად რამდენით მე არ გამიზომავს). ერთ რევოლვერს აღნიშნულმა ზომებმა უშველეს მეორეს არა. ერთ რევოლვერზე სროლისას დოლურა იჭედებოდა და რევოლვერიდან შეუძლებელი იყო გასროლა. ჩემი პირველ ტაურუსის რევოლვერს მოდელ 85-ს, სწორედ ორივე ეს პრობლემა ქონდა. რევოლვერი იყო შეძენილი ნახმარი ერთ-ერთ მაღაზიაში, რევოლვერი არ იყო ძალიან ნაცვეთი და ნაწვალები, ვიზუალურად იყო ძალიან კარგ მდგომარეობაში. მეორე რევოლვერი რომელსაც ქონდა პრობლემები ამაალებლების აალებასთან იყო მოდელი 66. ამ შემთხვევაში მე გამოვიყენე სამივე „მკურნალობის“ მეთოდი და რევოლვერი ამუშავდა. მიზეზე ამ პრობლემების, რომელზეც მათ შორის ძალიან, ძალიან ხშირად წერენ ნეტში არის  ხარისხის დაბალი/არასაკმარისი კონტროლი. ტაურუსის რევოლვერები ძალიან ლამაზია, ძალიან სუფთად არიან დამზადებულები მაგრამ სამწუხაროდ შედარებით დიდი ალაბათობაა რომ შეგხვდებათ იარაღი, რომელიც არ იმუშავებს პირდაპირ ყუთიდან.

პისტოლეტებს რაც შეეხება მე მქონდა მოდელი PT1911 და PT92. 1911-ის შესახებ მე უკვე ვწერდი. ყველაფერი კარგი იყო ამ პისტოლეტში გარდა იმისა, რომ პრაქტიკულად ეგრევე გატყდა ექსტრაქტორი. მინდა გითხრათ, რომ თანამედროვე პისტოლეტები უკიდურესად საიმედო მექანიზმებია და 10 წლის განმავლობაში მე არ მინახავს და არ გამიგია თანამედროვე და ახალი პისტოლეტის რომელიმე დეტალის გატეხვის შესახებ. საინტერესოა ის ფაქტი, რომ როდესაც მე წავიკითხე ნეტში, რომ ამ პისტოლეტს აქვს ქრონიკული პრობლემა ექსტრაქტორთან, თავი გადავიზღვიე და ეს ნაწილი ვიყიდე წინასწარ. ნაწილის ჩამოსვლის შემდეგ რამდენიმე დღეში ორიგინალური დეტალი გატყდა. ანუ ის რასაც ნეტში წერდნენ დადასტურდა.  მეორეს მხრივ PT92-მა გაამართლა თავისი რეპუტაცია და ჩემთვის ცხადია რატომ არის ეს პისტოლეტი ამ კომპანიის ბესტსელერი. უბრალოდ ოყო ერთი ნიუანსი, პისტოლეტი არ გამოირჩეოდა განსაკუთრებული სიზუსტით. ის არ იყო არაზუსტი მაგრამ ამ მაჩვენებლით ის ჩამოუვარდებოდა ბევრ ანალოგს მათ შორის იტალიურ ბერეტა 92-ს.

მე ასევე მქონდა გარკვეული შეხება ამ კომპანიის სხვა მოდელებთან. მოდელმა „მილენიუმ“ გამაკვირვა თავისი უცნაური დაშლის მეთოდით, როდესაც პისტოლეტის დასაშლელად უნდა დააჭიროთ რაღაც შტიფტს, რომელიც ჩამალულია პისტოლეტში. უმეტესობა სხვა მოდელებს ქონდათ საკმაოდ უცნაური არაინფორმატიული სასხლეტები. მეორეს მხრივ უშველა პისტოლეტს ქონდა შესანიშნავი ერგონომიკა და საკმაოდ კარგი შესრულება. ტაურუსის იარაღები ლამაზებია, ამას მე არ ვუარყოფ მაგრამ ტექნიკურად მათ ბევრი პრობლემა ახასიათებთ. ჩემი აზრიც ერთხელ უკვე გაჟღერებული უცვლელია, ტაურუსის პისტოლეტები ბევრად უკეთესი იარაღებია ვიდრე  ამავე კომპანიის რევოლვერები. მაგრამ მე პირადად უკვე აღარ ვენდობი ამ კომპანიის პროდუქციას, არც პისტოლეტს და არც რევოლვერს. გასართობი სროლისთვის კი ბატონო, ჩემი უკანასკნელი ტაურუსი, უჟანგავი მოდელი 66, კალიბრში .357 მაგნუმ კარგი სათამაშოა მაგრამ მე ვერ ვანდობ მას საკუთარ უსაფრთხოებას.

კიდე ერთი ჩემი დაკვირვება უკავშირდება ფოლადს, რომლისგანაც მზადდება ტაურუსის რევოლვერები. რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია ხელოსნები არ ახლებენ ხელს ტაურუსის რევოლვერებს, იმიტომ რომ მეტალის დეტალები იმდენად რბილია, რომ ზუსტი გემომეტრიის მიცემის შემდეგ ეს დეტალები ფორმას არ ინარჩუნებენ და შრომაც წყალში იყრება. ტაურუსს ქონდა საკუთარი სახელოსნო სადაც მზადდებოდა მცირე სერიებით სპეციალიზირებული იარაღები მაგრამ ამ სახელოსნომ შეწყვიტა არსებობა. ტაურუსის ვინტების გაფუჭება ძალიან ადვილია. ერთხელ რევოლვერის ჩარჩოს გვერდითა პანელის მოხსნისას პატარა დაწოლაც სახრახნისით სკმარისი აღმოჩნდა რომ მომხდარიყო პანელის გვერდის დეფორმაცია. ეს ყველაფერი ჩემი პირადი დაკვირვებაა და არა ტექნიკური დასკვნა რა თქმა უნდა. ერთი და იგივე მოდელის რევოლვერებს ხშირად აქვთ განსხვავებული წონის სასხლეტები. უმეტესობა ტაურუსებს აქვთ ძალიან მძიმე სასხლეტები ორმაგი მოქმედების რეჟიმში.

მე არა ერთხელ მითქვამს, რომ თუ ადამიანს კარგად ესმის პისტოლეტი და რევოლვერის კონსტრუქცია და ის პრინციპები, რომლითაც იარაღი მუშაობს და გააჩნია მინიმალური რაოდენობის ინსტრუმენტები მას შეუძლია გამოასწოროს პრაქტიკულად ნებისმიერი პრობლემა იარაღში. მაგრამ ამავე დროს ის იღებს თავის თავზე რისკს იარაღის საერთოდ და ბოლომდე გაფუჭების. გარდა ამისა რჩება პრობლემა დარწმუნების იმაში, რომ პრობლემა აღმოფხვრილია. ამისთვის საჭიროა სროლა, ბევრი სროლა. ეს კიდე რიგი ჩვენთვის კარგად ცნობილი მიზეზების გამო არის პრაქტიკულად შეუძლებელი. სწორედ ამიტომ დაიწერა ეს სტატია. მე ვიმეორებ არავის არ ვახვევ თავზე ჩემ აზრს. მე დავწერე ჩემი გამოცდილების შესახებ, რომელიც შეიძლება გამოადგეს სხვას. ტაურუსი დღეს უშვებს ცეცხლსასროლი იარაღის უამრავ მოდელს, ბუნებრივია, რომ ზოგი არის კარგი ზოგი არც ისე ხოლო საკითხავი ხარისხის კონტროლი აქცევს ტაურუსის შეძენას ლატარეად. მიუხედავად ამისა, ტაურუსი დღეს არის ერთ-ერთი უმსხვილესი მწარმოებელი მსუბუქი ცეცხლსასროლი იარაღის. იმიტომ, რომ არის ხალხი ვისაც ჯერა, რომ შესაძლებელია იაფად იყიდოთ მაღალი კლასის იარაღი. მიუხედავად იმისა, რომ იწყობა ქარხანაში, რომელიც აშენებეულია ბერეტას მიერ და მანდ მუშაობს პერსონალი რომელიც ნასწავლია ბერეტას სპეციალისტების მიერ, დამიჯერეთ ტაურუსის PT92 მაინც არის ძალიან შორს Beretta 92-გან. გაყიდვებს ხელს უწყობს სამუდამო გარანტია ტაურუსის იარაღებზე (რომელიც საქართველოში არ მოქმედებს), მაგრამ ეს სერვისი ცნობილია იმით რომ იარაღი ქარხანაში რემონტზე გაგზავნის შემდეგ თვეობით არ უბრუნდება პატრონს. იმასაც ვერ დაუკარგავ, რომ კომპანია ცდილობს გააუმჯობესოს მომსახურება და ხარისხი.  2012 წელს ტაურუსმა დახარჯა 250 000 დოლარი სატელეეფონო სისტემის შექმნაზე იმისთვის, რომ კლიენტებს არ ელოდინათ დიდიხანი ხაზზე სანამ მათ დაელაპარაკებოდა კომპანიის წარმომადგენელი. ასევე 2012 წელს კომპანიას სათავეში ჩაუდგა გამოცდილი მენეჯერი და პროფესიონალი ინსტრუქტორი მარკ კრესერი, რომელმაც წაოიწყო აგრესიული კამპანია პროდუქციის გაუმჯობესების მიზნით. გასაგებია, რომ ყველა ჩემი რევოლვერი გამოვებული იყო 90-ან წლეებში მაგრამ PT1911 გატეხილი ექსტრაქტორით იყო გამოშვებული 2000-ან წლებში. არ არის გამორიცხული რომ სწორედ ეხლა ტაურუსი უშვებს საუკეთესო იარაღებს რომელიც მას ოდესმე აქამდე გამოუშვია, მაგრამ მე ჩემი გამოცდილებიდან გამომდინარე არასდროს არ ვარჩევ არც ერთ ტაურუსს არც ერთ გლოკს.

ბოლოს რა შეიძლება მე ვთქვა მოდელ 66-ზე რომელზეც მინდოდა დაწერა? დიდი ლამაზი რევოლვერი (Smith&Wesson K-frame-ის ზომის). დოლურა იტევს 6 ვაზნას. რევოლვერი სასიამოვნო იყო სროლაში და საკმაოდ ზუსტიც იყო. უბრალოდ ორმაგი მოქმედების რეჟიმში გასროლის ალბათობა იყო 50/50. რევოლვერი იყო უჟანგავი ფოლადის და შესაბამისად „მუშკაც“ თეთრი იყო რაც სერიოზულ პრობლემას ქმნიდა დამიზნებისას. ტარი ზედმეტად დიდი და სქელი მომეჩვენა. აღსანიშნავია, რომ მოკლე 66-ებს ტაურუსი კარგახანია არ უშვებს. მე მინდოდა სტატიის დაწერა ძლიერ ხმაურიან და ცეცხლოვან .357-ზე მაგრამ იმის გამო რომ რევოლვერმა უარი თქვა მუშაობაზე მე ეს სურვილი მომიკვდა. დაველოდები რუგერს ან სმიტ&ვესონს და შემდეგ გიამბობთ .357-ის მდიდარ ისტორიაზე. მე ძალიან შევეცადე ვყოფილიყავი პოზიტიურად განწყობილი ამ იარაღების მიმართ მაგრამ ეხლა როდესაც გარკვეული დრო გავიდა მე ჩამომიყალიბდა ნეგატიური აზრი ამ კომპანიაზე. მას მერე რაც მე მოვაგვარე რევოლვერის ტექნიკური მდგომარეობის საკითხი, რევოლვერი გავასხვისე და სიტყვა მივეცი ჩემ თავს აღარასდროს არ ვიყიდო ტაურუსის იარაღები. ნუ კარგით, თუ ძალიან იაფად ჩამივარდა ვიყიდი და სტატიასაც დავწერ :)

OODA Loop

April 1st, 2014

გავიხსენოთ ფილმი Con Air სადაც „კარგი ბიჭი“ კამერონ პო (ნიკოლას კეიჯი) გასამართლებული ჩხუბში ადამიანის მკვლელობისთვის მოხვდება სპეც რეისზე ყველაზე სასტიკ დამნაშავეებთან. პო გასამართლდა იმის გამო, რომ როგორც მოსამართლე იტყვის გამოიყება სპეციალური სამხედრო მომზადება (სცენარის მიხედვით ის იყო არმიის რეინჯერი) იმისთვის რომ დაესაჯა სამოქალაქო პირები. ანალოგიური მომენტები ხშირად გვხვდება კინოში, ვეტერანი, პროფესიონალი სამხედრო, კარგად გაწვრთნილი “სიკვდილის მანქნანა” სამოქალაქო ცხოვრებაში ვერ აკონტროლებს თავის თავს და ხშირად შედარებით უწყინარ სიტუაციაზე რეაგირებს როგორც საბრძოლო სიტუაციაში და იყენებს სპეციფიურ უნარჩვევებს რასაც დამანგრეველი შედეგები მოყვება. იცით თუ არა თქვენ, რომ ამ პოპულარულ კინო სცენას შეიძლება ქონდეს აბსოლუტურად ლოგიკური მეცნიერული ახსნა?

50-ან წლებში აშშ-ის საჰაერო ძალების ოფიცერი ჯონ ბოიდი დაკავდა კორეული მიგ-15-ის და ამერიკული ეფ-86 “სეიბრის” საჰაერო ბრძოლების ანალიზით. მან შეიმუშავა ე.წ. “OODA loop”, კონცეფცია, რომელიც სწავლობს თუ როგორ რეაგირებს ადამიანი ან ორგანიზაცია სხვადასხვა მოვლენაზე. OODA იშიფრება როგორც Observe/დააკვირდი, Orient/გაერკვიე Decide/გადაწყვიტე, Act/იმოქმედე. ბოიდის აზრით აღნიშნულ ციკლში დრო არის უმთავრესი ფაქტორი. პილოტი ყველაზე მოკლე OODA ციკლით გამოვა გამარჯვებული საჰაერო შეტაკებიდან.

boyd loop

ბოიდის კონცეფციის გრაფიკული გამოსახულება. 

დაკვირვების ეტაპი გულისხმობს იმ ნედლ ინფორმაციის შეგროვებას, რომელზე დაყრდნობითაც ხდება შემდგომი ნაბიჯების გადადგმა. მეორე ფაზა, გარკვევა, გულისხმობს საცავს, რომელშიც მოთავსებულია ჩვენი გენეტიკური მემკვიდრეობა, კულტურული ტრადიციები და გამოცდილება. ეს არის უმნიშვნელოვანესი ვინაიდან სწორედ ეს განაპირობებს იმას თუ როგორ ვაკვირდებით ჩვენ მოვლენას, როგორ ვიღებთ გადაწყვეტილებას და როგორ ვმოქმედებთ. ანუ ეს არის ერთგვარი ფილტრი, რომელშიც ჩვენ ვატარებთ მოვლენას. მას მერე რაც თქვენ გაერკვევით თუ რა ხდება თქვენს ირგვლივ თქვენ იღებთ გადაწყვეტილებას მოქმედებაზე და ბოლოს უკვე იწყებთ მოქმედებას. თავდაცვის მეცნიერების გადმოსახედიდან ის ვინც შეასრულებს ამ ციკლს უფრო მოკლე დროში იდეაში მოიგებს ორთაბრძოლას. ხოლო ფოკუსი იმაშია, რომ თუ პირველი რაც თქვენ დაინახეთ/იგრძენით არის დარტყმა, გასროლა, მაშინ თქვენი ციკლი სამი საფეხურით დაგვიანებულია. თქვენ არ გაქვთ დაკვირვების და გარკვევის დრო. სანამ თქვენ შეეცდებით გარკვევას თუ რა ხდება/მოხდა ყველაფერი უკვე დამთავრებული იქნება და თქვენ დიდი ალბათობით მსხვერპლი გახდებით. პოტენციალურად ყველაზე ნელი ეტაპები გარკვევის და შემდგომ გადაწყვეტილების მიღების ჩქარდება თუ არის საკმარისი ცოდნა და გამოცდილება. მაგალითად ხელჩართული ორთაბრძოლების ოსტატმა იცის რომ დარტყმის ამოცნობა შესაძლებელია წინასწარ. იცვლება ხედვა, დგომა, სუნთქვა, ხოლო იწყება დარტყმა სპეციფიური მოძრაობებით, რომელსაც გამოცდილი თვალი ეგრევე დააფიქსირებს, ისევე როგორც გამოცდილი თვალი განასხვავებს იარაღის შესამოწმებლად მოძრაობას იარაღის ამოღების მოძრაობისგან. აღნიშნული კონცეფცია ადასტურებს მოსაზრებას რომ ქმედება ყოველთვის ჯობნის რეაქციას. ამიტომაც  როდესაც თქვენ ხედავთ რომ თავდასხმა პროცესშია ყველაზე მნიშვნელოვანია მიხვდეთ რომ დროა იმოქმედოთ ეგრევე ანუ გადახვიდეთ ბოლო მოქმედების ეტაპზე. ამიტომაც მებრძოლების/ოპერატორების მომზადება კონტრჩასაფრებაში გულისხმობს ბოიდის ციკლის მხოლოდ ორი ეტაპის გამოყენებას, დააკვირდი და იმოქმედე. მომზადების ციკლი ავითარებს ოპერატორში უნარს  იმოქმედოს დაუყონებლივ საფრთხის დანახვის თანავე მანამ სანამ საპასუხო ქმედებები არ გახდება რეფლექსი. არ ხდება იდეალური შედეგის მიღწევა კურსანტი წახალისდება ყოველთვის როდესაც ინსტრუქტორი შეამჩნევს პროგრესს, ეს არის უწყვეტი სწავლის პროცესი.  თუ ხდება ა უნდა გააკეთო ბ და ასე შემდეგ.  (კამერონ პომ დაინახა თავდასხმა და გააკეთა ის ის რაც მას ასწავლეს, გაანადგურა საფრთხე, უბრალოდ ეს მოხდა არა ბრძოლის ველზე არამედ ბარის ეზოში რამაც მას ციხეში ამოაყოფინა თავი). ასე რომ, როგორც ხედავთ ამ ტიპიური „კინოშნიკური“ სცენარის უკან დგას მთელი კონცეფცია.

და ბოლოს, ჩემი ნამდვილი ან უფრო სწორედ იძულებითი სამსახურიდან გამომდინარე მე მიწევს ხშირად ტრენინგების ჩატარება ქართველი მსმენელებისთვის. როდესაც მე უხსნი ანალოგიურ კონცეფციებს, ხშირად ვხედავ სკეპტიციზმს მათ სახეებზე. ვიღაცამ, რაღაცა ამერიკებში მოიგონა, ეს აქ არ იმუშავებს, ჩვენთვის ეს ადრეა, იმათმა არ იციან ჩვენი სპეციფიკა და ასე შემდეგ. სამწუხაროდ ასეთი განწყობით ხალხი მაგალითად მერე მიდის და ქმნის რაღაცა კომიკურ იარაღებს და ითხოვს სახელმწიფო დამხარებას, გრანტებს, აღიარებას და პატივისცემას. ან იგონებს რაღაცა სისულელეებს ფორუმზე და თავის სადიდებელ ექსტრა სადღეგრძელოს იგებს სახინკლეში … მე არ ვარ პირველი ვინც ამას ვამჩნევ. რამდენიმე წლის წინ მე წავიკითხე ებრაელი ინსტრუქტორების ინტერვიუ სადაც ისინი ახასიათებდნენ მათ ქართველ მოწაფეებს როგორც ამპარატავან მატრაბაზებს, რომლებსაც არაფრის სწავლის სურვილი არ ქონდათ სამაგიეროდ პირდებოდნენ ინსტრუქტორებს სახლებს სოხუმში მას მერე რაც რუსებს და ბხაზებს დაამრცხებდნე. რა შედეგი მივიღეთ 2008 წელს მგონი შეხსენება არ ღირს. OODA Loop-ის ავტორი ჯონ ბოიდი, გადამდგარი პოლკოვნიკი, ასევე არის F-16, F-15 და F-18 ტიპის საბრძოლო თვითმფრინავების კონცეფციის ავტორი. მას უწოდებენ ოპერაცია „ქარიშხალი უდაბნოში“  გამარჯვების არქიტექტორს. მის მიერ შექმნილი ანალიტიკური ჯგუფი მეტსახელად „მფრინავთა მაფია“ დგას უამრავი ბრწყინვალე იდეის სათავეში, რომელთა წყალობითაც აშშ-ის საჰაერო ძალები გახდა ყველაზე ძლიერი სამხედრო მანქანა კაცობრიობის ისტორიაში. მისი კონცეფციების მიხედვით შექმნილმა საბრძოლო თვითმფრინავებმა გადაწიეს კონკურენტი საბჭოთა თვითმფრინავები მრავალი წლით უკან.

John Boyd

პოლკოვნიკი ჯონ ბოიდი წიგნის ყდაზე რომელიც მას მიუძღვნეს 

საქართველოში აწყობილი AR-15-ის თავისებურებები

March 27th, 2014

არც ისე დიდიხანია საქართველოში შესაძლებელი გახდა სამოქალაქო AR-15-ის შეძენა. იყიდება ისინი, როგორც მეორადი იარაღის ბაზარზე ასევე მინიმუმ ერთ მაღაზიაში თბილისში. არა და სულ რაღაც ორი წლის წინ ეს იარაღი დიდი იშვიათობა იყო და მე მქონდა ერთ-ერთი პირველი აქ აწყობილი  AR-15. ვინ აწყობს მაგათ მე აქ წერას არ დავიწყებ, სტატიის მიზანი არ არის მათი ნახელავის შეფასება. ყველაფერი ცხადია ლეგალურად ხდება, უბრალოდ ვიტყვი, რომ მინიმუმ ორი ხელოსნების ჯგუფი ცდილობს მათ აწყობას და ამით კონკრეტული ფინანსური მოგების ნახვას. რაც ცუდი არ არის ცხადია.

მიუხედავად იმისა, რომ  AR-15 ნამდვილად ძალიან ადვილად იწყობა გამზადებული დეტალებისგან, არის გარკვეული ასე ვთქვათ წყალქვეშა ქვები, რომლის შესახებ ასეთი იარაღის შეძენის მსურველმა უნდა იცოდეს. ადვილ აწყობას რაც ეხება მე ვგულისხმობ იმ ფაქტს, რომ როგორც წესი თუ ნაყიდია შესაბამისი კონფიგურაციის დეტალები კარგი მწარმოებლისგან აწყობისას  AR-15 არ ითხოვს ხელით მორგებას გინდაც 20 სხვადასხვა მწარმოებლის ნაწილები გამოიყენოთ. მე არ დაგღლით ტექნიკური სიღრმეებში ხანგრძლივი ექსკურსით უბრალოდ მიგითითებთ რას უნდა მიაქციოთ ყურადღება AR-15-ის ყიდვისას, ხოლო როდესაც გეცოდინებათ რას უყუროთ ადვილად მიხვდებით კონკრეტულად რა უნდა ეძებოთ და დააზუსტოთ ნეტში.

პირველ რიგში კომპონენეტების ხარისხს აქვს მნიშვნელობა. AR-15-ის კომპონენტებს უშვებს ალბათ ასობით კომპანია. დაწყებული ცნობილი მწარმოებლებიდან დამთავრებული საერთოდ უსახელო გუშინ-წინ შექმნილი მცირე სახელოსნოებით.

მე ვთვლი რომ ლულაზე უფრო მნიშვნელოვანი კომპონენტი  AR-15-ში არის საკეტი. ის არის ამ ტიპის იარაღის გული და ბევრი რამე დამოკიდებულია მის ხარისხზე. AR-15 არის ისეთი ტიპის იარაღი, რომელიც უნდა ისროდეს სულ. დაბალი ხარისხის ლულა შეიძლება არ მოგცეთ განსაკუთრებული სიზუსტე მაგრამ ის მაინც იქნება ადეკვატური ამ ტიპის იარაღისთვის ხოლო უხარისხო საკეტს შეუძლია გამოიწვიოს იარაღის გაჭედვა ან სერიოზული დაზიანებაც. ამიტომ არის საკეტი ჩემი აზრით ყველაზე მნიშვნელოვანი დეტალი ამ სისტემის იარაღში.  ეხლა საქმე იმაშია, რომ იმის გარკვევა რა ტიპის საკეტი აყენია თქვენ იარაღში შეიძლება იყოს შეუძლებელი (ლაპარაკია ნაწილებიდანა აწყობილ იარაღზე). იმიტომ, რომ უმეტსობა საკეტების მარკირებული არ არის საერთოდ არანაირი დამღებით. ხოლო საკეტის ფასი თავის მხრივ მერყეობს 100 დოლარიდან 500 დოლარამდე. ამიტომ ეს დეტალი იმსახურებს სერიოზულ ყურადღებას. გასაგებია, რომ ქარხნულ AR-15-ში, რომელიც აწყობილია კარგი რეპუტაციის მქონე ქარხანაში ექნება კარგი საკეტიც. აქ ლაპარაკია აქ აწყობილ იარაღებზე სადაც ამწყობის მიზანია მიიღოს მაქსიმალური მოგება მინიმალური დანახარჯით. თუ ვიზუალურად კარგი და ცუდი საკეტი ერთნაირად გამოიყურება დიდი ალბათობით ჩვენი ქართველი „მეიარაღე-ბიზნესმენები“ აირჩევენ ყველაზე იაფ საკეტს რომელიც კი შეიძლება იყიდო.

proper bolt

ხარისხის ნიშნებია შიგნიდან ქრომირებული საკეტის ჩარჩო (რაშიც მოძრაობს საკეტის თავი), შესაბამისად დაფიქსირებული “საკეტის გასაღები” (carrier key) (1) და დამღა რომელიც მეტყველებს რომ დეტალმა გაიარა ტესტირება სანამ გაყიდვაში მოხვდებოდა (2). უკანასკნელი კარგია თუ იქნება მაგრამ მისი არ არსებობა ჯერ არ ნიშნავს რომ საკეტი დაბალი ხარისხისაა.

მე ერთხელ ჩავატარე ექსპერიმენტი. ჩემ მეგობარს შესთავაზეს AR-15-ის აწყობა. დაუანგარიშეს ყველაფერი და დაამატეს, რომ თუ ექნებოდა სურვილი მისის სპეციფიკაციებით აუწყობდნენ იარაღს. ცხადია ადამიანმა, რომელსაც ნანახი აქვს AR-15 მხოლოდ სურათებში ვერანაირი  პერსონალური პრეფერენციები ვერ ექნებოდა ამ მხრივ. სამაგიეროდ მე მქონდა ეს პრეფერენციები და ვათქმევინე ჩემ მეგობრას რაც მსურდა მე, ყველაზე უბრალო ე.წ. „მილ-სპეკ“ კარაბინი საშუალო ფასიანი კომპონენტებისგან. პასუხიც მალე მივიღეთ, თქვენი გემოვნეებიტ აწყობილი AR-1-ის ფასი იქნება 3300 დოლარი. ჩვენი სპეციფიკაციებით: 1700 დოლარი. გინდათ გითხრათ რა ღირს ყველაზე იაფი დეტალებისგან აწყობილი AR-15? საქართველოში მისი ფასი ვერანარიად ვერ იქნება 900 დოლარზე მეტი ყველა ხარჯის გათვალისწინებით.

დამღებს რაც შეეხება. დამღები MPI და HPT ხანდახან გვხვდება საკეტზე ან ლულაზე. რა არის High Pressure Test (HPT დამღა)?. ეს არის ტესტირების ერთ-ერთი მეთოდი, როდესაც დეტალი მოწმდება სატესტო (მაღალი წნევის) მუხტის გასროლით. ამით დასტურდება, რომ დეტალი ვარგისია ექსპლუატაციისათვის. ყველა კარგი კომპანია არ მიმართავს ამ ტესტს და ნაცვლად ტესტავს ცალკეულ დეტალებს პარტიებიდან. თუ რომელიმე დეტალმა ვერ გაუძლო ტესტირებას, მთლიანი პარტია იბრაკება.  აღნიშნელ ტესტს  AR-15-ში გადის საკეტის თავი და ლულა. ბუნებრივია იაფი კომპონენტები ასეთ შემოწმებას არ გადიან.

რა არის   Magnetic Particle Inspection (MPI დამღა). ეს არის ტექნიკური, არა-ძალოვანი ტესტი, რომლის მიზანია გამოვლინდეს ფარული დეფექტები მეტალის სტრუქტურაში, რომლისგანაც მზადდება დეტალი ( AR-15-ის შემთხვევაში ისევ საკეტის თავი და ლულა). როგორც წინა შემთხვევაში ყველა კარგი მწარმოებლი არ ახდენს ყველა დეტალის აუცილებელ ტესტირებას. ხოლო იაფი დეტალების მწარმოებლები საერთოდ არ იტკიებენ თავს ზედმეტი შემოწმებებით.

განვიხილოთ შემდეგი კომპონენტი. ქვედა ჩარჩო ე.წ. “ლოვერი/ლოუერი”. არის როგორც წესი ორი ტიპის ალუმინის ლოუერი. ე.წ. „მილ-სპეკი“ ანუ დამზადებული ჯერ ნაჭედი ალუმინის ნაჭრისგან და შემდგომ ფრეზირების მეთოდით დამუშავებული და მთლიანად ფრეზირების მეთოდით დამზადებული (არსებობს კიდე ჩამოსხმული ლოუერები, მაგრამ ისინი უკვე დიდი იშვიათობაა ამერიკაშიც). პირველი ჩემი აზრით უკეთესია იმიტომ რომ ალუმინი უფრო მყარია და გარდა ამისა კლასიკური  AR-15-ის იერსახეს აძლევს იარაღს. მეორე მეთოდს არაფერი ცუდი არ გააჩნია გარდა თეორიულად უფრო ნაკლებად მყარი ალუმინისა. ბოლოს და ბოლოს ქვედა ჩარჩო არის ქვედა ჩარჩო, ის არ იტვირთება ექსპლუატაციის დრო და მისი რესურსი ბევრად აღემატება ლულის და საკეტის რესურს. მაგრამ საქმე იმაშია, რომ უმეტესობა აქ აწყობილი  AR-15-ების აღჭურვილია “ლოურებეით”, რომლებიც გამოიგზავნა საქართველოში ნახევრად დამზადებული ფორმით, ხოლო მათი ბოლომდე მიყვანა ხელოსნებმა აქ დაასრულეს.


lower 1-2

მარცხნივ დამთვარებული „ლოუერი“, რომელიც აშშ-ის კანონით ითვლება იარაღად და დაუმთავრებელი „ლოუერი“, რომელიც თავისუფლად იყიდება აშშ-ში როგორც ალუმინის ჯართი.

ასეთი ლოუერები შეიძლება იყოს ანოდირებული ან ანოდირების გარეშე (ანოდირება არის ალუმინის დეტალის ზედაპირის ქიმიური დამუშავება, რაც ზრდის ზედაპირის სიმკვირივეს და უკეთ იცავს კოროზიისგან, ანოდირების ორი ტიპი არსებობს და მეორე ტიპის ანოდირება არის სასურველი და დიახ ალუმინი განიცდის კოროზიას). აბსოლუტური უმეტესობა ჩარჩოების შეღებილია საღებავით. რა საღებავით უცნობია ხოლო მისი მდგრადობა გამოჩნდება მხოლოდ ექსპლუატაციის შემდეგ. აუცილებელია ანოდირება? არა. ანოდირებული  ალუმინი უფრო მყარ ზედაპირს იღებს და უფრო გამძლეა ნაკაწრების წინააღმდეგ მაგრამ ალუმინის მარკა რომლისგანაც ეს დეტალი მზადდება ისედაც ძალიან მყარია და განსაკუთრებული საჭიროება ალუმინის ანოდირების არ არის. (კიდევ ერთი მიზეზი ეძებოთ “მილ-სპეკ” “ლოუერი”). ხარისხი აქ დამზადებული ქვედა ჩარჩოსი შეიძლება იყოს ძალიან მაღალი ან ძალიან დაბალი, გააჩნია რომელმა ხელოსანმა დაასრულა ის. გარედან ეს დეტალი პრაქტიკულად არ საჭიროებს დამუშავებას მაგრამ შიგნიდან ითხოვს საკმაოდ ბევრ შრომას და ამიტომაც ეს დეტალი შიგნიდან უნდა დაათვალიეროთ. როგორც წესი “ლოუერის” დასრულებისას გამოიყენება სპეციალური შაბლონი, რის გამო შეცდომის დაშვება ძალიან ძნელია მაგრამ შესაძლებელია. კოსმეტიკური დეფექტები იმდენად მნიშვნელოვანი არ არის რამდენადაც მნიშვნელოვანია რომ უველა ნახვრეტი იყოს გაბურღული ზუსტად რაც უზრუნველყოფს დამცემ სასხლეტი მექანიზმის საიმედო მუშაობას.

ეხლა რა არის უკვე ორჯერ ნახსენები ამ სტატიაში “მილ-სპეკი”? Mil-spec, Military Specifications, არის სტანდარტი, რომლიც განსაზღვრავს როგორი ტექნოლოგიებით და რა ზომების და სპეციფიკაციების დაცვით უნდა დამზადდეს სამხედრო  AR-15 ტიპის იარაღი (M4/M16) აშშ-ის შეიარაღებული ძალებისთვის. ფოკუსი იმაშია, რომ იარაღი ითვლება “მილ-სპეკად” თუ მან გაიარა შემოწმება სახელმწიფოს მიერ დანიშნული ინსპექტორის მიერ ამიტომაც წარწერა კომერციული დეტალის ყუთზე რეალურად არის ტყვილი. კი დეტალი შეიძლება აკამყოფილებდეს სამხედრო სტანდარტს, მაგრამ ის ვერ იქნება “ნაღდი მილს-სპეკი” თუ არ არის მოხსნილი ამერიკული შეიარაღებული ძალების კუთვნილი იარაღიდან.

წლების განმავლბაში აშშ-ის შეიარაღებულიი ძალები და კოლტი აგროვებდა გამოცდიელაბს  M4/M16-ის ექსპლუატაციის შესახებ და შეძლებისდაგვარად აუმჯობესებდა კონსტრუქციას. შედეგები ამ შრომის არის წარმოდენილი კოლტის ტექნიკური მონაცემების პაკეტში (Colt’s Technical Data Package (TDP) ). ბელგიური FN, რომელიც კოლტის გარდა უშვებდა იარაღებს ამერიკული ჯარისთვის ასევე იყენებდა კოლტის ამ დოკუმენტს.

კიდე უფრო მოკლედ რომ ავხსნა „მილ-სპეკი“ არის რეცეპტი მუშა AR-15-ის მინიმალურ შესაძლო ფასად, რომელიც დააკმაყოფილებს აშშ-ის ჯარის მოთხოვნებს. ანუ ეს არ არის საუკეთესო AR-15-ის რეცეპტი და მითუმეტეს არ არის “ოქროს სტანდარტი”.

 არის თუ არა “მილ-სპეკ” მზგავსი AR-15 საუკეთესო  ამ ტიპის იარაღი? არა არ არის. ნებისმიერი high-end AR-15-ს ექნება ყველაფერი რაც “მილ-სპეკ” AR-15-ს დამატებული უამრავი სხვა დეტალი, რომელთა გამოყენება სამხედრო იარაღში არ იქნებოდა მიზანშეწონილი მაღალი ფასის გამო. მაგალითად ზე-მდგრადი დაფარავა, მონოლითური ლულის კოლოფი (ე.წ. აპერი)  და ასე შემდეგ.

“მილ-სპეკი” კარგია, როდესაც აწყობთ იარაღს, იმიტომ, რომ როგორც მინიმუმ არსებობს მეტ ნაკლებიად დიდი ალბათობა იმისა, რომ ?ე.წ. “მილ-სპეკ” დეტალებს პრაქტიკულად არ დაჭირდბება მორგება. მაგალითად ჩემი კუთვნილი კარაბინი აწყობილია სულ ე.წ. “მილ-სპეკ” მზგავსი დეტალებით და გეფიცებით, იარაღი ისე აიწყო რომ არც ერთ დეტალს მორგება არ დაჭირდა.  ვარჩევ დეტალს, აწერია მილ-სპეკი ესეიგი ყველაფერი ნორმაშია. მილ-სპეკ აპერი წავა მილ-სპეკ ლოუერზე, მილ-სპეკ ლოურზე დაყენდება მილ-სპეკ ბუფერის მილი და ასეთივე მილ-სპეკ კონდახი. შეცდომა გამორიცხულია.

მოიცადე და აბა წყალქვეშა ქვებიო? პირველი წალქვეშა ქვა მე უკვე დაგანახეთ. ეს არის იაფი, უსახელო კომპანიების დეტალები.

შემდეგი წყალქვეშა ქვა არის მაგალითად კონდახი. აქ კიდე შეცდომის დაშვება ადვილია. AR-15-ის ტელესკოპური კონდახი მაგრდება რესივერის დამაგრძელებელზე, რომელსაც ასევე უწოდებენ ბუფერის მილს. ის ორი ტიპის არის, ე.წ. “მილ-სპეკი” და კომერციული სტანდარტის.  საქმე იმაშია, რომ კომერციული კონდახები უფრო მეტია და შესაბამისად აზრი აქვს კომეცრიული “მილის” დაყენებას. მე მაინც “მილ-სპეკ” ავირჩიე. როგორც წესი მწარმოებელი უთითებს რა სტანდარტის არის მისი კონდახი ან “მილი”. კომერციული მილები უფრო განიერია და შესაბამისად კომერციულ კონდახს ექნება საკამოდ დიდი ლუფტი თუ დააყენებთ მას “მილ სპეკ” მილზე.

თუ გნებავთ კიდე ერთი საინეტერესო ჩემი დაკვირვება. ჩვენი “მეიარაღე ბიზნესმენები” აყენებენ ყველაზე იაფ სამიზნე მოწყობილობებს. დამზადებული ჩინეთში ეს ალუმინის ჯართი არ უნდა ეყენოს იარაღზე, მაგრამ ის იაფია და კარგად გამოიყურება.  თუ კომპლექტი, კარგი მაღალი ხარისხის წინა და უაკანა სამიზნე მოწყობილობების ღირს 100 დოლარიდან და მეტი, ჩინური კომპლექტის ფასი იქნება 30-40 დოლარი.

როგორც წესი აქ აწყობილი AR-15 ძალიან ღარიბ კომპლექტაციაში იყიდება ყველაზე იაფი ტიბჟირით, სახელურით და კონდახით.

ბუფერი, დეტალი, რომელიც თამაშიბს დიდ როლს AR-15-ის საიმედოობაში. ეს ის დეტალია, რომელიც აწვება საკეტს და გასროლის შემდეგ ასკდება მას უკნიდან და კეტავს ლულაზე. მისი წონა განსხვავდება იმის და მიხედვით თუ რა კონფიგურაცია აქვს AR-15-ს, დენთის აირების მილის და ლულის სიგრძის კომბინაციას ვგულისხმობ. მეტ წილად ბუფერები არ არის მარკირებული ხოლო თუ ქარხნულ AR-15-ში მწარმოებელმა კარაგდ იცის რა წონის ბუფერი ჩადოს, რა დევს აქ აწყობილ იარაღში კაცმა არ იცის. მართალია უნდა ავღნიშნო, რომ ნახევრად-ავტომატურ AR-15-ში ბუფერის წონას არ აქვს კრიტიკული  მნიშვნელობა. შაშხანის და კარაბინის ბუფერები განსხვავებულია.

კიდე ერთი წყალქვეშა ქვას წარმოადგენს განსხვავება დეტალებში, რომლებიც განკუთვნილია კარაბინისთვის და შაშხანისთვის ერთმენეთისგან განსხვავდება. იციან ამის შესახებ იმათმა ვინც აწყობს AR-15-ს საქართველოში? მე არ ვიცი. ჩემ თვალწინ ხელოსანმა დააყენა უკანა სამიზნე მოწყობილობა უკუღმა, მეორეს არ ესმოდა სხვაობა .223 რემ-ის და 5.56 NATO-ს შორის, კიდე ერთი ვერ არჩევდა ნაჭედ და ფრეზირებულ “ლოუერებს”, ასე, რომ ყველაფერი შესაძლებელია. ჩემი რჩევა იქნება იმათთვის ვინც შეეცდება ააწყოს საკუთარი ძალებით AR-15 ან ექნება არჩევანი სხვადასხვა ტიპის AR-15-ს შორის, აირჩიოს 7 ინჩიანი კარაბინის სიგრძის დენთის აირების სისტემა და 14.5 ინჩიანი ლულა. ეს კომბინაცია წლები,ა ექსპლუატაციაშია და ლომის წილი სამოქალაქო AR-15-ის ასეთი კონფოგურაციით იყიდება (მართალია 16.5 ინჩიანი ლულებით, როგორც ამას აშშ-ს კანონმდებლობა ითხოვს მაგრამ 7 ინჩიანი დენთის აირების სისტემა მაინც საუკეთესო არჩევანია). ასეთი კონფიგურაციის სუსტ და ძლიერ მხარეებზე ცნობილია ყველაფერი.  გარდა ამისა ასეთი კონფიგურაციისთვის საჭირო დეტალების რაოდენობა ურიცხვია. ყველაზე საიმედო AR-15? ეს არის შაშხანა 11 ინჩიანი დენთის აირების სისტემოით და გრძელი 20 ინჩნიანი ლულით.  მე ნამდვილად არ დავიწყებ ახსნას რა ტექნიკური სხვაობებია შაშხანასა და კარაბინის შორის. განსხვავდება ბუფერები, ბუფერის მილები, სავაზნეში მისაწოდებელი “რამპები”, საკეტები.

ლულები. AR-15-ის ლულები ძირითადად მზადდება ორი ტიპის ფოლადისგან. 4150 და 4140. რომ არ წავიდეთ ტექნიკურ სიღრმეებში სამოქალაქო AR-15-თვის გამოდგება ორივე. სამხედროებს მოწონთ 4150, ისევე, როგორც მოწონთ გრძელი ჯერებით სროლა და ამიტომაც ირჩევენ ამ მარკას. სამოქალაქო მსროლელი ვერასდროს ვერ ნახავს სხვოაბას ორს შორის ისევე, როგორც გაუჭირდება “დაანგრიოს” ლულა დამზადებულია 4140 ფოლადისგან. ფოლადის მარკაზე უფრო მნიშვნელოვანია სხვა რამეები. მაგალითად ქრომირება. აქ ყველაფერი ცნობილია. ქრომის გარეშე ლულები უფრო ზუსტია, ქრომირებული ლულები უფრო უძლებენ ინტენსიურ ექსპლუატაციას. რა გჭირდებათ თქვენ თავად გადაწყვიტეთ. არჩევანი ნომერი ორი რომელიც ლულებს უკავშირდება და რომელიც უნდა გააკეთოთ: უკვე დაყენებული დენთის აირების ბლოკი თუ შემდგომ დაყენებული აქ, თუნდაც საქართველოში? ჩემი რჩევა იქნება იყიდოთ ლულა უკვე დაყენებული ქარხნული წესით დენთის აირების ბლოკით. იმიტომ, რომ აქ გვაქვს გარანტია (თუ მწარმოებელი კარგია), რომ დენთის აირების ბლოკი შეესაბამება სპეციფიკიაციებს და დაყენებულია პროფესიონალის მიერ. არასწორედ დაყენებული ან ცუდი ხარისხის დენთის აირების ბლოკი პრაქტიკულად გაანდგურებს იარაღის საიმედოობას. ძალიან ბევრი ლულა იყიდება უკვე დაყენებული დენთის აირების ბლოკით. ასევე მასზე უკვე წამოცმულია ლულის ქანჩი. ასე, რომ ერთი შეძენით თავს არიდებთ დენთის აირების ბლოკის მორგებას და ცალკე ლულის ქანჩის ყიდვას. მე ზუსტად ასეთი ლულა ვიყიდე და არასდროს არ მინანია.

pins ar

დენთის აირების ბლოკი მაგრდება ლულაზე ორი შტიფტით (ზოგ მოდელში ხრახნით). თუ ამ დეტალებს ეტუობა ნაკაწრები უხეში მორგების ნიშნები ესეიგი ბლოკი საქართველოში დაყენდა. დაყენდა ან კარგად ან ცუდათ მაგრამ თუ ეს დეტალი არასწორედ დაყენდა მაშინ ის უბრალოდ  გაგაწამებთ.

რა სხვაობაა “.223 ლულას” და “5.56 ლულას” შორის. სხვაობა არის ვაზნაში და სავაზნის კონსტრუქციაში. დაიმახსოვრეთ: .223 რემინგტონზე გათვლილ იარაღში 5.56 NATO-ს ვაზნის გამოყენება აკრძალულია! .223 რემის გამოყენება უკანასკნელში შესაძლებელია. ყოველთვის იყიდეთ “5.56 ლულა”. დამატებითი ინფორმაციისთვის მიმართეთ გუგლს, მაგრამ შეგიძლიათ სიტყვაზე მენდოთ, სხვაობა ამ ორს შორის არსებობს.  როგორც წესი ლულა მარკირებულია, მაგრამ ყოველთვის არა ამიტომ თუ ყიდულობთ აქ აწყობილ AR-15-ს ნუ მიაქცევთ ყურადღებას რა წერია ქვედა ჩარჩოზე. ნახეთ ლულა. ლულაზე უნდა იყოს დამღა 5.56NATO, თუ ის არ არის მაშინ გამოიყენეთ მხოლოდ .223 რემინგტონის ვაზნები. კიდე ერთი პრობლემა არის, რომ ხანდახან ლულას აკლია მწარმოებლის დამღაც, რის გამოც ლულის იდენტიფიცრება ხდება პრობლემური.

ტვისტს რაც შეეხება ანუ ხრახნების ბიჯს, ზე-პოპულარულია უნივერსალური 1:9. რატომ? იმიტომ რომ ეს ბიჯი მუშაობს 5.56X45 კალიბრის ტყვიის  ყველაზე პოპულარულ წონებთან ანუ 52-65 გრანიან ტყვიებთან.

ასე, რომ კითხვაზე რა ლულა ვიყიდოთ ავარჩიოთ? ჩემი პასუხია, 14.5 ინჩიანი ლულა, ქრომირებული ლულის არხით და სავზნით, ტვისტი 1.9, დენთის აირების სიგრძე 7 ინჩი, ქარხნულად დაყენებული დენთის აირების ბლოკით. ეს არჩევანი კარგია თუ გინდათ უნივერსალური კომპაქტური კარაბინი. თუ გინდათ 10 ინჩიანი ლულა ან “ვარმინტ  AR-15″ ყველაფერი გაცილებით რთულდება და ხარჯებიც იზრდება (ბოლო შემთხვევაში).

ეხლა დენთის აირების ბლოკს რაც შეეხება. სტანდარტული A2 ტიპის, ტიპიური სამკუთხედი ფორმის დენთის აირების ბლოკი არის ორი სიმაღლის და ორი ტექნოლოგიით დამზადებული. ე.წ. F ტიპის არის უფრო მაღალი და განკუთვნილია კარაბინისთვის, იმიტომ რომ კარაბინი მოკლეა და მანძილიც სამიზნემდე მცირდება. საჭირო გახდა მისის ამაღლება. ტექნლოგიოას რაც შეეხება ის მზადდება ჩამოსხმის მეთოდით (cast) და ჭედვით (forged). უკანასკნელი უმჯობესია თუმცა პირველიც კარგად მუშაობს. F ტიპის სამიზნეს შეიძლება ქონდეს F დამღა და შეიძლება არ ქონდეს. ხვდებით რომ არც ისე მარტივია ყველაფერი?

მჭიდები შეიძლება იყოს პრობლემატური. მჭიდი იყო და იქნება AR-15-ის აქილევსის ქუსლი. იმისთვის, რომ იარაღმა იმუშაოს საიმედოთ საჭიროა კარგი მჭიდები. ჩვენი მაღაზიები ყიდიან 12 დოლარიან შესანიშნავ Magpul-ის მჭიდებს „სულ რაღაც“ 80 ლარად. კიდევ კაი, რომ კარგი AR-15-ის მჭიდი ღირს პრაქტიკულად იგივე რავ ცუდი მჭიდი, წინააღმდეგ შემთხვევაში მოგვიწევდა ყიდვა 80 ლარად უკვე ცუდი მჭიდების. მიუხედავად ამისა მე მაინც შემხვედრია უსახელო დაბალი ხარისხის მჭიდები.

რაც შეეხება მარკირებებს, ეს თემა, რომ განვავრცოთ, ამერიკული კანონმდებლობით რესივერი/“ლოუერი“ უნდა იყოს მარკირებული შემდეგი წესით. მასზე დატანილი უნდა იყოს კომპანიის სახელი, მისი ასე ვთქვათ რეგისტრაციის მისამართი (ქალაქი და შტატი) და სერიული ნომერი. პრობლემა მდგომარეობს იმაში, რომ დაიმთადებული ქვედა ჩარჩო აშშ-ში არ ითვლება იარაღად და მასზე უმეტეს შემტხვევაში არ არის არანაირი დამღები. შესაბამისად მარკირება ხდება აქ და აქ რას დააწერენ კაცმა არ იცის. ასე, რომ განსაკუთრებული ეჭვით უნდა შეხედოთ ცნობილი ბრენდების AR-15-ებს. შეიძლება თვქენ წინ სულაც არ იყოს Noveske-ს ან თუნდაც Bushmaster-ის კარაბინი არამედ აქ აწყობილი იარაღი. არაფერი ცუდი თავის მხრივ არ არის აქ აწყობილ იარაღში თუ ის აწყობილია კარგად, კარგი და სწორედ შერჩეული კომპონენეტებისგან. მთელი სიკეთე ამ სისტემის როგორც უკვე ავღნიშნე არის ის რომ თუ კომპონენტები კარგი ხარისხისაა იარაღი არ საჭიროებს არანაირ მორგებას. “ჰედსპეისის” (მანძილი საკეტის სარკიდნ სავაზნეს ბოლომდე) AR-15-ში მოწმდება უბრალოდ გადაზღვევის მიზნით მაგრამ, როგორც წესი არასდროს არ ხდება საჭირო მორგება. ამასთან შედარებით კალაშნიკოვი, რომლის სათადარიგო დეტალები მზადდება სერიოზული პლუსით ზომებში მათი შემდგომი მორგებისთვის კონკრეტულ იარაღზე არის უბრალოდ გასული საუკუნე. მიუხედავად ამისა მაინც მე ძალიან ხშირად მესმის პრობლემებზე ამ იარაღებთან. არ ტენის,  არ მუშაობს სუსტ ვაზნებთან და ასე შემდეგ.  ჩემ პირველ Ar15-ზე გვერძე გადახრილი წინა სამიზნე იყო რაც მეტყველებდა არასწორად მორგებულ ლულაზე. მე ვნახე აქ აწყობილი AR-15, “ახალი”, რომელსაც ამოჭმული ქონდა საკეტის სარკე რაც მეტყველებდა რამდენიმე ათას ნასროლ ვაზნაზე. იარაღის სხვა ნაწილები ახალი იყო ანუ იმან ვინც ეს იარაღი ააწყო დაუყენა მას ნახმარი საკეტის თავი. ჩემი მეგობარი ესტუმრა მაღაზიას, რომელიც ყიდიდა აქ აწყობილ AR-15-ს და გაოცებული დარჩა ქვედა ჩარჩოს დაბალი ხარისხით და იმ ფაქტით, რომ 5-დან 3 იარაღზე მცველი არ მუშაობდა (ვინც ერკვევა იმან იცის რომ იმისთვის რომ მცველმა სწორედ იმუშაოს ხანდახან საჭიროა მცირე მორგება). ყველაფერი ეს ძალიან სამწუხაროა, იმიტომ, რომ ასეთი მიდგომა გაანადგურებს ამ იარაღის რეპუტაციას საქართველოში. არავინ არ დაიწყებს გარკვევს მიზნებში რის გამოც აქაური AR-15-ები ვერ მუშაობენ კარგად და ძალიან ცოტა ადამიანი ალბათ წაიკიტხვას ამ სტატიას და მიხვდება რაშიც არის საქმე. მე? მე ჩემი AR-15-ით აბსოლუტურად კმაყოფილი ვარ და ის აბსოლუტურად საიმედოა.

პრობლემა მძიმდება იმით, რომ არავის აქ ბოლომდე ზუსტად არ ესმის ეს სისტემა, და პრობლემის შემთხვევაში ჯერ უნდა დასვათ დიაგნოზი, დანიშნოთ სწორი მკურნალობა და შემდგომ დაწვათ ვაზნების არც ისე მცირე რაოდენობა, რომ დარწმუნდეთ რომ პრობლემა აღარ არსებობს. ეს კიდე ჩვენ პირობებში შეიძლება იყოს ძალიან რთული და ბევრისთვის საერთოდ შეუძლებელი.

გაგიჩნდათ სურვილი თავად ააწყოთ იარაღი? მეგობრებო იარაღის აწყობის უფლება საქართველოს კანონმდებლობით აქვთ მხოლოდ შესაბამისი ლიცენზიის მქონე პირებს, ხოლო თუ გაქვთ შეკითხვები რა რაზე მიდის და რა რასთან მუშაობს იყიდეთ ეს წიგნი: Gunsmithing - The AR-15 by Patick Sweeney (ინგლისურ ენაზეა) ხოლო თუ არ იცით ინგლისური და გინდათ ააწყოთ AR15 მოემზადეთ “საინტერესო” თავგადასავლებისთვის. ეს სტატია არ ეხება საკუთარი ძალებით იარაღის აწყობას. მაგას არც სტატია ეყოფა და არც წიგნი.

და ბოლოს, სტატია არ არის და ვერ იქნება სრული. ჩემი მიზანია კიდევ ერთხელ გავაფრთხილო მყიდველი და ავარიდებინო მას თავი სერიოზულ პრობლემებს.  სამწუხაროდ იმის იმედი, რომ მაღაზიებში მივიღებთ ზუსტ, ამომწურავ პასუხს ჩვენ კითხვებზე არ უნდა გქონდეთ.

იარაღის ღვედის არჩევაზე

February 28th, 2014

ადრე ერთ-ერთ წიგნში მე წავიკითხე, რომ ბრიტანულ სპეცრაზმ SAS-ში  უარი ქონდათ ნათქვამი შაშხანის ღვედების გამოყენებაზე და ასე სპეცრაზმელები სწავლობდნენ არასდროს არ გაეშვათ ხელი იარაღისთვის. ეს იდეა მე ძალიან მომეწონა და წლების განმავლობაში მე საერთოდ არ ვაქცევდი ღვედებს არანაირ ყურადღებას და დავათრევდი იარაღს ხელებით. სასროლად იარაღი მგზავრობდა მანქანით ხოლო სამიზნებდე გასეირნებისას იარაღი ხელში მეკავა. როგორც კი მე გაუხშირე ლაშქრობები და საჭირო გახდა მეტ ნაკლებად კომფორტული იარაღის ტარება, ვიყენებდი იმას რაც პირველი მომხვდებოდა ხოლმე ხელში, მეტ წილად სტანდარტულ რუსულ/საბჭოთა ღვედებს.  ერთი ასეთი ლაშქრობისას მარცხენა მხარზე გადაკიდებულმა „ვეპრმა“ ისე ამაქერცლა კანი ზურგზე თავისი სახელურით რომ მერე ზურგი კარგი ორი კვირა მიხორცდებოდა. ასევე თხელი ბრეზენტის ღვედი მიხეხავდა ხოლმე კისერს და ზოგადად ეს საბჭოთა ქამრები იყო ძალიან მოკლე და მოუხერხებელი. ასევე არ მომწონდა რომ რკინის საღვედეები კაწრავდა იარაღს და აზიანებდა ხის დეტალებს. მოკლედ გახდა საჭირო შემეძინა კარგი ხარისხის კომფორტული  და მოსახერხებელი იარაღის ღვედი. უკანასკნელი სამი წლის განმავლობაში მე ათამდე სხვადასხვა ღვედი შევიძინე და გარკვეული გამოცდიელბაც დავაგროვე.  მე არ ვარ ექსპერტი ღვედებში, რასაც მე გიამბობთ არის მხოლოდ ღვედების ანაბანა და ჩემი მწირი გამოცდილება, რამაც წარმოდგენა უნდა შეგიქმნათ რა ხდება ღვედების სამყაროში. საბოლოო არჩევანი თქვენზეა და თქვენ თვითონ უნდა იპოვოთ ის ღვედი რომელიც გამოგადგებათ თქვენ და შეესაბამება თქვენ მოთხოვნებს.

არსებობოს სამი ძირითადი იარაღის ღვედის ტიპი. განსხვავდებიან ისინი იმ წერტილების რაოდენობით რა წერთილებითაც მაგრდება იარაღზე. ერთ წერტილიანი, კლასიკური ორ წერტილიანი და სამ წერტილიანი. უკანასკნელი მაგრდება იარაღზე ორ წერტილზე მაგრამ რეალურად  არის მესამე საკიდიც, რომელიც თავად ღვედზე მაგრდება.

დავიწყოთ ერთ-წერტილიანებით.

ერთ წერტილიანი ღვედის დადებით მხარეებს განეკუთვნება ორმხრივობა. როგორც წესი ასეთი ღვედი მაგრდება იარაღის შუა ნაწილში და შესაბამისად არის შესაძლებელი სროლისას მხარის სწრაფი შეცვლა, რაც ამოფარებული მდგომარეობიდან სროლას მნიშვნელოვნად აადვილებს. ეს არის ამ ტიპის ღვედის ყველაზე სერიოზული უპირატესობა. ასევე ღვედზე დამაგრებული იარაღი შეიძლება დამალოთ კურთუკის ქვეშ. უმეტესობა ერთ წერტილიანი ღვედების იძლევა საშუალებას იარაღის მოხსნის ღვედის გახდის გარეშე. უბრალოდ ხელით ხსნით საკეტს და იარაღი თავისუფალია. არც ღვედი ტანიდან არსად არ დაიკარგება. ფასი. ასეთი ღვედი არ ღირს ძვირი. თუნდაც საუკეთესო ძვირიანი მოდელები არ ღირს ბევრი. მათი ჩინური ასლები კიდე უფრო იაფია და ჯდება 15 დოლარამდე.

უარყოფით მხარეებს განეკუთვნება ის, რომ იარაღი არ არის სტაბილურად დამაგრებული მსროლელზე და ამ ნაკლს მოყვება მთელი რიგი თანდაყოლილი პრობლემების. ერთ წერტილიან ღვედზე დაკიდებული იარაღი ითხოვს მუდმივ კონტროლს ერთი ხელით, მაგალითად სიარულისას და მითუმეტეს სირბილისას. პატარა მოძრაობაც და იარაღი იწყებს იქით-აქით ხტუნაობას. იარაღი დამაგრებულია ტანზე შედარებით დაბლა ლულით ქვევით. საკმარისია ოდნავ დაიხაროთ და ლულა ერჭობა მიწაში. პისტოლეტზე გადასვლისას, თუ გადაიხრებით წინ, კარაბინი დაეკიდება თავისუფლად ჰაერში და თავისი წონით დაგირღვევთ ბალანსს.

გარდა ამისა ის ფაქტი რომ 3-4 კილოგრამიანი იარაღი თავისუფლად მოძრაობს სხეულის ირგვლივ საკმაოდ სერიოზულად ტვირთავს ზურგს და ასაკიანი მსროლელები ან ისინი ვისაც აქვთ პრობლემა ხერხემალთან მალევე იგრძნობენ სერიოზულ დისკომფორტს.

თავისუფლად მოძრავი იარაღი ედება და ეჯახება ყველაფერს, ხელებს, ფეხებს, აღჭურვილობის სხვა ელემენტებს.

ასეთ ღვედზე დამაგრებული იარაღი ათავსუფლებს მხოლოდ ერთ ხელს. ნებისმიერი მცირე მოძრაობისას ის ითხოვს მეორე ხელით დაფიქსირებას.

როგორც წესი იარაღი იშვიათად არის აღჭურვილი სამაგრი ადგილით ასეთი ღვედისთვის და საჭიროა იარაღის მოდიფიცირება.

გამოყენება: გამოდგება მხოლოდ შედარებით მოკლე იარაღისთვის, ტაქტიკური კარაბინი, მოკლე თოფი, პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი. კარგი ვარიანტია სახლის დაცვის იარაღზე, მაქსიმუმ ქალაქის პირობებში ან ტრანსპორტით გადაადგილებისას ან როდესაც საჭიროა იარაღის დამალვა ტანსაცმლის ქვეშ. აბსოლუტურად გამოუსადეგარია შედარებით გრძელ იარაღზე და თუ იგულისხმება იარაღის ტარება ლაშქრობისას/ნადირობისას ანუ როდესაც საჭიროა ბევრი სიარული.

Gear-Sector-Asp-Single-Point-Sling

ერთ წერტილიანი ღვედი 

ეხლა რაც შეეხება ორ წერტილიან ღვედებს. დამიჯერეთ მეგობრებო, არაფერი არ ჯობია კლასიკურ დროით და პრაქტიკით გამოცდილ ორ წერტილიან ღვედს! ასეთი ღვედის დადებით მხარეებს განეკუთვნება უნივერსალურობა. შესაძლებელია იარაღის ტარება ნებისმიერ თქვენთვის მოსახერხებელ მდგომარეობაში. მარცხენა მხარზე, მარჯვენა მხარზე, ლულით ქვევით, ლულით ზევით, წინ მკერდზე ან უკან ზურგზე. ორივე ხელი შეიძლება იყოს თავისუფალი. იარაღი ახლოს არის სხეულზე და არ მოძრაობს გადაადგილებისას.

ფასი. ორწერტილიანი ქამარი ასევე იაფია. ხელმისაწვდომია იაფი ჩინური ქამრები რომელთა ფასი 5 დოლარიდან იწყება, ასევე ოროგონალური სამხედრო ქამრები ან თანამედროვე ტაქტიკური ან სანადირო მოდელები.

უარყოფითი მხარეები ცხადია უკვე გასაგებია. მხარის შეცვლა ითხოვს ღვედის მოხსნას და საკმაოდ რთულ მანიპულაციებს (ერთ წერტილიანთან შედარებით). პისტოლეტზე გადასვლისას იარაღის ღვედზე დაკიდება ასევე ითხოვს უფრო რთულ მოძრაობებს, მაშინ როდესაც ერთ წერტილიან ქამარზე დამაგრებულ იარაღს შეგიძლიათ უბრალოდ ხელი გაუშვათ. შესაბამისად რეგულარული ვარჯიში იარაღის მხრიდან სწრაფად მოხსნის მიზნით და სასროლოსნო დგომის დაკავებით არის აუცილებელი. ასევე აუცილებელია ივარჯიშოთ პისტოლეტზე სწრაფ გადასვლაში.

როგორც წესი ორ წერტილიანი ღვედი სწრაფი რეგულირების გარეშე მაინც უფრო უმჯობესია ვიდრე ერთ წერტილიანი. მიუხდავად იმისა რომ ასეთი ღვედი მუდმივად ან ცოტათი უფრო გრძელია ან ცოტათი უფრო მოკლეა კონკრეტული მოძრაობების შესრულებისას ის უფრო უნივერსალურია და გამოსადეგი ხოლო უკვე ორ წერტილიანი ღვედი სწრაფი რეგულირების საშუალებით არის საუკეთესო ღვედი ჩემი აზრით. სწრაფი რეგულირება გულისხმობს რომ ღვედში არის ჩანართი, რომელიც ერთი ხელის მოძრაობით ზრდის ან ამოკლებს ღვედის სიგრძეს. ასეთი სიგრძის რეგულირების საშუალება არის კარგი, იმიტომ რომ შესაძლებელია სწრაფად, იარაღის მოხსნის გარეშე დაარეგულიროდ მისი სიგრძე. ეს ოფცია არც ისე დიდიხანია გაჩნდა ორ წერტილიან ღვედებზე. ჩემი აზრით ორ წერტილიანი ღვედი სწრაფი რეგულირებით არის საუკეთესო ღვედის ტიპი.

k_with-sling1[1]_366

სურათზე არის Vtac Sling, სიგრძის სწრაფი რეგულირების საშუალებით.  ერთ ერთი საუკეთესო ღვედის კონსტრუქცია. ფასი 

თუ პირველი ორი ღვედის ტიპი გამოსადეგია გარკვეული სიტუაციებში, სამ წერტილიანი ღვედი ჩემი აზრით არის აზრს მოკლებული კონსტრუქცია. რატომ? იმიტომ რომ ის არის ძალიან რთული. ის ფარავს იარაღის ერთ მხარეს. ეს შეიძლება არ იყოს პრობლემა, როდესაც თქვენ ისვრით მარჯვენა მხრიდან და იარაღი არის მაგალითად 12 კალიბრის „პომპა“, რომლის მარცხენა მხარე სულ თავისუფალია. მაგრამ თუ ხართ ცაცია ან არ ხართ ცაცია მაგრამ იარაღი არის AR15? მაშინ ღვედი გადაფარავას საკეტის დაშვების ღილაკს და მცველს. ხოლო მარცხენა მხრიდან სროლისთვის ის საერთოდ არ გამოდგება. რთული კონსტრუქციის გამო, სტრესის პირობებში ადვილად შეიძლება დაიბნეთ სად და როგორ გაუყაროთ ხელი რომ გადაიკიდოთ იარაღი ან მოიხსნათ ის. სამ წერტილიანი ღვედი მოიგოინეს რომ შემცირებულიყო  მანძილი ღვედის დამაგრების წერტილებს შორის და იარაღი ყოფილიყო გადაკიდებისას უფრო საიმედოთ დაფიქსირებული. ორ წერტილიანი ღვედის სწრაფი რეგულირების ოფცია გაცილებით უფრო მარტივია და ასევე მოსახერხებელი ვიდრე სამ წერტილიანი ქამარი. დღეს სამ წერტილიანი ქამარი დიდი იშვიათობაა პროფესიონალების წრეებში ზემოდ ჩამოთვლილი უარყოფითი მხარეების გამო. ის ასევე საკმაოდ ძვირიც ჩირს.

[1]tps

სამ წერტილიანი ღვედი. ყველა მისი ნაკლოვანება ჩანს ამ სურათიდან.

რაც შეეხება ღვედის არჩევას თუ ჩამოყალიბდით რომელი ტიპი თქვენთვის უმჯობესია, უნდა გითხრათ, რომ რა თქმა უნდა უფრო ძვირი ღვედი როგორც წესი უფრო უკეთესიც არის (რა გასაკვირია?). კარგი რეპუტაციის მწარმოებელი პრაქტიკულად ყოველთვის უშვებს კარგ და გამძლე ღვედებს ნაფიქრი კონსტრუქციის. იქნება ეს 50 დოლარიანი Vtac თუ 8 დოლარიანი უმარტივესი კონსტრუქციის ორ წერტილიანი ღვედი Blackhawk-ისგან. მაგრამ საქმე ასევე იმაშია, რომ ჩინური კომპანიები უშვებენ ცნობილი მწარმოებლების პროდუქციის კოპიებს და ეს ის იშვიათი შემთხვევა არის როდესაც აზრი აქვს ჩინური პროდუქციის ყიდვას. მთლად უსახელო პროდუქტის შეძენას არ გირჩევთ მაგრამ UTG-ის, Condor-ის ან თუნდაც NcStar-ის ღვედები საკმაოდ კარგი ნივთებია თუ რა თქმა უნდა მათი კონსტრუქცია შეესაბამება თქვენ მოთხოვნებს. ორ წერტილიანი, სწრაფად რეგულირებადი ღვედის ფასი იქნება 15-25 დოლარამდე რაც ორჯერ ნაკლებია ვიდრე ცნობლი ბრენდის პროდუქტის ფასი. სხვაობა რა თქმა უნდა არის. პირველ რიგში უფრო ძვირიან ღვედში იქნება გამოყენებული უკეთესი/გამძლე მასალები, დამზადების უფრო მაღალი ხარისხიც იქნება, მაგრამ საქათველოში რბილი კლიმატია და სავარაუდოთ ის გამძლეობის მარაგი რაც აქვთ ჩინურ ღვედებს ჩვეულებრივ მომხმარებელს ეყოფა ყელამდე. თქვენ არასდროს არ მოხვდებით ისეთ ყინვაში როდესაც დასკდება პლასტმასის საღვედეები. ან არ იქნებით იმდენი ხანი ჭაობში და ნესტიან ჯუნგლებში, რომ დალპეს ძაფები რითიც ჩინური ღვედი არის შეკერილი. რა გირჩევნიათ თქვენ თავად გადაწყვიტეთ.

ბოლოს რამდენიმე რჩევა. ღვედი სულ უნდა იყოს იარაღზე, ის უნდა იყოს მისი განუყრელი ნაწილი. ხოლო თქვენ უნდა ისწავლოთ სწორი მანიპულაციები იარაღთან რომელიც ღვედით არის აღჭურვილი. მოიხსნად და დაკიდოთ იარაღი ისე რომ ლულა არ უმიზნებდეს არავის და დაცული იყოს უსაფრთხოება. დაკიდოთ იარაღი ღვედზე და სწრაფად გადახვიდეთ პისტოლეტზე, შეიცვალოთ პოზიცია და დგომი ასევე მხარე რომელზე მიბჯენილი გაქვთ იარაღი. დარწმუნდით, რომ დაყენებული ღვედით იარაღის ყველა მართვის ორგანო (საკეტის სახელური, მცველი) მისაწვდომია ხოლო ღვედი ხელს არ უშლის მასრების ექსტრაქცციას ან საკეტი გახსნა დაკეტვას ერთი სიტყვით იარაღის საიმედო მუშაობას.

დარწმუნდით რომ ღვედი არ ედება ლულას და რომ ის უბრალოდ არ დაიწვება  ლულის სიცხისგან.

დარწნუნდით რომ ღვედი ისე არ არის განლაგებული რომ ის შეიძლება ადვილად მოექცეს სროის დროს ლულის წინ.

დარწმუნდით  რომ საღვედეებს არ აქვთ ბასრი კუთხეები, რომლებიც იწვევს ღვედის ნაჩქარებ ცვეთას.

ღვედი არ უნდა ხმაურობდეს, რკინის რკინაზე მოხვედრის ხმა ძალიან შორს ისმის ამიტომაც მე მაინც მომწონს შესაბამისად მყარი და უფრო “ჩუმი” პლასტმასის დეტალები.

მასალებს რაც შეეხება მე უპირატესობას ვანიჭებ სინტეტიკურ ქსოვილებს. ის უკეთესად უძლებს ნესტის ზემოქმედებას ვიდრე ტყავი ან ნაჭერი, ის არ იწოვს ნესტს და თუ დასველდა პრაქტიკულად არ მძიმდება. ის ძალიან გამძლეა და ადვილად ექვემდებარება შეკეთებას. აბსოლუტური უმეტესობა თანამედროვე ღვედების მზადდება ამა თუ იმ სინთეტუკური მასალისგან. ის არ ღირს ძვირი და ხელმისაწვდომია სხვადასხვა ფერებში.

რა თქმა უნდა ყველა ეს რჩევა ეხება უფრო ტაქტიკურ/თავდაცვით ირაღებს და მათ ღვედებს. სხვა „დისციპლინებში“ სხვა ნიუანსებია, რომლებიც ასევე ითხოვენ ყურადღებას. მაგალითად გრძელ იარაღში მძლავრ კალიბრებზე ხელის განლაგება საღვედეს უკან შეიძლება დამთავრდეს სერიოზული ტრავმით. უკუცემა დაძრავს იარაღს და საღვედე დაეტაკება ხელს. ანუ ტიბჟირის წინა ნაწილში განლაგებული ღვედის სამაგრი წერტილი არ გამოდგება ასეთ შემთხვევაში ან მაგალითად გარკვეულ პრობლემებს ქმნის ანალოგიური ტიპიური ღვედის სამაგრი წერტილი შაშხანებზე, რომელბსაც აქვთ პლასტმასის მსუბუქი კონდახები. დაწოლამ ქამრისგან შეიძლება გადაბრიცოს თხელი პლასტმასა, რაც გამოიწვევს შეხებას ლულასთან. ეს კი გასროლისას შეცვლის კონდახის ქცევას და ლულის ვიბრაციის ამპლიტუდას რაც ნეგატიურად აისახება გასროლის სიზუსტეზე  და ა.შ.

კარგი ღვედებს უშვებენ:

Vickers Tactical, www.vickerstactical.com

Blue Force Gear, www.blueforcegear.com

Viking Tactics, www.vikingtactics.com

Specter Gear, www.spectergear.com

LaRue Tactical, www.laruetactical.com

Troy Industries, www.troyind.com

Daniel Defense, www.danieldefense.com

GG&G, www.gggaz.com

DeSantis, www.desantisholster.com