—- Welcome to ShootersCentral—-

May 14th, 2011

პატივცმულო მკითხველო, მოგესალმებით ჩვენს ბლოგზე. shooterscentral.ge არის დამოუკიდებელი ინტერნეტ რესურსი სადაც თქვენ შეგიძლიათ წაიკითხოთ ცეცხლსასროლი იარაღის ისტორიის შესახებ, გაეცნოთ სხვადასხვა იარაღის ტესტირების შედეგებს, მიიღოთ პრაქტიკული, სასარგებლო რჩევები, სროლაზე, იარაღის მოვლაზე,  გაეცნოთ ჩვენს მიერ მომზადებულ ანალიტიკურ სტატიებს სადაც მიმოხილულია იარაღის ბრუნვასთან და გამოყენებასთან დაკავშირებული საკითხების ფართო სპექტრი.

ჩვენი მიზანია მკითხველს მივაწოდოთ ობიქტური და დამოუკიდებელი ინფორმაცია. ხელი შეუწყოთ საქართველოში იარაღის კულტურის განვითარებას, დავეხმაროთ კანონმორჩილ იარაღის მფლობელებს უკეთ გაერკვიონ იარაღის მოწყობილობაში, გამოყენებაში, მასთან უსაფრთხოდ მოპყრობაში და თავისთვის იარაღის არჩევაში.

ჩვენ ვაკეთებთ მაქსიმუმს რომ სტატიები იყოს ზუსტი, ამომწურავი და ამავე დროს იყოს დაწერილი გამართულ ქართულ ენაზე. ავტორები კარგად ერკვევიან საკითხში მაგრამ არ არიან პროფესიონალი ჟურნალისტები. შესაბამისად ნებისმიერი ხასიათის შეცდომის აღმოჩენის შემთხვევაში შეგიძლიათ გვაცნობოთ კომენტარის დატოვებით ან გვესტუმრეთ ბლოგის Facebook-ის გვერდზე და იქ გვიამბეთ პრობლემის შესახებ ან მოგვწერეთ თქვენი შენიშვნები და სურვილები. მანდვე შეგიძლიათ დასვათ შეკითხვები და თუ შეკითხვა საკმარისად საინტერესოა, პასუხი მასზე ბლოგზეც გამოქვეყნდება.   თქვენი მხარდაჭერა ჩვენთვის ძალიან მნიშვნელოვანია.

სტატიების სრული ჩამონათვალი განყოფილებების მიხედვით იხილეთ ამ ბმულზე. ჩამონათვალი ჯერ არ არის სრული, მაგრამ ნელ-ნელა ვამატებ და კვირის ბოლომდე კატალოგი იქნება სრული. 

გაუფრთხილდით ბუნებას, დაიცავით კანონი და იარაღთან უსაფრთხო მოპყრობის წესები, ბევრი იკითხეთ, ბევრი ივარჯიშეთ და ბევრი ისროლეთ. shooterscentral.ge-ს გუნდი გისურვებთ წარმატებას.

იარაღთან უსაფრთხო მოპყრობის წესები:

  1. ყველა იარაღი ყოველთვის დატენილია და მოეპყარით მას შესაბამისად
  2. არასდროს არ მოათავსოთ თითი სასხლეტზე თუ არ აპირებთ გასროლის განხორციელებას
  3. არ დაუმიზნოთ იარაღი არაფერს რისი განადგურებასაც არ აპირებთ.
  4. ყოველთვის იცოდეთ რას ესვრით და რა არის სამიზნის უკან.  

ბლოგი შემეცნებითი ხასიათის არის და არ წარმოადგენს სამოქმედო ინსტრუქციას ან სახელმძღვანელოს. ბლოგის გუნდი ვერ აგებს პასუხს იმ შემთხვევებზე რაც გამოწვეული იქნება წაკითხულის არასწორი ინტერპრეტაციით. 

13062207_2039212112969993_5844122187746597992_n

კვირის იარაღი – H&K Mk23 Mod 0

November 14th, 2016

mk23123

Mk23-ის კომერციული ვარიანტი  

შექმნილი აშშ-ის სპეციალური დანიშნულების ძალების სარდლობის მოთხოვნების და სპეციფიკაციების მიხედვით, გერმანული სუპერ პისტოლეტი არის უნიკალური და ყოველმხრივ შთამბეჭდავი იარაღი. ამასთანავე ის არის პირველი .45 კალიბრის იარაღი რომელიც მიიღეს შეიარაღებაში აშშ-ის შეიარაღებულ ძალებში M1911-ის შემდეგ. ჩაფიქრებული, როგორც “თავდასხმითი შეიარაღების სისტემა” კომპლექტი შედგებოდა თავად პისტოლეტისაგან, საპრესორისგან და ლაზერული დამიზნების მოდულისგან. მისი მიწოდება საბრძოლო ნაწილებში დაიწყო 1996 წელს. Mk23-ის უნიკალურობას განსაზღვრავს პირველ რიგში ის რომ ეს პისტოლეტი თავიდანვე იქმნებოდა იმ პირობით რომ გაუძლებდა ექსპლუატაციას მხოლოდ “ცხელი” +p კატეგორიის .45 ACP ვაზნების გამოყენებით. ასეთ შემთხვევაში მისი რესურსი გეგმიურ შეკეთებამდე უნდა ყოფილიყო და არის არანაკლებ 30 000 გასროლა. გეგმიური რემონტის შემდეგ (რაც გულისხმობს გარკვეული დეტალების გამოცვლას) მისი ძირითადი ნაწილების რესურსი კვლავ უნდა ყოფილიყო 30 000 გასროლა. ტესტირებებმა დაადგინეს რომ პისტოლეტის სიზუსტე 30 000 გასროლის შემდეგ კვლავ იყო უკეთესი ვიდრე ამას დამკვეთი ითხოვდა. 25 მეტრის მანძილზე ქარხნული წესით დამზადებული პისტოლეტი ისროდა პრაქტიკულად ტყვიას ტყვიაში, საპრესორით და მის გარეშე. მოთხოვნა, 2000 გასროლა დაბრკოლებებს შორის გადაჭარბებით შესრულდა და შეადგინა 6027 გასროლა. Mk 23-ის კონსტრუქციულ თავისებურებებს წარმოადგენდა დაპატენტებული უკუცემის იმპულსის შემცირების მექანიზმი, რომელიც წარმოადგენდა მექანიკურ ბუფერს და ამცირებს უკუცემის იმპულსს, შესაბამისად დატვირთვას იარაღზე და ამავე დროს ხდიდა სროლას უფრო კომფორტულს. ამ მექანიზმის წყალობით Mk23-ის და მისი უმცროსი ძმის USP-ს ჩარჩოს რესურსი პრაქტიკულად ამოუწურავი გახდა. შესანიშნავ სიზუსტეს უზრუნველყოფდა, როგორც დამზადების უმაღლესი ხარისხი, ასევე ლულაზე წამოცმული რეზინის რგოლი, რომელიც უზრუნველყოფდა გასროლიდან გასროლამდე ლულის ზუსტ განლაგებას საკეტთან მიმართებაში. აღნიშნული რგოლის რესურსი 20 000 გასროლაა და მის შეცვლას უნდა სულ რამდენიმე წამი. ასევე პისტოლეტი იყო აღჭურვილი ღილაკით რომელიც უზრუნველყოფდა ჩახმახის უხმო შეყენება-დაშვებას. მიუხედავად იმისა, რომ ხეკლერ&კოხმა წარმატებით გაართვა თავი ამ დავალებას და დაამარცხა კონკურსში ერთადერთი კონკურენტი “კოლტის” სახით, როგორც ეს ყოველთვის ხდება ხოლმე, ჩაისვარა საბიუჯეტო ორგანიზაციამ, რომელმაც მოითხოვა იარაღი, რომელიც ჯარისკაცს სინამდვილეში არ ჭირდებოდა. მიჩვეულები 9მმ-ან “ზიგებს” და “ბერეტებს”, რომლებიც Mk23თან შედარებით კომპაქტური იარაღებია, უკანასკნელმა დაიმსახურა “ჯგუფური იარაღის” სტატუსი თავისი გაბარიტების გამო და მხოლოდ შეზღუდული გამოყენება ნახა. ხეკლერ&კოხში მიხვდნენ რომ იგივე თვისებების მქონე მაგრამ უფრო კომპაქტურ იარაღზე დიდი მოთხოვნა იქნებოდა 1998 წელს გამოუშვეს H&K USP 45 Tactical, რომელიც აკეთებდა ყველაფერს რასაც Mk23, მათ შორის ქარხნული კომპლექტაციით ეგრევე მზად იყო საპრესორის გამოყენებისთვის და ამავე დროს ბევრად უფრო კომპაქტური იყო. მიუხედავად ამისა უნდა აღინიშნოს რომ არც Mk 23 Mod 0-ის სამოქალაქო ვერსია არ იყიდებოდა ცუდათ. დიდი ფასის მიუხედავად (1800 დოლარი და ის ბუნებრივია იყიდებოდა საპრესორის და ლაზერული დამიზნების მოდულის გარეშე) ხეკლერ&კოხი ყიდდა სამოქალაქო ბაზარზე იმდენ Mk23-ს რამდენის გამოშვებასაც ასწრებდა. უდაოდ შეიძლება ჩაითვალოს რომ Mk23 არის დღეს ყველაზე ზუსტი, გამძლე, საიმედო და გამოცდილი სერიული წარმოების პისტოლეტი მსოფლიოში.

 

H&K USP გამადიდებელი შუშის ქვეშ

November 12th, 2016

14724651_2178335599057643_1144398430616544778_n

დიახ, დიახ, ჩვენი მორიგი ტესტირების და შეფასების ობიექტი ამჯერად ჩვენთვის კარგად ნაცნობი და საყვარელი H&K USP 9 არის, 9მმ-ნი სრული ზომის პისტოლეტი გერმანიიდან. ჩემი პირველი “ხეკლერ&კოხის” წარმოების იარაღი, პისტოლეტი ასევე 9მმ-ნი USP Compact Stainless მე შევიძინე ჯერ კიდევ 2006 წელში და მაშინ არც ვფიქრობდი, თუ ოდესმე დავიწყებდი იარაღებზე წერას. პისტოლეტი მერგო მე 1500 დოლარად. იმ პერიოდისთვის ეს იყო საკმაოდ მოკრძალებული ფასი ასეთ იარაღში. პირველი სტატია (ინტერნეტ ფორუმისთვის) რომელიც მე მიუძღვენი USP-ს პისტოლეტებს მე დავწერე ჯერ კიდევ თუ არ ვცდები 2007-ში, მაშინაც ბლოგი იარაღებზე ჯერ იდეის დონეზეც არ არსებობდა. მას მერე ბევრი დრო გავიდა ისევე, როგორც მე მქონდა ბედნიერება ახლოს გამეცნო “ხეკლერ&კოხის” სხვა პისტოლეტებიც და მოდელ USP-ს და USP Compact-ს დაემატა მოდელები “Expert” .40S&W კალიბრში, “Tactical” .45ACP კალიბრში, ორივე “საასპარეზო” დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმებით, ასევე 9მმ-ნი P2000, “LEM” ტიპის დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმით აღჭურვილი. დაგროვილი გამოცდილების ფონზე დარწმუნებული ვარ ჩვენ შევძლებთ წარმოგიდინოთ ამ პისტოლეტის უფრო ობიქტური და ზუსტი შეფასება, რომელიც დააინტერესებს როგორც ამ იარაღის მფლობელებს ასევე ზოგადად ცეცხლსასროლი იარაღის მოყვარულებს. კომფორტულად მოთავსდით მონიტორების წინ იმიტომ, რომ ცოტახანში ძალიან ბევრ  საინტერესო რამეს მოისმენთ ამ იარაღზე.

2006-ში, როდესაც მე ჩემი პირველი  ”ხეკლერ&კოხი” შევიძინე ის ჯერ კიდევ ითვლებოდა შედარებით ახალ იარაღად, მაგრამ ეხლა 2016 წელს ის უკვე წარმოადგენს საბრძოლო პისტოლეტის ნამდვილ კლასიკურ მოდელს. რას ნიშნავს კლასიკური პისტოლეტი? ჩემი აზრით ეს ისეთი პისტოლეტია, რომლის საბრძოლო და საექსპლუატაციო თვისებები იმდენად კარგი გამოდგა რომ მრავალი წლის შემდეგ ის კვლავ ღირსეულად გამოიყურება უფრო თანამედროვე ანალოგებთან შედარებით და კვლავ შეუძლია შესთავაზოს მსროლელს ისეთი რამე რასაც ვერ ან იშვიათად თუ ნახავთ ბევრ სხვა ისევ და ისევ უფრო თანამედროვე იარაღში.

რაც შეეხება თარიღებს, “ხეკლერ&კოხში” ახალ პისტოლეტზე მუშაობა დაიწყო ჯერ კიდევ 1989 წელს, იმავე წელს აშშ-ის სპეციალური დანიშნულების ძალებმა გამოაქვეყნეს მოთხოვნა ახალ პისტოლეტზე ფორმალიზებული OHWS პროგრამის ფორმით (Offensive Handgun Weapon System, თავდასხმითი პისტოლეტის შეიარაღების სისტემა). მუშაობა ორ პროექტზე ხეკლერ&კოხში პარალელურად მიმდინარეობდა და უკვე 1992 წელს USP-ს პისტოლეტმა საბოლოო ფორმა მიიღო, მას მერე რაც  დასრულდა OHWS-ის პროგრამის საგამოცდო ნაწილი, რომლის შედეგების მიხედვითაც შესაბამისად დაიხვეწა USP-ს პროტოტიპის კონსტრუქცია. უკვე 1993 წლის იანვარში, აშშ-ში „შოტ შოუზე“ “ხეკლერ&კოხმა” ოფიციალურად წარმოადგინა თავისი ახალი პისტოლეტი დარქმეული როგორც “USP”   (USP –Universale Selbstlade Pistole, უნივერსალური თვით-დამტენი პისტოლეტი),  ხოლო 1996 წელს მიაწოდა აშშ-ს სპეციალური დანიშნულების ძალების სარდლობას მათთვის შექმნილი Mk23 Mod 0 ტიპის პისტოლეტები, რომელმაც დაამარცხა კოშმარული “კოლტის” მიერ წარმოდგენილი პროტოტიპი და  გაიმარჯვა კონკურსში.

or70x42

Colt OHWS წარმოადგენდა M1911, All American 2000 და Double Eagle-ის ჰიბრიდს, ერთდროულად საინტერესო და საკითხავი ტექნიკური გადაწყვეტილებებით. 

ეს მნიშვნელოვანი ფაქტი USP-ს შექმნის ისტორიიდან გარკვეულ წილად ხსნის იმ გამოყენების ფილოსოფიას, რომლის მიხედვითაც ის იყო ჩაფიქრებული, ანუ გამძლე სამსახურეობრივი იარაღი, დიდი რესურსით და მაღალი საიმედოობით. გარდა ამისა დარწმუნებული ვარ “ხეკლერ&კოხის” ხელმძღვანელობას არ ესიამოვნებოდა ავსტრიული “გლოკის” წარმატება, რომელიც იყენებდა ტექნოლოგიას , რომელიც პირველად გამოიყენა სწორედ  ”ხეკლერ&კოხმა”, ვგულისხმობ რა თქმა პისტოლეტის ჩარჩოს დამზადებულს დარტყმა გამძლე პოლიმერისგან. თავისი დროისთვის USP იყო გარკვეულწილად ინოვაციური იარაღი, მაგრამ ამავე დროს ამ კომპანიის სხვა პროდუქტებთან შედარებით უფრო ნაკლებად ორიგინალური და თამამი დიზაინის მქონე. ამჯერად ის იყენებდა მეტ წილად, დროით გამოცდილ კონსტრუქციულ გადაწყვეტილებებს. ინოვაციურობა გამოიხატებოდა იმაში, რომ ეს იყო პირველი პისტოლეტი კომპოზიტური ჩარჩოთი, რომელიც ამავე დროს იყენებდა დროით გამოცდილ ორმაგი მოქმედების დამრტყმელ-სასხლეტ მექანიზმს, გარედან განლაგებული ჩახმახით. ახალი პისტოლეტი იყო ხელმისაწვდომი 9 ვარიანტში, მცველის, დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის და დეკოკერის სხვადასხვა კომბიანციებით, რომელთა დაყენება შესაძლებელი იყო ნებისმიერ USP-ზე შესაბამისი დეტალების გამოცვლით, რაც ასევე იყო ონოვაცია. შექმნილი მეტ წილად ამერიკული ბაზრისთვის პისტოლეტი იყენებდა მექანიკურ მცველს, რომელიც განლაგებული იყო ჩარჩოს მარცხენა უკანა მხარეს, როგორც ამერიკელებისთვის საყვარელ M1911-ზე და ისევე, როგორც M1911-ზე შესაძლებელი იყო მისი ტარება შეყენებული ჩახმახით, მცველზე დაყენებული.  პირველად პისტოლეტის სტანდარტულ ოფციას წარმოადგენდა ჩარჩოზე შესრულებული უნივერსალური სამაგრი, რომელიც გათვლილი იყო ასევე “ხეკლერ&კოხის” წარმოების ფარანზე. მოგვიანებით სხვა კომპანიებმა მიბაძეს “ხეკლერ&კოხს” და ჯერ საკუთარი სტანდარტის და შემდგომ უნიფიცირებული სამაგრები გახდა ტაქტიკური პისტოლეტის განუყრელი ნაწილი. უნდა ვივარაუდოთ, რომ აქსესუარების დაყენების ოფცია ჩარჩოზე შესრულებული სამაგრის გამოყენებით ერგო USP-ს OHWS პროგრამისგან. განსხვავებით “ხეკლერ&კოხის” სხვა პისტოლეტებისგან (P7, P9, VP70) USP იყენებს ტრადიციულ და ნაცად მოდიფიციფრებულ ბრაუნინგის ჩაკეტვის სქემას და “ხეკლერ&კოხის” დაპატენტებულ ბუფერს, რომელიც ამცირებს უკუცემას და შესაძლებელს ხდის შეზღუდვების გარეშე გამოიყენოთ ნებისმიერი სიმძლავრის შესაბამისი კალიბრის მუხტები. აღნიშნული ბუფერი მხოლოდ სრული ზომის პისტოლეტებშია, USP Compact იყენებს ზამბარაზე ჩამოცმულ პლასტმასის მრგვალ ბუფერს, რომელიც ისეთი ეფექტურობით არ გამოირჩევა, როგორც მექანიკური. რა თქმა უნდა USP ტრადიციულად გერმანული იარაღისთვის გამოირჩეოდა შესრულების მაღალი ხარისხით.

მე ვერ ვიტყვი რომ USP-ს ოჯახს ხვდა წილად ისეთივე წარმატება, როგორც “გლოკს”.  ვერც იმას ვიტყვი რომ ეს პისტოლეტი თუნდაც ღირსეულ კონკურენცას უწევდეს ავსტრიულ პისტოლეტს. თავიდან “ხეკლერ&კოხმა” სცადა USP-ს აგრესიული რეკლამირება ამერიკულ ბაზარზე მაგრამ იმის თქმა რომ პისტოლეტის დიდი პოპულარობა მოიპოვა იქნებოდა გადამეტება. ამის მიზეზი იყო პისტოლეტის დიდი ფასი (იმ დროს გერმანული მარკის დოლართან მიმართებაში კურსით განპირობებული), პისტოლეტის დიდი ზომები, რის გამოც ის პრაქტიკულად გამოუსადეგარი აღმოჩნდა მსროლელების დიდი ნაწილისთვის, მათ შორის ქალებისთვის და ალბათ ასევე მჭიდის ღილაკის უჩვეულო კონფიგურაცია არ შეესაბამებოდა ამერიკელების გემოვნებას. გამოყენებული ჩაკეტვის სქემა იყო “ნელი” ხოლო ლულის ღერძი შედარებით მაღალი რაც არ მოეწონა სპორტსმენებს. “ხეკლერ&კოხმა” სცადა ვითარების გამოსწორება კომპაქტური მოდელის გამოშვებით და იმისთვის, რომ პისტოლეტის ტარი შეთხელებულიყო გამოიყენა უფრო თხელი მეტალის მჭიდი. USP Compact მართლაც გამოვიდა უფრო ერგონომიული მაგრამ დაიკარგა მჭიდების თავსებადობა სრული ზომის და კომპაქტურ USP-ეებს შორის. ამერიკელი ძალოვნები ასევე გულგრილად შეხვდნენ ახალ პისტოლეტს და რეალურად “ხეკლერ&კოხმა” მას მერე მიიღო მსხვილი შეკვეთები, რაც წარმოადგინა LEM ტიპის მხოლოდ ორმაგი მოქმედების დამრტყმელ სასხლეტი მექანიზმი. მე მქონდა საშუალება გამომეცადა ეს სასხლეტი და ის მართლაც სთავაზობს ტრადიციულ მხოლოდ ორმაგ მოქმედების სასხლეტებთაბ შედარებით მოკლე სვლას, ის ასევე მსუბუქია და აქვს მოკლე რესეტი. იმ პერიოდში ამერიკელ ძალოვნებს ქონდათ ძლიერი ალერგია “შეყენებული” პისტოლეტების მიმართ და ამიტომაც მოიწონეს “ხეკლერ&კოხის” გადაწყვეტილება და ამ კომპანიის პისტოლეტებმა გაიკვლიეს გზა აშშ-ის ძალოვან სტრუქტურებში. ბედის ირონიით არც Mk23 არ გახდა ფავორიტი სპეცრაზმელებს შორის. “ხეკლერ&კოხმა” ბრწყინვალედ გაართვა თავი დავალებას და შექმნა ზუსტად ის რაც მას სთხოვეს, “სუპერ პისტოლეტი” მაგრამ ჩაიჭრა თავად დამკვეთი, რომელმაც დაუშვა შეცდომა მოთხოვნების შედგენაში და შედეგად მიიღო იარაღი, რომელიც სპეცრაზმელებს არ ჭირდებოდათ. ზე-გამძლე, ზე-ზუსტი Mk23 გამოდგა ზედმეტად დიდი და მძიმე და ძალიან შეზღუდული გამოყენება ნახა.

დიდი და ძვირი, USP გამოირჩეოდა შესაშური სიზუსტით და საიმედოობით და გერმანელებისთვის ტრადიციული მაღალი ხარისხით, რის გამოც ამერიკაში პისტოლეტს გაუჩნდა ერთგული ფანატების პატარა არმია, რომელიც გაერთიანდა კლუბებში და ფორუმებზე და მათი წყალობით კომპანიამ მოიკიდა ფეხი ამერიკულ ბაზარზე. საქართველოში ხეკლერ&კოხის პისტოლეტების იმპორტი რეგულარულად ხდებოდა და ეს პისტოლეტი ასევე სარგებლობს პოპულარობით ჩვენ ქვეყანაში და მას ძალიან კარგი რეპუტაცია აქვს. როგორც ამერიკაში, საქართველოშიც “ხეკლერ&კოხის” პისტოლეტები ძალიან ძვირი ღირს.

p1070779

USP-ს „ფარფლებიანი“ მჭიდის ჩამკეტით, გამოყენებული პირველად H&K P7-ზე,  ჯერ გახდა  ხეკლერ&კოხისის და შემდგომ ცალკეული „ვალტერის“ პისტოლეტების საფირმო ნიშანი.

ეხლა მოვიდა დრო  H&K USP შევაფასოთ ჩვენს მიერ შემუშავებული საბრძოლო იარაღის შეფასების 8 კრიტრეუმით, რომლებიცაა: უსაფრთხოება, საიმედოობა, გამძლეობა, კოსნტრუქციული სიმარტივე, სიზუსტე, სროლისუნარიანობა და ნამსახურეობა.

უსაფრთხოების მხრივ USP აკმაყოფილებს ყველა მოთხოვნას.  დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის, მცველის და დეკოკერის კომბინაციების 9 ვარიანტი იძლევა საშუალბას აარჩიოთ თქვენთვის სასურველი კონფიგურაცია.  გარდა ოფციონალური მექანიკური მცველისა, პისტოლეტი აღჭურვილია ასევე დამრტყმელის მცველით, რომელიც გამორიცხავს გასროლას თუ სასხლეტზე არ არის თითი დაჭერილი. ჩახმახს გააჩნია ნახევრად შეყენების ფუნქცია (half-cock). პისტოლეტმა წარმატებით ჩააბარა გამოცდები, რომლებიც მათ შორის გულისხმობდა ყველა მხარით, 1.80 მეტრიდან ბეტონის ზედაპირზე პისტოლეტის დაგდებას შეყენებული ჩახმახით და ვაზნით სავაზნეში. დამატებით პისტოლეტის ექსტრაქტორი მარკირებულია წითელი საღებავით რომელიც ხდება ხილვადი, როდესაც ვაზნა სავაზნეშია თუმცა ამ საკითხავი ეფექტის მქონე “სისტემის” ნდობას არ გირჩევთ, ვინაიდან ნამწვავი და ჭუჭყი შეუძლებელს ხდის ზუსტად დაადგინოთ ცარიელია სავაზნე თუ არა.  პისტოლეტი ასევე დაცულია გასროლისგან თუ საკეტი ბოლომდე არ არის დახურული.  როგორც ხედავთ პისტოლეტის კონსტრუქცია საკმარისად უსაფრთხოა და მას აქვს ყველაფერი რაც უნდა ქონდეს თანამედროვე საბრძოლო პისტოლეტს.

კონსტრუქციული სიმარტივის მხრივ USP ერთის მხრივ ადვილად იშლება რეგულარული მომსახურებისთვის, მაგრამ ამავე დროს საკეტი აწყობილია ხვეული პინებით, რომლების ამოგდებაც ითხოვს სპეციალურ ინსტრუმენტს. იგივე ეხება პისტოლეტის მექანიზმს, რომლის ბოლომდე დაშლა სულაც არ არის ადვილი. ჩემი სუბიექტური შეფასებით ამ მხრივ USP ყველაზე მეტ კრიტიკას იმსახურებს, მაგრამ შესაძლებელია, რომ ეს გაკეთდა იმ გათვლით, რომ რეგულარულ (მინიმალურ) მომსახურებას მას ჩაუტარებდა მფლობელი ხოლო უფრო სერიოზული მომსახურება ან შეკეთება იქნებოდა მეიარაღის პრეროგატივა, ეს ტიპიური ევროპული მიდგომაა, რომელიც ხშირად გვხვდება დასავლეთ ევროპაში წარმოებულ კომერციულ იარაღში. რა თქმა უნდა ბევრი იტყვის, რომ საშუალო სტატისტიკური იარაღის მფლობელს შეიძლება არასდროს არ დაჭირდეს იარაღის მექანიზმის ან საკეტის დაშლა, მაგრამ ჩემი აზრით ის ფაქტი, რომ  დღეს მწარმოებლები ცდილობენ გამოუშვან მოდულური პისტოლეტები, რომლებიც გამოირჩევიან აქამდე არნახული კონსტრუქციული სიმარტივიდ ცალსახად მეტყველებს იმაზე რომ ეს თვისება არის მნიშვნელოვანი და სულაც არ არის ურიგო. ჩვენ მიგვაჩნია, რომ USP მექანიზმის (ჩარჩოს) და საკეტის დაშლის სირთულე ცალსახად არის ამ პისტოლეტის მინუსი. რაც შეეხება დეტალების თავსებადობას, USP არ საჭიროებს დეტალების მორგებას მათი გამოცვლისას. სამწუხაროდ კომპაქტური და სრული ზომის პისტოლეტები იყენებენ სხვადასხვა მჭიდებს რის გამოც კომპაქტურ მოდელზე არ მიდის სრული ზომის 15 ვაზნიანი მჭიდი, სამაგიეროდ სრული ზომის მოდელში მიდის “ექსპერტის” 18 ვაზნიანი მჭიდი, რომელიც იქნება ოდნავ გარეთ გამოშვერილი თუ სახელურზე არ დაყენდება მჭიდის “ძაბრი”.

uspdis11

USP დაშლილი გაწმენდისთვის

იარაღის დასაშლელად უნდა მოხსნათ მას მჭიდი, დარწმუნდეთ, რომ იარაღი განმუხტულია, გაწიოთ საკეტი უკან ისე რომ მასში ამოჭრილი ღარი გაუტოლდეს საკეტის შემაკავებელს, დააწექით ტყვიის თავით საკეტის შემაკავებლის ღერძს მარჯვენა მხრიდან და მარცხენა მხრიდან ის გამოაძრეთ. გაწიეთ საკეტი წინ, რომელიც მოცილდება ჩარჩოს. შემდეგ ამოიღეთ დამაბრუნებელი ზამბარა ბუფერით და ღერძით (შესრულებულია როგორც ერთიანი დეტალი). ბოლოს ამოიღეთ ლულა. ბოლო დროს ბერვი მწარმოებელი ირწმუნება რომ მათი პისტოლეტები უფრო ადვილად იშლება ან ისე იშლება რომ საკეტი უკან უნდა გაწიო ისე რომ ვაზნა შიგნით შემთხვევით არ დაგრჩებათ, რაც უფრო უსაფრთხოა და ბლა ბლა ბლა. ეს ყველაფერი არის არიფზე გათვლილი სისულელეები. დაშლამდე ყველა პისტოლეტი უნდა განმუხტოთ და მერე კიდევ ერთხელ ვიზუალურად დარწმუნდეთ რომ ის ნამდვილად განმუხტულია, განურჩევლად იმისა თუ როგორ იშლება ის. ყველა პისტოლეტი რომელიც მე მინახია თუ არ ჩავთვლით ძალიან ძველ მოდელებს ადვილად იშლება და იწყობა, ინსტრუმენტების გამოყენების გარეშე. არ აქვს მნიშვნელობა ამისთვის საჭიროა ორი თუ სამი მოძრაობა. გამონაკლისი ალბათ არის სლოვაკური Grand Power K100 რომელიც რთული არ არის უბრალოდ უცნაური ალგორითმი აქვს დაშლის, უფრო სწორედ აწყობის. თუ კონკრეტულად არ იცი როგორ ააწყო, შეიძლება გაგიჭირდეს, თუ წინასწარ არ ნახე ინსტრუქცია ან შესაბამისი რგოლი „იუთუბზე“.

კიდევ ერთი კრიტერიუმია საიმედოობა და ამ მხრივ პისტოლეტს აქვს შესანიშნავი რეპუტაცია. USP უპრობლემოდ ინელებს ყველა ტიპის ტყვიით აღჭურვილ ვაზნებს, არც „ცხელი“ მუხტების გამოყენებაზე შეზღუდვა არ არის (ამაზე ცოტა უფრო ვრცლად მოგვიანებით). შექმნის სტადიაზე და  მისი ყიდვის მსურველების მიერ მოწყობილ მომდევნო გამოცდებში პისტოლეტმა გაიარა მრავალი ტესტი საიმედოობის ხარისხის დადგენის მიზნით. 10 000 – 20 000  გასროლა დაბრკოლების გარეშე არ წარმოადგენს პრობლემას ამ პისტოლეტისთვის, ისევე როგოც ექსპლუატაცია სიცხეში თუ ყინვაში. სამხედრო „ბექგრაუნდის“ იარაღისგან სხვა რამეს გარდა უკიდურესი საიმედოობისა არც უნდა ელოდო. ალბათ ძალიან ცოტა პისტოლეტი მოიძებნება, რომელმაც წარმატებით გაიარა ამდენი ტესტირება და გამოცდა, რომელთა მოთხოვნება ბევრად აღემატებოდა იმ მოთხოვნებს რომლებიც წაყენებულია კომერციული იარაღებისთვის. განიერი საექსტრაქციო ფანჯარა, მასიური ექსტრაქტორი, ვაზნის მიწოდების კუთხე ასევე უზრუნველყოფენ მაღალ საიმედოობას. ჩვენ გავსინჯეთ პისტოლეტში შემცირებული მუხტის მქონე ვაზნებით, რომელზეც მაგალითად არ მუშაობდა საიმედოთ Beretta Px4. USP-მ უპრობლემოდ მოინელა ეს ვაზნები თუმცა მასრები პრაქტიკულად იქვე, მსროლელის ფეხებთან ვარდებოდა.

გამომდინარე იქიდან რომ პისტოლეტი შექმნილია პრაქტიკულად ამერიკელი სპეცრაზმელების მოთხოვნით უნდა ვივარაუდოთ რომ გამძლეობაში, რომელიც ჩვენი მორიგი კრიტერიუმია, USP მაღალ შეფასებას მიიღებს და ეს ასეც არის. აშშ-ს სპეციალური დანიშნულების ძალების სარდლობის ერთ-ერთი მოთხოვნა მათ შორის იყო +P კატეგორიის ვაზნების ხანგრძლივი გამოყენების შესაძლებლობა. ამისთვის H&K Mk23  და მისი უმცროსი ძმა USP აღჭურვილია მექანიკური უკუცემის ბუფერით, რომლის დანიშნულებაა უკუცმის იმპულსის შემცირება, რაც ნიშნავს რომ პისტოლეტი უპრობლემოდ გაუძლებს თუნდაც ყველაზე ცხელ მუხტებს და შესაბამისად მისი რესურსი სტანდარტული მუხტებით არის ძალიან დიდი.

რაც შეეხება დაცვას გარემოს ზემოქმედებისგან. პისტოლეტის საკეტი დამუშავებულია “ხეკლერ&კოხის” საფირმო დაფარვით HE (Hostile Environment) რომელიც იცავს პისტოლეტს ძირითად ნაწილებს ცვეთისგან და კოროზიისგან ხოლო საკეტის ზედაპირის სიმკვრივე ბევრად აღემატება დაუმუშავებელ ფოლადის სიმკვრივეს. დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის დეტალები დაფარულია კომპანია Dow Corning-ის საფირმო დაფარვით “Molykote” რომელიც იცავს დეტალებს ცვეთისგან, კოროზიისგან და ამცირებს ხახუნის კოეფიციენტს. პისტოლეტის ანტიკოროზიული თვისებების გამოცდაში თავის დროზე მონაწილეობდნენ გერმანელი საბრძოლო მცურავებიც. პისტოლეტის ჩარჩო დარტყმა გამძლე პოლიმერის არის. “ხეკლერ&კოხი” იყო პიონერი პოლიმერების გამოყენებაში და სწორედ ამ კომპანიას ეკუთვნის პირველი სერიული პისტოლეტები პოლიმერის ჩარჩოთი, P9 და VP-70.

dsc02984

სპეციფიური დამღა, რომელიც ირმის რქის ფორმის, ადასტურებს რომ პისტოლეტმა გაიარა შემოწმება დამოუკიდებელ ლაბორატორიაში, რომელიც განლაგებულია ულმში (Beschussamt Ulm) და ფუნქციონირებს 1952 წლიდან. ხეკლერ&კოხი ექსკლუზიურად სარგებლობს ამ ლაბორატორიის მომსახურებით, სადაც ყველა მისი პისტოლეტი ასევე გადის ტესტირებას საცდელი მუხტით რომელიც დაახლოებით 30% უფრო ძლიერია ვიდრე ყველაზე „ცხელი“ კომერციული თუ სამხედრო მუხტი. აღნიშნულ პროცედურას მიმართავენ ბევრი მაღალი კლასის მწარმოებლები, რომ დაადასტურონ მათი იარაღის ხარისხი და საიმედოობა. BF არის გამოშვების წელი, სადაც A=0, B=1, C=2 და ასე შემდეგ. შესაბამისად BF ნიშნავს 15-ს, ანუ იარაღი გამოშვებულია 2015 წელში. 

მოგეხსენებათ, როდესაც სცნაზე გამოჩნდა .40 S&W, ბევრმა მწარმოებელმა ცადა 9მმ-ნი პისტოლეტების ადაპტაცია .40 კალიბრისთვის და მალევე სერიოზულ პრობლემებს წააწყდნენ. საქმე იმაშია, რომ .40 S&W „ოპერირებს“ გაცილებით მაღალი წნევებით, რაც დიდ დატვირთვას აყენებს პისტოლეტის კონსტრუქციას, მითუმეტეს თუ ის თავიდან იყო გათვლილი უფრო დაბალ წნევიან 9×19-ზე. მალე აღმოჩნდა, რომ უბრალოდ უფრო ძლიერი დამაბრუნებელი ზამბარის დაყენება არ არის საკმარისი და პისტოლეტების რესურსი და გამძლლეობა საგრძნობლად შემცირებული იყო 9მმ-ან მოდელებთან შედარებით. USP თავისუფალი იყო ამ კონსტრუქციული სისუსტეებისგან ვინაიდან თავიდანვე იყო გათვლილი .40 S&W-ზე (9mm-ნი ვერსიის გაყიდვა დაიწყო 1995 წელს) ხოლო მექანიკური ბუფერი დამატებით იცავდა პისტოლეტს დატვირთვისგან და უზრუნველყოფდა მის ხანგრძლივ ექსპლუატაციას დეტალების ზედმეტი ცვეთის და მათი ნაადრევად მწყობრიდან გამოსვლის გარეშე. ყველაფერი ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე უნდა ვივარაუდოთ, რომ პისტოლეტს უნდა ქონდეს რესურსის საუკეთესო მაჩვენებელი კონკურენტებთან შედარებით.

hk-usp-expert-4

ცივად ნაჭედ ლულას (ლულის სიგრძე 108მმ), რომელიც დამზადებულია იგივე ფოლადისგან რომლისგანაც მზადდება ქვემეხების ლულები გააჩნია პოლიგონალური ხრახნები, რაც უზრუნველყოფს მაღალ რესურსს, სიზუსტეს და წმენდის სიადვილეს. ერთ-ერთი ტესტირებისას  USP-ს ლულის არხში  სპეციალურად გაჭედეს ტყვია და განახორციელეს გასროლა. პისტოლეტი დარჩა ფუნქციონალური ხოლო სიზუსტე მისაღები. ასეთი ჩაკეტვის სქემა პირველად გამოყეებული იქნა Peter-Stahl-ის სპორტულ პისტოლეტებში. 

მორგება ადაპტაცია შემდეგი კრიტერიუმია და ამ მხრივ გამომდინარე იქიდან რომ USP-ზე მუშაობა 80-ნი წლების ბოლოს დაიწყო და მისი ჩარჩო „მონოლითურია“,  მას არ გააჩნია ისეთი თანამედროვე მოდური ოფციები როგორიც არის ცვლადი ტარის პანელები ან საზურგეები. ადრე როდესაც პისტოლეტები და რევოლვერები იყენებდნენ ხის სახელურებს და პანელებს, სერიოზული მსროლელები ცვლიდნენ ქარხნულ დეტალებს შეკვეთით დამზადებულზე და ასე ირგებდნენ მათ თავის ხელზე. როდესაც გამოჩნდა პოლიმერის ჩარჩოიანი პისტოლეტები, გარკვეული პერიოდი გავიდა სანამ “ვალტერმა” პირველად 1996 წელს გახადა შესაძლებელი
„პლასტმასის“ პისტოლეტის ადაპტაცია მსროლელის ხელზე, ცვლადი საზურგეების მეშვეობით. ამ ტენდენციას აყვა ბევრი მწარმოებელი ხოლო 2006 წელს ხეკლერ&კოხი კიდევ უფორ შორს წავიდა და წარმოადგინა პისტოლეტი P30 რომელიც იყენებდა როგორც ცვლად საზურგეებს ასევე გამოსაცვლელ გვერდითა პანელებს.

აქსესუარების არჩევანი რომელიც განკუთვნილია ამ პისტოლეტისთვის ძალზედ მცირეა, მიუხედავად იმისა, რომ პისტოლეტი დიდიხანია გამოდის და საკმაოდ გავრცელებულია. “ხეკლერ&კოხის” ორიგინალური დეტალები ძალიან ძვირიც ღირს.  ამავე დროს პისტოლეტზე ადვილად შესაძლებელია სამიზნე მოწყობილობების გამოცვლა, შესაძლებელია სასურველი დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის, მცველის და დეკოკერის საჭირო კონფიგურაციის არჩევა, მაგრამ საქართველოსთვის ეს ნაკლებად აქტუალურია ვინაიდან აქ ჩამოდის წინასწარ შეკვეთილი პისტოლეტები და შესაბამის ნაწილების შეძენა პრაქტიკულად შეუძლებელია. ჩემი აზრით გარდა სასურველი სამიზნე მოწყობილობებისა, USP-ს პატრონი უნდა დაფიქრდეს პისტოლეტის სამაგრის ადაპტორის შეძენაზე ვინაიდან ეს პისტოლეტი იყენებს ორიგინალური სტანდარტის სამაგრს, რომელიც გათვლილია ორიგინალურ ფარანზე. ასეთი ადაპტორები ღირს 15 დოლარიდან 60 დოლარამდე და საშუალებას გაძლევთ გამოიყენოთ თქვენთვის სასურველი მოდელის თანამედროვე ფარნები თუ ლაზერები. სტანდარტული სამიზნე მოწყობილობები რკინის არის, სამი თეთრი წერტილით და ამიტომაც მათი გამოცვლა როგორც „გლოკის“ შემთხვევაში გადაუდებელ აუცილებლობას არ წარმოადგენს. სასარგებლო „გააკეთე-თვითონ“ მოდიფიკაცია იქნება წინა წერტილის წითლად შეღებვა რაც ხელს შეგიწყობთ სწრაფ დამიზნებაში. ყოვლთვის სასურველია რომ წინა სამიზნე მოწყობილობა იყოს განსხვავებული ფერის ვიდრე უკანა, რომ კორა ეგრევე გამოარჩიოთ, იმიტომ რომ სწორედ კორა თამაშობს გადამწყვეტ როლს სწრაფ დამიზნებაში.

sdgsdgsdfg55

2005 წლიდან USP გახდა ხელმისაწვდომი “ფერადი” ჩარჩოებით (მწვამე, ქვიშის ფერი, ღია ნაცრისფერი). სამწუხაროდ პისტოლეტებზე არასდროს არ გამოჩნდა უფრო მისაღები და უნივერსალური “პიკატინის” სამაგრი. 

სროლისუნარიანობა. პისტოლეტი ერგონომიულად მოსახერხებელია, მიუხედავად დიდი ზომებისა 9მმ-ნი მოდელი სულაც არ არის მძიმე (წონა მჭიდის გარეშე 730 გრამი) და ჩემ ხელშიც კარგად ზის. სასხლეტის დამცავი განიერი რკალი, გაძლევთ საშუალებას კომფორტულად ისროლოთ ხელთათმანებით. სამიზნე მოწყობილობები დიდია და დამიზნებაც ადვილია. სასხლეტი USP-ზე აბსოლუტურად ადეკვატურია. რესეტი მოკლეა, სვლა ერთგვაროვანია. ასეთი ფასის იარაღზე ალბათ ბევრი ისურვებდა „სპორტულ“ უფრო დახვეწილ სასხლეტს მაგრამ   USP საბრძოლო პისტოლეტია და მას ამისთვის აბსოლუტურად ადეკვატური სასხლეტი აქვს. USP სხვა უფრო ძვირიან მოდიფიკაციებზე (Elite, Expert და ასე შემეგ “საასპარეზო სასხლეტი” სტანდარტულია). ორმაგი მოქმედების რეჟიმზე სათქმელი არაფერია, ჩვუელებრივია არც განსაკუთრებულად კარგი და არც განსაკუთრებულად ცუდი. ერთმაგ რეჟიმში სასხლეტი რბილია, მოკლე ზედმეტი სვლით (“overtravel”). ბუფერი ამცირებს უკუცემას და მიუხედავად შედარებით მაღალი ლულის ღერძისა პისტოლეტი ზომიერად სწრაფად ბრუნდება დამიზნების ხაზზე, თუმცა ლულის ღერძის სიმაღლის გამო ის იმდენად კონტროლირებადი არ არის, იგივე “გლოკთან” შედარებით. რაც მე მომწონს განსაკუთრებულად, მართვის ელემენტები პისტოლეტზე არის დიდი და მუშაობენ ძალიან პოზიტიურად, ხმით და შეგრძნებით ეგრევე ხვდებით, რომ მცველი ჩაირთო ან გამოირთო, მჭიდი ჩაჯდა თავის ადგილას. სტრესულ პირობებში ადამიანის მოტორიკა სმენა და მხედველობა აურესდება, ოპერირება პატარა ღილაკებით და გადამრთველებით ხდება რთული. ამ მხრივ USP ბრწყინავს, იმიტომ რომ გარდა იმისა რომ მართვის ელემენტები იქ არიან სადაც უნდა იყვნენ ისინი დიდი ზომის არიან. ეს ასევე ნაწილობრივ პისტოლეტის სამხედრო „ბექგრაუნდის“ დამსახურებაა. მოგეხსენებათ ამერიკლებემა სწრაფად აღმოაჩინეს რომ შეიარაღებაში მიღებულ ბერეტა 92-ს ქონდა პატარა მართვის ელემენტები, განსაკუთრებით მცველი, რომელიც თან იყო საკეტზე განლაგებული, რის გამოც ბერეტადან სროლა ხელთათმანებში იყო მოუხერხებელი. გერმანელებმა გამოიტანეს დასკვნები და გახადეს მართვის ელემენტები დიდი და რაც მთავარია მცველი შეასრულეს ჩარჩოზე და არა საკეტზე.

სროლისუნარიანობის შეფასებისას უნდა გავხსოვდეს რომ განსხვავებით 7 სხვა კრიტერიუმისგან ეს კრიტერუმი დამოკიდებულია მსროლელის სუბიექტურ შეფასებაზე და ამიტომაც ეს კრიტერიუმი შეიძლება სხვა მსროლელმა სხვაგვარად შეაფასოს და სხვა შედეგი მიიღოს. მე არ მქონდა პრობლემა იარაღის ერთი ხელით ოპერირებაში ჭერის შეცვლის გარეშე, მაგრამ პატარა ხელის მფლობელებს შეიძლება ამ მხრივ ქონდეთ პრობლემები. ასევე ვერ ვიტყვი რომ ძალიან კმაყოფილი ვარ ტარის ტექსტურით. ის ზედმეტად აგრესიულია და როგორც ჩანს გათვლილია ხელთათმანების გამოყენებაზე. თუ დისკომფორტი მნიშვნელოვანია ტექსტურის „დარბილება“ აბრაზიული ქაღალდის საშუალეებით არ არის დიდი პრობლემა და პისტოლეტის იერსახე ამით არ დაზარალდება ( რა თქმა უნდა თუ ხელები ტრაკიდან არ გეზრდებათ).

p1070789

დიდი ზომის საკეტის შემაკავებელი და მცველი. ჩვენი პისტოლეტი იყენებს დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის პირველ ვარიანტს, რომელიც ჩვენი აზრით ყველაზე მოსახერხებულია და ასევე ყველაზე გავრცელებულია. ორმაგი მოქმედების, მექანიკური მცველით და დეკოკერით.

“ხეკლერ&კოხის” პისტოლეტებისთვის მაღალი სიზუსტე ყოველთვის იყო დამახასიათებელი თვისება. P7, P9 ფიქსირებული ლულის წყალობით იყვნენ ძალიან ზუსტი პისტოლეტები, USP-ს ოჯახის პისტოლეტებში იგივე თვისება მიიღწევა მაღალი ხარისხის პოლიგონალური ლულის გამოყენებით, ჩაკეტვის სქემით რომელიც გამოიყენებოდა აქამდე მაღალი კლასის საასპარეზო პისტოლეტებში  და ზოგადად იარაღის დამზადების მაღალი ხარისხით, სადაც ყველა დეტალი იდეალურად არის მორგებული ერთმანეთზე. ყველა USP-ს მოდიფიკაცია, რომელიც ჩვენ გვქონდა იყო ძალიან ზუსტი. აქედან გამომდინარე ჩვენ მოთხოვნებს ეს პისტოლეტები გადაჭარბებით ასრულებენ. გნებავთ კომპაქტური USP, გნებავთ მოდიფიკაცია Expert, ყველა გვახარებდა თავისი შესანიშნავი სიზუსტით. USP-დან შესაძლებელია მომაბეზრებელი რეგულარობით მოარტყა 100 მეტრზე განლაგებულ სილუეტს და თანაც ზედმეტი ძალდატანების გარეშე. 15 მეტრიდან პისტოლეტიდან სროლა ძალიან ადვილია. ასე რომ მოთხოვნა 50 მეტრიდან მორტყა სილუეტზე და 15 მეტრიდან განახორციელო brain-shot გადაჭარბებით შესრულებულია.

პისტოლეტი ტოვებს ქარხანას მისროლილი და სიზუსტის გარანტიით, რასაც ადასტურებს სატესტო სამიზნე, რომელიც ყველა ახალ პისტოლეტს მოყვება.

 

p1070865

15 მეტრზე პისტოლეტი კარგად ისროდა, პოპულარული ჩვენთან Magtech-ის და Sellier&Bellot-ის 124 გრანიანი ვაზნებით. 

p1070864

USP არის ორამგი მოქმედების პისტოლეტი, შესაბამისად მფლობემა დრო უნდა დაუთმოს სროლას ორმაგ რეჟიმში (ჩახმახის წინასწარი შეყენების გარეშე), 15 მეტრიდან მხოლოდ ორმაგ რეჟიმში სროლის ეს შედეგი ადასტურებს რომ ავტორი კარგად ფლობს ორმაგი მოქმედების დამრტყმელ-სასხლეტ მექანიზმს.

ნამსახურეობა არის მნიშვნელოვანი კრიტერიუმი. იარაღი რომელმაც გაიარა ექსპლუატაცია ჯარში და პოლიციაში, როგორც წესი კარგად მოემსახურება თავის სამოქალაქო პატრონს. „ვიკიპედიას“ რომ მივმართოთ (რომელიც ზოგადად არ არის ყველაზე სანდო წყარო) დავინახავთ, რომ USP მიიღეს შეიარაღებაში მინიმუმ 20 ქვეყნის შეიარაღებულ ძალებში და სამართალდამცავ სამსახურებში. აშშ-ში USP-ს პისტოლეტებს იყენებს შიდა უსაფრთხოების დეპარტამენტში გაერთიანებული მთელი რიგი სამსახურების, ისევე როგორც რამდენიმე ცალკეული პოლიციური სამსახური. USP-ს ვარიანტი ინდექსით „P08“ 1994 წლიდან დღემდე არის ბუნდესვერის სტანდარტული პისტოლეტი. მსახურობა ჯარში და პოლიციაში არის საუკეთესო და ყველაზე მკაცრი ტესტი ნებისმიერი იარაღის გარდა იმისა, რომ როგორც წესი ყოველი სამსახური იარაღის შეძენამდე იყენებს ტესტირების საკუთარ რეგლამენტს . ნებისმიერი მცირე სისუსტე ან ნაკლი ეგრევე ხდება სტატისტიკა და მას ეგრევე ექცევა ყურადღება. ამ კრიტერიუმით USP ცხადია იღებს საუკეთესო შეფასებას გამომდინარე იქიდან რომ ეს პისტოლეტი წარმატებით მსახურობს 1993 წლიდან დღემდე და მას პრაქტიკულად არასდროს არ გაუვლია „რესტაილინგი“, დახვეწა, მოდერნიზაცია ან თაობების გამოცვლა რაც მეტყველებს იმაზე რომ თავის დროზე “ხეკლერ&კოხის” ხალხმა დავალებას ბრწყინვალედ გაართვა თავი და მართლაც შესანიშნავი და კლასიკური პისტოლეტი შექმნა.  რა თქმა უნდა ამდენი წლის განმავლობაში პისტოლეტის კონსტრუქციაში შევიდა რიგი ცვლილებების, ყველაზე მნიშვნელოვანი ცვლილება პისტოლეტმა განიცადა 1996 წელს როდესაც მომხმარებლების დაჟინებული მოთხოვნით ლულა ტრადიციული ხრახნებით შეიცვალა პოლიგონალურით. რამდენჯერმე შეიცვალა მცირე დეტალები დამრტყმელ-სასხლეტ მექანიზმში (ყველა ეს ცვლილება 90-ან წლებში მოხდა როდესაც ჯერ იარაღი იყო ძალიან ახალი). ყველაზე ბოლოს 2005-ში შეცვალა ნემსას ფორმა და მისი მცველი, ამიტომ თუ თქვენი იარაღი 2005 წლამდე არის გამოშვებული მოერიდეთ ხშირ “მშრალ” სროლას, დაუდეთ ჩახმახს რეზინის საფენი ან გამოიყენეთ ვაზნის იმიტატორები (snap-caps). ახალი ნემსა და მისი მცველი პირდაპირ მიდის ძველ პისტოლეტებში.

შემდგომ USP-ს  ბაზაზე გამომდინარე იქიდან რომ მან გაამართლა, “ხეკლერ&კოხმა” შექმნა მთელი ოჯახი პისტოლეტების, რომელიც გარდა USP-ს მოდიფიკაციებისა ასევე მოიცავს P2000-ის, HK45 P30-ის სხვადასხვა მოდიფიკაციის პისტოლეტებს, რაც მეტყველეებს იმაზე რომ ამ კონსტრუქციამ გაამართლა და მართლაც გამძლე გამოდგა.

hk-p30_002

USP-თან სედარებით საგრძნობლად გამხდარი P30 არის USP-ს ოჯახის ყველაზე დახვეწილი წარმომადგენელი და ავტორის აზრით დღეს არის საუკეთესო ხეკლერ&კოხის პისტოლეტი და ზოგადად ერთ-ერთი საუკეთესო პისტოლეტი.

2-usp45-tactical-stilllife-aug-19-2014

.45 კალიბრის USP 45 Tactical. .45 კალიბრის USP რომელიც მხოლოდ 5% გაზრდილია ზომებში სტანდარტულ მოდელთან შედარებით გახდა ნამდვილი გაყიდვების ხიტი აშშ-ს სამოქალაქო ბაზარზე. ჩინებულმა სიზუსტემ, საიმედოობამ და ამერიკელებისთვის საყვარელმა კალიბრმა განაპირობა ამ პისტოლეტის დიდი პოპულარობა.  

ეხლა როდესაც თბილისში შესაძლებელია 1100-1200 ლარად იყიდოთ კარგი 9მმ-ნი პისტოლეტი, ნებისმიერი ადამიანი დგება დილემმის წინაშე, იყიდოს „გლოკი“ ან „ჩეზე“ ხსენებულ ფასად თუ გადაიხადოს ორჯერ სამჯერ და შეიძლება ოთხჯერ მეტი „ზიგში“ ან “USP“-ში. არც ერთი და არც მეორე არ არის ორჯერ და სამჯრ უკეთესი „გლოკზე“ და სიმართლე გითხრათ თუ გაწყობთ “გლოკის” დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი და მექანიკური მცველის არ არსებობა არც უნდა იფიქროთ და იყიდოთ “გლოკი”, მაგრამ თუ გინდათ რამე განსაკუთრებული, რატომაც არა, იყიდეთ USP, რომლის შეძენა მეორად ბაზარზე შესაძლებელია 2500-2000 ლარად. გამომდინარე იქიდან რაც დავწერეთ, შეგიძლიათ პატრონს არ კითხოთ: რამდენია ნასროლი თქვენი იარაღიდან. USP-ს მიმართებაში ეს კითხვა ზედმეტია. რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია ეს პისტოლეტები არასდროს არ იყვნენ თუნდაც შეზღუდული რაოდენობით შეიარაღებაში მიღებული, ანუ ალბათობა გადააწყდეთ პისტოლეტს რომელსაც იყენებდა რომელიმე სპეცრაზმი და შემდეგ მოხდა მისი გადაცემა საჩუქრად ან გამოსყიდვა, არის ძალიან მცირე. მე არ გეუბნებით, რომ იარაღი არ უნდა შეამოწმოთ შეძენის წინ, უბრალოდ გახსოვდეთ რომ კოსმეტიკური დეფექტების ქვეშ შეიძლება იმალებოდეს პრაქტიკულად ტექნიკურად ახალი იარაღი.

shooterscentral.ge-ს დასკვნა: H&K USP არის კლასიკური საბრძოლო პისტოლეტი. მისი საბრძოლო თვისებები არ იწვევნ ეჭვს, მაგრამ პისტოლეტის არის ძალიან გაბარიტული, რის გამოც მისი ფარული ტარება ძალიან მოუხერხებელია, ხოლო მსროლელს პატარა ხელებით გაუჭირდება ამ პისტოლეტით ოპერირება. მნიშვნელოვანი მინუსი არის ხეკლერ&კოხის არასტანდარტული სამაგრი პისტოლეტის ჩარჩოზე, რაც ნიშნავს რომ პატრონს ექნება საყიდელი ადაპტორი რომელიც (თუ ის ხარისხიანია) არ ღირს იაფი. ალბათობა რომ ეს პისტოლეტი გამოვა მწყობრიდან ძალიან მცირეა მაგრამ მისი ნაწილების შეკვეთა შეიძლება რთული გამოდგეს. ასევე მოკრძალებულია მჭიდის ტევადობა, რომელიც შეადგენს 15 ვაზნას რაც დღევანდელი სტანდარტებით ცოტა არის ამხელა პისტოლტისთვის. ჩვენ არ მოგვწონს რომ პისტოლეტის საკეტის დასაშლელად საჭიროა პინების ამოგდება. მიუხედავად ამისა, აღჭურვილი კარგი სამიზნეებით და/ან ტაქტიკური ფარნით ეს იარაღი კარგი სახლის დაცვის იარაღია. თუ თქვენ გქვთ დიდი ხელები, ბევრი ფული და არ გიწევთ იარაღის ყოველიური ტარება ეს პისტოლეტი თქვენთვისაა.  ახალი თაობის საბრძოლო პისტოლეტებთან შედარებით USP გამოიყურება, როგორც სატვირთო მანქანა GT კლასის სედანებთნ შედარებით.  რა თქმა უნდა არიან ადამიანები, რომლებიც ატარებენ Ford F350-ს ქალაქში მაგრამ თუ გაქვთ საშუალება და არჩევანი ნახეთ H&K P30 ან P2000. თუ არჩევანი არ გაქვთ და USP-ს გაბარიტები არ გიქმნით პრობლემებს, მაშინ შეიძლება იყოთ დარწმუნებულები რომ ეს პისტოლეტი თქვენ არ დაგაღალატებთ. გარდა ამისა “ხეკლერ&კოხის” იარაღები, როგორც არც ერთი სხვა იწვევენ მფლობელში სიამაყეს მათი ფლობისგან.

იარაღის მისროლა ერთი გასროლით

October 15th, 2016

ამ მოკლე სტატიაში მინდა გიამბოთ ძველ და კარგად ნაცად მეთოდზე რომელიც გულისხმობს იარაღის გასწორებას ერთი ვაზნით. ხანდახან ისე ხდება ხოლმე რომ არ გაქვს საშუალება გაანულო/გაასწორო შაშხანა, სათანადოდ.  არ გაქვს პირობები, არ გაქვს საკმარისი ვაზნები ან უბრალოდ არ იცი როგორ უნდა გააკეთო ეს ან არ გაქვს საშუალება გაარკვიო ეს ინტერნეტით ან ლიტერატურის წაკითხვით. ასეთ შემთხვევებში ეს მეთოდი გამოდგება. გასროლა უნდა განხორციელდეს 50 მეტრის სიშორეზე განლაგებულ სამიზნეში. იარაღი უნდა იყოს მყარად დაფიქსირებული. როგორ მოახერხებთ ამას თქვენზეა დამოკიდებული. შესაძლებელია იარაღის მყარად დაფიქსირება ან ისე დაფიქსირება, რომ გასროლისას თუ ის დაიძრა ადგილიდან, შესაძლებელი იყოს მისი ზუსტად იგივე მდგომარეობაში დაბრუნება როგორშიც ისი ყო გასროლამდე. სამიზნე უნდა იყოს ზომიერად დიდი, რომ ტყვია მოხვდეს მას თუნდაც დიდი გადახრით. დაუმიზნეთ ხარის თვალს და გაისროლეთ. ნახეთ სად მოხვდა ტყვია და მოხვედრის ადგილიდან 3-4 სმ-ით ზევით მონიშნეთ ადგილი, ახალი ხარის თვალი. დაუბრუნდით იარაღს, რომელიც იმყოფება იგივე მდგომარეობაში რაც გასროლამდე და სამიზნის შესწორებით (ისე რომ იარაღი არ გაინძრეს) ისე  გააკეთეთ რომ ამჯერად იარაღი უმიზნებდეს ახალ “ხარის თვალს”, რომელიც 3-4 სმ-ით მაღლა არის იმ ადგილზე სადაც მოხვდა ტყვია. იარაღის გასწორება დასრულებულია. ეს მეთოდი საუკეთესოდ მუშაობს ოპტიკიან იარაღზე მაგრამ თუ ყველაფერი სწორედ გააკეთებთ ნებისმიერი ტიპის იარაღის გასწორება არის შესაძლებელი ამ მარტივი მეთოდის გამოყენებით. შაშხანებს, რაც შეეხება,  ასეთი მისროლისას  .223 ან .308 კალიბრების უმეტესობა 100 მეტრზე მოხვდება 7-8სმ-ით მაღლა, 150 მეტრზე მიაღწევს ტრაექტორიის ყველაზე მაღალ წერტილს და დაიწყებს დაშვებას სადაც დაახლოებით 270 მეტრის მანძილზე ისევ გაუტოლდება დამიზნების წერტილს და 300-350 მეტრამდე, მორტყმის ეფექტური ზონა დარჩება ადამიანის სილუეტის ფარგლებში. ამ მეთოდით ყოველგვარი რთული ბალისტიკური გათვლების და მისროლის პროცედურების გარეშე გექნებათ საშუალება მოარტყათ სამიზნეს თქვენი იარაღიდან. ეს მეთოდი არის პრიმიტიული მაგრამ ის მუშაობს. ყოველთვის იარაღის მისროლა სახელმძღვანელოს მიხედვით შეუძლებელია. იარაღი იშვიათ ვაზნაზეა გათვლილი და ეს ვაზნები არ იშოვება. ქალაქში ცხოვრობთ და არ გაქვთ საშუალება ეწვიოთ მოშორებულ, ძნელად მისაღწევ სასროლეთს, მაშინ ეს მეთოდი გამოგადგებათ.

კვირის იარაღი: РПД

October 15th, 2016

კვირაში ერთხელ ჩვენ გიამბობთ მოკლედ საინტერესო იარაღების მოდეკებზე. 

 

14633723_2160500944174442_1658127855016652688_o

რაოდენ გასაკვირიც არ უნდა იყოს რუსებისთვის, РПД (Ручной Пулемет Дегтярева) იყო საკმაოდ ინოვაციური იარაღი თავისი დროისთვის, მაგრამ ინოვაციური ის იყო არა კონსტრუქციით არამედ თავისი პარამეტრებით. ეს იყო ერთ-ერთი თუ არა ყველაზე პირველი ტყვიამფრქვევი, რომელიც იყენებდა შუალედურ ვაზნას და იკვებებოდა ფირის საშუალებით. ბევრი რამ, მათ შორის ავტომატიკის სქემა ერგო მას მისი წინამორბედისგან, ДП-ს ტიპის ტყვიამფრქვევისგან. ავტომატიკის სქემა იმეორებდა შვედი კონსტრუქტორის მიერ დაპატენტებულ ფარფლებიან ჩაკეტვის სქემას, რომელიც ასევე იყო გამოყენებული ДП-ში. РПД-ს კალიბრი იყო 7.62×39. მიღებული შეიარაღებაში 1945 წელში, მისი სრულფასოვანი სერიული წარმოება დაიწყო მხოლოდ 1953 წლიდან. РПД იყო სტანდარტული მსუბუქი ტყვიამფრქვევი საბჭოთა ჯარში სანამ ის არ შეცვალა კალაშნიკოვის კონსტრუქციის РПК-მ, რომელიც მეტი არაფერი იყო თუ არა კალაშნიკოვის ავტომატი სქელი, გრძელი ლულით და ორ-ფეხათი. ახალ ტყვიამფრქვევში ამჯერად ადრინდელ ДП-სგან განსხვავებით ტელესკოპური დამაბრუნებელი ზამბარა იყო განლაგებული საკეტის უკან და არა ლულის ქვეშ, რაც გამორიცხავდა მის გადახურებას და დაზიანებას. იარაღი ასევე გამოირჩეოდა სიმარტივით (მაგალითად დამრტყმელ სასხლეტი მექანიზმი იძლეოდა მხოლოდ ჯერებით სროლის საშუალებას) და აქიდან გამომდინარე საიმედოობით, მაგრამ მას ასევე ქონდა თავისი ნაკლოვანებები რომელთაგანაც ყველაზე მნიშვნელოვანი იყო კონსტრუქცია ფიქსირებული ლულით, რაც ზღუდავდა ტყვიამფრქვევის ეფექტურობას უწყვეტი სროლის რეჟიმში. რეკომენდირებული სროლის ტემპი იყო 100 გასროლა წუთში. გადახურების დროს ხის ტიბჟირს ეკიდებოდა ცეცხლი რაც ერთგვარი გაფრთხილება იყო რომ იარაღი გაცდა რეკომენდირებული სროლის ტემპს. ამერიკელებმა გამოცადეს ვიტენმაში ხელში ჩაგდებული საბჭოთა ტყვიამფრქვევები აბერდინის პოლიგონზე და ასევე დაადგინეს რომ 7.62 კალიბრის ვაზნას არ ქონდა საკმარისი ენერგია რომ ფირის მიწოდების მექანიზმს ემუშავა საიმედოთ განსაკუთრებით მის დაზიანების და დაბინძურების შემთხვევაში. დაზიანებისგან და დაბინძურებისგან ფირის დაცვის მიზნით РПД-ში გამოიყენებოდა მრგვალი დოლის ფორმის კონტეინერი, რომელიც მაგრდებოდა ტყვიამფრქვევზე ხოლო შიგნით თავსდებოდა 100 ვაზნიანი ფირი. იარაღი ასევე აღჭურვილი იყო დენთის აირების რეგულატორით რომელიც კოროზიული ვაზნების გამოყენების და არასაკამარისი მოვლის შემთხვევაში უბრალოდ იჭედებოდა და მისი გახსნა საველე პირობებში იყო პრაქტიკულად შეუძლებელი. მიუხედავად ამისა, სწორი მომსახურების და სუფთა და დაუზიანებელი ფირების გამოყენებისას ტყვიამფქვევი საიმედოთ მუშაობდა რაც გამოშვებულ ტყვიამფრქვევის დიდ რაოდენობასთან ეერთად განაპირობა მისი ფართო გავრცელება. მისი წარმოება საბჭოთა კავშირში მიმდინარეობდა თავის დროზე დანიელების მიერ აშენებულ კოვროვის ქარხანაში, მაგრამ ასევე РПД-ს უშვებდნენ ჩინეთში, ჩრდილო კორეაში, პოლონეთში და ასევე არც ისე დიდი ხნის წინ სამოქალაქო ბაზრისთვის აშშ-ში რაც განაპირობა ის ფაქტი რომ ამ იარაღს დღემდე აქტიურად იყენებენ სხვადასხვა შეიარაღებულ კონფლიქტებში დედამიწის სხვადასვხა კუთხეებში.

 

 

ჩვენი ტესტი – Glock 42

September 30th, 2016

p1070688

და აი როგორც იქნა უნდა შემოგთავაზოთ დიდიხნის დაგვიანებული გლოკ 42-ის მიმოხილვა და ტესტირების შედეგები. გლოკის ერთ-ერთი ყველაზე უახლესი პისტოლეტი უკვე ალბათ თითქმის ერთი წელი იყიდება  თბილისში და მისი შეძენა შესაძლებელია საკმაოდ დაბალ ფასად (სხვა გლოკებთან შედარებით) სულ რაღაც 1200 ლარად (ამერიკაში ის 400 დოლარის ფარგლებში ღიორს), თუმცა როდესაც ეს პისტოლეტი აქ პირველად გამოჩნდა გაყიდვაში, მისი ფასი თუ სწორად მახსოვს 2000 ლარს აღწევდა. მიუხედავად იმისა რომ ფასმა დაიწია ჩვენ დიდად არ ვჩქარობდით ამ იარაღის შეძენას, გამომდინარე იქიდან, რომ არსებული ინფორმაციის ანალიზი გვაძლევდა ყველა საფუძველს გვევარაუდა, რომ ეს პისტოლეტი არ გამოირჩეოდა გლოკებისთვის დამახასიათებელი მაღალი საიმედოობით, თუმცა რა დაგიმალოთ, ინტერესი ამ პისტოლეტის მიმართ ჩვენ საკმაოდ დიდი გვქონდა. მართლაც,  გლოკ 42 არის პირველი მეტ ნაკლებად ახალი და გამორჩეული იარაღი რომელიც გლოკმა შესთავაზა მყიდველს ბოლო 14 წლის განმავლობაში. უკანასკნელი სიახლე ამ კომპანიისგან იყო 2000 წელს, როდესაც გლოკმა წარმოადგინა  .45 კალიბრის გლოკ 36, გლოკებისთვის არადამახასიათებელი  ერთ რიგიანი მჭიდით. ამჯერად  კი „უჩვეულო“ გლოკებს შეემატა გლოკ 42 წარმოდენილი 2014 წლის „შოტ შოუზე“ .45 კალიბრის „გრძელ-საკეტიან“ გლოკ 41-თან ერთად. უნდ ავღნიშნო, რომ ბევრი ელოდა გლოკისგან ასე ნანატრ 9×19 კალიბრის ერთ რიგიან, თხელ პისტოლეტს და ამიტომ, როდესაც გაირკვა რომ ახალი პისტოლეტი იქნებოდა .380 კალიბრის კომპაქტური მოდელი, ყველა ჩემის ჩათვლით გაოცებული და ალბათ იმედგაცრუებულიც შეხვდა ამ ამბავს. მაგრამ ამაზე ცოტათი მოგვიანებით.

comparisonggg

ზევიდან ქვევითმ G42, G43 და G26. სურათის წყარო: recoilweb.com

ტრადიციულად უნდა დავიწყოთ პისტოლეტის კონსტრუქციის და თავისებურებების აღწერით და შემდეგ გადავალთ სხვა არანაკლებ მნიშვნელოვან და საინტერესო საკითხებზე. გლოკ 42 არის .380ACP კალიბრის ნახევრად-ავტომატური პისტოლეტი.  ის იყიდება სტანდარტული ზომის გლოკის საფირმო კეისში და იარაღი დაკომპლექტებულია ლულის საწმენდი ჯაგრისით, ინსტრუქციით, ორი მჭიდით. გლოკ-42-ში გამოყენებული ავტომატიკის სქემა არის საკმაოდ უჩვეულო. ნაცვლად თავისუფალი საკეტისა, რომელიც როგორც წესი გამოიყენება ამ კალიბრის პისტოლეტებში, გამოყენებულია გადაბმული საკეტი, მოდიფიცირებული ბრაუნიუნგის ჩაკეტვის სქემა, რომელიც პირველად იქნა გამოყენებული SIG-Sauer-ის წარმოებულ P220 ტიპის პისტოლეტში, სადაც საბრძოლო ბჯენი შესრულებულია სავაზნესთან ერთად და ჩაკეტვა ხდება საექსტრაქციო ფანრჯრის წინა მხარზე. ეს ძალზედ პოპულარული სქემა მათ შორის გამოიყენება გლოკის სხვა პისტოლეტებშიც.  ლულა ტრადიციულად პოლიგონალურია, მისი სიგრძე 82 მმ-ია.  ჩარჩო პოლიმერის არის. დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი გლოკის საფირმო „უსაფრთხო მოქმედების“,  უსაფრთხოების სამი საფეხურით.  როგორც ხვდებით გლოკ 42  ტექნიკურად,  ვიზუალურად და მართვის ელემენტების განლაგებით არ განსხვავდება სხვა გლოკებისგან. უბრალოდ ძალიან დაპატარავებული და შეთხელებულია ერთ რიგიანი მჭიდის და უფრო სუსტი ვაზნის გამოყენების წყალობით.  თავად განსაჯეთ, პისტოლეტის წონა სულ რაღაც 350 გრამია, პრაქტიკულად იმდენი რამდენსაც იწონის ჯიბის 6.35 კალიბრის „ბები ბრაუნინგი“. სავსე მჭიდით პისტოლეტის წონა არ ცდება 410 გრამს. მისი სისქე კი მხოლოდ 24მმ.

p1070702

პისტოლეტი ისევე იშლება და იწმინდება, როგორც ყველა სხვა გლოკი. RTF3 ტიპის ტექსტურა გლოკ 42-ზე ნაკლებად აგრესიულია და ამიტომაც სპეციალური რეზინის ფირები უფრო საიმედოთ დაეკრობა ჩარჩოს და ამით შესაძლებელია ჭერის კომფორტის და საიმედოობის გაზრდა. 

მისი პოლიმერის  ჩარჩოს ტექსტურა არის გლოკის მე-4 თაობის მაგვარი, მაგრამ გაცილებით ნაკლებად აგრესიული. გამოყენებული დამაბრუნებელი ზამბარა ასევე გავს მეოთხე თაობის გლოკების ზამბარის კონსტრუქციას. იგივე ეხება დიდი ზომის მჭიდის ღილაკს რომლის გადაყენება შესაძლებელია მარცხენა ან მარჯვენა მხარეს. მაგრამ განსხვავებით მეოთხე თაობისგან  გლოკ 42 არ აქვს ტარის საზურგეების გამოცვლის ოფცია. პისტოლეტი იყენებს ასევე პოლიმერის ერთ რიგიან მჭიდს, შიგნით რკინის ლეინერით მეტი გამძლეობისთვის, როგორც სხვა გლოკების მჭიდებში. პატარა მჭიდში ჩადის 6 ვაზნა. პისტოლეტი ისევე როგორც ადრინდელი გლოკები იყენებს მხოლოდ ორ პინს ნაცვლად სამისა რომელიც არის ახალ „დიდ“ გლოკებში. შიგნით რომ ჩავიხედოთ ვერაფერს განსაკუთრებულს ან რადიკალურად განსხვავებულს ვერ ვნახავთ გარდა იმისა, რომ შეცვლილია დამრტყმელის მცველის ფორმა, შეცვლილია საკეტის შემაკავებლის კონსტრუქცია და ოდნავ შეცვლილია დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის კონსტრუქციაც. სულ ეს არის.

g42sights

გლოკ 42-ის სამიზნე მოწყობილობები სტანდარტული „გლოკის“ პლასტმასის წინა და უკანა სამიზნე მოწყობილობებია. მინიატურული ჯორჯიას შტატის ფორმის დამღა ასო P-თი შიგნით, ნიშნავს რომ იარაღი დამზადებულია ჯორჯიას შტატში, ქალაქ სმირნაში მდებარე საწარმოში.  მეტს ის არაფერს არ ნიშნავს, ვინც რა არ უნდა გითხრათ.

 როგორც უკვე აღვნიშნე სასროლოსნო საზოგადოებაში ამ პისტოლეტის გამოჩენას ძალიან არაერთგვაროვანი გამოხმაურებები მოყვა. დაწყებული თავშეკავებული სკეპტიციზმით და დამთავრებული ბრალდებებით რომ გლოკი თავის მომხმარებლებს არ უსმენს და მათ ღალატობს. მიუხედავად ამისა, პისტოლეტი კარგად მიიღეს და მისი გაყიდვებიც კარგად დაიწყო თუმცა საქმე გართულდა, როდესაც გამოჩნდა პირველი გამოხმაურებები და ჩივილები ახალი პისტოლეტის არასაიმედო მუშაობაზე. როგორც ჩანს ჩივილებმა მიაღწიეს ადრესატამდე და გლოკმა მალევე დაიწყო პისტოლეტის კონსტრუქციის დახვეწა. ეს პროცესი ტრადიციუალად გლოკისთვის მიმდინარეობდა აფიშირების და ყოველგვარი განამრტებების გარეშე. მაგრამ ეს ყველაფერი არ დარჩა შეუმჩნეველი და სულ მალე ერთი მეორეს მიყოლებით ინეტრენ-რესურსებმა გაშიფრეს ყველა ცვლილება ახალი პისტოლეტის კონსტრუქციაში. სამწუხარდ გლოკის პოლიტიკა კლიენტებთან ურთიერთობის არ იცვლება. გაქვთ პრობლემა იარაღთან, გამოაგზავნეთ ჩვენ მივხედავთ. გლოკის საგარანტიო მომსახურების სერვისი მუშაობს ძალიან კარგად, მაგრამ როდესაც ვინმე ეცდება მიიღოს განმარტება პისტოლეტების წარმოებასთან ან კონსტრუქციის შეცვლასთნა დაკავშირებით, პასუხი იქნება სიჩუმე. ჩვენ დაწვრილებით შევისწავლეთ პრაქტიკულად ყველაფერი რასაც ამ პისტოლეტზე წერენ და ლაპარაკობენ და მივედით შემდეგ დასკვნებამდე. როგორც ჩანს პისტოლეტის პრობლემები საიმედობასთან გამოიხატება ორ რამეში, ზოგი მუხტი უბრალოდ არ ტენის საერთო პისტოლეტს (არ ყოფნის ენერგია) ანუ გასროლილი მასრის ექსტრაქცია არ ხდება, და ზოგი განსაკუთრებულად  ძლიერი მუხტი სროლის დროს იწვევს საკეტის შემაკავებლის გააქტიურებას და საკეტი რჩება ღია თუმცა ვანზები მჭიდში ჯერ კიდევ არის. ორივე შემთხვევაში დაბრკოლებები ეგრევე იჩენენ თავს, ანუ საკმარისია რამდენიმე ვაზნა ისროლოთ და თუ ეს ვაზნა არ მოეწონება გლოკ 42-ს, თქვენ ეგრევე ამას გაიგებთ იმიტომ რომ პისტოლეტი ეგრევე გაჭედავს.  ადრინდელი გამოშვების პისტოლეტის პრობლემის წყაროს წარმოადგენს ასევე საკეტის შემაკავებელი. ადრინდელ ვარიანტში წვერი რომელზეც ზემოქმედებს მჭიდის მიმწოდებელი და წევს მას მაღლა რომ მან დატოვოს საკეტი ღია, იყო განლაგებული უშუალო სიახლოვეში ვაზნის თავისგან და ხელს უშლიდა მას მჭიდიდან მიწოდებისას. პრობლემა მოგვარდა როდესაც პისტოლეტებზე დაყენდა ახალი დეტალი სადაც წვერს ქონდა ფორმა შეცვლილი. ასევე ამ დეტალს უკავშირდება მეორე პრობლემა, როდესაც ძალიან „ცხელი“ +p ტიპის ვაზნების გამოყენებისას, ეს დეტალი ხტება და კეტავს საკეტს ღია მდგომარეობაში მაშინ როდესაც ჯერ მჭიდში რჩება ვაზნები. როგორც ჩანს გლოკში ესეც გაითვალისწინეს და შემაკავებლის ზამბარა გახდა უფრო ხისტი. მაგრამ არასაკმარისად ხისტი რომ ეს პრობლემა ბოლომდე გამქრალიყო. ამიტომ ძალიან „ცხელი“ მუხტების გამოყენებისას ეს პრობლემა კვლავ აღინიშნება ახალ პისტოლეტებშიც. პრობლემები მიწოდებასთან გადაწყდა მჭიდის კონსტრუქციის დახვეწით (ამ ეტაპზე უკვე არსებობს მინიმუმ სამნაირი მჭიდის ნაირსახეობა გლოკ 42-თვის), მათ შორის შეიცვალა მიმწოდებლის მჭიდში განლეგების კუთხე (რამაც ასევე ალბათ განაპირობა საკეტის შემაკავებლის წვერის ფორმის ცვლილება) და ასევე ბოლო გამოშვების მჭიდებზე მიმწოდებელი არის ღარით რომელშიც გადის მჭიდზე შესრულებული ამობურცული ადგილი, რაც სავარაუდოთ ეხმარება მიმწოდებელს დაიკავოს სწორი მდგომარეობა. რას გაიგებ? გლოკი მუდამ ცვლის მჭიდების კონსტრუქციას, ერთი შეხედვით უხილავი ცვლილებები, გამოჩნდება თუ ყურადღებით დააკვირდებით მიმწოდებლების, მჭიდების კედლების ან ტუჩების ფორმას. მათი ფორმები ხშირად განსხვავდება და მარკირებულია სხვადასხვა ციფრებით.

g42mags

ამ დროისთვის მიიჩნევა, რომ მჭიდები ინდექსით 02 ან  03 არის უპრობლრმო და ყველაზე ახალი გამოშვება.  

როგორც ჩანს ამ ცვლილებებმა მეტ წილად გადაწყვიტეს პრობლემები და ამჯერად მე სპეციალურად  გადავხედე მსხვილი ამერიკული, ონლაინ იარაღის მაღაზიების ვებ გვერდებზე ატვირთულ გლოკ 42-ის მიმოხილვებს და პრაქტიკულად ყველა საიტზე გლოკს აქვს 4.5 ვარსკვლავი 5-დან რაც ერთგვარად ადასტურებს რომ პისტოლეტი განიკურნა ბავშვური დაავადებებისაგან. ამას ასევე ადასტურებს პისტოლეტი გაყიდვებიც, იმიტომ რომ გლოკ-42 გახდა ნამდვილი „ბესტსელერი“ და სიმართლე გითხრათ საკმარისია ეს იარაღი ხელში აიღოთ რომ ეგრევევ მიხვდეთ რატომ. თხელი, მსუბუქი, უაღრესად ერგონომიული, ლაკონური დიზაინით და არც ერთი ზედმეტი დეტალით გლოკ-42 უკიდურესად სიმპატიური პატარა პისტოლეტია. იარაღი დახვეწილი ჩარჩოს ფორმის და ტექსტურის წყალობით კარგად ზის ხელში. მჭიდის ღილაკი დიდია, სასხლეტის დამცავი რკალი განიერია, სამიზნე მოწყობილობები სრული ზომის არის. ტარის ქვედა ნაწილს მკვეთრად გამოხატული კუზიანი ფორმა აქვს. გლოკ 26-ის ტესტირების შემდეგ ჩვენ ვიცით რომ ეს კუზი აწვება ხელის გულს შიგნიდან და უზრუნველყოფს პისტოლეტის მყარ და საიმედო ჭერას. ვიზუალურადაც პისტოლეტი უნაკლოდ გამოიყურება. ამერიკული გლოკების შესრულება არის უნაკლო, დამხადების ხარისხი არის ძალიან მაღალი. არანაირი ზედმეტი წარწერები: „გამოყენებამდე წაიკითხეთ ინსტრუქცია“ და „ტყვია გამოფრინდება აქიდან“ ან ასეთი რამეები. საკეტი დაფარულია შედარებით ღია პრიალა საღებავით, რომელიც გვხდება სხვა გლოკებზე და არ არის ისეთი გამძლე, როგორც უფრო მუქი და თუ შეიძლება ასე ითქვას „ხავერდოვანი“ დაფარვები, მაგრამ რკინის დეტალები ისევე როგროც სხვა გლოკებში დამუშავებულია ზედაპირის ცემენტირებით და თუ შავ საღებავს რამე დეფქტები ან ცვეთის ნიშნები გაუჩნდა ამით რკინის დეტალების ანტიკოროზიული თვისებები არანაირად წესით არ შეიცვლება. გლოკი პერიოდულად ცვლის დამცავი საღებავის „რეცეპტს“ რაც აისახება გარე დაფარვის ფერზე, ტექსტურაზე და გამძლეობაზე და ჩვენ ამაზე უკვე ადრე ვსაუბრობდით.

ერთადერთი ნეგატიური რამ, რაც იჩენს თავს, პისტოლეტთან მანიპულაციების დროს არის ზედმეტად ხისტი საკეტის შემაკავებელი. არ ვიცი ეს რისი ბრალია, მძიმე ზამბარის თუ სხვა რამის მაგრამ გლოკ-42-ის საკეტის შემაკავებლიდან მოხსნა ითხოვს მასზე საკმაოდ დიდი ძალით დაჭერას. პირადად მე მირჩევნია საკეტი გავათავისუფლო არ შემაკავებელზე დაჭერით არამედ მისი (საკეტის) უკან გამოწევით მაგრამ,  რაც არის ის უნდა ვთქვათ. არც ერთ სხვა გლოკზე ასეთი მძიმე შემაკავებელი მე არ შემხვედრია.  სუსტი ხელების პატრონს გაუჭირდება ამ დეტალზე დაჭერა. დანარჩენში პისტოლეტი მართლაც რომ იდეალურია. სულ მიწევდა ჩემი თავისთვის შეხსენება, რომ ეს არის .380 კალიბრის იარაღი და მისი მჭიდი სულ რაღაც 6 ვაზნას იტევდა.

strindg42

ამ ეტაპზე შესაძლებელია მჭიდის დამაგრძელებლის შეძენა, რომელიც გაზრდის მჭიდის ტევადობას 8 ვაზნამდე. სურათზე არის Striker Industries მიერ წარმოებული მჭიდის დამაგრძელებელი, რომლის ფასი 19 დოლარია.

რომ დავასრულოთ საუბარი საიმედოობაზე, პატარა ზომის პისტოლეტების გამორჩეული მადა არ არის რაღაც ახალი. უამრავი პისტოლეტი შექმნილი როგორც გლოკი, ფარული ტარებისთვის, გამოირჩევა განსაკუთრებული მადით როდესაც საქმე ეხება სხვადასხვა ვაზნების მონელებას. მაგალითად 7.65 კალიბრის Seecamp იქმნებოდა ერთი კონკრეტული ვაზნის გამოყენებისთვის, Winchester-ის SilverTip-თვის. Bobergh-ის მიკრო პისტოლეტს მოყვება სია მუხტების რომლებთანაც ეს პისტოლეტი საიმედოთ მუშაობს. პირველი არის მიკრო-პისტოლეტი რომელიც ხელის გულზე ეტევა, მეორე უნიკალური კონსტრუქციის მქონეა, სადაც ვაზნების მჭიდიდან ამოღება ხდება საკეტის უკან და არა წინ მოძრაობისას. გლოკ 42-ის თავისებურება არის გადაბმული საკეტის გამოყენება უკიდურესად პატარა ფორმატის პისტოლეტში, რაც განაპირობებს მის პრეტენზიულ მადას. მე არ მგონია რომ მუხტის შერჩევა გლოკისთვის იყოს დიდი პრობლემა. მარტო ერთ მაღაზიაში მე ვნახე 6 განსხვავებული მწარმოებლის .380 კალიბრის ვაზნები.  ერთი რჩევის მიცემის უფლებას მივცემ ჩემ თავს., ჩემი აზრით .380 კალიბრის ასეთ იარაღში ჯობია მაინც გამოიყენოთ მთლიანად გარსით დაფარული ტყვიები, განსაკუთრებულად ზამთრის პერიოდში. ერთია რომ ეს ვაზნები, როგორც წესი უპრობლემოდ მუშაობს ამ პისტოლეტში, მეორე ის არის რომ ზამთარში სამიზნე შეიძლება ჩაცმული იყო სქელ ტანსაცმელში და ექსპანსიურ ტყვიას შეიძლება არ ეყოს ენერგია რომ უზრუნველყოს ტყვიის გაშლა და ამავე დროს ადეკვატური შეღწევაც (ტყვიის გაშლა ამცირებს შეღწევის სიღრმეს). ასე რომ ზაფხულში გამოიყენეთ შემოწემბული ექსპანსიური ვაზნები, ზამთარში შემოწმებული ვაზნები მთლიანად გარსით დაფარული ტყვიებით, სადაც შემოწმებული ნიშნავს რომ ისროლეთ მინიმუმ 20-30 ვაზნა  და იარაღს არ ქონდა დაბრკოლება. უფრო მეტი ინფორმაცია .380ACP-ზე შეგიძლიათ იხილოთ ჩვენ ადრინდელ სტატიაში რომელიც მიუძღვენით ბოლო დროს ამ ვაზნისადმი ინტერესის მკვეთრ ზრდას.

p1070704

მჭიდების სამი თაობა, ჩივილები საიმედოობასთან დაკავშირებით და ასევე ეს საკმაოდ უჩვეულო დამუშავების ნიშნები სავაზნის ყელთან კვლავ მეტყველებს რომ ეს პისტოლეტი დახვეწის სტადიაშია. 

სიმართლე გითხრათ სროლის წინ, მორალურად მოვემზადეთ, რომ იარაღს შეიძლებოდა ქონოდა შეფერხებები, მითუმეტეს, რომ ტესტირებისთვის მოვიმარაგეთ სხვადასხვა ვაზნები და დარწმუნებული ვიყავი, რომ რომელიმეზე გლოკ 42 აუცილებლად უარს იტყოდა. ჩვენ გვქონდა Fiochi „Black Mamba“ კონუსური მსუბუქი 85 გრანიანი ტყვიით, Remington UMC 95 გრანიანი მთლიანად გარსით დაფარული ტყვიით (FMJ), Fiochi FMJ 95gr, Sellier&Bellot 93gr FMJ. პარალელურად უნდა დაგვედგინა პისტოლეტის სიზუსტის პოტენციალი და საუკეთესო მუხტი (სიზუსტე-საიმედოობა-ფასი). იარაღმა არც ერთხელ არ გაჭედა და მოინელა უპრობლემოდ ყველა ვაზნა. მხოლოდ ერთხელ ჩეხური Sellier&Bellot-ის ვაზნაზე იარაღი დადგა შემაკავებელზე მაგრამ ვინც სროლას აკვირდებოდა იმან თქვა, რომ მგონი ესე ღრმად გეკავა იარაღი რომ შენი დააწექი საკეტის  შემაკავებელსო. იგივე მწარმოებლის კიდე  15 ვაზნის გასროლის შემდეგ არანაირ დაბრკოლბას ადგილი არ ქონდა ასე რომ დიდი ალბათობით ეს დაბრკოლება მართლაც რომ მსროლელის ბრალი იყო. ექსტრაქცია იყო ძალიან სტაბილური, ზევიდან რომ შევხედოთ მსროლელს მასრები ტოვებდნენ პისტოლეტს 4 საათის მიმართულებით და იყრებოდნენ მსროლელისგან 1.5 მეტრში. მასრების დათვალიერებისას არანაირ ანომალიური ნიშნები (ამობურცულობები, ამაალებელზე სუსტი დარტყმა, ბზარები, შეჭეჭყილობები) აღმოჩენილი არ იქნა.

glock42-results

ყველა მუხტით პისტოლეტი გამოდგა ძალიან ზუსტი. სხვადასხვა მუხტების გამოყენებისას რაიმე მნიშვნელოვან ცვლილებას ჯგუფების სიგანეში ან მოხვედრის წერტილის განლაგებაში ადგილი არ ჰქონია. ყველაზე საუკეთესო გამოდგა Remington UMC, რომელიც ყველაზე ძვირიც ღირს, ცალი ვაზნა იყიდება 2.30-ად, მაშინ როდესაც დანარჩენების ფასი ორი ლარია ერთ ცალ ვაზნაში. (ზედა ჯგუფი (წითელი) ნასროლია შავი წრის ზედა ზღვარში). 

სურათიდან ჩანს რომ რემინგტონის ამუნიციას მცირე უპირატესობა აქვს მაგრამ ასევე რემინგტონის ვაზნები სულ ბოლოს ვისროლეთ და  ამიტომ ალაბათ უკვე ცოტათი მიჩვეულები ვიყავით იარაღს და შედეგიც გაუმჯობესდა. სროლა ხორციელდებოდა დგომიდან 10 მეტრის მანძილიდან. ვიღაცა იტყვის, რომ ეს მანძილი პატარაა, მაგრამ ჩვენი აზრით ეს არის ტიპიური თავდაცვითი დისტანცია და გლოკ 42-იც არის სწორედაც რომ თავდაცვითი პისტოლეტი.

მიუხედავად იმისა, რომ .380 და გერმანული წარმოშობის საბჭოთა 9×18 პრაქტიკულად იდენტური ვაზნებია, ჩემი აზრით .380 უფრო „რბილია“ და უკუცემა ნაკლები აქვს. გლოკ 42-დან სროლაც იყო ძალიან სასიამოვნო, იარაღი ადვილად კონტრლირებადია, უკუცემა და ლულის ხტომა მინიმალურია მიუხედავად პატარა ტარისა და მცირე წონისა. ტარის ზურგზე შესრულებული “კუდი” იცავს ხელს საკეტის კბენისგან, მეოთხე თაობის გლოკებზე იგივე ეფექტი მიიღწევა ცვლადი საზურგის დაყენებით.  სამიზნე მოწყობილობები და სასხლეტი ზუსტ და სწრაფ სროლას მნიშვნელოვნად აადვილებს. განსხვავებით სხვა ანალოგებისგან, რომლებსაც პრაქტიკულად რევოლვერის ნაირი ორმაგი მოქმედების სასხლეტები აქვთ, შესაბამისად მძიმე, გრძელი სვლით და ასეთივე გრძელი რესეტით, „გლოკს“ აქვს შედარებით მოკლე სვლა, სასხლეტი სუბიექტური შეფასებით უფრო მძიმეა ვიდრე დიდ გლოკებზე მაგრამ რესეტი არის ასეთივე მოკლე. ამის გამო გლოკ 42 ორი ნაბიჯით წინ უსწრებს ანალოგებს რომლებსაც მხოლოდ ორმაგი მოქმედების დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმები აქვთ. რამდენიმე ტესტირებაში რომელიც გამოქვეყნდა ნეტში, აღნიშნული იყო რომ პისტოლეტიდან სროლისას მორტყმები ჯგუფდება ოდნავ მარცხნივ, ეს ფენომენი კარგად არის ცნობილი ბევრი მსროლელისთვის, რომელიც ხშირად უჩივის რომ გლოკიდან სროლისას არტყავს მარცხნივ და დაბლა. არ ვიცი შეიძლება ეს მიჩვევის ამბავია, ან გასროლის მომენტში მსუბუქი პოლიმერის ჩარჩო იბრიცება, ან ვიწრო ტარის და შედარებით მძიმე სასხლეტის ბრალია  თუ რა ხდება მაგრამ, ჩვენ შემთხვევაშიც მიუხედავად იმისა, რომ გლოკებს მიჩვეული ვართ, მოხვედრის წერტილი მაინც ოდნავ მარცხნივ არის.  მიუხედავად ამისა, გლოკ 42 სროლისუნარიანობის მხრივ იმსახურებს ძალიან მაღალ შეფასებას. ჩვენ უკიდურესად კმაყოფილები დავრჩით გლოკ 42-ით და ცალსახად ეს პისტოლეტი საუკეთესოა პატარა პისტოლეტებიდან, რომელიც ჩვენ ოდესმე გვისვრია.

tart2g42

მეორე მსროლელის სამიზნეზეც გამოიკვეთება მარცხნივ დაჯგუფების ტენდენცია. გლოკ 42 ძალიან ზუსტი გამოდგა. 

ნებისმიერი იარაღი უნდა შეფასდეს მისი გამოყენების ფილოსოფიის გათვალისწინებით. გლოკ-42 იქმნებოდა როგორც იარაღი მოდით ასე ვთქვათ ღრმა ფარული ტარებისთვის. იმისთვის, რომ ამ იარაღის ტარებამ მინიმალური დისკომფორტი შეუქმნას პატრონს და მას ქონდეს საშუალება თან იქონიოს იარაღი ნებისმიერი გარდერობის შემთხვევაში. ამავე დროს აშკარად მისი შექმნელები ცდილობდნენ რომ მცირე ზომის პლატფორმიდან ამოეღოთ მაქსიმუმი საბრძოლო შესაძლებლობების. სამწუხაროა რომ ეს არ შეეხო მჭიდის ტევადობას, იმიტომ რომ 6 ვაზნა ძალიან ცოტა არის. ჩვენი პრეფერენციები დიდი საბრძოლო პისტოლეტების მიმართ გასაგებია, მაგრამ მიანც 6 ვაზნა ძალიან ცოტაა. კარგი გადაწყვეტილება იქნებოდა, რომ პისტოლეტი როგორც ეს ეხლა მიღებულია დაკომპლექტებულიყო ორი ტიპის მჭიდით, გრძელით და მოკლეთი, როგორც ეს გააკეთა მაგალითად Walther-მა PPS-ის  ან Beretta-მ Nano-ს შემთხვევაში.

ასევე მაქსიმუმი გაკეთდა რომ პისტოლეტი ყოფილიყო თავსებადი სხვა გლოკებთან და მე აქ არ ვგულისხმობ დეტალების თავსებადობას. „მიკრო-გლოკი“ მიუხედავად ზომებისა არის ჩვენთვის კარგად ნაცნობი გლოკი, სასხლეტი, სამიზნე მოწყობილობები, მართვის ელემენტების განლაგება, დაშლა-აწყობა-მოვლა, კონსტრუცია ერთი და იგივეა. ვისაც აქვთ დიდი გლოკები და სურთ მიკრო-პისტოლეტები, რატომ უნდა იყიდონ სხვა იარაღი, ისწავლონ მისი მოვლა და ხმარება, შეეჩვინ მას თავიდან, როდესაც შეუძლიათ იყიდონ გლოკ 42? დააკვირდით სხვა მსხვილი და სახელგანთქმული მწარმოებლების მიკრო პისტოლეტებს. მათ პატარა პისტოლეტებს არაფერი საერთო არ აქვთ თავის „დიდ“ ნათესავებთან. გაქვს სრული ზომის SIG P-226, ყიდულობ ამავე კომპანიის მიკრო-პისტოლეტს SIG P-938 და იღებ პრაქტიკულად სხვა პისტოლეტს. გაქვს გლოკ-17, ყიდულობ გლოკ 42-ს და გაქვს იგივე გლოკი, უბრალოდ პატარა. ეს არის, რაც ხდის გლოკ-42-ს განსაკუთრებულს, მე ვიტყოდი გენიალური იდეის პროდუქტს. ბევრმა შექმნა მიკრო პისტოლეტები რომ დაეკმაყოფილებინა გაზრდილი მოთხოვნა ასეთ იარაღზე  მაგრამ არავის არ გაუკეთებია ეს ისე როგორც გლოკმა გააკეთა. ამიტომ ჩვენი აზრით გლოკ-42 არის უნიკალური. მიუხედავად პრობლემური სტარტისა (პრობლემები პისტოლეტის საიმედოობასთან) და ყოველგვარი განსაკუთრებული ძალდატანების გარეშე, გლოკ 42-მა ადვილად დაიპყრო ადგილი ბაზარზე რომელიც ისედაც გაჯერებულია უმრავი შემოთავაზებებით. ისწავლეთ ბატონებო როგორ უნდა იარაღის წარმოება, გლოკმა კიდევ ერთხელ ყველას გაჯობათ. გლოკი არ იყო პიონერული ამ მხრივ, ვინაიდან .380 კალიბრის კომპაქტური პისტოლეტები დაფუძნებული ბრაუნინგის M1911-ის კონსტრუქციაზე დიდიხანია არსებობენ, მაგრამ უნდა ვივარაუდოთ გლოკი როგორც ყოველთვის ყველაზე მეტ მოგებას ნახავს ამ კონცეფციის გამოყენებით.

რომ დავასრულოთ გლოკ 42 აღწერა, აღვნიშნავ ხმოლოდ რომ ეს პისტოლეტი  არ არის მიკრო პისტოლეტი კლასიკური გაგებით, როგორც “Seecamp” ან Kel-tek P-3, მაგრამ გამომდინარე იქიდან, რომ გლოკის კონსტრუქცია არის ზე-ეფექტიანი, პროპორციული, პისტოლეტი გამოირჩევა დიდი იარაღის სრულყოფილი ერგონომიკით და ამავე დროს აღიქმევა როგორც ჯიბის პისტოლეტი. ამ მხრივ მისი მოდით ასე ვთქვათ დიზაინის ფილოსოფია უფრო ახლოს დგას Walther PPS-თან რომელიც ხელში აღებისას აღიქმევა როგორც უკიდურესად კომპაქტური, ადვილად სატარებელი იარაღი მაგრამ ამავე დროს გამოირჩევა ჩვეულებრივი პისტოლეტის ერგონომიკით,  კარგი სროლისუნარიანობით იმიტომ რომ სულაც არ არის პატარა უბრალოდ ის დაპროექტებულია მაქსიმალურად კომფორტული ტარებისთვის. გლოკ-42 სიმაღლით და სიგრძით პრაქტიკულად გლოკ-26-ის ტოლია მაგრამ მისი სითხელის გამო აღითქმევა როგორც ბევრად უფრო პატარა იარაღი. ასე რომ ჩვენი აზრით გლოკ-42 იცავს იდეალურ ბალანსს, ზომა/წონის და ერგონომიკა/სროლისუნარიანობას შორის. ის საკმარისად დიდია, რომ კარგად იჯდეს ხელში და იყოს ადვილი სასროლად და ამავე დროს ის საკმარისად კომპაქტურია რომ ატარო ყველგან ნებისმიერი ტანსაცმლით.

g42mag

გლოკ-42-ის დიდი ზომის ადვილად მისაწვდომი და ორივე მხარეს გადასაყენებელი მჭიდის ღილაკი. მჭიდის ღილაკი არის მნიშვნელოვანი დეტალი ნებისმიერი პისტოლეტის, ის უნდა იყოს საჭირო ზომის და სიმაღლის რომ ადვილად დააჭიროთ მას მაგრამ ამავე დროს ის არ უნდა გააქტიურდეს თავისით როდესაც იარაღი ჯიბეშია ან ქამარში ან თუნდაც ძირს რომ დავარდება. იგივე ეხება მისი ზამბარის წონასაც, ის არ შეიძლება იყოს ზედმეტად მსუბუქი ან მძიმე.  უმეტესობა გლოკ 42-ის ანალოგებს მჭიდის ღილაკები ძალიან პატარა აქვთ და მისი გადაყენება მეორე მხარეს შეუძლებელია. სურათში ასევე კარგად ჩანს ტარის “კუდი” რომელიც იცავს ხელს საკეტისგან. 

რამდენიმე სხვა იარაღის შეძენა შეიძლება იგივე ფასად რა ფასადაც იყიდება დღეს გლოკ 42. მათ შორის Beretta Pico და 9მმ-ნი Nano, ასევე ა9მმ-ნი SCCY CPX-1, რომელიც ბოლომდე არ ჯდება მიკრო პისტოლეტის ფორმატში მაგრამ სამაგიეროდ ღირს იაფი. ასევე “მაკაროვი” იყენებს პრაქტიკულად იდენტურ ვაზნას და მეორადი ღირს ორჯერ სამჯერ უფრო იაფი მაგრამ თითქმის ორჯერ უფრო მძიმეც არის. გლოკ 42-ის ამ პისტოლეტებთან შედარება არ შედის ამ სტატიის მიზნებში, მაგრამ გარდა ყველა ჩამოთვლილი გლოკ 42-ის ძლიერი მხარეებისა ასევე უნდა გაითვალისწინოთ რომ გლოკს აქვს უკიდურესად კარგი რეპუტაცია საქართველოში რაც ნიშნავს რომ ის ყოველთვის გაიყიდება და ასევე ხელმისაწვდომია აქსესუარების და სათადარიგო ნაწილების დიდი არჩევანი.

shooterscentral.ge-ს დასკვნა: ახალი გლოკ-42, ყველაზე პატარა გლოკის პისტოლეტია და მას ერგო პრაქტიკულად ყველა გლოკისთვის დამახასიათებელი თვისება, კარგი ერგონომიკა, მაღალი სროოლისუნარიანობა, მარტივი დიზანი, მოვლის, მომსახურების და კასტომიზაციის სიადვილე, გამძლე მჭიდები, დაბალი ლულის ღერძი, სასხლეტი რომელიც მართალია „დიდ“ პისტოლეტებში ყველას არ მოწონდა მაგრამ ის საუკეთესო ჯიბის პისტოლეტებს შორის. პატარა გლოკისთვის „მუშა“ მუხტების შერჩევა ადვილია და საქართველოს პირობებშიც არ უნდა იყოს რთული. სტანდარტული მჭიდის ტევადობის გაზრდა შესაძლებელია მცირე ინვესტიციებით რაც კიდე უფრო ზრდის ამ პისტოლეტის მომხიბვლელობას. გარდა იმისა, რომ გლოკ 42 არის უაღრესად კომპაქტური პრაქტიკულდ ჯიბის პისტოლეტი, შესაძლებელია ამ იარაღიდან ტირში მთელი დღე კომფორტული მიზანში სროლა. გლოკ 42 იმსახურებს ჩვენგან უმაღლეს შეფასებას.

PS
სტატიის წაკითხვისას ალბათ ბევრს დაებადება კითხვა, რატომ გამოუშვა “გლოკმა” გაყიდვაში იარაღი, რომელიც ბოლომდე არ არის მზად და რომ უკვე წარმოებაში გაშვებული იარაღის დახვეწა არის მიუღებელი. კი ნამდვილად ასე არის, მაგრამ ჩვენ უნდა გვესმოდეს რომ აშშ-ში ეხლა არის ბუმი იარაღების გაყიდვების რაც განპირობებულია მომავალი პრეზიდენტის არჩევნებით და მუდმივი საშიშროებით რომ  ამერიკელების კონსტიტუციური უფლება იარაღის ფლობის მნიშვნელოვნად შეიზღუდება. გაცემული იარაღის ტარების ნებართვების რაოდენობა ასევე პროპორციულად იზრდება. ასეთ პირობებში მწარმოებლები ჩქარობენ დააკმაყოფილონ მოთხოვნა და დაიპყრონ ბაზრის სტილი. სიჩქარეში კიდე ხდება შეცდომების დაშვება და ხანდახან  მწარმოებლები ცდილობენ რაც შეიძლება მალე გამოიტანონ ახალი პროდუქტი ბაზარზე, რომ დაასწრონ კონკურენტებს. შედეგი ამ გაცხარებული ბრძოლის არის ის რომ ხანდახან მომხმარებელი იღებს ბოლომდე დაუმთავრებელ პროდუქტს ისევე როგორც იზრდება ბრაკის ალბათობაც. რემინგტონის სამარცხვინო ფიასკო R51-ის პისტოლეტთან არის კარგი მაგალითი იმისა თუ რამდენად ჩქარობენ კომპანიები და რა შეიძლება ამას მოყვეს. ჩვენი გლოკი გამოდგა ძალიან კარგი. გაგვიმართლა ჩვენ? არ ვიცი. გლოკს მუდამ შეაქვს ძნელად ხილვადი ცვლილებები თავისი პისტოლეტების კონსტრუქციაში და უნდა ვიმედოვნოთ რომ ამის შედეგად ჩვენ მივიღებთ უფრო უკეთეს პროდუქტს. ჩვენი გლოკ 42 აღმოჩნდა მართლაც რომ ჩინებული პისტოლეტი.

პატარა დიდი პისტოლეტი – Walther P22

September 10th, 2016

14137996_2130048007219736_54210397743476649_o

ჩვენი მორიგი ტესტირების ობიექტი ამჯერად არის საქართველოში საკმაოდ გავრცელებული მცირეკალიბრიანი პისტოლეტი “Walther P22″.  ვალტერი ამ პისტოლეტს უშვებს 2001 წლიდან და შეიძლება ითქვას რომ პისტოლეტი კომერციულად წარმატებული გამოდგა, ხოლო რატომ, შევეცდებით მის მიმოხილვაში ავხსნათ.

კონსტრუქციულად „P22“ არის ტიპიური „ბლოუბექი“ ანუ ის იყენებს თავისუფალ საკეტს და ფიქსირებულ ლულას. საკეტი ორ კომპონენტიანია, საკეტის ჩარჩო დამზადებული მსუბუქი შენადნობისგან, ხოლო მის შიგნით ერთი ხვეული პინი იჭერს საკეტის გულს, რომელშიც მოთავსებულია დამრტყმელის მცველი, დამრტყმელი და ექსტრაქტორი. პისტოლეტის ჩარჩო პლასტმასის არის.  ტარს ისევე როგორც “Walther P99″-ზე, აქვს საზურგის გამოცვლის ოფცია. პისტოლეტი ვიზუალურად გავს 9მმ-ან Walther P99-ს თუმცა ბევრად უფრო მსუბუქია და შედარებით პატარა. ისევე როგროც P-99-ზე საზურგეები იდეალურად შესრულებულია, ადვილად იხსნება (საკმარისია გამოაძროთ შტიფტი ტარის ძირში) და დაყენებული ის გამოიყურება, როორც ტარის განუყრელი ნაწილი. ამიტომაც პისტოლეტს აქვს ძალიან ერგონომიული სახელური. მისი წყალობით პისტოლეტი მიუხედავად იმისა, რომ პატარაა ღრმად ზის ხელში მაგრამ ამავე დროს ძალიან დიდი ხელებიც რომ გქონდეთ, საკეტი ხელს არ წამოედება. ჩარჩოზე ასევე შესრულებულია პატარა ზომის „პიკატინის“ სამაგრი, რომელზეც ყენდება ვალტერის ორიგინალური აქსესუარების განკუთვნილი სპეციალურად ამ იარაღისთვის. პისტოლეტი იწონის 430 გრამს. ლულის სიგრძე მოკრძალებული 87მმ-ია ხოლო მის ბოლოზე შესრულებულია ხრახნები და დაყენებულია ხრახნების დამცავი ხუფი. ქანჩი მის მოსახსნელად შედის პისტოლეტის კომპლექტში.

twop22

ჩვენი პისტოლეტის ჩარჩო კონსერვატიული შავი ფერის არის, მაგრამ ეხლა “P22”-ები გამოდის სხვადასხვა ფერის  ჩარჩოებით. მარცხნივ სტანდარტული პირობითად პირველი თაობის პისტოლეტი, მარჯვნივ პისტოლეტი ახალი დიზაინით, რომელიც ამჯერად წააგავს Walther PPQ-ს და კამუფლირებული ჩარჩოთი. პისტოლეტს კომპლექტში მოყვება ორი მჭიდი, სათადარიგო კორები (წინა სამიზნე მოწყობილობა), გასაღები, ლულის დაბოლოების დამცავი ხუფის ქანჩი, ტარის საზურგეები, ინსტრუქცია, პლასტმასის ღერძი (მის დანიშნულებზე ცოტათი მოგვიანებით მოგოყვებით)  და ყველაფერი ეს ჩალაგებულია პლასტმასის კეისში. 

P-22-ის დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი ორმაგი მოქმედების არის, გარედან განლაგებული ჩახმახით.

3-1019754_1

იარაღს მოყვება ორი 10 ვაზნიანი მჭიდი კომპლექტში. მჭიდის კორპუსი ფოლადის არის, ხუფები პლასტმასის. მჭიდებს გვერდიდან აქვთ ღილაკი, რომ თითით დაწიოთ ზამბარა მჭიდის ვაზნებით ავსებისას. ეს ოფცია ჩემი აზრით არის აუცილებელი მცირეკალიბრიანი იარაღების მჭიდებზე მაგრამ სამწუხაროდ მას ბევრი არ იყენებს.

პისტოლეტის სამიზნე მოწყობილობები პლასტმასის არის. უკანა სამიზნე მოწყობილობის რეგულირება შესაძლებელია ჰორიზონტალურ სიბრტყეში, ხრახნის მეშვეობით. ვერტიკალური შესწორებისთვის შესაძლებელია წინა სამიზნე მოწყობილობის გამოცვლით, რომლებიც პისტოლეტს კომპლექტში მოყვება. ყველაფერი ეს იარაღის მისროლას მნიშვნელოვნად აადვილებს.

“P22” არის უსაფრთხო იარაღი. ის აღჭურვილია მთელი რიგი უსაფრთხოების სისტემებით, მათ შორის მექანიკური მცველით, დამრტყმელიs მცველით და მჭიდის მცველით. ასევე საკეტის ზედა ნაწილში არის ღარი, რომელშიც ჩანს ვაზნა მოთავსებული სავაზნეში. მექანიკური მცველი განლაგებული საკეტზე ბლოკავს დამრტყმელს და არ აძლევს საშუალებას ჩახმახს მიწვდეს მას. ანუ სასხლეტს რომ დააჭიროთ ჩახმახი დაეცემა მაგრამ უბრალოდ ის დაეჯახება მცველის ღერძს და ვერ მიწვდება დამრტყმელს. მაგალითად იმისთვის რომ დაუშვათ ჩახმახი შესაძლებელია დააყენოთ იარაღი მცველზე და დააჭიროთ სასხლეტს. ჩახმახი დაეცემა ისე თითქოს მოხდა დეკოკერის გამოყენება, მაგრამ ჩემი რჩევა იქნება ნაცვლად სასხლეტზე დაჭერისა, ჯობია დაუშვათ ჩახმახი თითით, რომ გამორიცხოთ გასროლა, თუ მაგალითად დაგავიწყდათ იარაღის მცველზე დაყენება. დამატებით დამრტყმელის მცველი გამორიცხვას გასროლას თუ არ მოხდა სასხლეტზე თითის დაჭერა. მაგალითად თუ იარაღი დავარდა ჩახმახით მიწაზე. მჭიდის მცველი თიშავს სასხლეტს და თუ მჭიდი იარაღში მოთავსებული არ არის გასროლა შეუძლებელია. ჩემი აზრით ეს უსაფრთხოების ფუნქცია უკვე ზედმეტია. თუ ეს ყვეალფერი საკმარისი არ არის, გეტყვით ასევე რომ შესაძლებელია პისტოლეტის გასაღებზე ჩაკეტვა. ჩარჩოს მარჯვენა მხარეს არის „კლიტე“ რომელიც იკეტება გასაღებით. გასაღები პისტოლეტს კომპლექტში მოყვება.

“P22” შედარებით ადვილად იშლება. დარწმუნდით რომ იარაღი განმუხტულია, ისევე როგოც Walther P99-ზე, ჩამოწიეთ დაბლა საკეტის ჩამკეტი, შემდეგ როგორც „მაკაროვზე“ გაწიეთ საკეტი ბოლომდე უკან და აწიეთ მაღლა. საკეტი უნდა მოცილდეს ჩარჩოს. ამოიღეთ დამაბრუნებელი ზამბარა და მისი ღერძი, რომელიც სხვათაშოის არის ფოლადის და არა პალსტმასის.  იარაღი მზად არის გასაწმენდად.

პისტოლეტის კონსტრუქცია ტექნიკურად გავს Walther G22 ტიპის შაშხანას. ეს არის ლითონის რესივერი, რომელიც აერთიანებს ლულას და დამრტყმელ სასხლეტ მექანიზმს და ის მოთავსებულია პლასტმასის ჩარჩოში. პისტოლეტის დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი დამზადებულია ნაბეჭდი და ჩამოსხმული (MIM) ნაწილებისგან და ისევე როგორც G22, “P22”-ის კონსტრუქცია არანაირად არ არის მარტივი და საკმაოდ ბევრ დეტალსაც იყენებს. ორივე ასე ვთქვათ ტიპიური გერმანული იარაღებია, რთული მაგრამ მუშა და საიმედო. ორივე იარაღი ასევე იყენებს ერთი და იგივე მჭიდებს, განსხვავდება მხოლოდ ხუფების ფორმაშია.

უფრო სერიოზული წმენდისთვის შესაძლებელია ლითონის რესივერის პლასტმასის ჩარჩოდან ამოღება.  ამისთვის უნდა ამოაგდოთ ორი პინი და ამოწიოთ ლითონის რესივერი, რომელიც ტექნიკურად არის იარაღის ძირითადი ნაწილი და სწორედ მასზე და ასევე საკეტზე არის დატანილი სერიული ნომერიც. ყუარადღება მიაქციეთ საკეტის შემაკავებელს და მის V ფორმის ზამბარას, რომ დაშლისას ზამაბარა არ ამოხტეს და არ დაიკარგოს. შესაძლებელია რესივერის ბოლომდე დაშლა, ორი ხრახნის ამოღების შემეგ მაგრამ, ამის გაკეთებას ვურჩევ იმას ვისაც აქვს ასეთ შედარებით რთულ დ ფაქიზ მექანიზმებთან მუშაობის გამოცდილება. თუ ოდესმე ამოიღებთ რესივერს ჩარჩოსგან, დარწმუნდით რომ ხსენებული ორი ხრახნი, რომელიც კრავს რესივერის ორ ნახევარს ბოლომდე გადაჭერილია და თუ არის საშუალება გამოიყენეთ ხრახნების ფიქსატორი (ლურჯი “locktite”).

p22resiver

ჩარჩოდან ამოღებული “P22”-ის ლითონის რესივერი, რომელიც აერთიანებს ლულას და დამრტყმელ-სასხლეტ მექანიზმს.

პისტოლეტის დამაბრუნებელი ზამბარა და მისი ღერძი არ არის გადაბმული ანუ ცალკე დეტალებია. აწყობისას თუ ზამბარა შიგნით აიხლართა და ამასობაში მოახერხეთ და საკეტი გაუკეთეთ ჩარჩოს, ჩათვლეთ, რომ სერიოზულ შარში ხართ. იარაღის დაშლა და ზამბარის მოხსნა ხდება ძალიან რთული და შესაძლებელია ზამბარის ან იარაღის დაზიანება. ეს რომ არ მოხდეს აწყობისას გამოიყენეთ პლასტმასის ღერძი რომელიც  კომპლექტში მოყვება პისტოლეტს.

p22guide rod

იმისთვის რომ ზამბარა არ აიხლართოს შიგნით, წამოაცვით მას პლასტმასის ღერძი. როგორც კი საკეტს გაუკეთებთ ჩარჩოს ის თავისი ამოვარდება.

რაიმე დამატებითი, განსაკუთრებულ პროცედურები ან თავისებურებები ამ იარაღის მოვლისთვის არ არსებობს. უბრალოდ მიაქციეთ ყურადღება ორ ხრახნს რომელიც კრავს ფოლადის ქვე-ჩარჩოს და შეეცადეთ ლულის წმენდისას არ გამოიყენოთ რკინის შომპოლი. დანარჩენში ეს იარაღი ისევე იწმინდება, როგორც ნებისმიერი სხვა ნახევრად-ავტომატური პისტოლეტი და რა თქმა უნდა read the fucking manual, ანუ წაიკითხეთ წყეული ინსტრუქცია, სადაც მოცემულია ის მინიმუმი რაც უნდა იცოდეთ თქვენ იარაღზე.

რაც შეეხება “P22”-ის გამოყენების ფილოსოფიას, ის  არის „პლინკერი“, შექმნილი Walther P99-ის „მოტივებზე“, მაგრამ იმის თქმა რომ “P22” არის “P99”-ის სავარჯიშო ვარიანტი ნამდვილად არ შეიძლება. პისტოლეტები გვანან ერთმანეთს მხოლოდ ვიზუალურად, ხოლო მასა, გაბარიტები, მართვის ელემენტები და კონსტრუქცია ძირეულად განსხვავდება. “P22” არის ტიპიური „კვაზი ტაქტიკური“ პლინკერი, ანუ მცირეკალიბრიანი პისტოლეტი გასართობი სროლისთვის, მაქსიმალურად მიმზგავსებული საბრძოლო იარაღს. მცირეკალიბრიანი პისტოლეტების მეორე ოჯახს განეკუთვნება მოდელები, რომლებიც განკუთვნილია მიზანში სროლისთვის და სპორტისთვის. ესენია მაგალითად Colt Woodsman, Hi-Standard, Browning Buckmark, Ruger Mk1,2,3 და ასე შემდეგ. რომელ მოდელზე გააკეთოთ არჩევანი თქვენი საქმეა, მაგრამ ჩემი აზრით “P22” და მისი ანალოგები უფრო გათვლილია ადამიანებზე, რომლებიც ყიდულობენ თავის პირველ იარაღს ან სურთ ასწავლონ სროლა თავის შვილებს. იარაღი ლამაზად, „ტაქტიკურად“ გამოიყურება. სავსეა უსაფრთხოების სისტემებით, მაგრამ მისი მოდით ასე ვთქვათ საბრძოლო თვისებები და გამძლეობა გრძელვადიან პერსპექტივაში საკითხავია. ლულა მეტისმეტად მოკლეა, პლასტმასის სამიზნე მოწყობილობები ვერ გაუძლებენ უხეშ მოპყრობას. მოკლედ “P22”  არის კლასიკური სამოქალაქო „პლინკერი“, მაგრამ თავისი უნიკალური თვისებებითაც. ესენია მცირე ზომები და წონა, იარაღი ძალიან ადვილად იშლება, ხელმისაწვდომია ბევრი აქსესუარი და მას აქვს ყველაფერი რაც გვხვდება საბრძოლო და თანაც ძვირიან, თანამედროვე პისტოლეტებში. ფასს რაც შეეხება, საქართველოში “P22” საკმაოდ ბევრია და ფასიც არ არის მაღალი. ამ სტატიის დაწერის მომენტისთვის ერთ მაღაზიაში მართალია “P22” -ს ადევს 1650 ლარი, მაგრამ ავტორმა შეიძინა მეორადი იარაღის ბაზარზე პრაქტიკულად ახალი პისტოლეტი სულ რაღაც 500 ლარად.

viridianp22

“P22” არის ხარისხიანად შესრულებული იარაღი. დეტალები უნაკლოდ არის შესრულებულია. არაფერი არ არის მორყეული ან ცუდათ მორგებული. მიუხედავად მოკრძალებული ზომებისა და არც ისე დიდი ფასისა პისტოლეტი არ გამოიყურება როგორც იაფი იარაღი. შთაბეჭდილებას ოდნავ აფუჭებს სხვადასხვა წარწერების და დამღების სიმრავლე მაგრამ ეს გემოვნების ამბავია. სურათზე პისტოლეტს დამატებით დაყენებული აქვს ლაზერული სამიზნე მოწყობილობა Viridian WP22.  

სიმართლე რომ გითხრათ ეს “P22” არის უკვე მესამე, რომელიც ჩემ საკუთრებაში იყო. სულ პირველი “P22” მე შევიძინე ჯერ კიდევ იმ დროს როდესაც საერთოდ არც ვფიქრობდი მეწერა იარაღებზე. მეორეც არც ისე დიდიხნის წინ მქონდა მაგრამ დიდი ხანი არ გამიჩერდა. მახსოვს ის პირველი „ვალტერი“ რომ შევიძინე, მივიტანე ტირში სადაც დამხვდა ჩემი მეგობარი და ცელოფნის პარკში მას ჩალაგებული ქონდა ასე 300-400 ძველი, ჯერ კიდევ საბჭოთა წარმოების ვაზნა. უმეტესობა დაფარული გამხმარი პარაფინით და რა თქმა უნდა რკინის მასრებით.  დროში ორივე შეზღუდული ვიყავით და ამიტომაც ეს ვაზნები ისე სწრაფად ვისროლეთ რამდენად სწრაფადაც ვახერხებდით ორი მჭიდის ვაზნებით ავსებას. პისტოლეტს ბოლი ასდიოდა მაგრამ ეს ვაზნები შეჭამა მნიშვნელოვანი შეფერხებების გარეშე. ამის მერე მე მიუხედავად იმისა, რომ არ მომწონს თანამედროვე „ტაქტიკური პლინკერები“ (Walther P22, SIG Mosquito, GSG-1911), ჩემთვის ჩავინიშნე რომ პატარა „ვალტერი“ არ არის ზედმეტად პრეტენზიული ვაზნებთან მიმართებაში, რასაც ვერ ვიტყვი SIG Mosquito-ზე, რომელიც არ მუშაობდა ყველა ვაზნასთან.

მცირეკალიბრიან იარაღის საიმედოობის ხარისხი პირველ რიგში ზარალდება გამოყენებული ვაზნის გამო. .22LR არ არის ვაზნა, რომელიც მაინცდამაინც საუკეთესოა ავტომატური იარაღისთვის. თავიდან ეს ვაზნა იქმნებოდა რევოლვერებისთვის და ხელით გადასატენი შაშხანებისთვის. როდესაც ჯონ ბრაუნინგი ქმნიდა თავის 1905 წლის მოდელის პისტოლეტს, მან როგორც ჩანს დაასკვნა რომ .22LR არ იქნებოდა საიმედო და ამიტომაც შექმნა მისი ანალოგი ცენტრალური აალებით – „6.35 ბრაუნინგი“. ბუნებრივია გარსით დაფარული ტყვიის და ცენტრალური აალების სქემის გამო ეს ვაზნა ბევრად უფრო ძვირი გამოვიდა და ვერ ჰპოვა ისეთი გავრცელება, როგორც .22LR-მა. უკანასკნელს აქვს რბილი ტყვია,  გარსის გარეშე და თხელი მასრა, რის გამო ტყვიის თავის ან ვაზნის დეფორმაცია შესაძლებელია ხელით. დენთის ნესტის ზემოქნედებისგან დაცვის მზინით გამოიყენება პარაფინი, რომელიც დამატებით აბინძურებს იარაღს ხოლო თუ ის გახმა საგრძნობლად ზემოქმედებს საიმედოობაზე და ბოლოს მასრას აქვს რკალი, რომლის დიამეტრი მასრის დიამეტრზე დიდია რაც განაპირობებს სპეციფიური მჭიდის  გამოყენებას სადაც ვაზნები ლაგდება კუთხით და როგორც წესი ერთ რიგად, რის გამო მიუხედავად ვაზნის პატარა ზომისა აბსოლუტური უმეტესობა პისტოლეტების იყენებს მაქსიმუმ 10 ვაზნიან მჭიდებს. ჩემი დაკვირვებით არც წრიული აალების სქემა არ გაოირჩევა საიმედოობით, იმიტომ რომ ყველაზე ხშირი დაბრკოლება .22lr ვაზნების სროლისას არის როდესაც დამრტყმელის დარტყმას არ მოყვება გასროლა. და ბოლოს გარდა ამ ყველაფრისა ამ კალიბრის სხვადასხვა მუხტების საწყისი სიჩქარეები შეიძლება მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდეს. 240 მ/წ-დან 520 მ/წ-მდე რაც ორმაგი განსხვავებაა.  მნიშვნელოვნად შეიძლება განსხვავდებოდეს ტყვიის ფორმაც. ამ პრობლემის აღმოფხვრის მიზნით ბოლო დროს მწარმოებლები აკომპლექტებენ იარაღებს სხვადასხვა წონის დამაბრუნებელი ზამბარებით, რომლებიც გათვლილია ვაზნებზე სხვადასხვა საწყისი სიჩქარით ან უბრალოდ უთითებენ ინსტრუქციაში რა ტიპის ვაზნების გამოყენება სასურველია იმისთვის რომ იარაღი საიმედოთ მუშაობდეს. ყველაფერი ამის გათვალისწინებით ბუნებრივია, რომ .22 კალიბრის ავტომატური იარაღები გამოირჩევიან ნაკლები საიმედოობით, რაც დასტურდება ჩემი ჩანაწერებითაც. წლების განმავლობაში ათობით მცირეკალიბრიანი იარაღის ექსპლუატაციისას, დაბრკოლებები იმდენი დაგროვდა, რომ მე გამოვყავი .22 კალიბრის იარაღების სტატისტიკა ცენტრალური აალების ვაზნებზე გათვლილი იარაღების სატატისტიკისგან.

p22options

ოფციებით გაჯერებული P22, პრაქტიკულად ყველაზე მდიდრულად დაკომპლექტებული .22 კალიბრის პისტოლეტია. მეტის მოთხოვნა ამ ფასად უბრალოდ არ შეიძლება. 

ასე რომ შეეგუეთ, რომ თუ იყენებთ სხვადასხვა .22lr კალიბრის ვაზნებს, ადრე თუ გვიან მიაგნებთ ისეთს, რომელზეც თქვენი იარაღი კატეგორიულ უარს იტყვის. ზოგ იარაღი უფრო გათვლილია სწრაფ და ზე-სწრაფ (high velocity, hyper velocity) ვაზნებზე, ეს ეხება მეტ წილად თანამედროვე იარაღებს, ზოგი პირიქით სტანდარტულ სიჩქარიან ვაზნებზე. ეს უკვე განსაკუთრებით ეხება ძველ იარაღებს, რომლებიც გამოშვებულია იმ დროს როდესაც ზე-სწრაფი .22 კალიბრის ვაზნები არც არსებობდა. ჩემი აზრით კარგი იარაღია ის რომელიც მუშაობს ყველაზე იაფ და სუსტ ვაზნებზე. “პლინკერი” უნდა სწორედ ასეთ ვაზნებზე მუშაობდეს საიმედოთ. იმიტომ რომ “პლინკინგი” ანუ გასართობი/რეკრეაციული სროლა პირველ რიგში ითხოვს იაფ ვაზნებს ხოლო სამიზნეს ტყვია რა სიჩქარით მოხვდება ამას არანაირი აზრი არ აქვს. გარდა ამისა ჩემი დაკვირვებით უფრო ნელი ტყვიები უფრო უკეთეს სიზუსტეს აჩვენებენ, რისი მიზეზიც არის სავარაუდოთ ის რომ რბილი ტყვია უკეთესად იჭრება ხრახნებში და კარგად სტაბილიზირდება. რხევა და ვიბრაციაც ნაკლებია.

400px-waltherp22ca

Walther P22CA, მოდელი გრძელი ლულით (127მმ) და ე.წ. ლულის სტაბილიზატორით რომელიც აგრძელებს საკეტის ფორმას და მასზე განლაგებული მორას წყალობით სამიზნე ხაზიც უფრო გრძელია 170მმ, 130მმ-ის ნაცვლად. დანარჩენში ეს პისტოლეტები აბსოლუტურად იდენტურია. 

შეიარაღებული ამ ცოდნით ჩვენ გქვონდა მოლოდინი რომ იარაღი უპრობლემოდ იმუშავებდა, მაგრამ ცხადია არ ველოდებოდით სპორტული იარაღის სიზუსტეს. ჩვენ სპეციალურად მოვაგროვეთ ექვსი მუხტი და დამატებით ნაყარი ძველი, ვაზნები სხვად სხვა ტიპის ტყვიებით. ვისროლეთ როგორც ზე-სწრაფი, სწრაფი, სტანდარტული და ასევე “საბ-სონიკ” მუხტები. ტყვიები იყო მრგვალთავიანი, ექსპანსიური, კონუსური ფორმის, დაფარვით და დაფარვის გარეშე, ლატუნის და რკინის მასრებით. მოკლედ პრაქტიკულად ყველანაირი .22lr კალიბრის ვაზნა, რომელიც შეიძლება შეგხვდეს. როგორც ველოდით და ვიმდეოვნებდით, პისტოლეტმა მოინელა ყველა ვაზნა შეფერხების გარეშე. ამიტომ შეიძლება ითქვას, რომ  P22 არის ერთ-ერთი ყველაზე საიმედო მცირეკლაიბრიანი პისტოლეტი, რომელიც ჩვენ შეგვხვედრია. ასევე ტესტირებისას ჩვენ მივაქციეთ ყურადღება იმას, რომ ექსტრაქცია იყო არაერთგვაროვანი. ძალიან სუსტი “ელეი სპორტის” გამოყენებისას, მასრები მსროლელის ფეხებთან ვარდებოდა, ორჯერ პისტოლეტი არ დადგა საკეტის შემაკავებელზე, რაც ნიშნავდა რომ კიდე ცოტაც და მოხდებოდა დაბრკოლება, მაგრამ მაინც პისტოლეტმა მოინელა ერთი კოლოფი ამ ვაზნების შეფერხების გარეშე. ინეტრენტში არის “რეცეპტები” P-22-ის “ტიუნინგის” მათ შორის ექსტრაქციის გაუმჯობესების, მაგრამ თუ იარაღი მუშაობს, მისი ხელის ხლება არ ღირს. შეგახსენებთ, მხოლოდ რომ სროლისას დამცავი სათვალე აუცილებელია. P-22-ის შემთხვევაში ის დაგიცავთ თქვენ დენთის ნაწილაკებისგან და თუნდაც უკან გამოსროლილი მასრისგან.

რა თქმა უნდა შემოწმდა პისტოლეტის სიზუსტე. სროლა ხორციელდებოდა ხელიდან 15 მეტრზე, ხოლო ქვემოთ მოცემულია სროლის შედეგები 15 მეტრზე ხელიდან.

Winchester SuperX Sub-sonic – 5.5სმ

Sellier&Bellot HP- 4.5სმ

Eley Sport – 5სმ

CCI MiniMag – 5.5სმ

Sobol LVE – 4.8სმ

Sellier&Bellot High Velocity – 4.8სმ

შედეგები არ არის განსაკუთრებულად გამაოგნებელი მაგრამ, იყო რამდენიმე მნიშვნელოვანი ნიუანსი. პისტოლეტს მკვეთრად გამოხატული ჩვევა აქვს ერთი ტყვია აქციოს “ფლაიერად” და ზევით ჯგუფები მოცემულია ერთი “ფლაიერის” გამორიცხვით (სამ შემთხვევაში ექვსიდან).  ფლაიერი არის ტყვია რომელიც ანომალიურად შორს არის ძირითადი შეჯგუფებისგან. ეს ფენომენი აღწერილია არა ერთ მიმოხილვაში სხვადასხვა პისტოლეტების. რა არის ამის მიზეზი დადგენა ძნელია. შესაძლებელია საქმე იყოს იმაში, რომ პირველი ვაზნა თავსდება მექანიკურად მსროლელის მიერ ხოლო დანარჩენი ვაზნები ავტომატურად გადატენვით და ვაზნის განთავსება სავაზნეში ხდება სხვანაირად რაც იწვევს ამ ფენომენს. მოკლედ არ ვიცი ზუსტად მაგრამ ეს ფენომენი ამ კონკრეტულ პისტოლეტში არსებობს. ტყვია ძალიან შორს არ ხვდება, უბრალოდ ის უფრო მეტად არის დაცილებული ძირითადი ჯგუფისგან. გარდა ამისა ჩვენ აღმოვაჩინეთ რომ უკანა სამიზნე მოწყობილობა ოდნავ თამაშობდა ზევით ქვევით რამაც ასევე ალბათ დააზარალა სიზუსტე მაგრამ, რაც არ უნდა იყოს P-22 არ არის სპორტული პისტოლეტი. 15 მეტრიდან ამ იარაღიდან გარანტირებულად გაარტყავთ “კოკა-კოლის” ქილას და მეტი მას არც მოეთხოვება. რა თქმა უნდა გაარტყავთ თუ სროლა იცით. თუ იცით არც P-22  არ გიმტყუნებთ. რაც მთავაროა ეს პისტოლეტი არის აბსოლუტურად საიმედო და არ გაჭედავს სროლისას. უბრალოდ არ დაგავიწყდეთ კარგად დაზეთოთ პისტოლეტი,  და წმენდისას მიაქციოთ ყურადღება რომ საკეტის სარკე, ექსტრაქტორი, მჭიდი და სავაზნე იყოს სუფთა.

ბოლოს დავამატებდი, რომ სროლა P-22-დან ძალიან სასიამოვნოა. უკუცემა პრაქტიკულად არ არის. იარაღი ზის ღრმად  ხელში მაგრამ გამორიცულია რომ საკეტი გამოედოს ხელს. სამიზნე მოწყობილობები დიდია და დამიზნება ადვილია თუმცა ჩემი აზრით უკანა სამიზნე მოწყობილობა ძალიან განიერია და მასში კორა ძალიან ვიწრო ჩანს. ხანდახან სამიზნეები ისეა შესრულებულია რომ შუქს ცუდათ ატარებენ და დამზინეაბ ძნელია, ამ შემთხვევაში პირიქით მაგრამ სამაგიეროდ ცუდი განათების პირობებში დამიზნება ცოტათი უფრო ადვილი იქნება. იარაღის მართვის ელემენტები უნაკლოდ მუშაობენ. მცველით, საკეტის შემაკავებლით, მჭიდის ღილაკით ოპერირება ადვილია. ყველაფერი თავის ადგილას არის და ისე მუშაობს როგორც უნდა მუშაობდეს გერმანული წარმოების იარაღში. პისტოლეტის სასხლეტი არის კარგი, ის არ არის უნიკალური, რამით გამორჩეული, თავისი მახასიათებლებით ის ზუსტად შეესაბამება იარაღის დანიშნულებას. სვლა სასხლეტს ოდნავ გრძელი აქვს, რესეტი კარგია, წონა ერთმაგ რეჟიმში 2.2 კგ, ორმაგ რეჟიმში 5.7კგ.  რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია P-22 არის ყველაზე გავრცელებული .22 კალიბრის პისტოლეტი მსოფლიოში. საქართველოში ის “მარგოლინთან” ერთად ასევე ყველაზე ხშირად გვხვდება, და ეს გასაკვირი არ არის. ეს პისტოლეტი ისევე კარგად მუშაობს როგორც გამოიყურება.

P-22 არ არის თავდაცვითი იარაღი და მისი ამ როლისთვის რეკომენდირება არ შეიძლება. .22 კალიბრის ტყვიას 87მმ-ნი ლულიდან ექნება ძალიან დაბალი საწყისი სიჩქარე, მაგრამ რამე არ შეგეშალოთ, P-22 არის ცეცხლსასროლი იარაღი, რომელსაც შეუძლია მოკლას ადამიანი, უდიერად მოპყრობას ეს იარაღი არ გაპატიებთ და თუ ღმერთმა არ ქნას და მოგიწიათ ამ პისტოლეტის გამოყენება თავის დასაცავად, მაშინ გამოგადგებათ მისი ადვილად ხილვადი სამიზნე მოწყობილობები და უმჯობესია მჭიდში ელაგოს ყველაზე ძლიერი ვაზნები, მითუმეტეს როდესაც პისტოლეტს არანაირ შეზღუდვა ასეთი ვაზნების გამოყენებისას არ აქვს.

p1070663

გაბარიტებით და საცეცხლე ძალით P22 შუაში დგას “გლოკ 19″-სა და “ჩზ92″-ს შორის. 10+1 ვაზნაც კარგად ჯდება ამ პატარ პისტოლეტის ფორმატში. 

ამ მიმოხილვის დასასრულს მე მინდა გითხრათ, რომ P-22-ის შემთხვევაში, რაც უფრო ახალია პისტოლეტი მით უკეთესი. პირველი გამოშვების P-22-ები იყო საკმაოდ პრობლემური პისტოლეტები და ლომის წილი პრობლემების უკავშირდებოდა მჭიდების არასრულყოფილ კონსტრუქციას. ასე რომ იმისთვის, რომ P-22-მა საიმედოთ იმუშაოს, ახალი პისტოლეტიდან უნდა ისროლოთ 15-200 ძლიერი ვაზნა, რომ პისტოლეტი “მოჯდეს”, ეს ეხება პირველ რიგში დისკონექტორის ყურებს რომლებიც შესრულებულია სასხლეტის ბერკეტზე და ედება საკეტს და იარაღი უნდა იყოს კარგად დაზეთილი. როგორც წესი ასეთ შემთხვევაში P-22 უპრობლემოდ მუშაობს.

shooterscentral.ge-ს დასკვნა. Walther P-22 ითვლება იაფ იარაღად, ითვლება რომ ის შექმნილია Umarex-ის მიერ, რომელიც უშვებს აირსოფტ და პნევმატურ იარაღებს და მათ შორის ფლობს “Walther”-ს, ინტერნეტში ხშირად წერენ პრობლემებზე ამ პისტოლეტთან, მაგრამ ჩვენ გვაქვს მხოლოდ პოზიტიური გამოცდილება ამ იარაღთან და ჩვენ შეგახსნებთ გვქონდა სამი P-22. ჩვენი გამოცდილებიდან გამომდინარე P-22 არის ულტრა საიმედო და კარგი გასართობი პისტოლეტი. ის ისევე როგორც საბრძოლო პისტოლეტები დაკომპლექტებულია ყველაფრით რაც საბრძოლო პისტოლეტს უნდა ქონდეს მაგრამ ამავე დროს იყენებს იაფ ვაზნას, ღირს ნაკლები და არის ბევრად უფრო კომპაქტური. ეს პისტოლეტი არის იმისთვის ვისაც სურს დახვეწოს თავისი ზუსტი სროლის უნარი, ეს იარაღი არის შექმნილი გასართობი სროლისთვის და თქვენი მეგობრები შეაფასებენ მის მაგარ გარეგნობას და ყველა ერთად შესანიშნავად გაერთობით ამ იარაღიდან სროლისას. შეძენისას მიიღეთ გარანტიები რომ იარაღი უპრობლემოა. ეს წესი ეხება ყველა “ბიუჯეტურ” იარაღს.

დღის იარაღი: Garand M1C

August 30th, 2016

14199297_2128310810726789_2953589914782898321_n

Garand M1C მიღებული შეიარაღებაში 1944 წელს, არის 30-06 კალიბრის გარანდის სისტეემის ნახევრად-ავტომატური შაშხანის სნაიპერული ვერიანტი. იმ დროისთვის დასავლური ქვეყნების შეიარაღებულ ძალებში ჩვეულებრივ პრაქტიკად ითვლებოდა სტანდარტული საბრძოლო შაშხანების “კონვერტაცია” სნაიპერულ იარაღში. აღნიშნული ხორციელდებაოდა გადარჩეულ შაშხანებზე ოპტიკური სამიზნეების მონტაჟით და მათი ერგონომიკის გაუმჯობესებით, რაც მეტ წილად გამოიხატებოდა უფრო მოხერხებული კონდახების და სალოყეების გამოყენებაში. კონსტრუქციიდან გამომდინარე გარანდის შაშხანა იტენებოდა ვაზნების შეკვრებით, რომლებიც თავსდებოდა იარაღში ზევიდან, რაც ცხადია შეუძლებელს ხდიდა ოპტიკური სამიზნის განლაგებას იარაღის ზევიდან. აქიდან გამომდინარე და ჯარის მოთხოვნების შესაბამისად ოპტიკა იარაღზე განთავსდა მარცხენა მხარეს. M1E7 ტიპის ოპტიკის სამაგრი იქნა არჩეული (წარმოებული Griffin & Howe-ს მიერ) ხოლო ოპტიკური სამიზნე იყო Lyman-ის მიერ დამზადებული მოდელი Alaskan, 2.2 გადიდებით (სამხედრო ინდექსი M81). აღნიშნული კომბინაციაში Garand M1C იყო ეფექტური 500 მეტრამდე მანძილზე. იდეაში ამ იარაღს უნდა შეეცვალა სპრინგფილდის M1903A4 ტიპის სნაიპერული შაშხანა და რიგი სხვა სისტემების, რომლებიც გამოიყენებოდა ჯარში მაგრამ ეს არ მოხდა. M1C თავიდან აღმოჩნდა “პრობლემური შვილი” და გარდა იმისა, რომ მისი პოტენციალი, როგორც სნაიპერული სისტემის არც ისე მაღალი იყო, მთელი რიგი პრობლემები წამოიჭრა ამ მოდიფიკაციის იარაღის წარმოებისას. ასე მაგალითად შაშხანის დამზადებისას სალულე კოლოფის/რესივერის და ოპტიკის სამაგრსი წრთობა ხდებოდა ერთად რაც იწვევდა რესივერის დეფორმაციას. ასევე პრობლემას წარმოადგენდა დაშვებების შენარჩუნბა იარაღის ძირითადი ნაწილების წარმოებისას, რაც ნიშნავდა რომ ყოველი კომპონენტი იარაღის უნდა გადარჩეულიყო და ხელით გაზომილიყო იმის დადასტურებისთვის რომ ეს დეტალი შეესაბამებოდა სპეციფიკაციებს. ამის გამო ნაცვლად 21 ათასი შაშხანის მაგივარდ მეორე მსოფლიო ომის დრს დამზადდა მხოლოდ 7 ათასი, თუმცა უმეტესობა პრობლემების ნელ-ნელა გადაიჭრა წარმოების პროცესში. ამის გამო მეორე მსოფლიო ომის დროს სნაიპერული “გარანდების” გამოყენება არ იყო მასობრივი. M1C მომავალში დაემატა მოდელი M1D, ხოლო სხვაობა ორ იარაღს შორის იყო ოპტიკის დაყენების განსხვავებულ მეთოდი, სადაც მოდელ “D”-ში ოპტიკა მაგრდებოდა ერთ წერტილზე, გვერდიდან პირდაპირ ლულის უკანა ნაწილზე, სავაზნესთან და ლულა ახალ მოდელში იყო უფრო სქელ კედლიანი. 1945 წლიდან სნაიპერულ “გარანდებზე” დამატებით ყენდებოდა კონუსური ფორმის ლულის მოწყობილობა რომელიც ამცირებდა ლულის ალს და ართულებდა სნაიპერის აღმოჩენას. 1952 წელს აშშ-ის საზღვაო ფეხოსანთა კორპუსმა M1C მიიღო შეიარაღებაში როგორც სტანდარტული სნაიპერული შაშხანა ინდექსით MC52. ამჯერად იარაღი იყო აღჭურვილი “Kollmorgen”-ის მიერ წარმოებული ოპტიკური სამიზნით ოთხჯერადი გადიდებით. ორივე მოდიფიკაციის სნაიპერული ვარიანტების წარმოება გაგრძელდა კორეის ომის დროს და ამ ომში მოხდა სნაიპერული “გარანდების” პირველი და უკანასკნელი მასობრივი გამოყენება. ნაწილი სნაიპერული “გარანდების” იყენებდა “ახალ” M84 ტიპის ოპტიკურ სამიზნეს, რომელიც გამოირჩეოდა უკეთესი გამძლეობით მაგრამ იყო არაადეკვატურად სუსტი 2.2 გადიდებით. ასევე კორეის ომის დროს ხდებოდა კომერციული შაშხანების და ოპტიკური სამიზნეების გამოყენება დიდი ეფექტურობით, ასე მაგალითად მეიარაღე კაპიტანი და კარგი მსროლელი უილიამ ბროფი ხშირად სტუმრობდა წინახაზებს საკუთარი სანადირო “ვინჩესტერ M70″ ტიპის შაშხანით, რომელზეც ეყენა კომერციული, Unertl-ის წარმოების ოპტიკური სამიზნე ათჯერადი გადიდებით. ამ იარაღიდან ის ანადგურებდა კორეელ და ჩინელ ჯარისკაცებს 800-1000 მეტრის მანძილებზე და ასე ახდენდა ამ ტიპის იარაღის ეფექტურობის დემონსტრირებას, მაგრამ მიუხედავად იმისა, რომ უკვე ცხადი იყო რომ სნაიპერებს ესაჭიროებოდათ სპეციალიზირებული სნაიპერული სისტემა ძლიერი ოპტიკით და შაშხანი გრძივად მოძრავი საკეტით, შეიარაღებული ძალების სარდლობა ეწინააღმდეგებოდა ახალი სისტემის იარაღის შეიარაღებაში მიღებას. 1959 წელს “გარანდის” შაშხანი მოიხსნა შეიარაღებიდან. მიუხედავად ბევრი ნაკლოვანებისა რომელიც ახასიათებდა ამ იარაღს, “გარანდი” იყო პირველი მასობრივი წარმოების, ზომიერად საიმედო და ეფქტური ნახევრად ავტომატური საბრძოლო შაშხანა რის გამოც ის დამსახურებული სიყვარულით სარგეებლობს იარაღის და სროლის ენთუზიასტებს შორის.

 

14141579_2128310620726808_4137430134743675831_n

 

 

14199671_2128310887393448_6319232477701846318_n

დგუშიანი “AR-15″ თუ პირდაპირ შეფრქვევიანი “AR-15″? კითხვა ამაში მდგომარეობს

August 19th, 2016

ამ სტატიაში მე მინდა შევეხო ძალიან პოპულარულ თემას, რომელიც ეხება ჩვენთვის საყვარელ და კარგად ნაცნობ AR-15-ის (შემდგომში უბრალოდ “AR”) ტიპის ნახევრად-ავტომატურ იარაღს. ამჯერად მე ლაპარკი მაქვს ამ იარაღის „გადაყვანაზე“ საფირმო პირდაპირი შეფრქვევის სქემიდან, სქემაზე რომელიც იყენებს დგუშს მოკლე სვლით. აღნიშნული მოდიფიკაცია ერთ დროს იყო ძალიან პოპულარული მაგრამ ამ ბოლო დროს ჩემი დაკვირვებით ინტერესი ასეთი გადაკეთების მიმართ შემცირდა. ასეთი ნაკრებების მწარმოებლეები გაცხარებულები გვარწმუნებენ, რომ იარაღი რომელიც მუშაობს უკვე ნახევარი საუკუნეა არის დეფექტური და მათი პროდუქტის დაყენების შემდეგ “AR”-ი გახდება ისეთივე საიმედო როგორც AK-47.  უნდა აღინიშნოს, რომ „AR“-ის ავტომატიკის სქემის შეცვლა დგუშიან სისტემაზე არ არის რაღაც ახალი. ჯერ კიდევ 1967 წელს “კოლტმა” შექმნა “მოდელი 703″, “AR”-ი რომელიც იყენებდა დგუშიან სქემას. 80-ანი წლების დასაწყისში Rhino International Arms-მა შექმნა სავარაუდოთ პირველი კომერციული ნაკრები, სტანდარტული AR-ის დგუშიან სისტემაზე გადასაყვანად. 1984 წელს სამხრეთ კორეის ჯარმა მიიღო შეიარაღებაში Daewoo K2, საიერიშო შაშხანა, რომელიც არის “მძიმედ” მოდიფიცირებული „AR“-ი დგუშიანი ავტომატიკის სქემით,  2004 წელს კი “Heckler&Koch”-მა შექმნა HK416, რომელიც ასევე დაფუძნებული იყო “AR”-ზე მაგრამ ისევე როგორც K2, თავიდანვე იყო გათვლილი დგუშიან სქემაზე (შესაბამისად გაქრა ნაწილების თავსებადობა სტანდარტულ “AR”-თან). დღეს ძალიან ბევრი კომპანია უშვებს როგორც დგუშიან “AR”-ებს ასევე ნაკრებებს, რომლის საშუალებით ხდება პირდაპირ შეფრქვევიანი “AR”-ის გადაყვანა დგუშიან სქემაზე და სწორედ ასეთი კონვერტაციის  დადებით და უარყოფით მხარეებს ჩვენ განვიხილავთ ამ სტატიაში.

მიუხედავად იმისა, რომ ჩვენ ძალიან გვიყვარს “AR”-ის სისტემა და ვაფასებთ მის დადებით მხარეებს, როგორც ყველა იარაღს, “AR”-ს აქვს თავისი შეზღუდვები და სისუსტეები. “AR”-ი არის  მსუბუქი, მარტივი, ძალიან ზუსტი და ძალიან „ადვილად სასროლი“ იარაღი პრაქტიკულად ეტალონური ერგონომიკით. ამას ყველაფერს მეტ წილად განაპირობებს პირდაპირი შეფრქვევის სისტემის გამოყენება, რომელსაც ასევე უწოდებენ სისტემას შიდა დგუშით სადაც დგუშის როლს ასრულებს საკეტის თავი.  ამ სქემაში დენთის აირები აიღება ლულიდან, თხელი აირების მილით მიედინება საკეტის ჩარჩოსკენ, ჩაედინება საკეტის მიმღეების გავლით საკეტის ჩარჩოს შიგნით და იქ მოქცეული გადასცემს ენერგიას საკეტის თავს, რომელიც იწყებს უკან მოძრაობას, ბრუნვით იხსნება, იყოლიებს საკეტის ჩარჩოს რა დროსაც ხდება გასროლილი მასრის ექსტრაქცია. ეს სისტემა ითხოვს საჭირო წნევის შექმნას საჭირო დროს, იმისთვის რომ მოხდეს გადატენვის ციკლი. სისტემა არის მარტივი, იყენებს მინიმალურ დეტალებს და მინიმალური რაოდენობის მოძრაობას. უკუცემის იმპულსი არის დაბალი და დროში გაწელილი. გამომდინარე იქიდან რომ საკეტი, საკეტის გული,  ლულა, დამაბრუნებელი ზამბარა ერთ ხაზზეა განლაგებული, მოძრავ ნაწილებს აქვთ აქვთ დაბალი მასა და უკუცემა პირდაპირ მიმართულია მსროლელის მხარში, შესაბამისად ლულის ხტომაც მინიმალურია.  იარაღის ითხოვს მინიმალურ წმენდას, გამომდინარე იქიდან რომ მას დგუშიანი სქემისგან განსხვავებით არ გააჩნია  დენთის აირების კამერა, დენთის აირების მილი და დგუში თავისი ელემენტებით. რა თქმა უნდა ამ სქემას აქვს თავისი მინუსებიც. დენთის აირები პირდაპირ ხვდება საკეტის ჩარჩოს და სალულე კოლოფის (ზედა რესივერის) შიგნით, რაც  ჯერებით ინტენსიური სროლისას იწვევს იარაღის გახურებას, რაც თავისმხრივ ნეგატიურად ზემოქმედებს დეტალების რესურსზე. ამის შედეგად ზეთი ინტენსიურად ორთქლდება მაღალი ტემპერატურის გამო და იარაღი ითხოვს ხშირ დაზეთვას. სხვადასხვა მუხტების გამოყენება ცვლის წნევის იმპულსის მაჩვენებლებს (წნევას და მის ხანგრძლივობას) რაც ჯერებით სროლისას ნეგატიურად აისახება საიმედოობაზე.  საპრესორის გამოყენებისას ასეთი იარაღი არის ჩუმი ვიდრე დგუშიანი იარაღი, მაგრამ ის უფრო ინტენსიურად ბინძურდება.

firstoprod

„კოლტ 703“ შეიქმნა 1967 წელს, როგორც პასუხი პრობლემებზე რომლებიც შეემთხვა “AR”-ის ადრინდელ მოდელებს. როგორც კი პრობლემები გადაწყდა ადეკვატური მომსახურების უზრუნველყოფით და საჭირო მონაცმემების მქონე დენთის გამოყენებით, საჭიროება დგუშიან “AR”-ში გაქრა და „კოლტ 703“ ჩაბარდა ისტორიას.

რატომ გაჩნდა საერთოდ დგუშზე გადამყვანი ნაკრებები ან “AR”-ის დგუშიანი ვარიანტები?  სულ პირველი დგუშიანი “AR”-ი, კოლტის მოდელი 703 გაჩნდა როგორც ექსპერიმენტი, რომელიც მიზნად ისახავდა ადრინდელი “AR”-ების პრობლემების გადაწყვეტის გზების ძიებას. როგორც კი ზუსტად დადგინდა რა იყო მიზეზი პრობლემის, ამ იარაღმა დაკარგა ყოველგვარი აზრი და პროტოტიპის ფაზას ის არ გაცდა. ამერიკის ჯარმა გააგრძელა M16a1, შემდგომ M16A2-ის და M4-ის ექსპლუატაცია მანამ სანამ არ ჩაება გლობალურ ომში ტერორიზმის წინააღმდეგ და ბუნებრივია გაჩნდა მოთხოვნა უფრო გამძლე, ძლიერ და საიმედო იარაღზე. სამუშაოები ამ მიმართულებით წავიდა როგორც ახალი იარაღების შექმნით ასევე არსებული იარაღების გაუმჯობესების გზით. საბოლოო ჯამში არც ახალმა იარაღებმა და არც არსებულის მოდიფიკაციებმა ვერ დაარწმუნეს აშშ-ის შეიარაღებული ძალების სარდლობა გადაიარაღების მიზანშეწონილობაში მაგრამ ეს ცალკე ისტორიაა. “AR”-ის გაუმჯობესების ერთ-ერთ გზას წარმოადგენდა მისი დენთის აირების სისტემის მოდიფიკაცია, რასაც მოყვა პროტოტიპების გამოცდა და რადიკალურად მოდიფიცირებული “AR”-ის HK416-ის გამოჩენა. ცხადია ეს პროცესი სავსე იყო ინტრიგებით, სენსაციებით და ჭორებით, და სასროლოსნი საზოგადოება ამ პროცესს ყურადღებით აკვირდებოდა. იარაღის მწარმოებლებმა დაინახეს რომ ასეთ პროდუქტს ექნებოდა მოთხოვნა სამოქალაქო სექტორში, იმიტომ რომ ძალიან ბევრს მიაჩნია, რომ თუ რამეს იყენებს ჯარი ან პოლიცია ესეიგი სამოქალაქო მსროლელისთვისაც ეს გამოსადაგია. შესაბამისად მწარმოებლებმა გამოუშვეს ბაზარზე ნაკრებები და მთლიანი იარაღები, თავიდანვე დაპროექტებული დგუშიან სქემაზე. ჭორები და სკანდალები დაკავშირებული “M4″-ის არასაიმედოობასთან ხელს უწყობდა პარანოის განვითარებას, რაც თავისთავად გარანტია იყო კარგი გაყიდვების.

რა უპირატესობები გააჩნია დგუშიან “AR”-ს? პირველ რიგში რა თქმა უნდა ასეთი სქემის გამოყენებისას დენთის აირები აღარ ხვდება იარაღში. რაც ნიშნავს, რომ მოხსნილია გადახურების პრობლემა ჯერებით ხანგრძლივი სროლისას. იარაღი ნაკლებად სენსიტიურია სხვადასხვა მუხტების გამოყენებისას. საპრესორის გამოყენებისას არ მცირდება იარაღის საიმედოობა. რა პლიუსები მოაქვს “დგუშიან” სისტემას სამოქალაქო “AR”-ის შემთხვევაში? ჩემი აზრით პრაქტიკულად არაფერი. ანუ არაფერი რასაც იგრძნობთ ეგრევე, როდესაც ნაკრებს დააყენებთ. დაზოგავთ რამდენიმე მილილიტრ ზეთს, იმიტომ რომ ის ისე სწრაფად არ აორთქლდება. საკეტი არ იქნება ისე ინტენსიურად საწმენდი მაგრამ ინტენსიურად საწმენდი იქნბა დგუშის  სისტემის ელემნტები. წესით ეხლა უნდა გაგიჩნდეთ კითხვა, რა მინუსები გააჩნია დგუშზე კონვერტაციას და სწორედ აქ იწყება ამ სტატიის ყველაზე საინტერესო ნაწილი. ასევე იგრძნოთ რომ უკუცემა იმატებს, ბალანსი დაირღვევა და სიზუსტე სემცირდება მაგრამ ყველაფერს თავისი დრო.

როგორც პირდაპირ შეფრქვევიან სისტემას, ასევ დგუშიან სისტემას აქვს თავისი მინუსები. მაგალითად ფასი ფასი, რომელიც ემატება იარაღის ფასს. ანუ გამართულ იარაღს თქვენ უნდა დამატებით დაახარჯოთ მინიმუმ 300 დოლარი მარტო ნაკრების შესაძენად. ამას შეიძლება დაემატოს მისი დაყენების ხარჯები, ახალი ტიბჟირი და წინა სამიზნე მოწყობილობა. ამ ფასად შესაძლებელია სტანდარტული “AR”-ის სრულად დაკომპლექტება კარგი “ოპტიკით”, ღვედით და დამატებითი მჭიდებით, რაც ჩემი აზრით უფრო მიზანშეწონილია.

გასაგებია რომ საკეტი აღარ ხდება ისე გასაწმენდი, მაგრამ სამაგიეროდ იარაღს ემატება დენთის აირების კამერა, დგუში, გადამყვანი ღერძი რომელიც აერთიანებს დგუშს და საკეტს, დგუშის ზამბარა და შეიძლება სხვა დეტალებიც, გააჩნია რომელი მწარმოებლის ნაკრებს იყენებთ. ეს შეიძლება იყოს დენთის აირების რეგულატორიც. ეს ყველაფერი ზრდის დეტალების მათ შორის მოძრავი დეტალების რაოდენობას იარაღში და რაც მთავარია მის წონას.  დგუშიანი „AR“ იქნება უფრო მძიმე. დაახლოებით 150-300 გრამით. გარდა ამისა ეს 200-300 გრამი განთავსდება ყველაზე ცუდ ადგილას, იარაღის ლულაზე. დაუმატეთ ამას ტაქტიკური ფარანი, “ბიპოდი”, ვერტიკალური სახელური და იარაღის სიმძიმის ცენტრი გადაიწევს წინ და ბალანსი მნიშვნელოვნად გაუარესდება. იმის გამო, რომ „AR“-ში მჭიდის წინ პრაქტიკულად განლაგებულია მარტო ლულა, წინა სამიზნე მოწყობილობა, თხელი დენთის აირების მილი და მსუბუქი ტიბჟირი, „AR“-ით მანევრირება, სამიზნიდან სამიზნეზე გადატანა ძალიან ადვილია, ინერციის ძალა მცირეა და იარაღი ადვილად კონტროლირებადია. ეს თვისება შეეწირება დგუშიან სქემას.

pistonscheme1

ასე გამოიყურება ტიპიური დგუშიანი სქემები.  ზედა სქემაზე გამოიყენება სტანდარტული დენთის აირების მიმღები, რომელიც ამჯერად იღებს დგუშის ღერძის დარტყმას. ქვედა ვარიანტზე, “გრდემლი” რომელზეც ზემოქმედებს ღერძი შესრულებულია საკეტის ჩარჩოსთან ერთად. ზედა ვარიანტი იყენებს საკუთარ დენთის აირების ბლოკს, ქვედა ვარიანტი მიდის სტანდარტულ A2-ტიპის დენთის აირების ბლოკზე.  

ასევე გასათვალისწინებელია, რომ არ არსებობს რაიმე უნიფიცირებული, სტანდარტული დგუშის სისტემა. ყველა მწარმოებელი იყენებს საკუთარი კონსტრუქციის ნაკრებებს და ეს ეხება ყველა კომპონენტს რომელსაც ეს სისტემები იყენებენ. ეს კიდე ნიშნავს, რომ თუ რომელიმე კომპონენტი გამოვიდა მწყობრიდან, მოგიწევთ ორიგინალური დეტალის შეძენა. პირდაპირი შეფრქვევიანი სისტემები პირიქით მაქსიმალურად უნიფიცირებულია, რაც ნიშნავს, რომ თუ რამე გამოვიდა მწყობრიდან ან გამოსაცვლელია, წავა ნებისმიერი მწარმოებლის სტანდარტული ნაწილი, რომელიც ათას საიტზე იყიდება. პირდაპირ შეფრქვევიანი სისტემის მომსახურება და მდგომარეობის კონტროლი ადვილია. თუ რამე დეტალი გამოდის მწყობრიდან ზარალი მინიმალურია. შესაბამისად შეკეთების ხარჯიც ძალიან მცირეა. პრაქტიკულად ერთადერთი რაც შეიიძლება გაფუჭდეს არის უჟანგავი რკინის დენთის აირების მილი (8-15 დოლარი), დენთის აირების რგოლები, (3-5 დოლარი კომპლექტში) და შეიძლება დაიშვას ხრახნები, რომლებითაც მაგრდება დენთის აირების მიმღები საკეტზე, რაც ადვილად სწორდება მსროლელის მიერ. მეტი მანდ არაფერი არ ფუჭდება. ნახევრად ავტომატურ იარაღზე პირდაპირი შეფრქვევის სისტემის კომპონენტების რესურსი პრაქტიკულად შეესაბამება ლულის რესურს  ანუ ხშირად გამოსაცვლელი არაფერი არ არის. დენთის აირების რგოლების გამოცვლა რეკომენდირებულია ყოველი 5 000 გასროლა, მაგრამ რეალობაში მათი რესურსი ბევრად აღემატება ამ ციფრს.

ფაქტია, რომ დგუშზე გადაყვანილ „AR“-ებს გააჩნიათ ნაკლები რესურსი. ფაქტია, იმიტომ რომ ამას ადასტურებს ყველა ვისაც კი ქონია შეხება ორივე ტიპის ამ სისტემის იარაღთან და ხდებოდა მათი ექსპლუატაცია რესურსის სრულ ამოწურვანდე.  გაგიჭირდებათ ნახოთ ცნობილი სახე იარაღების სამყაროდან, რომელიც არის “AR”-ის დგუშზე გადაყვანის მომხრე.  ამის მიზეზი პირველ რიგში უნდა ვივარაუდოთ არის დგუშიანი სისტემის სირთულე და შეზღუდვები, რომლეებიც განპირობებულია იმით რომ ეს ნაკრები უნდა “ჩაატიოთ” იარაღში რომელიც ამაზე არ იყო გათვლილი. მეტი ნაწილი მათ შორის მოძრავი ნაწილი ზრდის გაუმართაობის ალბათობას. ზოგი სისტემა სხვაზე მეტ ხანს ძლებს მაგრამ ვერც ერთი ვერ ძლებს იმდენს რამდენსაც  „AR“ პირდაპირი შეფრქვევის სისტემით. ამ მხრივ საინტერესოა HK416-ის შექმნის ისტორია. გერმანელები მათთვის ჩვეული პედანტურობით ცდიდნენ “AR”-ზე დგუშიან სისტემას და მალე აღმოაჩინეს, რომ მისი გამძლეობა არ იყო მაღალი (ეხება ცხადია სამხედრო იარაღს ანუ იარაღს რომელიც ისვრის ჯერებით). იმისთვის, რომ მიეღწიათ სათანადო გამძლეობის ხარისხისთვის და მისაღები რესურსითვის, მათ მოუწიათ დგუშის ღერძის გასქელება რასაც მოყვა მათი იარაღის აპერის ფორმის და სიმაღლის ცვლილება, რომელშიც უნდა გატეულიყო გაძლიერებული/გასქელებული დგუში. ცხადია არც ერთი ნაკრები რომელიც დღეს იყიდება ასეთ რამეს არ ითვალისწინებს. ამიტომაც ყველაზე ხშირი გაუმართაობა უკავშირდება ზამბარის ან დგუშის ღერძის მწყობრიდან გამოსვლას. პოპულარულ “იუთუბ არხზე”  iraqveteran8888, მოხდა მაღალი კლასის LMT-ს წარმოების დგუშიანი AR-ის ტესტირება ჯერებით  ხანგრძლივი სროლისას. მწყობრიდან პირველი გამოვიდა სწორედ დგუში, რომელიც ჯერ გაიღუნა და შემდეგ დააზიანა ის ადგილი საკეტზე, რომელიც იღებდა დგუშის დარტყმას. გასროლილი ვაზნების რაოდენობა მწყობრიდან გამოსვლამდე? იგივე რაც პირდაპირ შეფრქვევიან “AR”-ზე. აი ასე.

iwv8888

ხსენებული ტესტირებისას დაზიანებული საკეტის ჩარჩოზე განლაგებული ღერძის გრდემლი და გაღუნული დგუში. იგივე ტესტირებისას პირდაპრი შეფრქვევიანი “AR”-ის დენთის აირების სისტემამ იმუშავა უპრობლემოდ და “დანებდა” M4/A2″ პროფილის ლულა რომელიც უფრო თხელი იყო ვიდრე დგუშიან “AR” -ში რომელიც შემდგომ გამოცადეს. ყველა M4A1-ზე ამჟამად ყენდება “SOCOM” პროფილის სქელ-კედლიანი ლულები, რომლებიც უფრო გამძლეა. 

424889313_1ac02f9fe2_z

დგუშიანი სქემის “აქილევსის ქუსლი” ყოველთვის იყო დგუშის დეფორმაცია. სურათზე (ზევიდან ქვევით) არის Daewoo K2-ის და “AK”-ს დგუშები. ორივე დეტალი მასიური და სქელია. გადამყვანი ნაკრებების დგუშის ღერძები თხელი და გრძელია, იმისთვის რომ შესაძლებელი იყოს მათი განლაგება სტანდართული  თხელი დენთის აირების მილის ადგილას. 

ასევე ფაქტია, რომ დგუშზე გადაყვანილი „AR“-ები ნაკლებად ზუსტია ვიდრე პირდაპირ შეფრქვევიანი. აღნიშნული დადასტურებულია ურიცხვი ტესტირებით, რომლის შედეგებიც შეგიძლიათ უპრობლემოდ მოიძიოთ ინტერნტეტში და მათი შედეგების აქ აღწერას აზრი არ აქვს.  ეს არ ნიშნავს რომ დგუშიანი „AR“-ი არ არის ზუსტი, უბრალოდ ის არ არის იმდენად ზუსტი როგორც „AR“ პირდაპირი შეფრქვევით. უკანასკნელში, ლულა პრაქტიკულად თავისუფლად დაკიდულია. დენთის აირები მიემართება პრაქტიკულად წინაღობის გარეშე პირდაპირ საკეტის შიგნით დენთის აირების მილის გავლით. დგუშიან სისტემაში ყველაფერი ხდება პირიქით, დენთის აირები ხვდება აირების კამერაში რომელიც განლაგებულია ლულაზე და ეჯახება დგუშს, რომელიც გადაცემს ენერგიას საკეტს. რა თქმა უნდა ენერგია ასევე გადაეცემა ლულასაც რის გამოც ლულა განიცდის ზემოქმედებას/დარტყმას რაც ზრდის მის ვიბრაციას და შესაბამისად გაფანტვას. ჯერებით სროლისას ეს პრობლემა მხოლოდ უარესდება და HK416-ზე ლულა გახადეს უფრო სქელი რომ ეს ვიბრაცია და ამით გამოწვეული ვერტიკალური გაფანტვა შემცირებულიყო. იარაღი გამოვიდა უფრო მძიმე ვიდრე ეს თავიდან იყო ჩაფიქრებული.საკეტი დგუშიან „AR“-ში იღებს დარტყმას, მაშინ როდესაც საკეტი პირდაპირ შეფრქვევიან „AR“-ში იღებს გაცილებით უფრო რბილ, დროში გაწელილ ზემოქმედებას რის გამოც უკუცემის იმპულსი დგუშიან “AR”-ში უფრო დიდია.

dasad2

გამხნევებული ბრიტანული SA85-ის გაუმჯობესების პროგრამის წარმატებით, „ხეკლერ&კოხის“ ინჟინრებმა „შეუტიეს“„AR“-ის პლატფორმას და როდესაც მიიღეს უარი მჭიდის კონსტრუქციის ცვლილებაზე („ნატოს“ სტანდარტის გამო), რაც რადიკალურად გაზრდიდა სისტემის საიმედოობას, დაიწყეს   „AR“-ის კონსტრუქციის სიღრმისეული შეცვლა და გამოუშვეს HK-416. სანამ იურიდიული ფორმალურობების გამო ისინი ვერ ახერხებდნენ იარაღის შეტანას აშშ-ს სამოქალაქო ბაზარზე, გამოცოცხლდნენ ამერიკული კომპანიები და შექმნეს ანალოგიური იარაღები, დაფუძნებული „AR“-ის სისტემაზე მაგრამ თავიდანვე გათვლილი დგუშიან სქემაზე. სურათზე ნაჩვენებია HK416-ის დენთის აირების სისტემა. ყველა ელემენტი ლულის ჩათვლით, მძიმე და მსხვილია იმისთვის რომ მიღწეულიყო პირდაპირ შეფრქვევიან სისტემასთან გათანაბრებული სროლის სიზუსტე, რესურსი და საიმედოობა. 

ზოგადად HK416-ის კონსტრუქციის შესწავლა, გვაძლევს საშუალებას დავინახოთ, რა უნდა იყოს შესრულებული დგუშიან „AR“-ზე, რომ ის იყოს 100%-ად გამძლე და რასაც თქვენ ვერ მიიღებთ დგუშზე გადამყვანი ნაკრების შეძენისას. მაგალითად ავიღოთ საკეტის და ქვედა რესივერის დიზანინი, რომელიც იცავს ქვედა რესივერს და ბუფერის მილს დაზიანებისგან, რომელსაც იწვევს საკეტის გადაბრეცა. ეს უნიკალური პრობლემა (bolt tilt) გაჩნდა იმის გამო, რომ საკეტი პირდაპირ შეფრქვევიან „AR“-ზე იღებს ენერგიას მოძრაობისთვის ცენტრიდან სადაც ხდება დენთის აირების აკუმულირება მაშინ როდესაც დგუშიან სისტემაში საკეტზე დარტყმა ხდება მის ზედა მხარეზე.

fkfhgfd

ამ სურათზე კარგად ჩანს დგუშიანი სქემის “გენეტიკური” ნაკლი, რომელმაც შეიძლება სერიოზული პრობლემები გამოიწვიოს. ავტოიტეტული და კომპეტენტური რესურსის vuurwapen blog-ის ავტორის „AR“-ი მასზე დაყენებული Ares-ის წარმოების ნაკრებით, სროლისას მწყობრიდან გამოვიდა იმის გამო რომ საკეტის დარტყმებმა იარაღის ბუფერის მილზე გამოიწვია ბუფერის ქანჩის დაშვება, კონდახი მილთან ერთად ჩატრიალდა, ზამბარის და ბუფერის შემაკავებელი თავისი ზამბარით კიდე ამოხტა თავისი ადგილიდან… ზოგ ნაკრებში ამ პრობლემას ექცევა ყურადღება, ზოგში არა. შედეგად ბუფერის მილის წინა ნაწილში დგუშიან “AR”-ებს აღენიშნება ხოლმე არათანაბარი ცვეთის ნიშნები.

საერთოდ როგორ და რატომ გაჩნდა HK416 ამერიკის ჯარში კონკრეტულად კი სპეციალური დანიშნულების ნაწილებში? იმიტომ, რომ მათ სურდათ მოკლე იარაღი, რომელიც საიმედოთ იმუშავებდა საპრესორთან ერთად მათ შორის ჯერებით სროლისას.  საპრესორები და ჯერებით მსროლელი სამოქალაქო გრძელ-ლულიანი იარაღი საქართველოში აკრძალულია და ამიტომაც ამერიკული „სპეცნაზის“ გამოცდილებას თქვენთვის არანაირი მნიშვნელობა არ აქვს. მითუმეტეს იმის გათვალისწინებით რომ მათ ხანმოკლე რომანის შემდეგ უარი თქვეს HK 416-ზე.

პირდაპირი შეფრქვევის სისტემა გამოცდილია ბრძოლაში და არსებობს უკვე ნახევარ საუკუნეზე მეტი. ბევრი რამე რაც უკავშირდება დგუშიან სისტემებს ჯერ ბოლომდე უცნობია. დგუშზე გადამყვან ნაკრებებს ბრძოლა არ უნახავთ, რომელიმე მსხვილ სამართალდამცავ სამსახურს ან საბრძოლო დანაყოფს ის არ გამოუყენებია. HK416-იც შედარებით ახალი სისტემაა.  მაგალითად HK416-ის ტესტირებისას 2007 წელს ამერიკაში, 2500-3000 გასროლის შემდეგ დაფიქსირდა სიზუსტის მკვეთრი დეგრადაცია. 2-3MOA-დან 5-MOA-მდე. ზუსტი მიზეზის დადგენა ვერ მოხდა მაგრამ დაბრალდა ეს დენთის აირების ნასვრეტის ეროზიას და იმ ადგილში ნამწვავის დაგროვებას. რა თქმა უნდა ნაკრებების კონსტრუქციებიც იხვეწება. მაგალითად ადრინდელი ნაკრებები იყენებდნენ სტანდარტულ A2 ტიპის დენთის აირების ბლოკს, მაგრამ მასზე დგუშის დარტყმა რომელიც საწყის მდგომარეობაში ბრუნდებოდა იწვევდა მის დეფორმაციას და ადგილიდან დაძვრას, რის გამო აღნიშნული დეტალი აღარ გამოიყენება და იცვლება სპეციალური დეტალით, რაც ართულებს ნაკრების მონტაჟს და ზრდის მის ფასს. იგივეე ეხება საკეტს. თუ ადრე გამოიყენებოდა სტანდარტული საკეტის ჩარჩო ეხლა უმეტესობა მწარმოებლების იყენებს ჩარჩოს რომელზეც დგუშის ღერძის “გრდემლი” შესრულებულია საკეტთან ერთად.

ლარი ვიკერსი ამერიკული “დელტას” ყოფილი ოპერატორი და ადამიანი რომელმაც ასევე მიიღო მონაწილეობა HK416-ის შექმნაში და აქტიურად იყო ჩართული ამ იარაღის “გაპიარებაში” განმარტავს, რომ დგუშიანი  „AR“-ის არჩევანი გამართლებულია თუ: ლულის სიგრძე 14.5 ინჩზე ნაკლები; იგულისხმება ხანგრძლივი სროლა ჯერებით; გამოიყენება ვაზნების ფართო სპექტრი; გამოიყენება საპრესორი. მეორეს მხრივ ”AR”-ის ექსპერტი და ცნობილი ინსტრუქტორი მდიდარი საბრძოლო გამოცდილებით მაიკ პანონი თვლის რომ საპრესორიით აღჭურვილი “10 ინჩიანი AR”-ის გამოყენება საბრძოლო პირობებში შესაძლებელია, მაგრამ იარაღი სპეციალურად უნდა იყოს მომზადებული ამ როლისთვის და სტანდარტული დეტალების ნაწილი უნდა შეიცვალოს. ზოგადად არც ერთი სერიოზული ინსტრუქტორი არ არის შემჩნეული  ”AR”-ის ლანძღვაში, იმ კომიკურ პერსონაჟებს არ ვთვლით რა თქმა უნდა, რომლებიც საკუთარი ქარიზმის და ხმამაღალი კატეგორიული ტონით იზიდავენ კლიენტებს და ამით ირჩენენ თავს.

authar15.11.3

ავტორის კუთვნილი 11.3 ინჩიანი ნახევრად-ავტომატური “AR” იყო აბსოლუტურად საიმედო ყველა ტიპის ვაზნასთან და ამავე დროს სტაბულურად ისროდა 1.5MOA-ს.

ყველაფერი ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ჩემი აზრით სამოქალაქო “AR”-ის გადაყვანა დგუშიან სისტემაზე აზრს მოკლებულია. “AR”-ი არის კარგი სწორედ მისი პირდაპირი შეფრქვევის სქემის წყალობით. გადაიყვანო ეს სისტემა დგუშიან სქემაზე,  დაახლოებით იგივეა რომ იყიდოთ „სუბარუ იმპრეზა“, ამოიღოთ მისი ოპოზიტური ძრავი და ჩააყენოთ შიგნით „ტოიოტას“ ძრავი. ოპოზიტური ძრავი არის ის რაც ხდის „სუბარუს“ უნიკალურს. ოპოზიტური ძრავი გამოყენება ნიშნავს დაბალ სიმძიმის ცენტრს, ნაკლებ ვიბრაციას, სიმძლავრის და საწვავის ეკონომიურობის საუკეთესო შეფარდებას, ამას დამატებული უნიკალური ჟღერადობა. არ მოგწონთ „ოპოზიტური“ ძრავი? არ მოგწონთ პირდაპირი შეფრქვევის სქემა? მაშინ იყიდე სხვა მანქანა/იარაღი. ის ფული კიდე რომელიც უნდა დახარჯოთ აზრს მოკლებულ “აფგრეიდში” ჯობია უფრო საჭირო რამეში გამოიყენოთ.

ჩემი გამოცდილება პირდაპირ შეფრქვევიან “AR”-ებთან ძალიან პოზიტიურია. უამრავი ნასროლი ვაზნა და ნოლი პრობლემა. დიახ მე მინახია პრობლემები “AR”-ზე რომლებიც გამოწვეული იყო მჭიდებით და იმის გამო რომ პატრონები არ უვლიდნენ თავის იარაღს და გამოეპარათ რაღაცეები. მე არ მგონია რომ დგუშზე გადამყვან ნაკრებს გადაეწყვიტა რომელიმე ეს პრობლემა. ისევე როგორც მინახია როგორ ჭედავენ და ფუჭდებიან სამოქალაქო “კალაშნიკოვები”. არა მე არ ვარ დარწმუნებული რომ “AR”-ი არის საუკეთესო საბრძოლო იარაღი, იმიტომ რომ არ მიომია და არ მიმსახურია ამ იარაღით, მაგრამ ჩემი აზრით სამოქალაქო-თავდაცვითი და ტაქტიკური იარაღის როლში ეს სისტემა ერთ-ერთი საუკეთესოა. მოუარეთ “AR”-ს როგორც ყველა სხვა იარაღს, დამატებით კარგად დაზეთეთ “AR”-ის საკეტი, გამოიყენეთ ხარისხიანი მჭიდები, მიაქციეთ ყურადღება დენთის აირების მიმღების (gas key) ხრახნებს, დენთის აირების რგოლების მდგომარეობას და თქვენი იარაღი არასდროს არ გაჭედავს.

არც ერთი სისტემა არ არის დაცული არაკომპეტენტური მომხმარებლისგან. შორს რომ არ წავიდეთ, მაგალითად ავიღოთ ისევ HK416. ეს იარაღი შეიარაღებაში მიიღო ნორვეგიამ და ეგრევე წააწყდა სერიოზულ პრობლემებს საიმედოობასთან. მიზეზი რაოდენ ირონიულიც არ უნდა იყოს უკავშირდებოდა სწორედ რომ ნაქებ დენთის აირების სისტემას, კონკრეტულად კი დენთის აირების რეგულატორს. რატომღაც ჯარისკაცებს აუკრძალეს ამ კომპონენტის დაშლა და წმენდა რასაც მოყვა ამ მოწყობილობის ინტენსიური დაბინძურება რაც იწვევდა მის მწყობრიდან გამოსვლას ან თვითნებურად პოზიციის შეცვლა, რომელიც გამოიყენებოდა საპრესორით სროლისას. შეიძლება ვიდაოთ, რომ რეგულატორი არ უნდა იცვლიდეს პოზიციას და არ უნდა ძვრებოდეს იარაღს, მაგრამ ჭეშმარიტება არის იმაში რომ საჭიროა იარაღის კონსტრუქციის, მისი სუსტი და ძლიერი მხარეების ცოდნა და სათავისოდ გამოყენება.

დღის იარაღი: Colt Single Action Army

August 12th, 2016

img_9175.jpg_thumbnail0

 

შექმნილი 1873 წელს ამ რევოლვერს უწოდეს ახალი მოდელის ბრუნავი პისტოლეტი რკინის ვაზნისთვის. “კოლტის” ქარხანაში მას ეძახდნენ ასევე “მოდელ პ”-ს ხოლო მისი ყველაზე გავრცელებული მოდელის დასახელება იყო “Colt Single Action Army”. ეს რევოლვერი მეტსახელად “Peacemaker” (მშვიდობისმყოფელი) მექანიკური საიმედოობის და ძლიერი კალიბრების წყალობით გახდება ალბათ ყველაზე პოპულარული და ლეგენდარული ამერკული იარაღი, ასოცირებული კოვბოებთან, ველურ დასავლეთან და ვესტერნებთან. 77 წლის განმავლობაში “კოლტმა” გამოუშვა 400 000-მდე “პისმეიკერი” სხვადასხვა კონფიგურაციაში. “კოლტის” 6 ვაზნიანი ერთმაგი მოქმედების რევოლვერი იყო მექანიკურად საიმედო, ზუსტი და ერგონომიული იარაღი. მისი დატენვა ხდებოდა რიგ-რიგობით 5 ვასროლილი მასრის ამოგდებით და ასვე რიგ-რიგობით ახალი 5 ვაზნის დოლურაში მოთავსებით. რევოლვერი ტექნიკურად ექვს ვაზნიანია მაგრამ დაშვებულ მდგომარეობაში ჩახმახი ედება ვაზნას და რევოვლერის დავარდნისას ან ჩახმახზე აგრედან დარტყმა საკმარისი იყო რომ რევოლვერს გაესროლა ამიტომ ჩვეულბერივ პრაქტიკად ითვლებოდა 5 ვაზნის ჩალაგება დოლურაში და ჩახმახის ცარიელ სავაზნეზე დაშვება. ზედმეტად გართულებული დატენვის პროცედურის გამო, ორი რევოლვერის ტარება ასევე იყო ჩვეულებრივი და გავრცელებული პრაქტიკა. “პისმეიკერი” გამოდიოდა მრავალ კონფიგურაციაში ლულის სიგრძის და კალიბრების სხვადასხვა კომბინაციებით, ხოლო კალიბრებში ყველაზე პოპულარული იყო .45 Colt, 44-40 და 38-40. “პისმეიკერის” სახელგანთქმულ “ოპერატაროებს” შორის არიან ამერიკელი გენერალი ჯორჯ პატონი, უაიტ ერპი, ბეტ მასტერსონი, მექსიკელი რევოლუციონერი პანჩო ვილია. “პისმეიკერს” აქებდნენ და ხმარობდნენ ასევე ცნობილი მსროლელები, ჩიკ გეილორდი, ელმერ კეიტი, ჯეფ კუპერი (რომელმაც ამ რევოლვერიდან მოკლა თავისი პირველი მოწინააღმდეგე), ბობ მუნდენი და ა.შ.
მეორე მსოფლიო ომის დროს კოლტმა შეწყვიტა “პისმეიკერების” წარმოება და ომის დასრულების შემდეგ ინტერესი მათ მიმართ პრაქტიკულად გაქრა, მანამ სანამ 50-ან წლებში არ დაიწყო ტელევიზიის “ოქროს ეპოქა” და კოვბოური შოუები და ფილმები სარგებლობდნენ დიდი პოპულარობით, რამაც ბუნებრივია გაზარდა ინტერესი “პისმეიკერის” მიმართ და კოლტმა განაახლა მათი წარმოება. მესამე თაობის “პისმეიკერებს” კოლტის სპეციალური სახელოსნო (Colt Custom Shop) დღემდე უშვებს. “პისმეიკერის” კონსტრუქცია გამოყენებული იქნა ბევრი სხვა კომპანიის მიერ, რომლებიც უშვებენ როგორც კოლტის ზუსტ ასლებს ასევე მის კონსტრუქციაზე დაფიძნებულ განსხვავებულ რევოლვერებს, მაგალითად ამერიკული “Ruger” და “Magnum Research”, იტალიური “Beretta”, “Uberti” და “Chiappa”. იტალია ორიგინალური “პისმეიკერი” და მისი “დერივატები” დღემდე კარგად იყიდება და სარგბელობენ დიდი პოპულარობით, როგორც კოვბოური სრლოლის მოყვარულებს ასევე ცეცხლსასროლი იარაღის ენთუზიასტებს შორის.

ps
აღსანიშნავია, რომ იტალია არის ქვეყანა, რომელიც უშვებს პრაქტიკულად ყველა მოდელის ამერიკულ კლასიკურ “კოვბოურ” იარაღს და მათ შორის “პისმეიკერებსაც”. აღნიშნული განპირობებული იყო 50-60-ან წლებში იტალიაში გადაღებული ვესტერნების დიდი პოპულარობით, ქართული მაყურებლისთვის პირველ რიგში ეს ფილმები ცნობილი უნდა იყოს სერჯიო ლეონეს წყალობით. იტალიური კომპანიები (პედერსოლი, ბერეტა, ქიმარონი, ქიაპა, პიეტტა, უბერტი) დიდი რაოდენობით უშვებდნენ იარაღებს, რომლებიც გამოიყენებოდნენ ე.წ. “სპაგეტი ვესტერნებში” და შემდგომ ეს იარაღები ასევე იგზავნებოდა აშშ-ში კომერციულ ბაზარზე გასაყიდად, სადაც თავისი მაღალი დამზადების ხაირისხის გამო ამერიკული კომპანიების პროდუქციასთან ერთად დიდი პოპულარობით სარგებლობენ .

1a1pie-034064_5

იტალიური წარმოების “პისმეიკერი” გახსნილი დასატენი კარიბჭით

კალიბრს არ აქვს მნიშვნელობა, ან კიდევ ერთხელ ტერმინალურ ბალისტიკაზე

August 5th, 2016

ამ მოკლე სტატიაში მე მინდა შევეხო თემას, რომელიც ეხება კალიბრების ეფექტურობას. “ა” კალიბრი ჯობია “ბ” კალიბრს და “ც” კალიბრი ეგგრევე აგდებს ხოლო “დ” კალიბრი ხვრეტს…. ბუნებრივია ეს თემა ძალიან ბევრ გაცხარებულ კამათს იწვევს როგორც სპეციალიზირებული გამოცემების ფურცლებზე ასევე სპეციალიზირებულ ინტერნეტ რესურსებში და ეს გასაგებიც არის. საკითხი სპეციფიურია და მოითხოვს ბევრი რამის სიღრმისეულ ცოდნას, მათ შორის ანატომიის, მედიცინის, ფსიქოლოგიის, გარე და ტერმინალური ბალისტიკის საფუძვლების და ეს სულაც არ არის სრული სია. ამიტომ ბუნებრივია ასეთ დისკუსიებში საღი აზრი და სასარგებლო ინფორმაცია, როგორც წესი ძალიან ცოტა არის.

პირობითად შეიძლება ამ დისკუსიის ტიპიური მონაწილეები დავყოთ ორ ჯგუფად. პირველები, რომლებსაც ღრმად ჯერა რომ მილიმეტრები და ჯოულები გადამწყვეტია და მეორე ბანაკი,  რომლის წარმომადგენლები თვლიან, რომ მთავარია სად არტყავ,  თავში მორტყმული “გეკოც” და .45-იც ერთნაირად კლავს. შეიძლება ითქვას, რომ ორივე ბანაკის წევრები ერთნაირად მართლებიც არიან და ერთნაირადაც ცდებიან.
სიმართლის დადგენა რთულდება იმით, რომ არ არსებობს მეთოდოლოგია რომელიც ზუსტად დაადგენს რამდენად ეფექტური იქნება ესა თუ ის ვაზნა ვაზნა, პირველ რიგში იმის გამო რომ ყველაზე რთულია იწინსაწარმეტყველო როგორი სამიზნის წინააღმდეგ მოხდება იარაღის გამოყენება. იქნება ეს 60 კილოგრამიანი მამაკაცი სადღად ფლორიდაში, ჩაცმული თხელ მაისურში და შორტებში, თუ განრისხებულია 120 კგ-ნი რეზერვაციის მკვიდრი ალიასკაზე, სასმელისგან გაბრუებული, გამოწყობილი სქელ ტყავის ბეწვიან ქურთუკში და თბილ ტანსაცმელში. შესაბამისად “შემაჩერებელი ეფექტი”, “ტეილორის ნოკაუტის ფორმულა” და ტყვიის ეფექტურობის შეფასების სხვა უნივერსალური “მეთოდები” არის მცდარი. არ არსებობს მეთოდი რომელიც ზუსტად დაადგენს ტყვიის ეფექტურობას ოდნავ მისაღები რწმუნების ხარისხით.

მაგალითად მონადირეებმა ზუსტად იციან სად, რა დროს და რა ცხოველზე მოუწევთ ნადირობა და შესაბამისად არჩევენ იარაღს, კალიბრს და ვაზნებს. პოლიციელებს, სამხედროებს და ხშირად ადამიანებას ვინც იყენებენ იარაღს თავდაცვისთის ასეთი ფუფუნება არ აქვთ. ამასთანავე მონადირეებს შეუძლიათ იქონიონ იარაღი რომლის სიძლიერე იქნება საკმარისზე მეტი, დანარჩენებს არც ამის ფუფუნება არ აქვთ. აქიდან მოდის სწორი არჩევანის გაკეთების სირთულე. ავირჩიოთ ყველაზე დიდი კალიბრი იტყვით თქვენ, .45 ბევრად ჯობია 9მმ “ლუგერს”. კი? არა.

პირველ რიგში რაც შეეხება ჯოულებს და მილიმეტრებს. შაშხანის კალიბრებში ნომინალურად ერთი და იგივე კალიბრის ვაზნას შორის შეიძლება იყოს უშველებელი განსხვავება ენერგიაში. მაგალითად .30 კალიბრს განეკუთვნება 7.62x54r, ფართოდ გავრცელებული საქართველოში. მისი ტყვიის კალიბრი არის 7.92 მმ, ხოლო ენერგია 3600 ჯოულის ფარგლებში. იგივე კალიბრის 7მმ რემინგტონ ულტრა მაგნუმის ენერგია იქნება 4900 ჯოული. განსხვავება არის შთამბეჭდავი. რაც შეეხება მოკლელულიანი იარაღების კალიბრებს, მაგალითად .380 ACP-ს ტიპიური ენერგია არის 270 ჯოული, ხოლო 9მმ ლუგერის ორჯერ მეტი. ერთის მხრივ განსხვავება ორმაგია მაგრამ სამიზნეში მოხვედრისას ჩვენ მივიღებთ ორჯერ მეტ ეფექტურობას? რას გვაძლევს ეს ორმაგი უპირატესობა ჩვენ? .380 ACP არის შედარებით სუსტი კალიბრი, და ბევრის მიერ ის განიხილება როგორც ყველაზე დაბალი ზღვარი თავდაცვის იარაღისთვის. როდესაც გადავხედვათ ძლიერ პისტოლეტის ძლიერ კალიბრებს განსხვავება ისეთი შთამბეჭდავი აღარ არის როგორც შაშხანის კალიბრებში. 500-600 ჯოული “ლუგერისთვის” და 600-700 ჯოული .45ACP-თვის. როგორ გგონიათ 10-20% სხვაობა სიმძლავრეში და 2.7მმ სხვაობა ტყვიის დიამეტრში ხდის .45-ს რადიკალურად უკეტეს ალტერნატივად “ლუგერისთვის”? და ამ მარგინალური უპირატესობისთვის ჩვენ დავთმობთ მჭიდის ტევაოდბას რომელიც მცირდება არც მეტი არც ნაკლები ორჯერ? ავიტანთ პისტოლეტის გაზრდილ მასას და გაბარიტებს და უფრო დიდ უკუცემას? სიმართლე კი იმაშია რომ გინდა .380-ს და გინდა .45-ს მაინც აქვთ ძალიან ცოტა ენერგია და ამ ენერგიას თანაც ძალიან ხშირ შემთხვევაში არაეფექტურად იყენებენ. ენერგიის ეფექტური გამოყენების კარგი მაგალითია არბალეტის ისარი. არბალეტი გამოიყენება ყველა ტიპის ცხოველზე სანადიროდ მათ შორის აფრიკულ ხუთეულზე. რა ენერგია აქვს ისარს ნასროლს ძლიერი სანადირო არბალეტიდან? 68 ჯოული ანუ უფრო ნაკლები ვიდრე .22lr-ს.  უბრალოდ არბალეტის ისარი იყენებს ამ ენერგიას რაციონალურად და გააჩნია ეეფექტური დაზიანების მექანიზმი, განიერი ისრის თავი ბასრი პირებით კვეთს/ჭრის ქსოვილებს და მძიმე დაზიანებებს აყენებს ცხოველს.

თანამედროვე სწრაფი, გარსით დაფარული მრგვალთავიანი ტყვია, მიფრინავს შორს, ქმნის მინიმალურ წინაღობას, არის იდეალური აეროდინამიური ფორმის, მაგრამ ამავე დროს ისე გამოიყურება თითქოს ის შექმნილია ადამიანის მიერ რომელსაც ის უნდა მოხვედროდა და მან ისე გააკეთა რომ მოხვედრისას ამ ტყვიას რას შეიძლება მინიმალური ზიანი მიეყენებინა მისთვის. ტყვია წვრილია და გარსის წყალობით მკვირივია. ხშირად ის უბრალოდ ხვრიტავს ადამიანს და აგრძელებს ფრენას მასის და სიჩქარის შენარჩუნებით. ამან წარმოშვა მორიგი მითი. ერთ-ერთი ცნობილი მონადირე მაგალითად იძახდა რომ იდეალურმა სანადირო ტყვიამ უნდა გახვრიტოს ნადირი და გაჩერდეს მეორე მხარეს ტყავის ქვეშ.  ანუ თუ ტყვია რჩება სხეულში ესეიგი ის მთელ თავის ენეერგიას გადაცემს სამიზნეს და ის უფრო უკეთესია ხო?  არა. საქმე იმაშია, რომ ტყვიის ენერგია არ გადაეცემა სრულად სამიზნეს.  ის იხარჯება მინიმუმ ხუთ რამეზე: წნევის ტალღების შექმნაზე, ქსოვილების გახურებაზე, ჭურვის გახურებაზე, ჭურვის დეფორმაციაზე, ქსოვილების დაძვრაზე (ან ბალისტიკური  ჟელატინის ბლოკის დაძვრაზე ადგილიდან). ერთი და იგივე ენერგიის მქონე ტყვების ჭრილობები შეიძლება მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდნენ, გამომდინარე ტყვიის კონსტრუქციიდან და იმ დაზიანების მექანიზმებიდან რომლებსაც ის იყენებს.

რა დაზიანების მექანიზმები აქვს ტყვიას? პირველ რიგგში დაზიანებების ხარისხს და მოცულობას განაპირობებს როგორც ჭურვის თვისებები ისევე ქსოვილების თვისებებიც. ძირითადი დაზიანების მექანიზმი არის ქსოვილების განადგურება დარტყმის შედეგად. ჭურვი/ტყვია ანადგურებს იმ ქსოვილებს რომლებთანაც შედის უშუალო კონტაქტში. თუ ტყვია გადის ქსოვილებში სწორი კუთხით ანუ არ ყირავდება და ინარჩუნებს მდგომარეობას როგორც წესი ჭრილობის არხი არ აღემატება ტყვიის დიამეტრს. თუ ტყვია აყირავდა ქსოვილებში ეს რადიკალურრად ზრდის დაზიანებული ქსოვილების რაოდენობას და შესაბამისად ტყვიის ეფექტურობას. იმისთვის რომ გაიზარდოს დაზიანებული ქსოვილების რაოდენობა ასევე გამოიყენება ექსპანსია ანუ ტყვიის გაშლა რაც ზრდის მის დიამეტრს და შესაბამისად ზრდის ჭრილობის არხის მოცულობას და ფრაგმენტაცია, როდესაც ტყვია იშლება ქსოვილებში და ფრაგმენტები ხდებიან ინდივიდუალური დამაზიანებელი ელემენტები. ყველაფერი ეს ქმნის პერმანენტულ ჭრილობის არხს. ქსოვილებში ჭურვის მოხვედრა ასევე იწვევს კიდევ ორ რამეს, ზებგერითი ხმოვანი ტალღების გავრცელებას ქსოვილებში და კავიტაციას. კავიტაცია გამოწვეული ტყვიის გავლით ქსოვილებში ცდილობს განზე გაისროლოს ქსოვილები. გამომდინარე იქიდან რომ ქსოვილები ელასტიურია, ამის შემდეგ ისინი უბრუნდებიან პირვანდელ მდგომარეობას. ნაცვლად პოპულარული მითისა, კავიტაცია (ხშირად წოდებული როგორც ჰიდრო-სტატიკური შოკი და ბლა ბლა ბლა) არ იწვევს ელასტიური ქსოვილების დაზიანებას. ტრავმა მიყენებული კავიტაციით წააგავს დაბეჟილობას და მას როგორც წესი რამე სერიოზული ზიანი არ აქვს. დავა დორებითი ჭრილობის არხის მნიშვნელობაზე ტყვიის ეფექტურობის შეფასებისას არ წყდება დღემდე, მაგრამ არსებული გამოქვეყნებული ნაშრომების და კვლევების ანალიზი, როგორც მინიმუმ გვაძლეევს საფუძველს ვივარაუდოთ, რომ რაიმე ეფექტურ და საიმედო დაზიანების მექანიზმზე ლაპარაკი ზედმეტია.

figure1

წლების განმავლობაში ითვლებოდა რომ მაღალსიჩქარიანი ტყვიები მეტ დაზიანებას აყენებენ, იმიტომ რომ არ იყო ზუსტი წარმოდგენა დაზიანების მქანიზმებზე. მაგრამ მარტო სიჩქარე არაფერს არ შვება. სურათზე არის ძალიან დიდი კავიტაციით გამოწვეული დროებითი ჭრილობის არხი  და ტყვიის დეფორმაციის წყალობით მიღებული განიერი პერმანენტული ჭრილობის არხი, რომელიც შექმნილია შედარებით ნელი 10.4 მმ-ნი ვეტერლის ტყვიით, რომლის სიჩქარე ორჯერ ნაკლებია ვიდრე თანამედროვე სამხედრო იარაღის კალიბრის ტყვიის სიჩქარეზე მაგრამ მისი ტყვია არ არის გარსით დაფარული და ამიტომ დეფორმირდა გაზარდა თავისი დიამეტრი რამაც გაზარდა მისი ეფექტურობა.  

სხვაობა ენერგიაში შაშხანის და მოკლელულიანი იარაღისთვის განკუთვნილ ვანზნებს შორის კოლოსალურია. მათ იმხელა ენერგია აქვთ, რომ დაზიანების მექანიზმები ხდება ძალიან ეფექტური. კავიტაცია ძალიან დიდია. ფრაგმენტაცია ასევე მნიშვნელვნად ზრდის ეფექტურობას. ტყვია ისეთი სისწრაფით ხვდება სამიზნეს და ისეთ დატვირთვას იღებს რომ “ტყდება” და ფრაგმენტები დამოუკიდებელ ჭურვებად იქცევა და უმძიმეს ჭრილობებს აყენებენ ადამიანს თუ ცხოველს.  მაგალითად 5.56×45-ის შემთხვევაში ტყვიის ფრაგმენტები კვეთენ ისედაც გაწელილ (კავიტაციის შედეგად) ქსოვილებს, რის გამოც ჭრილობები ძალიან სერიოზულია.  ძვალში მოხვედრილი შაშხანის ტყვია ძვლის ნატეხებს აქცევს ჭურვებად, ისე რომ  ისტორია “ტყვიამ ფეხი მოგლიჯა” ხდება აბსოლუტურად რეალური. ტყვიის აყირავება იწვევს პერმანენტული არხის მოცულობის ზრდას (იზრდება ტყვიის ზედაპირის ფართობი რომლითაც ის ეჯახება ქსოვილებს).  რა შეუძლია პისტოლეტი ტყვიას? დიდი არაფერი. ფრაგმენტაცია რომც მოხდეს, ფრაგმენტები დაბალი ენერგიის გამო პრაქტიკულად არანაირ ან მინიმალურ ზიანს აყენებენ ქსოვილებს, მაგრამ შედეგად პისტოლეტის ტყვია რადიკალურად კარგავს შეღწევის უნარს და ის შეიძლება უბრალოდ ვერ მიწვდეს შიდა ორგანოებს ან მინიმალური ზიანი მიაყენოს. ტყვიის აყირავებას მისი მოკლე სიგრძის გამო ასევე დიდი არაფერი ეფექტი არ მოყვება. თან როგორც წესი ის ყირავდება უკვე სულ ბოლოს როდესაც ენერგია ამოწურულია და ეს ასევე ამცირებს შეღწევის უნარს. რჩება მხოლოდ ექსპანსია, ანუ ისეთი კონსტრუქციის ტყვიის შექმნა რომელიც გაიშლება და ამის წყალობით მისი ეფექტურობაც მოიმატებს.  დაფიქრდით ამაზე, მიუხედავად ძალიან ძლიერი კალიბრებისა, ნადირობისას სავალდებულია ექსპანსიური ვაზნების გამოყენება, რომ ცხოველი სწრაფად და ზედმეტი ტანჯვის გარეშე მოკვდეს. ჰააგის კონვენცია კრძალავს ასეთი ტყვიების გამოყენებას, რომლებიც ვითომ “ზედმეტ ტანჯვას” აყენებენ ჯარისკაცებს. ჩემი აზრით ჰუმანური ტყვია არ არსებობს ხოლო რა არის უფრო უკეთესი მალე მოკვდე თუ დაიტანჯო უამრავი ჭრილობისგან მიყენებული არაეფექტური ტყვიებით…. რავიცი რა გითხრათ, ეს საკითხი უფრო მორალუ-ეთიკურ მხარეს განეკუთვნება და ცილდება ამ სტატიის შინაარს. როგორც ადამიანი, რომელიც ფლობს და მზად არის გამოიყენოს სამოქალაქო-თავდაცვის იარაღი, ჩემი სურვილია რომ იარაღის გამოყენებას მოყვეს ჩემს მიმართ აგრესიული ქმედებების მომენტალური შეწყვეტა, ეს კიდე სამწუხაროდ გარანტირებულია მხოლოდ აგრესორის სწრაფი გარდაცვალებით.  აგრესიის სწრაფი აღკვეთის  სხვა საიმედო მექანიზმი ამ ეტაპზე უბრალოდ არ არსებობს… თუ გამოჩნდება ასეთი იარაღი, რომელიც სწრაფად, საიმედოთ ანეიტრალებს აგრესორს მისი მოკვლის გარეშე მე ვიქნები პირველი ვინც ამ იარაღს იყიდის. დიდი პროგრესი შეიმჩნევა სხვადასხვა ტიპის “ტეიზერების” (ელექტრო-შოკური მოწყობილობების) შექმნაში მაგრამ ჯერ ნაადრევია იმაზე საუბარი, რომ ასეთი მოწყობილობები ჩაანაცვლებენ ცეცხლსასროლ იარაღს.

პისტოლეტის და რევოლვერის ვაზნებში ეს ენეერგია უბრალოდ ძალიან ცოტა არის. რა თქმა უნდა იგულისხმება კალიბრები, რომლების ჩატევაც შესაძლებელია ზომიერი გაბარიტების და წონის ხელის იარაღში. აქიდან მიჩნეულია რომ “.357 მაგნუმი” არის ზედა ზღვარი სიმძლავრის, და იარაღი ამ კალიბრზე კონტროლირებადია თუ ის სრული ზომის არის. აღნიშნული კალიბრის უკუცემა მსუბუქი რევოლვერიდან სროლისას, უბრალოდ აუტანელია. პისტოლეტი არის პირადი იარაღი, განკუთვნილი ფარული ტარებისთვის, მას ვერ მიაბჯენ მხარზე რომ უკეთესად აკონტროლო, საყრდენის გამოყენებაც ძალიან შეზღუდულია. ამიტომ მაქსიმალური სიმძლავრე რომელიც ჩვენ შეიძლება მივიღოთ შეზღუდულია. ამიტომ არსებობს ათობით შაშხანის კალიბრები და პისტოლეტების-რევოლვერების გავრცელებულ კალიბრებს ორი ხელის თითებზე ჩამოთვლით.

ზოგადად მიიჩნევა რომ პისტოლეტიდან ტყვია ანადგურებს იმ ქსოვილებს რომლებსაც უშუალოდ ეხება. ბუნებრივია რაც უფრო დიდია ჭურვი მით უფრო მეტი ქსოვილი ნადგურდება მასთან კონტაქტისას, მით უფრო დიდია სისხლდენა და ტკივილი, მით უფრო მალე გამოდის სამიზნე მწყობრიდან. ხო და სწორედ ამიტომ .45 (11.7მმ) უკეთესია “ლუგერზე” (8.8მმ). ხო? არა. მრგვალთავიანი ტყვია, იქნება ეს “ლუგერი” თუ .45 არის ცალსახად არაეფექტური ტყვია. ცნობილია რომ გაკვეთისას პათოლოგოანატომები ვერ არჩევენ ჭრილობებს და არ შეუძლიათ თქვან მხოლოდ ჭრილობის დათვალიერებით რომელი კალიბრის ტყვიით იქნა ის მიყენებული. მრგვალი ცხვირის გამო ასეთი ტყვიები შედიან ქსოვილებში როგორც პროფესიონალი წყალში მხტომი, მინიმალური წინაღობის შექმნით და წყლის (ქსოვილების) ამღვრევით, ქსოვილებიც ხომ მეტწილად სითხესგან შედგებიან?  ჭრილობის არხი  ასეთი ტყვიების გამოყენებისას არის ვიწრო.  ზედმეტი შეღწევაც არის სერიოზული საფრთხე.  მრგვალი ტყვია რიკოშეტირებს მსხვილი ძვლებისგან. არსებობს დოკუმენტირებული ინციდენტი, როდესაც ბოროტმოქმედის თავის ქალამ აისხლიტა ახლო მანძილიდან ნასროლი ხუთი .38 special კალიბრის მრგვალთავიანი ტყვია. ამის მიზეზი იყო როგორც ტყვიის ფორმა ასევე ის რომ ეს ტყვიები ნასროლი იყო მოკლე-ცხვირინაი რევოლვერიდან, რამაც კიდე უფრო შეამცირა ტყვიის საწყისი სიჩქარე და ენერგია. ამიტომ: მე მაქვს, .22lr პისტოლეტი და თუ რამეა თავში ვესვრი… დაივიწყეთ ეს სისულელე. როგორც თქვა ხენკმა “Braking Bad”-ში, თუ გჭირდება იარაღი დარწმუნდი რომ “საკმარისი” იარაღი გაქვს.

ზუსტად იმის გათვლა თუ როგორ მოიქცევა ტყვია შეუძლებელია. ძალიან ბევრი ფაქტორი მოქმედებს ამაზე და მათ შორის უმთავრესი არის ცვალებადი და განსხვავებული სამიზნეები. საწყისი სიჩქარის ცვლილება (იცვლება როგორც გასროლის მანძილის ცვლილებით ასევე განსხვავებული სიგრძის ლულიდან სროლისას), მოხვედრის კუთხე, ტანსაცმელი რომელიც აცვია სამიზნეს, ადგილი სადაც მოხვდა ტყვია, შეხვდება თუ არა ტყვიას მსხვილი ძვალი, ყველაფერი ეს ახდენს გავლენას იმაზე თუ რამდენად ეფექტური იქნება ტყვია. ვერც ერთი ლაბორატორია ვერ შეძლებს ასეთი პირობების იმიტირებას. არის ურთიერთ გამომრიცხავი მოთხოვნებიც. მაგალითად თუ ტყვია ხვდება სამიზნეს მკერდში ჩვენ გვინდა რომ ტყვიამ ეგრევე განიცადოს ფრაგმენტაცია ან აყირავდეს, გაზარდოს ჭრილობის არხის მოცულობა და მაქსიმალური ზიანი მიაყენოს სამიზნეს. მაგრამ მაგალითად 168გრ .308 კალიბრის Sierra Match King ტიპის ტყვია ხშირად გადის ქსოვილებში 20-30 სმ და მერე იწყებს აყირავებას. შეიძლება ამ ტყვიამ ისე  გახვრიტოს სამიზნე რომ არც აყირავდეს. ეს ცუდია. მაგრამ თუ სამიზნეს ტყვია ხვდება გვერდიდან და ჯერ უნდა გავიდეს ხელში, შემდეგ ხელის ძვალში და მერე გახვრიტოს ნეკნები გვერდიდან, მაშინ ნაადრევი ფრაგმენტაცია/აყირავება სულაც უკვე არ არის სასურველი. იმ ცნობილი და საბედისწერო შეტაკებისას 1986 წელს, მაიამიში, ზუსტად ეს მოხდა. 115 გრანიანი 9მმ-ნი ექსპანსიური ტყვია გვერდიდან მოხვდა ბოროტმოქმედს, და გაჩერდა გულთან ერთ სანტიმეტრში. ბოროტმოქმედმა სასიკვდილო ჭრილობა მიიღო მაგრამ სანამ სისხლისგან დაიცალა, მან მოკლა და დაჭრა რამდენიმე “ბიუროს” აგენტი. ამ შეტაკებამ და დიდმა მსხვერპლმა დააჩქარა უფრო ეფექტური ტყვიების კონსტრუციის ძიების პროცესი და საბოლოო ჯამში განაპირობა ახალი კალიბრის, .40S&W-ის გამოჩენა. .40S&W 90-ნი წლების დასაწყისში ითვლებოდა კალიბრად, რომელიც “გადაარჩენდა” სამართალდამცავებს. ვაზნას მართლაც შთამბეჭდავი ციფრები ქონდა და იარაღიც ამ კალიბრზე არ უნდა ყოფილიყო დიდი (პირველი .40 კალიბრის პისტოლეტები რეალობაში იყვნენ 9მმ-ნი მოდელები მინიმალური მოდიფიკაციებით) ხოლო ვაზნის გაბარიტები იძლეოდა საშუალება ორ რიგიანი დიდი ტევადობის მჭიდის გამოყენების. სულ მალე აღმოჩნდა რომ მაღალი წნევის გამო ის ზედმეტად ტვირთავდა პისტოლეტის კონსტრუქციას და საგრძნობლად ამცირებდა იარაღის რესურს.

ჩემი აზრით არც ერთი პისტოლეტის კალიბრი (მოკლე 9მმ-დან დაწყებული და .45-ით დამთავრებული)  არ სთავაზობს გადამწყვეტ უპირატესობას. პრაქტიკულად ყველა არის არასაკმარისად ძლიერი, რომ ჩაითვალოს ეფექტურად ადამიანის წინააღმდეგ. აქიდან გამომდინარე 50 ჯოული იქით და 50 აქეთ, ერთი მილიმეტრი იქით და ერთიც აქეთ დიდს არაფერს არ წყვიტავს. აი მჭიდის ტევადობა კიდე პირიქით, ძალიან მნიშვნელოვანია. იგივე ეხება უნარს სწრაფად და ეფექტურად სროლის, რაც გულისხმობს ნაკლებ უკუცემას და ლულის ხტომას.

რამოდენიმე თვის წინ სანამ მე ამ სტატიის წერას ჩავუჯდებოდი, აშშ-ის გამოძიებათა ფედერალურმა ბიურომ გამოაცხადა რომ 9მმ “ლუგერი” გახდებოდა სტანდარტული კალიბრი მათი აგენტებისთვის. 100 წლის  9მმ “ლუგერი” ცვლის შედარებით ახალ .40S&W-ს, რომელიც შეიქმნა ამ ორგანიზაციის მიერ “ლუგერის” ჩასანაცვლებად.  წლებია “ბიურო” არის სხვადასხვა ვანზების ეფექტურობის კვლევის პროცესის ავანგარდში და გააჩნია პრაქტიკულად შეუზღუდავი რესურსები ამ საკითხის შესასწავლად. ინფორმაცია მათი კვლევების შესახებ გადაეცემა ყველა პოლიციურ სამსახურს აშშ-ში. უნდა ვივარაუდოთ, რომ ბევრი პოლიციური სამსახური და უბრალო ადამიანი აყვება ამ ტენდენციას. სხვათაშორის ბიურომ დაადგინა რომ ლაბორატორიულ პირობებში ერთადერთი მოკლელულიანი ტყვიის თვისება რომლის დადგენა შესაძლებელია დანამდვილებით და სიზუსტით არის შეღწევა. მანდვე დაადგინეს შეღწევის ზღვარიც (დგინდება 10%ან ბალისტიკურ ჟელატინში სროლისას) 300-დან 450მმ-მდე. ამ მოთხოვნას აკკმაყოფილებს როგორც .45-ის სხვადასხვა მუხტები ასევე “სუსტი” .380 ACP ასე რომ ამ აღმოჩენას რაიმე ძირეული გადაადგილება კალიბრების რანგებში არ მოყოლია. და თუ ტყვია იდეალურად “გაიშალა” მაგრამ შეაღწია 15.5 ინჩით ის აღარ ვარგა? ბიურო თვლის რომ არა. საკმაოდ ბვრი სხვა ავტორიტეტი თვლის რომ პირიქით.

ეხლა რა შეიცვალა მას მერე? რის გამოც “ლუგერი” უცბად კვლავ გახდა აქტუალური? ბევრი არაფერი. მხოლოდ ტყვიის კონსტრუქცია და სწორედ აქ ჩემო მეგობრებო არის, როგორც იტყვიან ძაღლის თავი დამარხული. ალბათ უკვე თქვენ თვითონაც მიხვდით საით მიმყავს მე საუბარი. მოკლელულიან იარაღში გადამწყვეტია არა კალიბრი არამედ ტყვიის კონსტრუცია.  ბევრმა იცის ვინ არის გასტონ გლოკი, ჯონ ბრაუნინგი და სემუელ კოლტი. მაგრამ ვინ იცის ვინ არის ტომ ბურჟინსკი? ჩარლზ კელსი? ალან კორზინი? ესენი არიან ადამიანები, რომლებიც ქმნიან ტყვიებს, ექსპანსიურ ტყვიებს. თანამედროვე ექსპანსიური ტყვია არის ტექნოლოგიური მიკრო შედევრი, რომელშის უფრო მეტი მეცნიერება და შრომა დევს ვიდრე თქვენ შეიძლება წარმოიდგინოთ.

adaadblack

ვინჩესტერის “ბლექ ტალონი” იყო პირველი ექსპანსიური ტყვია, რომელიც იყენებდა გაკვეთას როგორც დამატებით ჭრილობის მიყენების მექანიზმს და არის ტექნოლოგიურად დახვეწილი ტყვიის კარგი მაგალითი. გაშლილისას ტყვია იკეთებდა კლანჭის ფორმის წვერებს რომლებიც დამატებით აზიანებდნენ ქსოვილებს. აღნიშნული ეფექტი მიირწევა იმით რომ ტყვიის ცხვირისკენ სპილენძი უფრო სქელია ხოლო ძირისკენ თხელი რაც ჭრილებთან ერთად ექსპანსიური ღრმულის ირგვლივ უზრუნველყოფს ერთნაირი ფორმის “კლანჭების” ფორმირებას. ტყვიის ზედაპირი დაფარულია შავი საფირმო ოქსიდირებით. აღსანიშნავია, რომ პისტოლეტიდან ნასროლი ტყვია სხეულში გავლისას ასწრებს  დაახლოებით, ერთი ერთ-ნახევარი ბრუნვის გაკეთებას, ანუ ის პროპელერივით არ ტრიალებს ქსოვილებში და არ ჩეხავს და აქუცმაცებს ყველაფერს. “ბლექ ტალონი” და მისი თანამედროვე ვარიანტები “Ranger T” არის ეფქტური ტყვიები.

ექსპანსიური ტყვია ქსოვილში მოხვედრისას იწყებს გაშლას და იდეალში იღებს სოკოს ფორმას. ამით იზრდება ტყვიის დიამეტრი და შესაბამისად დროებითი და პერმანენტული ჭრილობების არხი. სტატიის დასაწყისში მე უკვე გამოვთქვი მოსაზრება რომ მაღალი ბალისტილური მაჩვენებლების მიღწევას მოყვა ტყვიის ტერმინალური ეფექტურობის შემცირება. სწორედ ამიტომ მიუხედავად კოლოსალური ენერგიისა, თანამედროვე სანადირო მუხტების აბსოლუტური უმეტესობა არის კონტროლირებადი ექსპანსიით. მარტო ენერგია საკმარისი არ არის. მნიშვნელოვანია რაზე და როგორ იხარჯება ენერგია. ჩემი კარგი მეგობარი, წარსულში სნაიპერი, ერთხელ მიყვებოდა როგორ ხდებოდა ცოცხალ მაწანწალა ცხოველებზე პრაქტიკული სროლები. მისი სიტყვებით ძლიერი .300 Win Mag ხვრიტავდა ცხოველს ისე რომ ის კიდე შორს გარბოდა და დიდხანს არ კვდებოდა მაშინ, როდესაც უფრო სუსტი იგივე ტყვიის დიამტერის მქონე .308 გაცილებით უფრო უკეთესად მუშაობდა, იმიტომ რომ .308 თუნდაც უფრო მცირე ენერგიას უფრო ეფექტურად იყენებდა და იყო უფრო ეფექტური ვიდრე ნომინალურად უფრო ძლიერი “სამასი ვინ მაგი”.

1424142848471

დროებითი და პერმანენტული (მუქად მონიშნული) ჭრილობის არხები. დროებითი არხი არის ის მოცულობა რომელიც იქმნება მას მერე რაც კავიტაციის ძალით ხდება ქსოვილების გაშლა, განზე გაწევა ტყვიის კურსიდან. უმეტესობა ექსპერტების თვლის რომ დორებითი არხი არანაირ ზიანს არ აყენებს ადამიანს, ვინაიდან ქსოვილები უბრუნდებიან ჩვულებრივ მდგომარეობას.  ბევრიც თვლის რომ ამ “გაწელვას” და გაშლას შეიძლება მოყვეს სისხლძარღვების გაწყვეტა. პერმანენტული არხი იქმნება ქსოვილების განადგურებით, რომლებიც ნადგურდებიან ჭურვთან კონტაქტისას.  დროებითი არხი შეიძლება მოცულობით 30 ჯერ აღემატებოდეს ჭურვის მოცულობას. 

ჯიმ სირილო, გამოცდილი ნიუ იორკელი პოლიციელი, ექსპერტი, ტყვიების კონსტრუქტორი თვლიდა, რომ მუხტის (კონკრეტული მწარმოებლის კონკრეტული ვაზნა კონკრეტული ტიპის ტყვიით) ეფექტურობას პირველ რიგში უზრუნველყოფს ტყვიის კონსტრუქცია და კონფიგურაცია და მისი დიამეტრი. ეს ადამიანი გარდა იმისა, რომ იყო მოქმედი პოლიციელი, ბევრი შეიარაღებული შეტაკების მონაწილე  ის ასევე იყო მონადირე, სპორტსმენი მსროლელი და ტყვიების და იარაღების კონსტრუქტორი. მისი ორი წიგნი (Guns, Bullets and Gunfight და Tales of the Stake Out Squad) არის ექსკურსი იარაღის და ვაზნების გამოყენების პოლიციურ სამსახრუში და თვალების ამხელი საკითხში რომელიც უკავშირდება ტყვიების ეფექტურობას.

SafeStopBullet

ჯიმ სირილოს კონსტრუქციის ტყვიები. ფორმით ის გვანან “სემი-ვადკატერებს” ბრტყელი მაქსიმალური დიამეტრის ცხვირით, ბასრი კუთხეებით. ნაცვლად ღრმულისა ტყვიის თავში, სირილოს ტყვიას აქვს ერთი ჭრილი, რომელიც ორად შლის ტყვიას და მისი დიამეტრი თითქმის 120%-ით იზრდება რაც უზრუნველყოფს მაქსიმალურ დაზიანებას.  რევოლვერი პისტოლეტისგან განსხვავებით არ არის სენსიტიური ტყვიის ფორმის მიმართ. 

სირილოს მეწყვილეს, ჯიმ ალარდი, პირველ ვაზნას ხელით ათავსებდა თავისი .45 კალიბრის კოლტში. ეს იყო გადატენილი ვაზნა, ტყვიით ისეთი განიერი ღრმულით ცხვირში, რომ მისი მჭიდიდან საიმედოთ მიწოდება შეუძლებელი იყო, ხოლო სპეციფიური ფორმის გამო ასეთ ტყვიებს უწოდებდნენ მფრინავ საფერფლეებს.  ერთ-ერთი ოპერაციისას ალარდის ნასროლი ეს ტყვია მომენტალურად დააგდებს მძარცველს ძირს და გადაარჩენს ჯიმ სირილოს სიცოცხლეს…

tng_BulletType

პისტოლეტი ტყვიეების ნაირსახეობები. ვაზნები განიერი ღრმულებით ცხვირში  და ასევე “სემი” და “ვად კატერები” ყველაზე მეტ პრობლემას ქმნიან, ვინაიდან ტყვიის ფორმის გამო მათი სავაზნეში მიწოდების საიმედოობა მცირდება. სწორედ ამიტომ რეკომენდირებულია დარწმუნდეთ, რომ თქვენს მიერ არჩეული მუხტი საიმედოთ მუშაობს პისტოლეტში. ძველი მოდელის პისტოლეტეები ხშირად საერთოდ ვერ მუშაობენ თანამედროვე თავდაცვით მუხტებთან.  

ჩვენ საქართველოში პრაქტიკულად არ ვიცნობთ თანამედროვე თავდაცვით მუხტებს. “ჰიდრაშოკი”, “გოლდენ სეიბერი”, “ბლექ ტალონი” ჩვენთვის ეკზოტიკაა, უცნობი და გაუგონარი. ხშირად მაღაზიებში რომ უხსენოთ ექსპანსიური ტყვია “დუმ დუმი”, შეშინებულ სახეს მიიღებენ, კი მაგრამ ეს ტყვიები ხომ აკრძალულია?! თუმცა ხანდახან მცირე პარტიებით ესა თუ ის მუხტი ჩნდება გაყიდვაში, მართალია ასტრონომიულ ფასად. ჩვენი სამართალდამცავები იყენებენ ვაზნებს ყველაზე უვარგისი ტყვიის ტიპით (FMJ). ამ მხრივ ჩვენ მაგრად ჩამოვრჩებით დანარჩენ მსოფლიოს თუმცა რა არის ამაში გასაკვირი…

სწორედ იმის წყალობით რომ ბოლო წლებია მიდის ჩუმი რევოლუცია ტყვიის ახალი კონსტრუქციების შექმნაში, ბებერი 9მმ “ლუგერი” ისევ ხდება დომინანტი კალიბრი ტაქტიკურ სამყაროში. ამ კალიბრს ბევრო პლიუსი აქვს.  თქვენ იღებთ კომპაქტურ პისტოლეტს, რომელშიც ჩადის ბევრი ვაზნა, რომელიც კომფორტულია სასროლად და ამავე დროს რესურსი ამ პისტოლეტის არის ძალიან დიდი. “რბილი”, შედარებით დაბალწნევიანი “ლუგერი” არ ტვირთავს პისტოლეტს ისე როგორც ავი .40S%W ან .357 SIG. თავის მხრივ .45ACP ასევე არ არის მაღალწნევიანი, მაგრამ მისი ზომა წონის გამო, პისტოლეტები ამ კალიბრზე დიდია, მჭიდის ტევადობა პატარაა (ორჯერ ნაკლები) ხოლო უკუცემა არ არის პატარა. იმის გამო რომ .45 დაბალსიჩქარიანია, მაყუჩის ან საპრესორის გამოყნება არ ითხოვს სპეციალურ ვაზნების გამოეყენას.  ჩემი აზრით მომავალი არის ამ ორი კალიბრის, რომლებიც უკვე ერთი საუკუნის არიან.

რა დასკვნების გამოტანა შეიძლება ამ ყველაფრიდან? მნიშვნელოვანია არა ენერგიის აბსოლუტური მაჩვენებელი არამედ როგორ ხდება ამ ენერგიის გამოყენება. ამიტომ სირილო იყო მართალი. ტყვის კონსტრუქციას და კონფიგურაციას აქვს გადამწვეტი მნიშვნელობა. ეს განსაკუთრებით აქტუალურია პისტოლეტის/რევოვლერის კალიბრებისთვის, რომლებსაც ენერგიის დეფიციტი აქვთ.

რაც ადგება სხვას შეიძლება არ გამოგადგეთ თქვენ. თუნდაც ავიღოთ .40S&W. თუ ეს ვაზნა ამცირებს 500 დოლარიანი “გლოკის” რესურს 2-ჯერ, 500 დოლარიან 9მმ-ან “გლოკთან” შედარებით ეს უკვე პრობლემაა დიდი პოლიციური სამსახურისთვის, რომელიც უკავშირდება დიდი ხარჯებს. ამის გამო ადამიანმა საქართველოში თქვას უარი ამ კალიბრზე იქნება სისულელე. ჯარის, პოლიციის, რომელიმე საჯარო უწყების გამოცდილების გაზიარებას დიდი სიფრთხილით უნდა მივუდგეთ, იმიტომ რომ გარდა ობიექტური კრეტირიებისა იქ არსებობს ბევრი სხვა ფაქტორი. ავიღოთ თუნდაც ჰააგის კონვენცია…

ექსპანსიური ტყვიები არ არიან ერთნაირები. “Golden Saber” იქმნებოდა იმისთვის რომ ქონოდა ტაქტიკური ბარიერებში გავლის უკეთესი შესაძლებლობა, ნაადრევი ექსპანსიის გარეშე. “Glaser safety slug” იქმნებოდა იმისთვის რომ ზედმეტი შეღწევის რისკი მაქსიმალურად შემცირებულიყო ადეკვატური ტერმინალური ეფექტის შენარჩუნებით. უკანასკნელი ვერ იქნება კარგი ვაზნა სქელ ზამთრის ტანსაცმელში ჩაცმული სამიზნის წინააღმდეგ. ზოგი ექსპანსიური ტყვია კარგად მუშაობს ერთ კალიბრში მაგრამ სხვა კალიბრში მისი ეფექტურობა უმნიშვნელოა. გამოიყენეთ ინტერნეტი და სპეციალიზირებული ლიტერატურა, რომ გამოიკვლიოთ საკითხი.

კალიბრი და თუნდაც ყველაზე დახვეწილი ტყვია არ აკომპენსირებს ცუდ სროლას და ამიტომ პრაქტიკა არის უმნიშვნელოვანესი. აირჩიეთ საჭირო მუხტი, დარწმუნდით რომ თქვენი იარაღი “ინელებს” ამ მუხტს და ბევრი ივარჯიშეთ.