—- Welcome to ShootersCentral—-

May 14th, 2011

პატივცემულო მკითხველო, მოგესალმებით ჩვენს ბლოგზე. shooterscentral.ge არის დამოუკიდებელი ინტერნეტ რესურსი სადაც თქვენ შეგიძლიათ წაიკითხოთ ცეცხლსასროლი იარაღის ისტორიის შესახებ, გაეცნოთ სხვადასხვა იარაღის ტესტირების შედეგებს, მიიღოთ პრაქტიკული, სასარგებლო რჩევები, სროლაზე, იარაღის მოვლაზე,  გაეცნოთ ჩვენს მიერ მომზადებულ ანალიტიკურ სტატიებს სადაც მიმოხილულია იარაღის ბრუნვასთან და გამოყენებასთან დაკავშირებული საკითხების ფართო სპექტრი. ბლოგი არის 100% დამოუკიდებელი, რაც უზრუნველყოფს ობიექტურობას და მიუკერძოებლობას იარაღების, აქსესუარების და აღჭურვილობის შეფასებისას.

ჩვენი მიზანია მკითხველს მივაწოდოთ ობიქტური და დამოუკიდებელი ინფორმაცია. ხელი შეუწყოთ საქართველოში იარაღის კულტურის განვითარებას, დავეხმაროთ კანონმორჩილ იარაღის მფლობელებს უკეთ გაერკვიონ იარაღის მოწყობილობაში, გამოყენებაში, მასთან უსაფრთხოდ მოპყრობაში და თავისთვის იარაღის არჩევაში.

სტატიების სრული ჩამონათვალი განყოფილებების მიხედვით იხილეთ ამ ბმულზე. ჩამონათვალი ჯერ არ არის სრული, მაგრამ ნელ-ნელა ვამატებ და კვირის ბოლომდე კატალოგი იქნება სრული. 

ასევე გთავაზობთ პრაქტიკულ ტრენინგების და თეორიულ ლექციების კურსს, იარაღთან უსაფრთხო მოპყრობაზე, იარაღის ისტორიაზე, ბალისტიკაზე, ტერმინალურ ეფექტურობაზე, საკნაონმდებლო ნორმებზე ან სხვა თემაზე (ბლოგის სპეციფიკის მიხედვით) თქვენი მოთხოვნების და საჭიროებების შესაბამისად. ასეთი ღონისძიების მოწყობის მსურველებმა დაგვიკავშირდით ელ. ფოსტით: levan@contractor.net

 shooterscentral.ge-ს გუნდი გისურვებთ წარმატებას.

იარაღთან უსაფრთხო მოპყრობის წესები:

  1. ყველა იარაღი ყოველთვის დატენილია და მოეპყარით მას შესაბამისად
  2. არასდროს არ მოათავსოთ თითი სასხლეტზე თუ არ აპირებთ გასროლის განხორციელებას
  3. არ დაუმიზნოთ იარაღი არაფერს რისი განადგურებასაც არ აპირებთ.
  4. ყოველთვის იცოდეთ რას ესვრით და რა არის სამიზნის უკან.  

ბლოგი შემეცნებითი ხასიათის არის და არ წარმოადგენს სამოქმედო ინსტრუქციას ან სახელმძღვანელოს. ბლოგის გუნდი ვერ აგებს პასუხს იმ შემთხვევებზე რაც გამოწვეული იქნება წაკითხულის არასწორი ინტერპრეტაციით. 

13062207_2039212112969993_5844122187746597992_n

დაბრუნება 10/22-თან

July 31st, 2019

ვაჭერ სასხლეტს და უკვე მეხუთეჯერ ვხედავ რომ პლასტმასის ბოთლი ხტება ადგილიდან და სადღაც ვარდება. მორიგი მცდელობა გასროლით  თავსახურის მოხსნის მთავრდება უშედეგოდ. ხუთივე გასროლა მოხვდა პლასტმასის 0.3 ლიტრიანი “ბორჯომის” ბოთლს პირდაპირ ყელში მაგრამ ჩემდა სამწუხარდ არა თავსახურში! ეტყობა ვერტიკალური შესწორება დამიზნებაში შემაქვს არასწორად. მერე მეორე მსროლელი იღებს კარაბინს და იგივე მანძილიდან, 25 მეტრიდან, ორივე გასროლით არტყავს 2 ცარიელ 9მმ-ან ცარიელ მასრას. ერთის მხრივ მე მიხარია, რომ ჩემ მორიგ იარაღს, რუგერ 10/22-ს შეუძლია ასეთი სიზუსტის გამოვლენა, მეორეს მხრივ მშურს და მიწევს აღიარება რომ ასაკთან ერთად მხედველობა არ უმჯობესდება.  და არა, ჩვენი იარაღი არ იყო აღჭურვილი ოპტიკით…..

მე არაერთხელ აღვნიშნავდი, რომ ამერიკელებს ხშირად უყვართ კლასიკური ამერიკული იარაღები არა იმიტომ რომ უკანასკნელები გამოირჩევიან რაიმე განსაკუთრებული თვისებებით არამედ უბრალოდ იმიტომ რომ….  ამერიკულია.  ჩემთვის ის ფაქტი, რომ იარაღი ამერიკიდან არის, თავისთავად ბევრს არაფერს არ ნიშნავს. ხანდახან გადამეტებული მოლოდინებიც მაქვს, რასაც მერე მცირე იმედგაცრუება მოყვება, როდესაც იარაღი, რომელზეც ასე “აფანატებს” მთელი ამერიკა, ისეთი კარგი არ აღმოჩნდება.   თუმცა ხანდახან  მჭირდება მეტი დრო რომ იარაღზე შევიქმნა ობიექტური აზრი. როდესაც ჩვენ ვსაუბრობთ ამერიკაზე და მცირეკალიბრიან შაშხანებზე, თავში შეიძლება მოვიდეს მხოლოდ ორი იარაღი: მარლინ 60 (მისი მოსახსნელ მჭიდიანი ვარიანტი მარლინ 795) და რუგერ 10/22. მიუხედავად იმისა, რომ ამერიკაში უამრავი კარგი .22 კალიბრის კარაბინი გამოდიდოდა, ეს ორი (სამი) უდაოდ ყველაზე გავრცელებული და პოპულარულია. პირველად მე რუგერი 10/22 რამდენიმე წლის წინ ჩავიგდე ხელში, მთლიანობაში მოხიბლული დავრჩი ამ იარაღით და პოზიტიური მიმოხილვაც გამოვაქვეყნე.  თუმცა გამიჭირდებოდა მეთქვა, რატომ არის მაინცდამაინც 10/22 ყველაზე პოპულარული და გავრცელებული მცირეკალიბრიანი კარაბინი.  სინამდვილეში, 10/22 არის ალბათ საერთოდ, ყველა დროის ყველაზე პოპულარული სამოქალაქო კარაბინი, რომელიც 1964 წლიდან იქნა 5 მილიონ ერთეულზე მეტი გამოშვებული. ეს კიდე საკმაოდ შთამბეჭდავი ციფრია.

ეხლა, გარკვეული დროის მერე და მეორე 10/22-ის გაცნობის შემდეგ, შემიძლია გამოვთქვა, მოსაზრება, რომ ჩემი აზრით 10/22-ის პოპულარობას განაპირობებს არა რაიმე კონკრეტული თვისებები არამედ ამ თვისებების ჰარმონიული შეთავსება ერთ იარაღში. 10/22 არის მარტივი, საიმედო, ერგოინომიული კარაბინი, თანაც ხელმისაწვდომ ფასად. მაგრამ ამის გარდა, მას აქვს ასევე უნიკალური თვისებები რაც გამოარჩევს მას სხვებისგან. ყველაფერი ეს მთლიანობაში, დიდი ალბათობით ხდის მას საუკეთესო .22 კალიბრის ნახევრად-ავტომატურ კარაბინად.

o-matic


ნახევრად-ავტომატური მცირეკალიბრიანი კარაბინი გამოირჩევა თავისი უნივერსალურობით, ის გამოდგება სანადიროდ, რეკრეაციული სროლისთვის, სროლის უნარების დასახვეწად ხოლო უკიდურეს შემთხვევაში თავის დასაცავადაც. ეს ყველაფერი მაღალი თანდაყოლილი სიზუსტის,  ხელმისაწვდომობის, ეკონომიურობის და  ეფექტურის სროლის მაღალი  ტემპის წყალობით. 

დიახ, კიდევ ერთხელ, როგორც პირველ მიმოხილვაში აღვნიშნავ, რომ 10/22-ს გააჩნია მარტივი კონსტრუქცია, რაც ეხლა უკვე იშვიათად გვხვდება თანამედროვე .22 კალიბრის იარაღში. დამრტყმელ სასხლეტი მექანიზმი (შიდა ჩახმახით)  აწყობილია შტიფტებზე, მარტივად იშლება და იწყობა, მისი სრული გაწმენდა ან დეტალის გამოცვლა არის ადვილი. კარაბინი შედარებით ადვილად იშლება, თუმცა ხშირი წმენდა .22 კალიბრის იარაღს არ ჭირდება, ამიტომ დაშლის სიადვილე კრიტიკული არ არის. იარაღი ისეთია, რომ რამე რომც გაფუჭდეს, მის გამოსაცვლელად საჭირო იქნება მხოლოდ ახალი დეტალის ყიდვა. მწყობრიდან გამოსული დეტალის მოხსნას და ახლით შეცვლას არ დაჭირდება რამე რთული ინსტრუმენტები. ყველაფერი ადვილად ხელმისაწვდომია. საწერთოდ იმის ალბათობა, რომ რამე გაფუჭდება არის საკმაოდ მცირე.  10/22-ს პრაქტიკულად არ აქვს სუსტი წერტილები, რომლებიც ქმნიან რაიმე  პრობლემას, თუნდაც ხანგრძლივი ექსპლუატაციის დროს. მე მაგალითად არასდროს არ დამავიწყდება, როდესაც ერთხელ გადმოვიღე სეიფიდან მარლინ 795 და შიგნიდან გადმოიყარა რაღაც პლასტმასის ნაფლეთები, რომლებიც როგორც აღმოჩნდა იყო პლასტმასის ბუფერის ნარჩენები, რომელიც დროთა განმავლობაში უბრალოდ დალპა და დაიშალა. 10/22-ში ასეთი რამე არ მოხდება. ზოგი დეტალი საერთოდ ისეთია, რომ მათი დაზმადება კუსტარულად არ იქნება ძალიან რთული, რაც არც თუ ისე უმნიშვნელოა იარაღისთვის, რომლიდანაც ბევრს ისვრიან ქვეყანაში სადაც სათადარიგო დეტალები საერთოდ არ იყიდება. კონსტრუქციული სიმარტივე განაპირობებს საიმედოობას, ხოლო 10/22 ცნობილია თავისი საიმედოობით.  როგორც J.B. Wood-მა დაწერა თავის წიგნში “Troubleshooting your rifle and shotgun”: – “რაც შეეხება შესაძლო პრობლემებს, კონკრეტულად ამ იარაღზე (10/22) რამის დაწერა არ იქნება რთული, იმიტომ რომ, როგორც წესი ამ იარაღს არასდროს არაფერი არ ჭირს. ვაზნის მიწოდების სქემა განსაკუთრებულად კარგია, რის გამოც ეს იარაღი პრაქტიკულდ არასდროს არ ჭედავს”.

ვაზნებით კვების სისტემა ამ იარაღს მართლაც კარგი აქვს და რა თქმა უნდა ყველაზე დიდ როლს აქ თამაშობს როტორული ტიპის მჭიდი, რომელიც გარდა იმისა, რომ მშვენივრად ასრულებს თავის ფუნქციას, საიმდოთ აწვდის ვაზნებს, ასევე გააჩნია გამძლე კონსტრუქცია და სქელი რკინის ტუჩები, რომელიც არასდროს არ იცვითება ან დეფორმირდება. ასევე მისი კონსტრუქცია უზრუნველეყოფს იმას, რომ მჭიდი მთლიანად იმალება იარაღში და არ არის გარეთ გამოშვერილი. კვების ასეთი სისტემა არის ის რაც გამოარჩევს 10/22-ს სხვებისგან. გულწრფელად რომ გითხრათ, ჩემი აზრით, ეს არის ამ იარაღის ყველაზე დიდი უპირატესობა.  გამძლე საიმედო კვების სისტემა, რომელიც თან არ არის გარეთ გამოშვერილი, არაფერს არ წამოედება და არ აფუჭებს იარაღის იერსახეს.  ეს სისტემა უკეთესია ვიდრე  მჭიდი რიგში განლაგებული ვაზნებით (უფრო გამძლე, მჭიდი არ არის გარეთ გამოშვერილი) და ბევრად უკეთესია ვიდრე ლულის ქვეშ განლაგებული მილისებრი მჭიდი მარლინ 60-ზე, სადაც იმისთვის რომ კარაბინი განმუხტოთ სროლის შემდეგ (მჭიდი არ არის ბოლომდე დაცლილი) უნდა გადმოყაროთ ვაზნები ხელში, რაც გულისხმობს, რომ უნდა დაუმიზნოთ ხელს დატენილი კარაბინი და მხოლოდ ამის შემდეგ ამოაგდოთ ვაზნა სავაზნიდან. მაგრამ ესეც სულ არ არის, იმიტომ რომ კიდე ერთი ვაზნა რჩება შიგნით გამზადებული მიწოდებისთვის, ამიტომ საკეტი ორჯერ უნდა გადაკრათ რომ ეს მეორე ვაზნაც ამოაგდოთ. რამე აგერევათ და მოხდება არასანქცირებული გასროლა. მარლინის და რუგერის შემდეგ, ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული მცირეკალიბრიანი კარაბინი არის რემინგტონ Nylon 66, რომელიც აღარ გამოდის. იქ მილისებრი მჭიდი შეტრიალებულია, და იარაღი იტენება კონდახიდან, ეს ეფექტურად ამცირებს უსფრთხოების პრობლემას მაგრამ არ არსებობს ინდიკატორი, რომელიც გეუბნება როდის არის მჭიდი  სავსე და ამიტომ ყოველთვის ან მეტს ან ნაკლებს ჩადებთ შიგნით, ხოლო ზეპირად დამახსოვრება რამდენი ვაზნა იდო, რამდენი ისროლეთ და რამდენი დაუმატეთ უბრალოდ შეუძლებელია, ასე რომ ვაღიაროთ, რომ 10/22-ის კვების სისტემა არის საუკეთესო. ვიღაცა იტყვის, რომ 10/22-ის მჭიდები უფრო გაბარიტულია, მაგრამ ეს ეხლა არ წარმოადგენს დიდ პრობლემას, იმიტომ რომ 3-4 მჭიდისთვის ადგილის პოვნა არ იქნება რთული და მეტი უბრალოდ არც არის საჭირო.

1022rotor

მყარი კონსტრუქციის, სქელი ფოლადის მჭიდის ტუჩების და როტორული მექანიზმის წყალობით ეს მჭიდები პრაქტიკულად უკვდავია და რუგერის გარდა ამ მჭიდებს თავის იარაღებში იყენებენ სხვებიც, მაგალითად Volquartsen და Thompson Center. 

10/22-ის პოპულარობა და გავრცელებულობა განაპირობებს “აფტერმარკეტ” აქსესუარების გართო (ყველაზე ფართო) არჩევანს და 10/22-ის მოდიფიცირების/კასტომიზაციის შეუზღუდავ შესაძლებლობებს. თანაც ეს ყველაფერი საერთოდ არ დაგიჯდებათ ძვირი. რამდენად ეს აქტუალურია საქართველოსთვის ეხლა, მე არ ვიცი, მაგრამ ობიექტური ფაქტია, რომ 10/22-ს გააჩნია კასტომაიზინგის შეუზღუდავი შესაძლებლობები. ვიკიპედიას ციტირება, რომ მოვახდინოთ, შესაძლებელია 10/22-ის აწყობა, რომელშიც არ იქნება არც ერთი “რუგერის” წარმოების ნაწილი.

16099

იარაღი, რომელსაც მე დავუყენებდი გვერძე 10/22-ს არის მოსბერგ 702, რომელიც ასეთივე მარტივია, საიმედო და გამძლე, მაგრამ იკვებება კლასიკური კონსტრუქციის მჭიდიდან რომელიც არ არის ისეთი გამძლე და თანაც არის გარეთ გამოშვერილი.  ზოგი თვლის რომ ეს დაბალხარისხიანი იარაღია, მაგრამ ავტორის აზრით ფასი-ხარისხით ის ერთ-ერთი საუკეთესო “პლინკერია”. 

რა თქმა უნდა მე ვერ ვიტყოდი უარს 10/22-ის მსუბუქ კასტომიზაციაზე. წინა პატრონმა გააკეთა საუკეთესო ინვესტიცია და დააყენა კარაბინზე შესანიშნავი დიოპტრიული სამიზნი მოწყობილობები დამზადებული Tech Sight-ის მიერ. ამიტომ მე მხოლოდ დავამოკლე მჭიდის ღილაკი, რომ შემცირებულიყო მჭიდის დაკარგვის ალბათობა ტყეში ხეტიალისას, დამატებით დავაყენე საღვედეს გასაყრელი ხრახნები და შევღებე პლასტმასის კონდახი. კიდე მე გავაპრიალე დამრტყმელ-სასხლეტი დეტალები, თუმცა უნდა დავაკონკრეტო, დეტალების გაპრიალება, როგორც ასეთი იშვიათად იძლევა რაიმე ხილვად შედეგს, თუ არ მოხდა დეტალების იმ ზედაპირების მორგება, რომლებიც ურთიერთმოქმედებენ, ეს კიდე ითხოვს კარგად გაწაფულ ხელს, თვალს და საჭირო ინსტრუმენტებს.  ნებისმიერ შემთხვევაში 10/22-ს აქვს ნორმალური სასხლეტი პირდაპირ ყუთიდან და მისი გაუმჯობესების გადაუდებელი აუცილებლობა უბრალოდ არ არსებობს.

P1110639

ყველაზე კარგი ინვესტიცია, რომელსაც იმსახურებს ნებისმიერი მცირეკალიბრიანი კარაბინი არის კარგი სამიზნი მოწყობილობები. გნებავთ ოპტიკა და გნებავთ კარგი “რკინები”.  Tech Sights-ის მიერ დამზადებული მოდელი TSR200, გაძლევთ საშუალებას ადვილად შეიტანოთ ვერტიკალური და ჰორიზონტალური შესწორებები, ხოლო დიოპტრის დიამეტრი იდეალურია .22lr-თვის ტიპიურ მანძილებზე სასროლად, მათ შორის ცუდი განათების პირობებში. 

ასევე, რაც ძალიან მომწონს მცირეკალიბრიან კარაბინებში, არ არის საჭირო არაფერი განსაკუთრებული იმისთვის, რომ იარაღმა ისროლოს ზუსტად. მე არ გამოვრიცხავ, რომ იქნება ბევრი ადამიანი ვინც ისურვებს სქელპროფილიან ლულებს, ბედინგს, ძცირადღირებულ დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის მოდულს, ლაპინგს, ჯადოს, ვუდუს და ა.შ. მაგრამ რეალურად ეს ყველაფერი არ არის საჭირო, რომ მიიღოთ მაღალი სიზუსტე მცირეკალიბრიანი კარაბინიდან. კარგი ხარისხის ლულა და კარგი სასხლეტი იქნება საკმარისი, რაც პრინციპში დაგიდასტურეთ ამ სტატიის პირველ აბზაცში. ჩვეულებრივი “სტოკ” პლინკერი შეიძლება იყოს საოცრად ზუსტი, იმის გარეშეც რის გარეშე წარმოუდგენელია მაღალი სიზუსტის მიღება ცენტრალური აალების იარაღიდან.

67625612_10214184801629433_4286905109809463296_o

მიუხედავად იმისა, რომ 10/22-ს არ გააჩნია “მიკრო-ღარიანი” ლულის არხი, როგორც მარლინებს, როგორც წესი 10/22 ყოველთვის გამოირჩევა კარგი სიზუსტით, რაშიც კიდევ ერთხელ დავრწმუნდით.

ყველა გამოცდილმა მსროლელმა იცის, რომ მცირე-კალიბრიანი ნახევრად-ავტომატების პრობლემური საიმედოობა გამომდინარეობს .22lr ვაზნის კონსტრუქციული თავისებურებებიდან. გარდა ამისა საწყისი სიჩქარე, ტყვიის წონა და ფორმა იმდენად განსხვავდება , რომ ადრე თუ  გვიან ეგრევე მიაგნებთ მუხტს, რომელსაც თქვენი კარაბინი არ “მოინელებს”. მაგალითად Federal Champion არის ერთ-ერთი ყველაზე ხელმისაწვდომი .22 კალიბრის მუხტი, რომელიც დღეს იყიდება საქართველოში. ის ასევე გამოდგა ერთ-ერთი ყველაზე ზუსტი, რაც არ არის გასაკვირი. მძიმე (40გრ) და სტანდარტულ სიჩქარიანი მუხტები, ყოველთვის ყველაზე კარგ სიზუსტეს აჩვენებენ. სამწუხაროდ კიდევ ერთხელ დავრწმუნდით, რომ, როგორც ჩანს არარსებობს ნახევრად-ავტომატი, რომელიც იმუშავებდა საიმედოდ ამ მუხტთან. დენთის მუხტი იმდენად სუსტია, რომ ერთი მჭიდის დაცლაც არ მოხდა ისე, რომ არ მომხდარიყო დაბრკოლება ექსტრაქციისას ან ვაზნის არ მიწოდება მჭიდიდან, იმის გამო რომ არ იყო საკმარისი ენერგია გადატენვის ციკლის ბოლომდე შესასრულებლად. ასე, რომ ამ მუხტის სიზუსტით სარგებლობა რჩება მექანიკური გადატენვის მექანიზმის მქონე იარაღების პატრონების პრივილეგიად. Federal Champion და LVE “Сурок” შედის შავ სიაში მუხტების, რომლებიც არ არის რეკომენდირებული ნახევრად-ავტომატებისთვის.   სხვა მუხტებით 10/22-მა დაამტკიცა თავისი რეპუტაცია, როგორც უკიდურესად საიმედო იარაღის.

ბოლოში უნდა აღვნიშნო, რომ უბრალოდ დასანანია, რომ 10/22 არ არის ისე გავრცელებული საქართველოში, ჩემი დაკვირვებით მარლინი 60/795 ბევრად უფრო ხშირად გვხვდება ისევე, როგორც სხვა მოდელები, მაგალითად მოსბერგ 702 და ა.შ. მიზეზი ამისა არის, ის, რომ 10/22-ს იმპორტირება საქართველოში რაიმე მნიშვნელოვანიო რაოდენობით პრაქტიკულად არასდროს არ მომხდარა. ასე, რომ ამჯერად შეიძლება ითქვას, რომ 10/22 ნამდვილად არის საუკეთესო მცირეკალიბრიანი ნახევრად-ავტომატური კარაბინი, რომელიც მე ოდესმე მჭერია ხელში და იმის გათვალისიწნებით, რა მიმართულებით მიდის ამ კლასის იარაღების ევოლუცია, მეეჭვება 10/22-მა ეს ტიტული ოდესმე დაკარგოს.

რეზინის ტყვიებზე

June 24th, 2019

ჩემი აზრით პოლიციამ ნებაყოფლობით და ცალმხრივად უნდა თქვას უარი რეზინის ტყვიების გამოყენებაზე მანიფესტაციების დასაშლელად და შევეცდები ავხსნა რატომ.

მე ადრე უკვე ძალიან მოკლედ მოგიყევით რა შეცდომები იქნა დაშვებული სპეციალური საშუალებების შეიარაღებაზე მიღებისას, რასაც წინ უძღვოდა შესაბამისი ცვლილებები კანონში პოლიციის შესახებ. მოგეხსენებათ პოლიციას აქვს უფლება გამოიყენოს მხოლოდ იმ საშუალებები, რაც განსაზრღვრულია ამ კანონში. პირველი შეცდომა ჩემი აზრით იყო ის, რომ არ მოხდა გამიჯვნა ნაკლებად-ლეტალური და არა-ლეტალური საშუალებების. გასაგებია, რომ ნებისმიერ ძალის გამოყენებისას, იქნება ეს რეზინის ტყვია თუ წიწაკის აეროზოლი, შეიძლება მოყვეს სიცოცხლის მოსპობა, მაგრამ ეს მოხდება არა იმიტომ, რომ წიწაკის სპრეი კლავს, არამედ იმას, რაც მოყვება სპრეის გამოყენებას, მაგალითად ალერგიული რეაქცია ან ადამიანი დროებით დაკარგავს მხედველობას, სადღაც გადაიჩეხება და მოკვდება. წიწაკის სპრეი იქნება მხოლოდ ერთი ფაქტორი (contributing factor), რასაც მოყვება სიცოცხლის მოსპობა. ნაკლებად-ლეტალური იარაღი, რომელიც იყენებს კინეტიკურ ენერგიას უკვე სულს სხვა თემაა. რეზინის ტყვიები, ე.წ. bean bag-ები და სხვა ტიპის ჭურვები იყენებენ კინტიკურ ენერგიას იმისთვის, რომ მიაყენონ ძლიერი დარტყმა სამიზნეს, რაც გამოიწვევს ძლიერ ფიზიკურ ტკივილს და ამით აიძულონ მას შეწყვიტოს აგრესიული ქმედებები ან არ მისცემს მას საშუალება შეაღწიოს იქ სადაც პოლიციას არ სურს რომ მან შეაღწიოს. ამ შეცდომას მოყვა სხვაც, რომლებიც უკავშირდება ამ საშუალებების შეიარაღებაში მიღებას და გამოყენების ტაქტიკის შემუსავებას, რამაც საბოლოო ჯამში მიგვიყვანა ამ მდგომარეობამდე სადაც ვართ, მაგრამ მანამდე მოდით გავერკვიოთ საერთოდ რას წარმოადგენს რეზინის ტყვია.

rubbul

როგორც ჩანს თბილისში მასობრივად იქნა გამოყენებული 12 კალიბრის რეზინის კარტეჩი და რეზინის სლაგები. რა თქმა უნდა ეს არ იყო პირველი შემთხვევა ასეთი საშუალებების საქართველოში გამოყენების. 

რეზინის ტყვია პრაქტიკულად დისტანციურად ხელკეტით დარტყმის ტოლფასია, ანუ ფიზიკური ძალის გამოყენებით გვინდა რომ ვაიძულოთ ადამიანს დაემორჩილოს პოლიციის მოთხოვნებს. მაგრამ ერთი ნიუანსით, ახლო მანძილიდან ნასროლი რეზინის ტყვია თავში გამოიწვევს (დიდი ალბათობით) სიკვდილს ან მძიმე დაზიანებას, რომელიც პერმანენტულ ზიანს მიაყენებს ადამიანის ჯანმრთელობას., თუმცა ხელკეტის ჩარტყმა საკმარისი ძალით ყელში მაგალითად ასევე შეიძლება იყოს სასიკვდილო.  მიზეზი ამისა არის ასეთი ჭურვების ზომა, ენერგია და ის ფაქტი რომ ენერგიის კონცენტრირებულად გამოყენება ხდება სხეულის მცირე ფართობზე (ვიდრე ხელკეტის), რაც განაპირობებს გამჭოლ ჭრილობებს, ახლო მანძილიდან სროლისას, როდესაც ჭურვის ენერგია ჯერ კიდევ ძალიან მაღალია. ბუნებრივია, რომ სმუბუქი ჭურვი მალე კარგავს სიჩქარეს და ენერგიას ამიტომ, თუ 10 მეტრამდე მას შეუძლია სიცოცხლისთვის საშიში, მძიმე ჭრილობის მიყენება, 30 მეტრის ზევით მისი ეფექტი რადიკალურად მცირდება და ზამთრის ტანსაცმელში ჩაცმული ადამიანის წინააღმდეგ შეიძლება საერთოდ არ იყოს ეფექტური.

უფრო დეტალურად ავხსნი სიჩქარეზე, ენერგიაზე და დაზიანებებზე. საწყისი სიჩქარით შეზღუდვა (თავიდან შემოთავაზებული, რამდენიმე ორგანზიაციის მიერ) იყო არალოგიკური და აზრს მოკლებული. პირველ რიგში საწყისი სიჩქარე არ განაპირობებს დაზიანების მოცულობას. ის მხოლოდ ერთი ფაქტორია მრავლიდან. დაზიანებას განაპირობებს ჭურვის ენერგია (რომელიც ტოლია ჭურვის მასისა და სიჩქარის კვადრატის ნახევრის), ასევე ჭურვის კონსტრუქცია და ის თუ როგორ ხარჯავს ჭურვი ენერგიას. ასე მაგალითად თურუქლი მწარმოებლის “სტერლინგის” რეზინის ჭურვს (“სლაგს”) აქვს სიჩქარე 275 მ/წ-ში და მასა 16 გრამი, რაც ნიშნავს რომ მისი საწყისი ენერგია არის 605 ჯოული, ბუნებრივია გასროლის შემდეგ, დისტანციის დაფარვისას მისი სიჩქარე და შესაბამისად ენერგია მცირდება. “სტერლინგის” მიხედვით ეს ვაზნა განეკუთვნება ნაკლებად-ლეტალურ საშუალებებს. შედარებისთვის 7.62X39 კალიბრის ტყვიის (გამოიყენება АК-47 ტიპის იარაღებში) ენერგია არის 1600 ჯოული. ნიშნავს ეს რომ დაზიანების თვალსაზრისით “აკ”-დან ტყვია თითქმის სამჯერ უფრო ძლიერია ან “სტერლინგის” “სლაგი” სამჯერ უფრო სუსტია? რა თქმა უნდა არა. იმიტომ რომ მაგალითად “სტერლინგის” რეზინის “სლაგს” აქვს მეტი დიამეტრი, რაც ნიშნავს რომ ენერგიის გადანაწილება ხდება სამიზნის უფრო დიდი ფართობზე, და ასევე ის უფრო რბილია, რაც ნიშნავს, რომ  ენერგიის ნაწილი დაიხარჯება ამ რეზინის ჭურვის დეფორმაციაზე, როდეაც ის მოხვდება წინაღობას. ყველაფერი ეს გაკეთებულია იმისთვის, რომ შემცირდეს მისი ქსოვილებში შეღწევის უნარი.   მაგრამ! არის მნიშვნელოვანი ნიაუნსები, რეზინის ჭურვი ინარჩუნებს მასას (არ ხდება მისი დაშლა რაზეც ასევე იხარჯება ენერგია). ჭურვი რომელიც არ იშლება ინარჩუნებს შეღწევის მაღალ უნარს.  თუ საწყისი ენერგია საკმარისია რომ მოხდეს შეღწევა ქსოვილებში სანამ ენერგია არ დაეცემა ეს შესაძლებლობა იქნება შენარჩუნებული, რაღაც მანძილის შიგნით რაც განაპირობებს სერიოზული დაზიანების მიყენების შესაძლებლობას, რომელმაც მათ შორის შეიძლება გამოიწვიოს სიკვდილი. სწორედ ამიტომ “სტერლინგი” თავის საიტზე წერს, რომ 10 მეტრამდე სროლისას ეს ჭურვი ლეტალური შეიძლება იყოს და მისი გამოყენება ადამიანების წინააღმდეგ არ დაიშვება!

update (04.07.19): გაჟღერდა ინფორმაცია, რომ ეს ვაზნები დიდიხანია ინახება საწყობში (2012 წლიდან). ზუსტად არ ვიცი ამ ინფორმაციის გაჟღერებას რა მიზანი ქონდა, ტყვიაწამალს, როგორც ასეთს შენახვის ვადა არ გააჩნია. თუ პირობები დაცულია ტყვიაწამალი იანრჩუნებს ეფექტურობას მრავალი ათწლეული, თუ შენახვის წესები დაცული არ არის ტყვიაწამალი შეიძლება მწყობრიდან გამოვიდეს რამდენიმე კვირაში. აღსანიშნავია, რომ შენახვის წესების არ დაცვას მოყვება ვაზნის საბრძოლო თვისებების შემცირება და არა პირიქით, იმიტომ რომ დეგრადირებს დენთის მუხტი, ვაზნის ყველაზე სენსიტიური კომპონენტი. მაგრამ რეზინის ტყვიების შემთვევაში საქმე შეიძლება გვქონდეს სხვა რამესთან. წლების განმავლობაში რეზინა, (რომლისგანაც მზადდება ჭურვები) კარგავს ელასტიურობას და შეიძლება გამოშრეს/გამაგრდეს, შესაბამისად ასეთი მასალისგან დამზადებული ჭურვის უნარი წინაღობაში გავლის რადიკალურად გაიზრდება, რაც ზრდის გამჭოლი ჭრილობების მიყენების ალბათობას. რამდენად ეს მოხდა სინამდვილეში უნდა დაადგინოს ექსპერტიზამ.

მაღალტექნოლოგიური ნაკლებად-ლეტალური ჭურვები, მაგალითად ბელგიური პნევმატური ლაუნჩერისთვის “FN303″, გათვლილია ფრაგმენტაციაზე (დაშლაზე მოხვერდისას), რაც შედარებით დაბალ ენერგიასთან ერთად (სულ რაღაც 30 ჯოული) პრაქტიკულად გამორიცხვას შეღწევას ქსოვილებში (ღრმას ყოველ შემთხვევაში, იმიტომ რომ ჭურვი ფრაგმენტაციისას კარგავს მასას/ენერგიას, ენერგია შეღწევის ნაცვლად იხარჯება ჭურვის დაშლაზე), მაგრამ რაზეა საუბარი თვალში მოხვედირსას ტრავმა მაინც იქნება მძიმე და მოხდება თვალის დაკარგვა. rule of thumb პოლიციისთვის არის მარტივი, კინეტიკურ იარაღს არ იყენებენ ისეთ ადგილებზე ზემოქმედებისთვის, როგორიც არის ყელი, თვალი, თავი ზოგადად, იმიტომ, რომ მძიმე/სასიკვდილო დაზიანების რისკი მკვეთრად მატულობს. რეალობაში საქმე ბევრად რთულად არის.

fsfsdf67832

მე-20 საუკუნის დასაწყისში წვრილი საფანტი განიხილებოდა როგორც მიტინგების კონტროლის საშუალება. დღევანდელი სტანდარტებით, მათი გამოყენება მშვიდობიანი ხალხის წინააღმდეგ წარმოუდგენელია მაგრამ იმ დროს ეს დიდი პრობლემას არ წარმოადგენდა.  

ჩემი აზრით FN303-ის ეფექტურობა მიიღწევა შედარებით სუსტი ჭურვების მასირებული გამოყენებით, ერთი ჭურვს კაცი აიტანს, მაგრამ როდესაც დროის მცირე ინტერვალში ასეთი ჭურვების სეტყვის ქვეშ მოყვები ეს აგიძულებს გაიქცე და ეძებო თავშესაფარი ან უბრალოდ დაემორჩილო პოლიციის მოთხოვნებს. მეორესმხრივ რეზინის ტყვიების გამოყენება ხდება იარაღებიდან მექანიკური გადატენვით და ეფექტი მიიღწევა ერთი ჭურვის მოხვედრით, ამიტომ ეს ჭურვია ძალიან მაღალი ენერგიით არის, რაც შესაბამისად პირდაპირ პროპორციულად ზრდის მძიმე ჭრილობების მიყენების ალბათობას.  არის ეკონომიკური ფაქტორიც.  მოგეხსენებათ არა-ლეტალურ საშუალებებს ბევრი მწამოებელი უშვებს, ბევრი ქვეყნიდან და როგორც წესი სათანადოდ გატესტილი, რთული მოწყობილობის მქონე (როგორც ხსენებული FN-ის პნევმატური ლაუნჩერები) საშუალებები და მათი ამუნიცია საკამოდ ძვირი ღირს. რეზინის ჭურვებით დატენილი 12 კალიბრის ვაზნა არ განეკუთვნება მაღალტექნოლოგიურ საშუალებებს, მაგრამ სამაგიეროდ იაფია. გლუვლულიანი თოფის ფასი 500-700 ლარია, ერთი ვაზნის სადღაც მაქსიმუმ ორ ლარამდე. შედარებისთვის ხსენებული FN 303 ათასი დოლარი ჯდება. მას ასევე ჭირდება სპეციალური ამუნიცია და კომპრესორი, რომელიც დატენის ჰაერის ავზს, რაც დამატებითი ხარჯია.

Image result for FN303

FN 303 და მისი ჭურვები.  ჭურვები შეიძლება იყოს კომბინირებული ეფექტის, ფერადი მარკერით ან წიწაკის ფხვნილით. ჭურვები სპეციალურად შექმნილია იმისთვის რომ მინიმუმამდე დაიყვანოს გამჭოლი ჭრილობის მიყენების რისკი.  მწარმოებელი კრძალავს დამიზნებას ყელში და თავში. 

სოციალურ ქსელებში დაიდო ტომოგრამის სურათი სადაც ადამიანს მოხვედრილი აქვს სახეის არეში 6 ბურთულა, აქიდან ჩანს რომ სამმა ბურთულამ დაიკავა ის ადგლი სადაც თვალი იყო, ხოლო სამი მოხვედრილია ღაწვის ძვლის და ზედა ყბის მიდამოებში. ერთმა ბურთულამ გატეხა კიდევაც ღაწვის ძვალი. როგორც ჩანს ადამიანს ესროლეს რეზინის კარტეჩი. რეზინის კარტეჩის მუხტი შედგება 9 რეზინის ბურთულასგან აქიდან 6 მოხვდა ადამაინს, რეალურად შეიძლება მეტიც მოხვდა, მაგრამ დანარჩენმა ვერ შეძლეს შეღწევა. კარტეჩის სროლისას, დისტანციის ყოველი ერთი მეტრი ზრდის გაფანტვის რადიუსს 2.5 სმ-ით. გარდა ამისა კარტეჩის მასა მცირეა და შესაბამისად ის სლაგზე ბევრად უფრო მალე კარგავს ენერგიას, შესაბამისად დაზიანების მიყენების უნარსაც. იმ შეჯგუფებით რაც სურათზეა და ასეთი შეღწევით/დაზიანებებით, ამ კაცს სავარაუდოთ ესროლეს თავში 4-6 მეტრიდან. შედეგიც რა საკვირველია მძიმე დადგა. ადამიანი მართვად სუნთქვაზე და იბრძვის სიცოცხლისთვის, მისი ცხოვრება ალბათ არასდრო არ იქნება ისეთი, როგორც საბედისწერო გასროლამდე.

ვიდეო მასალები და ტომოგრამები საკმარისი სამხილებია, რომ მიხვიდეთ მარტივ დასკვნამდე. იარაღი გამოყენებულ იქნა რბილად, რომ ვთქვათ არაპროფესიონალურად, დანარჩენი კომპეტენტურმა უწყებებმა დაადგინონ. როგორც მინიმუმ ფაქტია, რომ დაირღვა ამ საშუალებების მწარმოებლის მიერ დაწესებული შეზღუდვა. “სტერლინგის” საიტზე პირდაპირ წერია: “Shooting less than 10 meters may present a threat of serious or fatal injuries. Do not use against human from this distance.”.  ეხლა რატომ მოხდა ეს, სპეციალურად, ცალკეული ოფიცრების მიერ, თუ მასიურად იმის გამო, რომ პოლიციის თანამშრომლებს არ აუხსნეს რა საშუალებები მისცეს, უნდა დაადგინოს გამოძიებამ.

201.12.RTEK

“სტერლინის” წარმოების ნაკლებად ლეტალური ვაზნა, წარმოადგენს 12 კალიბრის ვაზნას სადაც ჭურვის როლს ასრულებს რეზინის “სლაგი”. ამ ვაზნების სროლისას უკუცემა არის მინიმალური, რაც შეიძლება მსროლელს შეუქმნას მცდარი შთაბეჭდილება რომ ნასროლი ჭურვი არ არის ძალიან სახიფათო.

ტექნოლოგიები არ დგას ერთ ადგილას და რა თქმა უნდა არ წყდება მცდელობები გადაწყვიტონ ლეტალურობის პრობლემა და შექმნან ნაკლებად-ლეტალური ჭურვები, რომლებიც ერთნაირად ეფექტური იქნება გამოყენების მანძილების მთელ დიაპაზონში და ამავე დროს გამორიცხავს გამჭოლი ჭრილობის მიყენების შესაძლებლობას. ასეთი ჭურვებია მაგალითად Safariland-ის Blunt Impact Projectile (BIP). ეს ჭურვი იყენებს გელის დეფორმირებად თავს, რომელიც აკონტროლებს ენერგიის დონეს, რომელიც გადაეცემა სამზინეს და ასე გამორიცხავს გამჭოლი ჭრილობის მიყენებას. რა თქმა უნდა მათი ღირებულება ბევრად აღემატება რეზინის ტყვიის ფასს.

რა უნდა მომხდარიყო იმისთვის, რომ ასეთი მძიმე შედეგი არ დამდგარიყო? პირველ რიგში კანონში თავიდანვე ან თუნდაც რაიმე სხვა კანონქვემდებარე ნორმატიულ აქტში უნდა გასაგებად ყოფილიყო განმარტებული, რას ნიშნავს არა-ლეტალური და ნაკლებად-ლეტალური საშუალებები და რომ რეზინის ტყვიები და სხვა კინეტიკური ენერგიის გადაცემის პრინციპზე მომუშავე საშუალებები, განეკუთვნებიან ნაკლებად-ლეტალურ და არა არა-ლეტალურ საშუალებებს, რაც უკვე საკმარისი იქნებოდა რომ პოლიციელებს გაქრობოდათ ამ საშუალებების უგუნური გამოყენების სურვილი. შესაბამისად უნდა გაწერილიყო ზუსტად რა გარემოებების დადგომისას ხდება ამ საშუალებების გამოყენება.  უნდა ჩამოყალიბებულიყო კონტროლის მექანიზმები, რომელიც თუნდაც მნიშვნელოვნად შეამცირებდა ამ იარაღის არასანქცირებულ გამოყენებას, ან გამოყენებას წესების დარღვევით. მხოლოდ იმ პოლიციელებს უნდა გადაცემოდათ ეს იარაღი, რომლებმაც გაიარეს შესაბამისი მომზადება და კარგად ესმოდათ ამ იარაღის შესაძლებლობები. მკაფიო ინსტრუქციების, ტრენინგების და ზედმახედველობის გარეშე, პოლიციის მიერ ყოველთვის ხდება ამ საშუალებების ბოროტად გამოყენება, მათ შორის წამებისთვისაც და ეს არ არის მარტო ჩვენი პოლიციის პრობლემა. ამ პრობლემის არსებობას აღიარებენ ბევრ განვითარებულ ქვეყანაშიც.

როდის ხდება ნაკლებად-ლეტალური საშუალებების გამოყენება? მოლოდ განსაკუთრებულად აგრესიული პიროვნებების წინააღმდეგ, გადაუდებელი აუცილებლობის შემთხვევაში, იმიტომ რომ რისკი მძიმე ჭრილოებბის მიყენების მაღალია და ასეთ რისკზე წასვლა უნდა იყოს გამართლებული! ჩემი პირადი და სუბიექტური აზრით ის, რაც მე ვნახე ვიდეო კადრებზე (სროლა ახლო მნაძილიდან არააგრესიულ ადამიანებზე, მათ შორის სროლა ახლო მანძილიდან თავში)  ჩემი აზრით არის გაეროს 1984 წლის წამების წინააღმდეგ კონვენციის პირდაპირი და უხეში დარღვევა, რაც ჩემი აზრით უნდა გახდეს სასამართლოში განხილვის საგანი და დაზარალებულებმა უნდა მიიღონ სრული კომპენსაცია სახელმწიფოსგან.

არსებობს რამე სტატისტიკური კვლევა, რომელიც დაადგენდა რამდენად საშიშია ასეთი ტყვიების გამოყენება? მე ვიპიოვე მხოლოდ ერთი გამოქვეყნებული 2017 წელს. კვლევის შედეგად დადგინდა  1984 ადამიანი, რომლის წინააღმდეგ იქნა გამოყენებული ასეთი ტყვიები. აქიდან 53 გარდაიცვალა,  71%-მა მიიღო “მძიმე” ჭრილობები. 300 ადამიანმა მიიღო ჯანმრთელობის პერმანენტული დაზიანება. გარდაცვლილების 48%-მა და პერმანენტული ზიანის მიღებული ადამიანების 87%-ს ჭრილობები ქონდათ თავის და კისრის არეში. სამწუხაროდ, რამდენადაც მე დავადგინე, უბრალოდ არავინ არ აწარმოებს სტატისტიკას თუ რეალურად რა ზიანი მოყვება რეზინის ტყვიების გამოყენებას და რაც უფრო უარესია არც საერთაშორისო ორგანიზაციების და არც ხელისუფლებების მიერ მიღებული დოკუმენტები პრაქტიკულად არაფერს არ განმარტავენ როდესაც საქმე ეხება ძალის გამოყენებას მასობრივი არეულობის დროს. თავისთავად ღიად რჩება საკითხი, თბილისში რაც მოხდა საერთოდ თუ კვალიფიცირდება, როგორც მასობრივი არეულობა და რამდენად აუცილელებელი იყო ასეთი საშუალებების გამოყენება.   ევროპის ყველა ქვეყანაში რეზინის ტყვიების გამოყენება მკაცრად რეგლამენტირებულია და სერიოზულად შეზღუდულია. როგორც წესი მათი გამოყენება ხდება უკიდურეს შემთხვევაში. ნიუ იორკში, კატალონიაში მაგალითად რეზინის ტყვიები საერთოდ აკრძალულია. იმ დოკუმენტების გადახედვამ, რომლებიც აღწერენ რა დროს შეიძლება რეზინის ტყვიების გამოყენება (ევროპული ქვეყნების) მე დამრჩა შთაბეჭდილება, რომ მათი გამოყენება დასაშვებია იგივე შემთხვევებში რა დროსაც გამოიყენება ლეტალური იარაღი მაგრამ ლეტალური შედეგი არ არის სასურველი. ასევე მთელი რიგი ნორმების აწესებს მკაცრ მოთხოვნებს და შეზღუდვებს იმათ მიმართ ვინც ავტორიზებულია გამოიყენოს რეზინის ტყვიები. ასეთი პრაქტიკა თავისთავად გამორიცხავს ქუჩებში, გაქცეულ ადამიანებზე “რეკრეაციულ” ნადირობას რეზინის ტყვიების გამოყენებით.

ეხლა რა უნდა გაკეთდეს? იდეალურ ვარიანტში უნდა მოხდეს ძალის გამოყენების წესების სერიოზული რევიზია, ახალი წესების მკაცრი გაწერა და ამ წესების შესრულებაზე მკაცრი ზედამხედველობის განხორციელების უზრუნველყოფა. ყველა იარაღი კლასიფიცირებული, როგორც ნაკლებად ან არა-ლეტალური უნდა იყოს ინვენტარიზირებული, შემოწმებული, გატესტილი უშუალოდ შსს-ს მიერ თუ მწარმოებელმა არ წარმოადგინა ამომწურავი ინფორმაცია ამ საშუალებების ეფექტის და შესაძლებლობების შესახებ, რის საფუძველზეც შესაძლებელი გახდება დადგენა ამ საშუალებების ოპტიმალური გამოყენების ტაქტიკია. მხოლოდ ამის მერე შინაგან საქმეთა სამინისტრომ უნდა სპეციალური ბრძანებით ა) დაადგინოს კრიტერიუმები, რომლის მიხედვითაც მოხდება შეიარაღების კლასიფიცირება როგორც ნაკელბად-ლეტალურის (იდეაში ყველაფერი რასაც შეუძლია გამჭოლი ჭრილობის მიყენება უნდა ამოღებულ იქნას ექსპლუატაციიდან) ბ) ინდივიდუალური წესით, ცალკე ბრძანებით დაადასტუროს ყოველი კონკრეტული შეიარაღების სისტემის შეიარაღებაში მიღება და ასევე დაამტკიცოს ამ საშუალებების გამოყენების, შენახვის და აღრიცხვის წესი. წვდომა ასეთ საშუალებებზე უნდა ქონდეთ მხოლოდ იმათ ვინც გაიარა შესაბამისი მოზმადება.  ჩემი აზრით პოლიციამ საერთოდ უარი უნდა თქვას ისეთ არალეტალურ საშუალებებზე, რომლებსაც შეუძლიათ პერმანენტული ზიანის მიყენება ადამიანის ჯანმრთელობისთვის.

მაგრამ ყველაფერი თავიდანვე იდეალურად რომ ყოფილიყო გაწერილი, პრობლემები მაინც რჩება. რეზინის ტყვიების გამოყნებისას, ხალხმრავალ ადგილას (და მიტინგები ყოველთვის ხალხმრავალია) ძალიან ძნელია გააკონტროლო ვის და სად ესვრი. თანაც 12 კალიბრის თოფები აღჭურვილია ყველაზე პრიმიტიული სამიზნე მოწყობილობებით, რაც კიდე უფრო ართულებს ზუსტ სროლას.  ამიტომ ბუნებრივია იმისთვის, რომ გაზარდო სროლის სიზუსტე უნდა ბანალურად შეამცირო მანძილის სამიზნემდე, რაც როგორც უკვე აგიხსენით ზრდის გამჭოლი ჭრილობების მიყენების რისკს. სროლის სიზუსტე განსაკუთრებულად აქტუალურია ‘კარტეჩის” შემთხვევაში, როდესაც სასხლეტის ერთ გამოკვრას მოყვება 9 ჭურვის ერთდროული “გაშვება” და მათი გაფანტვა საკმაოდ დიდია. აბსოლუტურად მიუღებელი უნდა იყოს ხალხის მიმართულებით, უმისამართო სროლა.

ჩემი აზრით პოლიციამ საერთოდ უარი უნდა თქვას რეზინის ტყვიებზე (მიტინგების დასაშლელად) გამოყენებაზე იმ მარტივი მიზეზებით, რომ ა) საქართველოში თითქმის არასდროს არ ხდება მასობრივი არეულობები სადაც ხდება სხვისი ქონების დაზიანება  ბ) რეზინის ტყვია არაეფექტურია ანუ არ გამოყავს მწყობრიდან ადამიანი გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც აყენებს ადამიანს მძიმე ფიზიკურ დაზიანებებს მათ შორის გამჭოლ ჭრილობებს ბ) შეუძლებელია არეულობის დროს ზუსტად აკონტროლო ვის და სად ესვრი, ესეიგი ყოველთვის იქნებიან მძიმედ დაჭრილები (რაც დადასტურდა) ან გარდაცვლილები გ) ჭრილობები მიყენებული ამ იარაღით პერმანენტულია და იწვევს ადამიანის დასახიჩრებას და ქმედითუნარიანობის პერმანენტულ შეზღუდვას, რაც უბრალოდ უკვე არაჰუმანურია დ) ახლო მანძილიდან ასეთი საშუალებები გარანტირებულად აყენებენ ადამიანს მძიმე ჭრილობებს მათ შორის ისეთს, რომელიც იწვევს სიცოცხლის მოსპობას. ე) შეუძლებელია ბალისიტიკური ექსპერტიზის ჩატარება და დადგენა, რომელი იარაღიდან არის ნასროლი ჭურვი. ეს კიდე ძალიან მნიშვნელოვანია, იმის გათვალისწინებით, რომ ასევე ხშირად შეუძლებელია მსროლელის იდენტიფიცირება თუნდაც ვიდეო ჩანაწერის არსებობის შემთხვევაში, იმიტომ, რომ პოლიციელები დამცავ ეკიპირებაში ერთმანეთისგან არ გამოირჩევიან და ატარებენ ნიღბებს.  ეს ქმნის ძალიან სახიფათო სიტუაციას და ცდუნებას გამოიყენო არაპროპორციული ძალა იმიტომ, რომ იცი რომ პასუხს ვერავინ ვერ მოგთხოვს და რამის დამტკიცება იქნება პრაქტიკულად შეუძლებელი.

აქვე მინდა დავაზუსტო, რომ უნდა აიკრძალოს კინეტიკური ენერგიის მქონე საშუალებების გამოყენება მიტინგების დროს. სხვა შემთხვევაში საშუალებების გამოყენება დასაშვებია, მაგალითად თუ ადამიანი ცდილობს თავის მოკვლას იარაღიდან და მასთან მიახლოება უბრალოდ საშიშია. მოკლედ იმის თქმა მინდა, რომ რისკი მძიმე ჭრილოების მიყენების უნდა იყოს გამართლებული.

და ბოლოს, იარაღის მფლობელი/მსროლელი პასუხისმგებელია ყოველ გასროლაზე რომელსაც ის ახორციელებს და ყველაფერზე რაც მოხდება გასროლის შემდეგ. ეს არის დაწერილი და დაუწერელი წესი ცნობილი იარაღის ყველა მფლობელისთვის. განურჩევლად, ხალხის მასაში სროლა, ისე რომ არ ჩანს არც მსროლელის სახე (დაფარული ნიღაბით), შეუძლებელია მსროლელის იდენტიფიცირება რაიმე ნიშნით, ქმნის გარემოს რომელიც ხელს უწყობს ძალის ბოროტად გამოყენებას, ხოლო მკაფიო წესების და ზედამხედველობის არ არსებობა ძალის ბოროტად გამოყენების 100%-ან გარანტიას იძლევა, რასაც მსხვერპლი მოყვება და რაშიც ყველანი დავრწმუნდით.

მე აბსოლუტურად დარწმუნებული ვარ რომ ტრანსპარენტული გამოძიება და იმ ღონისძიებების გატარება რაზეც დავწერე მხოლოდ ხელს შეუწყობს პოლიციის იმიჯის გაუმჯობესებას, გაზრდის მის ეფექტურობას და გამორიცხავს მსხვერპლს მომავალში.

“ახალი” რუსული პისტოლეტი “Удав”

June 13th, 2019
4930981
რამდენიმე დღეა, რაც პრესით ვრცელდება ინფორმაცია, რომ რუსებმა შეიარაღებაში მიღეს ახალი საბრძოლო პისტოლეტი, ან კომპლექსი, როგორც მას ეძახიან სახელწოდებით “Удав”. ტრადიციულად ამ ქვეყნის თავდაცვის უწყებასთან აფილირებულმა “გამოცემებმა” გამოაქვეყნეს რიგი ვიდეო სიუჟეტები ახალ პისტოლეტზე, რომლებიც ნაკლებ ინფორმატიულია და როგორც ჩანს მიზნად ისახავენ მხოლოდ დაარმწუნოს მოსახლეობა რომ რუსულმა ჯარმა მიიღო უახლესი, ყველაზე საუკეთესო ირაღი. პრესაში გამოქვეყნებული სურათებიდან, მწირი ინფორმაციიდან და რამდენიმე ვიდეო კლიპიდან შეიძლება შემდეგი შეფასებების გაკეთება.
თანამედროვე საბრძოლო პისტოლეტის პარადიგმა არის მაღალი ტევადობის 9მმ-ნი პისტოლეტი, მსუბუქი მასალებისგან დამზადებული ჩარჩოთი, დახურული დამრტყმელით (ე.წ. “სტრაიკერი” გარედან განლაგებული ჩახმახის გარეშე) და მაღალტექნოლოგიური დამცავი დაფარვით, რაც უზრუნველყოფს მდგრადობას ცვეთისა და კოროზიისადმი.  რა გააკეთეს რუსებმა?  უფრო მარტივი და იაფი “სტრაიკერის” ნაცვლად ისევ ჩახმახიანი სისტემა ამჯობინეს, თანაც საკეტზე განლაგებული მცველით რაც 2019 წელს უკვე ანაქრონიზმია. საკეტზე განლაგებული მცველი შემორჩა მარტო “ბერეტას” პისტოლეტებს აქიდან 70-ნი წლების  Beretta 92-ის უახლეს მოდიფიკაციაზე  A3-ზე ის შესრულებულია დახრილი, რომ საკეტის გადაკვრისას არ ჩაირთოს თავისით. რუსებმა თავის პისტოლეტში გამოიყენეს ანალოგიური მცველი, მაგრამ ისევე, როგორც “მაკაროვში” ის მუშაობს პირიქით, გათიშულია ქვედა მდგომარეობაში და ჩართულია ზედაში. ეს გამორიცხავს მის ჩართვას საკეტის გადაკვრისას, მაგრამ ართულებს მის სწრაფ გამორთვას, რომ განახორციელოთ პირველი გასროლა. პისტოლეტი დიდია, მაღალი საკეტით და მეეჭვება ვინმემ შეძლოს მცველიდან მისი მოხსნა ჭერის შეცვლის ან მეორე ხელის დახმარების გარეშე. იგივე ბერეტაზე მცველი ითიშება თითის აკვრით, ადვილად და სწრაფად, იგივე “მაკაროვზე” ეს უფრო რთულია. კიდე უფრო რთული იქნება “უდავზე”.
თანამედროვე პისტოლეტები ორმხრივია, რაც ნიშნავს, რომ პისტოლეტის მართვის ელემენტები (მცველი, საკეტის შემაკავებელი, მჭიდის ღილაკი) ერთნაირად ადვილად ხელმისაწვდომია როგორც მარჯვენა ასევე მარცხენა ხელიდან სროლისთვის. მცველი და მჭიდი “უდავზე” ორმხრივია მაგრამ საკეტის შემაკავებელი ავტომატურია, რაც ნიშნავს, რომ საკეტის ხელით ღია მდგომარეობაში ვერ დააფიქსირებ. ეს არის ძალიან უცნაური გადაწყვეტილება და ალბათ პისტოლეტის შემქნელებს ასე უნდოდათ თავის გამოჩენა.  ავტომატური საკეტის დაშვება მჭიდის მოთავსებისას არის აბსოლუტურად ზედმეტი. ეს ქმნის უსაფრთხოების პრობლემას და ართულებს დაბრკოლების აღმოფხვრას, იმიტომ შეუძლებელია პისტოლეტის საკეტის სწრაფად დაფიქსირება ღია მდგომარებაში, პროცედურა, რომელიც აუცილებელია, რომ აღმოფხვრათ დაბრკოლება სროლისას.  მჭიდი არის ორ რიგიანი, ვაზნების ორმხრივი გამოსვლით, რაც ძალიან ასევევ საეჭვო გადაწყვეტილებაა. მიუხედავად ამისა რუსები ჯიუტად ამ სქემას არ ღალატობენ, მაგრამ რატომ მე არ მესმის. ერთის მხრივ ასეთი მჭიდით იგებ ტევადობაში და პისტოლეტში არც მეტი არც ნაკლები ერთი ვაზნით მეტი ჩადის ვიდრე გლოკ 17-ში მაგრამ მეორესმხრივ მიწოდება სავაზნეში ხდება ორი კუთხიდან რაც იდეაში ზრდის დაბრკოლების ალბათობას და ნეგატიურად აისხება სიზუსტეზე იმიტომ რომ ვაზნის პოზიციონირება სავაზნეში ხდება განსხვავებულად გასროლიდან გასროლამდე, მაგრამ რა ეფექტი აქვს ამას სიზუსტეზე გაირკვევა მარტო რეალური ტესტირებით.  ყურადღებას იქცევს “მაკაროვის” სტილში შესრულებული მცირე ზომის ექსტრაქტორი და ასევე მაკაროვის სტილში შესრულებული მჭიდი ღია კედლებით რაც იდეაში არ არს კარგი იმიტომ რომ მჭიდები ადვილად გამოიტენება ჭუჭყით/ქვიშით ხოლო პრაქტიკა ადასტურებს რომ დახურული მექანიზმები დაცული ჭუჭყისგან/მტვერისგან უკეთ მუშაობენ ვიდრე ღია მექანიზმები. ცხადია ზედმეტია საუბარი მჭიდების რამე მაღალ-ტექნოლოგიურ ანტიფრიქციულ დაფარვაზე). საკეტიც და სხვა რკინის დეტალები დაფარულია ბანალური შავი ოქსიდირებით და ყველა სურათში ჩანს ცვეთის ნიშნები, რაც შეიძლება იმის ბრალიც იყოს რომ ეს სატესტო ნიმუშებია, მაგრამ ცხადია, რომ რამე მაღალტექნოლოგიური დამცავი დაფარვა გამოყენებული არ არის. ასევე ჩემი ყურადღება მიიქცია იმან, რომ   მაღალი სამიზნი მოწყობილობები გათვლილი მაყუჩის გამოყენებაზე არის შესრულებული რაღაც გაურკვეველი ნასვრეტებით, ანუ როგორც ჩანს რუსები ჯერ ვერ უშვებენ ასეთ მოწყობილობებს კომპაქტური და ეფექტური ტრიტიუმის მანათობელი ელემენტებით.
ტრადიციულად (და გაგუგებარი მიზეზებით) რუსები დიდი ყურადღბას ანიჭებენ ჯავშანგამტან ეფექტს და ამიტომ 9×21 კალიბრის (შესაძლებელია სტანდარტული 9×19 კალიბრის ვაზნების გამოყენება) ვაზნები ამ პისტოლეტისთვის იქნება ძალიან მაღალწნევიანი (რაც უბრალოდ არ არის საჭირო, 9მმ-ნი ტყვია მაინც ვერ გახვრიტავს ჯარისკაცის ტიპიურ ჯავშანს, რომელიც აჩერებს შაშხანის ტყვიებს), რაც შესაბამისად განაპირობებს დეტალების დიდ მასას (ასევე მაღალ უკუცემას, ლულის ალს) იმისთვის რომ პისტოლეტის დეტალები დროზე ადრე არ გამოვიდეს მწყობრიდან. იმის გათვალისწინებით რომ პისტოლეტი იწონის 780 გრამს, რაც ნამდვილად არ არის ბევრი, ჩემი ვარაუდით არ მგონია მას ქონდეს დიდი რესურსი ასეთი მაღალწნევიანი ვაზნების გამოყენების შემთხვევაში.  პრომო ვიდეოებში პისტოლეტის ჯავშანგამტან თვისებებს ადარებენ სტანდარტულ “მაკაროვის” პისტოლეტის, რაც უბრალოდ სასაცილოა. გასაგებია, რომ ბევრად უფროძლიერ ვაზნას სპეციალური ჯავშანგამტანი ტყვიით უფრო უკეთესი უნარი ექნება წინაღობებში გავლის ვიდრე 9×18 კალიბრის FMJ ტყვიას. გამოცხადდა რომ პისტოლეტიდან შეიძლება ეფეტქური სროლის წარმოება 100 მეტრზე რაც ცხადია პრობლემურია “მაკაროვიდან” მაგრამ რეალურად შესაძლებელია ნებისმიერი 9მმ-ნი პისტოლეტიდან, უბრალოდ საქმე იმაშია, რომ პისტოლეტიდან სროლის უნარების დახვეწა ჯარში დგას პრიორიტეტებს შორის ბოლოდან მეორე ადგილზე და ამიტომ ასეთი პოტენციალი თითქმის ყოველთვის დარჩება აუთვისებელი.
გამოცხადდა, რომ პისტოლეტის დიზაინზე მუშაობდნენ პროფესიონალური დიზაინერები, მაგრამ პისტოლეტს ეს არ ეტყობა. დიახ არსებობენ  ასეთი პისტოლეტები, რომლებსაც ქმნიდნენ დიზაინერები და ყველა მათგანი გამოირჩევა ექსტრავაგანტური იერსახით. “უდავი” უბრალო პისტოლეტია, რომელიც უფრო გავს ნედლ პროტოტიპს ვიდრე დიზაინერების ქმნილებას. უნდა ვიყოთ დარწმუნებული, რომ პისტოლეტი ფართოდ იყენებს ფრეზირებულ დეტალებს და მისი დამზადება არ იქნება ისე მარტივი და იაფი, როგორც თანამედროვე პისტოლეტების.
დაშლილი პისტოლეტის სურათები არ მოიპოვება, ამიტომ კონსტრუქციაზე მსჯელობა შეუძლებელია, მაგრამ ჩემი აზრით გამოყენებულია ტრადიციული ბრაუნინგის მოდიფიცირეული ჩაკეტვის სქემა, რაც ერთ-ერთ ვიდეოში აღნიშნა ЦНИИТочМаш-ის წარმომადგენელმა და დაუმატა ჩვენი გაუმჯობესებებითო. არ ვიცი რა გააუმჯობესეს რუსებმა ბრაუნინგის სქემაში, ჩემი აზრით მანდ გაუმჯობესებას არაფერი არ საჭიროებს, მაგრამ ის ფაქტი რომ რუსები შეეშვნენ მაიმუნობას და გამოიყენეს ნაცადი კონსტრუქცია, მოწონებას იმსახურებს. იგივე ეხება პისტოლეტის ჩარჩოზე შესრულებულ უნივერსალურ სამაგრს, რომელიც როგორც ჩანს დასავლური სტანდარტის არის (MIL-STD-1913).  ეს გადაწყვეტილება არ არის უცნაური იმის გათვალისწინებით, რომ ყველაზე კარგი მოწყობილობები, რომლის დაყენება შეიძლება პისტოლეტზე არის დასავლური წარმოების. ჩემი აზრით კრიტიკას იმსახურებს მხოლოდ ის რომ ეს სამაგრი ძალიან მოკლეა სრული ზომის პისტოლეტისთვის.
ეს პისტოლეტი ნათელი მაგალითია, რომ რუსეთი არ იყო, არ არის და არ იქნება  ცეცხლსასროლი იარაღის წამყავნი “დეველოპერი”. პისტოლეტი არ გამოირჩევა ორიგინალური/ინოვაციურ კონსტრუქციით, იყენებს საეჭვო ტექნიკურ გადაწყვეტილებებს და შეესაბამება გასული საუკუნის 80-ანი წლების დონეს, რაც ადასტურებს ჩემს მიერ არაერთხელ გაჟღერებულ მოსაზრებას, რომ რუსეთი, საბჭოთა კავშირი ყოველთვის აგვიანებდა პერსპექტიული შეიარაღების ტიპების შექმნაში და შეიარაღებაზე მიღებაში. თუმცა აქვე უნდა აღვნიშნო, რომ “უდავი” ამავე დროს ბევრად უკეთესია, როგორც მინიმუმ კონსტრუქციის და დიზაინის თვალსაზრისით ვიდრე ГШ-18 ან СР-1. დანარჩენს დრო გვაჩვენებს, იმიტომ რომ 90-ნი წლების დასაწყისიდან რუსეთმა ბევრი კარგად გაპიარებული პისტოლეტი გამოუშვა, მაგრამ დაასრულა იმით, რომ შეირაღებაში მიიღეს რამდენიმე ტიპის დასავლური პისტოლეტი ხოლო ჯარი დღემდე აგრძელებს “მაკაროვის” და “სტეჩკინის” პისტოლეტების ექსპლუატაციას.  ღიმილს იწვევს რუსული პროპაგანდისტული რესურსების განცხადებები, რომ ახალი პისტოლეტის უკეთესია ვიდრე “გლოკი”, ასეთი განაცხადები ისმის ბოლო 30 წელი, მაგრამ რაიმე ღირებული და მითუმეტეს კომერციულად წარმატებული ჯერ ამ ქვეყნიდან არაფერი არ გამოჩენილა.
ttkh-pistoleta-гdav-v-sravnenii-s-pm
კიდევ ერთი ვარიანტი “უდავის”. ყურადღებას იქცევს გაპრიალებული შავი ოქსიდირება, რომელიც უფრო ადეკვატურად გამოიყურებოდა მე-19 საუკუნის რევოლვერებზე და მჭიდი, რომლის ხუფიც დამალულია ტარში, რაც ასევე არ არის კარგი გადაწყვეტილება.  ხუფი უნდა იყოს სქელი, რომ უძლებდეს დავარდნას მიწაზე და ასევე ოდნავ გამოშვერილი რომ საიმედოთ “ჩატენოთ” ის ტარში ან საჭიროების შემთხვევაში თუ ის გაიჭედა ასევე ადვილად გამოაძროთ.  ტარის დიზაინიც რაღაც კითხვებს აჩენს.  გარდა ამისა როგორც ჩანს,  უარი ითქვა პისტოლეტის ტარის სხვადასხვა ხელის ზომის ადაპტაციის შესაძლებლობაზე, რაც პრაქტიკულად სტანდარტულია უკვე ყველა პლასტმასის ჩარჩოიან პისტოლეტზე. ამავე დროს ეს პისტოლეტი უფრო გავს დიზაინერების მიერ შექმნილს.

ჩვენი ტესტი – СZ P09

June 11th, 2019

61700111_10213869475466476_5251675208258945024_o

9 წლის წინ მე და ჩემმა მეგობარმა, დიდი ალბათობით პირველებმა საქართველოში, ჩამოვიტანეთ СZ-ს ახალი ტიპის პისტოლეტები СZ-75 P07 Duty. შესაბამისი მიმოხილვაც მე შემოგთავაზეთ ჩემი ბლოგის მეშვეობით და ასევე ინგლისურენოვანი მიმოხილვა ავტვირთე СZ-ს იარაღების მოყვარულების ყველაზე დიდ ფორუმზე. ვისაც სტატია ბლოგზე არ წაგიკითხვათ, შეგახსენებთ, რომ პისტოლეტი მთლიანობაში  მე მომეწონა, მაგრამ აღვნიშნე, რომ ჩემი აზრით ის იყო ნედლი და ჭირდებოდა გარკვეული გაუმჯობესებები. კონსტრუქციულად იარაღს არ ქონდა სერიოზული პრობლემები, გარდა იმისა, რომ გარკვეული პრობლემები დაფიქსირდა პისტოლეტის პლასტმასის ჩარჩოსთან, ისიც პირველი გამოშვების პისტოლეტებზე.  ამავე დროს პისტოლეტს მაგალითად  აკლდა სახელურის მორგების შესაძლებლობა ცვალდი საზურგეების გამოყენებით, საკეტის წინა მხარე საჭიროებდა “გადამრგვალებას”, იმიტომ რომ უბრალოდ ქონდა ძალიან ბასრი კუთხეები, უკანა სამზინი მოწყობილობის ფორმა ასევე არ მომეწონა, ბასრი უკან გამოშვერილი გვერდების გამო და ისიც არ მომეწონა რომ სამიზნი მოწყობილობები იყო პლასტმასის.  არ მომეწონა მცველის და საკეტის შემაკავებლის განლაგება (ზედმეტად ახლოს ერთმანეთთან), იყო სხვა უმნიშვნელო მინუსებიც, ზედმეტად ბასრი ჭდევანები საკეტზე, რომლებიც ხანმოკლე მშრალი ვარჯიშების შემდეგ ტკენდნენ ხელს, მიუხედავად იმისა, რომ პისტოლეტზე იყო გათვალისწინებული დამრტყმელ-სასხლეტი მექანზმის კონფიგურაციის ცვლილება მომხმარებლის მიერ, ინსტრუქციაში არ იყო  აღწერილი ეს როგორ უნდა გაკეთებულიყო. მე შევეცადე მომეძებნა ჩემი ინგლისურენოვანი მიმოხილვა მაგრამ ვერ ვიპოვე, თუმცა აღნიშნული აღმოჩენები მე წარვუდგინე ფორუმის წევრებს და აბსოლუტური უმეტესობა დაეთანხმა ჩემ აღმოჩენებს. შეგახსენებთ პისტოლეტი ჯერ ძალიან ახალი იყო და მასზე თითქმის არაფერი არ იყო ცნობილი და ძალიან ცოტა მიმოილვა იყო ხელმისაწვდომი. რამდენიმე წლის შემდეგ გამოვიდა ამ პისტოლეტის მეორე თაობა და ასევე უფრო დიდი ზომის მოდელი P09, შთამბეჭდავი 19 ვაზნიანი ტევადობით. მე ეგრევე აღვნიშნე, რო, პრაქტიკულად ყველაფერი რაც მე თავიდან არ მომეწონა ამ პისტოლეტში იქნა გამოსწორებული მეორე თაობის მოდელში. ისიც კი, რომ ინსტრუქციას დაემატა ნაწილი, რომელიც ხსნიდა როგორ უნდა მოხდეს მცველის “დეკოკერით” ჩანაცვლება. რა თქმა უნდა მე მინდოდა დამეწერა ახალი პისტოლეტის მიმოხილვა, მაგრამ ასე “გაკვრით” ნანახ მეორე თაობის პისტოლეტზე მიმოხილვის დაწერა არ გამოვიდოდა, ამიტომ მე ველოდებოდი შესაძლებლობას, როდის ჩამივარდებოდა ხელში ახალი P07/09 და შესაბამისად მომეცემოდა საშუალება უფრო ახლს გამეცნო განახლებული ჩეხური პისტოლეტი. როგორც იქნა, პირველი ნაცნობობიდან 9 წლის შემდეგ , ახალი СZ P09 დევს ჩემს წინ და მინდა გითხრათ პირველად რომ ავიღე ხელში ეს იარაღი მე მივხვდი, რომ თითქოს უმნიშვნელო ცვლილებების წყალობით ეს პრაქტიკულად სულ სხვა იარაღია. როგორც ხვდებით ბევრად უკეთესი არა და ორ პისტოლეტს სურათზე რომ დააკვირდე დიდ სხვაობას ვერ დაინახავ, მაგრამ საკმარისია ორივე აიღო ხელში და მიხვდები რომ განსხვავება სინამდვილეში უზარმაზარია. პირველ რიგში ყურადღებას იქცევს მეორე თაობის პისტოლეტის უნაკლო შესრულება, სადაც წარსულს ჩაბარდა ჩეხური მწარმოებლისთვის დამახასიათებელი უგულისყუროდ შესრულებული რკინის დეტალები. ყველა ვისაც ქონია ჩზ-ს პისტოლეტები დაადასტურებს, რომ შიგნიდან საკეტი და ჩარჩო ყოველთვის საკმაოდ უხეშად იყო დამუშავებული და ინსტრუმენტის კვალი ყველგან ეტყობოდა.  2014 წელს გამოშვებულ P09-ს ინსტრუმენტს კვალი არსად არ ეტყობა. საკეტი დამზადებულია სუფთად და ხილვადი ხარვეზების გარეშე. “ბინძური” ნაცრისფერი დაფარვა, რომელიც გამოდგა არც ისე გამძლე და მდგრადი კოროზიისადმი შეიცვალა პრიალა შავი შესამჩნევად მაღალი ხარისხის და უფრო გამძლე დაფარვით. სამწუხაროდ რაღაცეების შეცვალა იარაღების მიმოხილვის სტანდარტებში და მე ვერსად, მათ შორის მწარმოებლის საიტზე ვერ ვიპოვე ინფორმაცია რა ტიპის დაფარვას ხმარობს СZ ახალ პისტოლეტებში, ისევე, როგორც არც ერთი მიმოხილველი არ წერს იმაზე, რამდენად მნიშვნელოვანია განსხვავებები შესრულებაში პირველი და მეორე თაობის პისტოლეტებს შორის. არა და არც ისე დიდხანს დაფარვის ტიპის მითითება იყო ნებისმიერი მიმოხილვის ნაწილი. ჩემი ვარაუდით ეს დაფარვა არის შავი ნიტრიდის ნაირსახეობა, მაგრამ არ ვარ ამაში ბოლომდე დარწმუნებული. ასევე ჩემი შეგრძნებით მასალა, რომლისგანაც დამზადებულია ჩარჩო ასევე განსხვავებულია. ლულა ასევე დაფარულია გამძლე ერთგვაროვანი შავი დაფარვით რაც არის სწორი მიმართულებით გადადგმული ნაბიჯი. “თეთრი” ლულები CZ-75-ზე ადვილად იჟანგებოდა, შემდეგ ჩეხებმა დაიწყეს როგორც ჩანს ლულების ფოსფატირება, მაგრამ დაფარვის ხარისხი იყო საშინელი, არაერთგვაროვანი, სხვადასხვა ფერის ლაქებით.  ახალ პისტოლეტში მჭიდების დაფარვაც კი შეიცვალა. ნაცვლად თხელი შავი ოქსიდირებისა, რომელიც ეგრევე იწყებდა ცვეთას, გამოყენებულია  შავი, სქელია, პრიალა დაფარვა. თუ კლასიკური CZ-75-ებიც მზადდება ანალოგიურად, ესეიგი СZ გადავიდა ახალ დონეზე და არ მგონია 75-ე მოდელი აწი ვინმემ მოიხსენიოს, როგორც ღარიბი კაცის “ზიგ ზაუერი”. ალბათ ეს ასეც არის, იმიტომ, რომ ჩემი დაკვირვებით 75-ე მოდელის პოპულარობა აშშ-ში არ მცირდება და ეს  მოდელი  არ აპირებს არსად გაქრობას, როგორც მაგალითად ბრაუნინგის “ჰაი პაუერი”. უნდა აღვნიშნო, რომ СZ-ს უახლესი სტრაიკერი (P10) ასევე ხდება ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული მოდელი თავის კლასში, კლასში სადაც ისედაც უამრავი კარგი პისტოლეტია, თანაც ფასის ნებისმიერ სეგმენტში და მანდ ადგილის დამკვიდრება ძალიან ძნელია.  ასევე შეიცვალა სასხლეტის და ჩახმახი ფორმები. პლასტმასის სამიზნი მოწყობილობები შეიცვალა რკინისგან დამზადებულით. მნიშვნელოვან გაუმჯობესებას წარმოადგენს ტარის კონსტრუქციაში ცვლადი საზურგეების ინტეგრირება (მოყვება სამი ცალი).

მე სპეციალურად გადავამოწმე ფასები და P09-ს შეძენა ამ სტატიის დაწერის მომენტისთვის, თბილისში შესაძლებელია 1680 ლარად, მეორადის 100-200 ლარით ნაკლებ ფასად. ჩემი იარაღი მე შევიძინე 1450 ლარად. ბუნებრივია ამ ფასიანი ახალი ანალოგიური, ვგულისხმობ მაღალი ტევადობის პოლიმერის ჩარჩოიან პისტოლეტს, არის მხოლოდ “გლოკის” პისტოლეტები. ბევრ სხვა მწარმოებელს აქვს პისტოლეტები, რომლებიც იგივე ფასი ღირს მაგრამ, როგორც ჩანს ჩვენ იმპორტიორებს ეხამუშებათ ზოგი მწარმოებლის პისტოლეტების იაფად გაყიდვა, იმტიომ, რომ მოდი და აუხსენი რატომ ღირს ერთი “ზიგ-ზაუერი” 1600 ლარი და მეორე 4500. ასე, რომ ჯერ-ჯერობით 1500 ლარის ფარგლებში, ევროპული/ამერიკული წარმოების პისტოლეტებში არჩევანი შეზღუდულია მხოლოდ ჩეხური “ჩეზეს” და ავსტრიული გლოკის პისტოლეტებით. კარგი ამბავი კი ის არის, რომ ორივე ეს პისტოლეტი არის შესანიშნავი იარაღი და სიმართლე გითხრათ მე ვერ წარმომიდგენია, რატომ უნდა გადაიხადო მეტი სხვა ანაოგიურ იარაღში, გარდა იმ შემთხვევისა თუ რაღაც მიზეზების გამო ორგანულად ვერ იტან “გლოკებს” ან “ჩეზეებს”. ამ ორ მწარმოებელს შორის არჩევანის გაკეთებისას ბევრი გაითვალისწინებს “გლოკის” ლეგენდარულ საიმედოობას და რეპუტაციას, მაგრამ პრაქტიკულად იგივე ფასში P09-ს შეუძლია ისეთი რამეების შეთავაზება რაც “გლოკს” არ აქვს. პირველ რიგში ეს არის კლასიკური ორმაგი მოქმედების დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი გარედან განლაგებული ჩახმახით, რომელიც უფრო მოეწონება ბევრ კონსერვატიულ მსროლელს. მეც ვარ ამ ფორმატის დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის მოყვარული, იმიტომ რომ ვაზნით სავაზნეში ასეთი პისტოლეტი უფრო უსაფრთხო არის და დაცულია უნებლიე გასროლისგან, იმიტომ რომ უფრო მეტი ძალა არის საჭირო და სასხლეტმა უფრო მეტი მანძილი უნდა გაიროს რომ მოხდეს გასროლა, ასევე ერთმაგ რეჟიმში სასხლეტი უფრო მოკლე და მსუბუქია ვიდრე ნებისმიერ “სტრაიკერში”. ბევრისთვის მარტო ეს იქნება გადამწყვეტი ფაქტორი, მაგრამ არის სხვა რამეებიც. ყველამ იცის, რომ “გლოკის” პისტოლეტის ყველაზე სუსტი წერტილია პლასტმასის სამიზნეები, ბევრს ასევე არ მოწონს მათი კონფიგურაცია. P09-ზე სტანდარტული სამიზნი მოწყობილობები არის რკინის, მართალია ტრიტიუმის მანათობელი ეელემენტების გარეშე.  იგივე სამიზნი მოწყობილობების გლოკზე დაყენება დაგიჯდებათ 50 დოლარი მაინც. გარდა ამისა P09-ს აქვს შთამბეჭდავი სტანდარტული მჭიდის  ტევადობა, 19 ვაზნა. “გლოკის” მჭიდის სტანდარტული ტევადობა არის 17 ვაზნა, ხოლო იმისთვის რომ გაზარდოთ მისი ტევდაობა 19 ვაზნამდე საჭიროა დამაგრძელებლის შეძენა, რაც დამატებით დაგიჯდებათ 15 დოლარიდან 40 დოლარამდე, გააჩნია დამაგრძელებლის მოდელს და მწარმოებელს. დამაგრძელებელი ასევე გამოდის P09-ს მჭიდისთვის და ტევადობა ადის 21 ვაზმნამდე. ასე, რომ ამ ორი პუნქტით P09 უკეთესად გამოიყურება “გლოკთან” შედარებით.  სამაგიეროდ “გლოკი” უკეთ გამოიყურება, როდესაც საქმე ეხება აქსესუარებს, აფგრეიდებს, ბუდეებს და ასე შემდეგ. ნებისმიერ შემთხვევაში, ორივე იარაღი არის ძალიან კარგი.

P09griplrg_0663_zpsf096e440

ამ პისტოლეტის მიმოხილვებში ხშირად აღნიშნავენ რომ მიუხედავად დიდი ტევადობისა, მჭიდი ბოლომდე ზის ტარში. ეს მხოლოდ იმის წყალობით, რომ ტარი P09-ზე უფრო გრძელია ვიდრე სხვა ანალოგიურ პისტოლეტებზე. ასევე გაითვალისწინეთ, რომ P09 არ იღებს  СZ-75-ების მჭიდებს, ხოლო ორიგინალური მჭიდები საკმაოდ ძვირი ღირს. 

პირველი გამოშვების  P07-ზე საკეტზე ეწერა CZ-75. მე არ ვიცი რატომ იყო ეს ასე, ალბათ “ჩეზეს” ასე უნდოდა წარმოეჩინა თითქოს ახალი პისტოლეტი არის გაუმჯობესებული СZ75 ანუ ისეთივე კარგი და გამოცდილი იარაღი და ეხლაც ახალ მიმოხილვებში ხშირად მოიხსენიებენ P07/09-ს, როგორც კლასიკურ СZ-75-ის გაუმჯობესებულ ვარიანტს, მაგრამ რეალურად  P07/09 არის აბსოლუტურად სხვა პისტოლეტი და ერთადერთი, რაც მას აქვს საერთო СZ-75-თან არის საფირომო “ჩეზეს” ჩატრიალებული საკეტის ლიანდაგები და კალიბრი, რომელსაც ეს პისტოლეტები იყენებენ. მეტი საერთო მათ პრაქტიკულად არაფერი არ აქვთ. სამაგიეროდ კლასიკურ 75-ებს ერგოთ ახალი პისტოლეტებისგან ახალი ტიპის დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი, რომელსაც “ჩეზეში” “ომეგას” ეძახიან.

პირველი თაობის პისტოლეტზე საკეტის ფორმის გამო ძნელი იყო ე.წ. “პრეს ჩეკის” შესრულება, საკეტის უკან გაწევა სავაზნის შესამოწმებლად. ახალ პისტოლეტში საკეტის ფორმა უცვლელია მაგრამ წინა ნაწილში შესრულებულია ჭდევანები. საკეტის ცხვირი ასევე აღარ არის ბასრი კუთხეებით და ამის განცვლად გადამრგაველბულია, რაც გარდა იმისა, რომ ესთეტიურად უფრო ლამაზია ასევე უზრუნველყოფს პისტოლეტის ბუდეში კომფორტულ და სწრაფ მოთავსებას, ისე რომ ბასრი კუთხეები არაფერს არ წამოედება და დროზე ადრე არ გაცვითავს ბუდეს. ასე, რომ ეს შენიშვნაც “ჩეზემ” გაითვალისწინა. მეორე თაობის P09/07-ს ასევე მოსდევს კომპლექტში ცვლადი საზურგეები, რაც გაძლევთ საშუალებას ტარი მოირგოთ ხელზე. საზურგეები გადაკრულია სქელი რეზინით და საკმაოდ კომფორტულია. ბევრად უფრო კომფორტული და უფრო საიმედო ფიქსაციის მეთოდით ვიდრე მე-4, მე-5 თაობის “გლოკებზე”. ასე, რომ პრაქტიკულად ყველა შენიშვნა რაც მე დავაფიქსირე თავიდან იქნა გათვალისწინებული. ცხადია მე შორს ვარ იმ მოსაზრებისგან, რომ “ჩეზეს” წარმომადგენლებმა ნახეს ჩემი პოსტი ფორუმზე და გაითვალისწინეს ჩემი მოსაზრებები, უბრალოდ მე გამიხარდა, რომ როგორც ჩანს თავის დროზე ზუსტად შევაფასე ახალი პისტოლეტი.

64210974_670202260071938_8402776212346241024_n

დაშლილი P09, გვიჩვენებს ბრაუნინგის ტიპის მოდიფიცირებული ჩაკეტვის სქემას, რომელიც ბუნებრივია განსხვავდება სქემისგან, რომელიც გამოიყენება СZ-75-ში, ასეე “ჩეზეს” საფირმო ჩარჩოს შიგნით მოძრავ საკეტს. ცივი ჭედვის მეთოდით დამზადებული ლულის სიგრძე 115მმ-ია. შესაძლებელია მჭიდის ღილაკის გადატანა მარცხენა მხრიდან მარჯვენაზე. დამაბრუნებელი ზამბარა და მისი ღერძი შესრულებულია, როგორც ერთი დეტალი, რის გამოც მისი მოთავსება საკეტში და მოხსნა ძალან ადვილია. ზამბარა არის ბრტყელი კვეთის. ირარაღი ისევე იშლება, როგორც СZ-75. 

ყველა СZ-ს იარაღს ქარხნიდან მოყვება მისროლის დამადასტურებელი სამიზნე რაც მე პირადად ძალიან მომწონს. მე ვერ ვიტყვი, რომ აქვს აზრი არჩევას პისტოლეტის საუკეთესო ასეთი სამიზნით, იმიტომ რომ აპრიორი ის იქნება უფრო ზუსტი, მაგრამ უფრო მთავარია, რომ ეს სამიზნე ადასტურებს რომ პისტოლეტი არის სათანადოდ მისროლილი. პისტოლეტს კომპლექტში ასევე მოყვება პლასტმასის კეისი, სათადარიგო მჭიდი, სამი სხვადასხვა ზომის ცვლადი საზურგე, ექვსკიდიანი გასაღები, ორი ცალი საწმენდი ზუმბა, ინსტრუქცია, კომპაქტ დისკი, სხვადასხვა სასარგებლო ინფორმაციით. აქვე უნდა აღვნიშნო, რომ პისტოლეტები შეიძლება გაიყიდოს განსხვავებული კომპლექტაციით.

ისევე როგორც პირველი თაობის პისტოლეტებზე, P09-ს აქვს საკამოდ გრძელი MIL-STD-1913 სტანდარტის უნივერსალური სამაგრი, რომელზეც მე დავაყენე Olight Valkiriye 2. ეს ტაქტიკურ ფარანი ითხოვს მხოლოდ ერთ საქართველოში საკმაოდ ძვირადღირებულ ელემენტს (СR123), ამის გამო არის თხელი,  სწრაფად ყენდება და იხსნება, გათვლილია ნებისმიერ გლოკზე უნივერსალური სამაგრით ან “კბილის” გამოცვლით (რომელიც მოსდევს კომპლექტში), MIL-STD-1913 სტანდარტის სამაგრზე. ფარანს კარგი ნათება აქვს, ის ხმარებაში მოსახერხებელია. ღილაკები განლაგებულია ორივე მხრიდან, დააჭირე და გეჭიროს, არ ჩქვრება სანამ ღილკას არ აუშვებ, ერთი დაჭერა ღილაკზე და სულ ჩართულია, სანამ არ დააჭერ მეორეჯერ და არ გამორთავ. დააჭირე ორივე ღილაკს ერთდროულად და ჩაირთვე strobe (მოციმციმე) განათება.  მარტივი და მოსახერხებელი სქემაა, რომელიც ყველას მოეწონება და ყველასთვის იმუშავებს. რაც ნიშვნელოვანია, ის არ ღირს ძვირი, 60-70 დოლარი მხოლოდ.

cz_p-09_9mm_urban_grey_pic_7

P09 გამოდის სტანდარტული შესრულებით, როგორც ჩვენი იარაღი, ასევე არსებობს მოდელები ფერადი ჩარჩოებით და “გამზადებული მაყუჩისთვის” კონფიგურაციით, გრძელი ლულით, რომელზეც ყენდება მაყუჩი და მაღალი სამიზნი მოწყობლობებით, რაც აუცილებელია მაყუჩის გამოყენებისას. 

პისტოლეტი რაზეა საუბარი არის უსაფრთხო. მას გააჩნია მექანიკური ორმხრივი მცველი, დამრტყმელის მცველი და ჩახმახის ნახევრად შეყენების შესაძლებლობა (half cock). “ომეგას” ტიპის დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის ერთ-ერთი თავისებურება არის ის, რომ მფლობელს შეუძლია საკუთარი ძალებით, საკმაოდ ადვილად შეცვალოს მექანიზმის კონფიგურაცია. ორმხრივი მექანიკური მცველი ან ორმხრივი დეკოკერი. “ომეგას” მექანიზმი ასევე უფრო მარტივია და როგორც ჩანს უფრო საიმედო ვიდრე СZ75-ის ძველი მექანიზმი, რამაც ალბათ განაპირობა ამ მექანიზმის “გადანერგვა” P07-დან კლასიკურ СZ-75-ში (СZ-75 ასეთი მექანიზმით, საკეტზე მარკირებულია “Ω” სიმბოლოთი). ჩვენ პისტოლეტს არ მოყვა დეკოკერის დეტალები და სტანდარტულად აყენია მექანიკური მცველი. მე არ ვარ მექანიკური მცველების მომხრე ორმაგი მოქმედების პისტოლეტებზე, მაგრამ რაც არის ის არის. ამით შეიძლება დავასრულოთ ამ პისტოლეტის ტექნიკური აღწერა. არაფერი განსაკუთრებული მას ტექნიკური თვალსაზრისით არ აქვს. უბრალოდ მორიგი კარგად შესრულებული დიდი ზომის 9მმ-ნი პისტოლეტი, პლასტმასის ჩარჩოთი და ორმაგი მოქმედების დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმით. მხოლოდ იმას დავამატებ, რომ ასეთი პისტოლეტები მაინცდამაინც საქართველოში ბევრი არ არის, მე ვიხსენებ მოლოდ Jericho 941-ს, Sig Sauer SP2022-ს და Heckler&Koch USP-ს.

მინუსებს რაც შეეხება, არსად არ წავიდა ახლო-ახლო განლაგებული დეკოკერი და საკეტის დამშვები, რის გამოც სტრესის პირობებში მათი არევა ჩემი აზრით შესაძლებელია. ცხადია მოდელზე სადაც დეკოკერის ნაცვლად არის ორმხრივი მცველი, ეს პრობლემა თავს არ იჩენს. პისტოლეტის საკეტი აწყობილია ხვეული პინებით, ანუ მისი დაშლა ისეთი ადვილი არ არის, როგორც მაგალითად “გლოკის” საკეტის. ვინმე ალბათ ჩათვლის, რომ ეს  უმნიშვნელოა, მაგრამ ადვილი დაშლის შესაძლებლობა კარგი არის არა მხოლოდ იმიტომ რომ ზოგადად გეძლევა საშუალება კარგად გაწმინდო იარაღი, არამედ ასევე გაძლევა საშუალება დეტალურად შეამოწმო კრიტიკული დეტალების მდგომარეობა. საკეტში ასეთი კრიტიკული დეტალებია დამრტყმელი და ექსტრაქტორი, რომელიც როგორც წესი პისტოლეტებში ყველაზე ხშირად და სწრაფად გამოდიან მწყობრიდან.

სრული ზომის პისტოლეტები, არც ისე მოსახერხებელია ფარული ტარებისთვის მაგრამ რენჯზე ასეთი პისტოლეტები შეუდარებელია. კომფორტული ჭერა, დაბალი უკუცემა, გრძელი სამიზნი ხაზი, გიადვილებთ სწრაფ და ზუსტ სროლას. მე ვნახე რამდენიმე ვიდეო მიმოხლვა სადაც მსროლელები (hickock45, Dustin Ellermann) აღნიშნავდნენ, შეიძლება ითქვას P09-ის ფენომენალურ სიზუსტეს. აღნიშნავდნენ და დემონსტრირებდნენ. დასტინ ელერმანი (ტოპ შოტის გამარჯვებული) ესროდა P09-დან 20 სმ-ან რკინის გონგებს 100 მეტრზე, hickok45 ისროდა ამ პისტლეტიდან შორს განლაგებულ შაშხანის სამიზნეებს, მოკლედ მოლოდინი კარგი გვქონდა.

პისტოლეტის შესაძლებლობების დასადგენად, სროლა ხორციელდებოდა 15 მეტრიდან. ამჯერად გვქონდა სამი მუხტი  124/3 გრანიანი FMJ მუხტით, Fioсchi და Magtech. ერთი Fioсchi-ს მუხტი იყო კონუსის ფორმის ტყვიით. საუკეთესო შედეგი აჩვენა Fiochi-მ 124 გრანიანი ტყვიით (წითელი ყუთი) და ბრაზილიურმა “მაგტექმა”, მუხტი კონუსური ტყვიით გამოირჩეოდა ჩვენ პისტოლეტში შედარებით ყველაზე ცუდი სიზუსტით.

20190611_085102[1]

მწვანე სტიკერებით მონიშნულია 124 გრანიანი Magtech, წითლით Fioсchi 123 gr FMJ. სროლა ხორციელდებოდა დგომიდან. 

20190610_190713[1]

ყველაზე პირველი ჯგუფი. მუხტი Magtech 124 gr FMJ. პისტოლეტმა ეგრევე გააკეთა სერიოზული განაცხადი. Magtech-ი არასდროს არ გამოირჩეოდა სიზუსტით სხვა მუხტებთან შედარებით და P09 არის მეორე პისტოლეტი, რომელშიც Magtech-ით მივიღეთ სიზუსტე, რომელიც არ ჩამოუვარდებოდა სხვა მწარმოებლის მუხტებს. 

პისტოლეტი არის კარგად მისროლილი ქარხნულად და ამის დასადასტურებლდა მოყვება საცდელი სამიზნეც. სიზუსტე არის ძალიან კარგი, რაც უკვე, როგორც ჩანს საფირმო ნიშანია ყველა СZ-ს პისტოლეტის. ყოველ შემთხვევაში ყველა პისტოლეტის რაც მე მქონდა.  რამდენიმე СZ83 და CZ75/85, ერთი СZ-97, ყველა იყო ძალიან ზუსტი. P09-ს  სამიზნი მოწყობილობები კარგია, თარაზო საკმაოდ განიერია, კარგად ატარებს შუქს და სამიზნი სურათი არის მკაფიო.  პისტოლეტმა ასევე იდეალურად იმუშავა და არაფერი ხელს არ გვიშლიდა სროლაში, ექსტრაქცია იყო პოზიტიური და ერთგვაროვანი.  ეხლა ნაკლებად კარგი ნაწილი. “ომეგას” სასხლეტი არ არის ისეთი კარგი, როგორც სასხლეტი კლასიკურ СZ-75-ში.  ის არ არის მძიმე (ერთმაგი მოქმედების რეჟიმში სადღაც 1,5კგ, ორმაგ რეჟიმში სადღაც 3.5კგ) მაგრამ აქვს საკმაოდ გრძელი სვლა/რესეტი და ერთი თავისებურება. სასხლეტზე დაჭერისას, გადიხარ სასხლეტის თავისუფალ სვალს მერე  გხვდება წინააღმდეგობა, სასხლეტი მძმდება და ეს საფეხური არის მანიშნებელი, რომ ცოტაც და ჩახმახი მოწყდება თავისი ადგილიდა, მაგრამ ეს არ ხდება, საჭიროა დაჭერის გაგრძელება და მერე უკვე ყოველგვარი გაფრთხილების გარეშე ხდება გასროლა.

ასეთი რამეები მასობრივი წარმოების “სტოკ” პისტოლეტში არ უნდა გაგიკვირდეს. ეს არ ნიშნავს, რომ პისტოლეტს აქვს ხარვეზი. რა თქმა უნდა შესაძლებელია “ტრიგერ ჯობის” გაკეთება და ისეთი სასხლეტის მიღება, რომელიც გინდა მაგრამ, ჩემი აზრით კარგმა მსროლელმა უნდა შეძლოს სასხლეტის ხასიათის გაგება და სასხლეტთან მუშაობის ტექნიკის ადაპტირება იმისთვის, რომ მიიღოს ის შედეგი რაც მას უნდა. ჩვენ ეს შევძელით და მივიღეთ ძალიან კარგი სიზუსტე.

პისტოლეტი არის top heavy, იგრძნობა მასიური ფოლადის საკეტის წონა, მაგრამ ეს დიდი პრობლემას არ ქმნის, იმიტომ რომ პისტოლეტს აქვს დაბალი ლულის ღერძი. ჩემი სუბიექტური დაკვირვებით უკუცემის და ზოგადად სროლისუნარიანობის თვალსაზრისით P09 უფრო ახლოს დგას SigSauer P226-თან ვიდრე Glock 17-თან.

ასვე მინდა გავამახვილო თქვენი ყურადღება კიდევ ერთ ნიუანსზე, რომელსაც ჩემი აზრით არ ექცევა სათანადო ყურადღება. ზოგ პისტოლეტის მოდელზე ცვლადი საზურგეები ცვლიან ტარის სისქეს მხოლდო ქვედა ნაწილში და P09-ს შემთხვევაშიც ასე არის. ჩემი აზრით ცვლადი საზურგე უნდა ცვლიდეს პირველ რიგში trigger reach-ს, მანძილს ტარის უკანა ნაწილიდან, სასხლეტამდე ხოლო ტარის ქვედა ან შუა ნაწილის სისქე არის მეორადი მნიშვნელობის. ასე ხდებოდა სულ პირველ პისტოლეტში ცვლადი საზურგეებით Walther P99-ში, ასე ხდება მეოთხე და მეხუთე თაობის “გლოკებში”. P09-ში საზურგეების გამოცვლა trigger reach-ს არ ცვლის. კარგი იქნებოდა რომ პირიქით ყოფილიყო. სხვა რაიმე ნეგატიურს მე პისტოლეტზე ვერ ვიტყვი.

მთლიანობაში P-09-მ დატოვა ძალიან კარგი შთაბეჭდილებები. იარაღი ზუსტია, ერგონომიულია, კონტროლირებადია სწრაფი სროლისას, გააჩნია კარგი ქარხნული სამიზნი მოწყობილობები, რასაც ემატება პრაქტიკულად უნაკლო შესრულება. რა შეიძლება აქ არ მოგეწონოს? ყოველთვის მეცინება ხოლმე როდესაც ზოგ მიმოხილვაში СZ-ს პისტოლეტებს ახასიათებენ, როგორც მაღალი ხარისხის იარაღს. ყველას ვისაც ქონდა რამდენიმე CZ-ს პისტოლეტი მაინც, განსაკუთრებულად ადრინდელი გამოშვების, იცის რომ ეს პისტოლეტები შიგნიდან ძალიან უხეშად არიან დამუშავებულები. პრობლემურია ასევე ზოგი დეტალის რესურსი და დაფარვაც, მოდით ასევ ვთქვათ გამოიყურება ახალ პისტოლეტზე კარგად, მაგრამ ხანმოკლე პერიოდის შემდეგ ცვეთის ნიშნები ჩნდება ყველგან. ჩვენი P09 სულ სხვა შემთხვევაა. “ომეგას” სასხლეტი შეიძლება ისეთი დახვეწილი არ არის, როგორც მაგალითად СZ-75-ში სამაგიეროდ ის ბევრად უფრო გამძლეა და პირველისგან განსხვავებით არ ახასიათებს პროლემები ზამბარების რესურსთან. მე ამის გადამოწმების შესაძლებლობა არ მქონია, მაგრამ როგორც სვადასხვა რესურსზე წავიკითხე, სწორედ დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი მცველით არის უფრო გამძლე უფრო რბილი სასხლეტით ვიდრე დეკოკერით, რომლის კონსტრუქცია შედგება პალსტმასის დეტალებისგან და თანაც დეკოკერი ცვლის სასხლეტის თვისებებს უარესობისკენ.

62364383_623819551433461_373001631731548160_n (1)

სულ ცოტახნის წინ ასეთ რამეს ვერ ნახავდი ვერც ერთ СZ-ს პისტოლეტზე. ხარისხიანი დაფარვა და პრაქტიკულად უნაკლო შესრულება.

და ბოლოს ორი სიტყვით ამ პისტოლეტის გამოყენების ფილოსოფიაზე. P09 აქვს საბრძოლო პისტოლეტის ყველა თვისება, ერთადერთი რის გამოც ის არ არის ნამდვილი საბრძოლო პისტოლეტის, არის ის, რომ მისი გამოყენება არ ხდება რომელიმე ქვეყნის არმიის ან მსხვილი პოლიციური სამსახურის მიერ. ჯერ არ ხდება. მიუხედავად ამისა, როგორც ჩანს პისტოლეტს არ აქვს კბილების წამოჭრის პრობლემა, იმიტომ რომ გამოხმაურებების მიხედვით პისტოლეტი გამძლე და საიმედოა. უბრალოდ ჯარში ან პოლიციაში მოხვედრის შემდეგ იარაღში იჩენს თავს ყველა სუსტი წერტილი, რომელიც გააჩნია პისტოლეტის კონსტრუქციას და ხდება მისი დახვეწა, რის შედეგადაც პისტოლეტი ხდება უფრო უკეთესი და კვალიფიცირდება, როგორც ნამდვილი საბრძოლო პისტოლეტი. როგორც აღვნიშნე, ამ ეტაპზე ამ პისტოლეტს, როგორც ჩანს არ აქვს პრობლემები. Defense Review-მ ჯერ კიდევ 2013 წელს გაოაქვეყნა პირველი თაობის P07-ის გრძელვადიანი ტესტირების შედეგები, რომლებიც ძალიან კარგია. 7000 გასროლა დაბრკოლების და რომელიმე ნაწილი მტყუნების გარეშე, მათ შორის 900 გასროლა წმენდის გარეშე ბინძური და რკინის მასრიანი Wolf-ის ტყვიაწამლით. არც ისე ცუდია ჩემი აზრით. მე ვთვლი, რომ P09 არის იდეალური სახლის დაცვის იარაღი, რომელიც შეიძლება იდოს საწოლის თავთან.  დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი შედარებით უსაფრთხო გრძელი სვლით, რაც გაძლევს საშუალებას პისტოლეტი იყოს ვაზნით სავაზნეში და გამორთული მექანიკური მცველით. 19+1 ვაზნა, განათების წყარო, კარგი ერგონომიკა და სროლისუნარიანობა, ხოლო გაბარიტები და წონა მეორადია. პისტოლეტი დიდია და იწონის შედარებით ბევრს – 870 გრამს. შედარებისთვის Glock 17 იწონის 700 გრამს. თუ გიწევთ იარაღის ყოველდღიური ტარება, სრული ზომის პისტოლეტი ალბათ არ არის საუკეთესო არჩევანი, მაგრამ ვერ ვიტყვი რომ P09-ს ტარება განსაკუთრებული წამება იქნება. მთავარია გამოიყენოთ კარგი ბუდე, კარგად მორგებულ ქამართან ერთად და არ მგონია დიდ პრობლემებს წააწყდეთ. სამაგიეროდ თქვენ განკარგულებაში იქნება 19 ვაზნა, გრძელი სამიზნი ხაზი და შესანიშნავი სროლისუნარიანობა, რომელიც ახასიათებთ სრული ზომის საბრძოლო პისტოლეტებს.

უნდა ვაღიარო მე ძალიან მიყვარს ჩეხეთი, სადაც ბევრჯერ ვარ ნამყოფი და მართლაც რომ უნიკალური და ლამაზი ქვეყანაა. ძალიან მიყვარს ჩეხური იარაღები იმიტომ რომ ჩემ სასროლოსნო ბიოგრაფიაში ჩეხური იარაღებს განსაკუთრებული ადგილი უკავიათ. 17 წლის წინ პირველი დახვეწილი პისტოლეტი, რომელიც მე შევიძინე იყო СZ-83, 18 წლის წინ პირველად კარგად ვისროლე მიზანში CZ-75-დან, პირველი ჩემი ზუსტი შაშხანა 11 წლის წინ იყო СZ550 Varmint,  9 წლის წინ პირველი ჩემი .45 კალიბრის პისტოლეტი იყო СZ97.   ამიტომაც ძალიან მიხარია რომ უახლესი СZ-ს პისტოლეტი ისევე მახარებს, როგორც თავის დროზე ყველა ზემოთ ჩამოთვლილი იარაღი. ახალი P09 აშკარად არის ბევრად უკეთესი თუ არა საუკეთესო СZ-ს წარმოების 9მმ-ნი პისტოლეტი, რომელიც მე ოდესმე მჭერია ხელში.

რაშია Colt SAA-ს გამოცანა?

May 7th, 2019

P1100924

წინა მიმოხლვაში სადაც მე მოგიყევით თქვენ Сolt SAA-ზე, მე ასევე გაკვრით ვახსენე, რომ მაინცდამაინც არ ვარ დიდი მოყვარული ტრადიციული ამერიკული იარაღების, იმ მიზეზით, რომ დღეს ბევრად უკეთესი ალტერნატივები არსებობს და მე ამერიკელებისგან განსხვავებით, მიუხედავად იმ ფაქტისა, რომ ვარ ამრიკის ფანი მაინც არ ვგრძნობ ემოციურ კავშირს ამერიკულ იარაღებთან. თურამე ემოციური კავშირი გამაჩნია იარაღებთან ეს იქნება გერმანული, იტალიური და ალბათ საბჭოთა/რუსული სისტემები, რომლებზეცმე მე “გავიზარდე”. მაგალითად, მე მიმაჩნია, რომ ბერკეტიანი ჰენრის სისტემის კარაბინები უიმედოთ მოძველებული სისტემებია უამრავი ნაკლით და შეზღუდვით. ამის გამო ლოგიკური იქნებოდა, რომ მათი წარმოება შეწყვეტილიყო, როგორც თავის დროზე მაგალითად შეწყდა დრეიზეს კონსტრუქციის ნემსიანი იარაღების წარმოება, უბრალლოდ იმიტომ, რომ გაჩნდა უკეთესი ალტერნატივები.  არც ნამდვილი ამერიკული ლეგენდის 1911-ის დიდი მოყვარული არ ვარ, მიუხედავად იმისა, რომ ამ პისტოლეტს ნამდვილად გააჩნია შესანიშნავი ერგონომიკა და სროლისუნარიანობა … თუ რათქმაუნდა დაბრკოლებამ ხელი არ შეგიშალათ სროლაში. თანაც  მე არ გამიმართლა და ყველა 1911 ტიპის იარაღი, რომელიც მე შემხვდა, აღმოჩნდა პრობლემური, რის გამოც ცუდ სიზმარშიც ვერ წარმოვიდგენ, რომ რომელიმე 1911 ჩაანაცვლებს ყველაზე გაფარჩაკებულ “გლოკს” რომელიც მე ოდესმე მინახავს….  ამ განცდამ, რომ ყველა ტრადიციული ამერიკული იარაღი საკმაოდ შორს არის იდეალისგან , მე არ დამტოვა მაშინაც, როდესაც მომეცა საშუალება ახლოს გამეცნო 1911-ის მერე რიგით მეორე ყველაზე ლეგენდარული ამერიკული პისტოლეტი, .45 კალიბრის Сolt SAA, უფრო სწორედ მისი იტალიური რეპლიკა. უნდა ითქვას, რომ კონკრეტულად ამ მოდელმა დაიმსახურა ქება და მაღალი შეფასებები ისეთი ცნობილი  პისტოლეტის ამერიკელი ოსტატებისგან, როგორებიც არიან ჩიკ გეილორდი, სკიტერ სკელტონი, კლინტ სმიტი, ჯიმ ვილსონი, ჯონ ტაფინი და ა.შ.  მაგრამ თავად განსაჯეთ. რევოლვერი ტექნიკურად არის 6 ვაზნიანი, მაგრამ რელაურად უსაფრთხოდ შესაძლებელია მისი გამოყენება მხოლოდ 5 ვაზნით დოლურაში, წინააღმდეგ შემთხვევაშ არსებობს საფრთხე რომ მიწაზე დავარდნისას მოხდება გასროლა. 6 ვაზნიანი რევოლვერი, რომელშიც თუ ჩადე 6 ვაზნა შეიძლება ან შენ ან შენი ცხენი დაემშვიდობოთ სიცოცხლეს. ლეგენდის თანახმად თვით უატ ერპს შემთხვევით გაუვარდა ტყვია  SAA-დან…..

რევოლვერს გააჩნია ალბათ ყველაზე რთული და ნელი გადატენვის პროცედურა, სადაც მასრების ექსტრაქცია და  დოლურას ავსება ხდება ცალობით.  ცალმუხტიანი ან მრავალ ლულიან კაჟიან პისტოლეტებთან შედარებით ეს მეთოდი უდაოდ იყო წინ გადადგმული ნაბიჯი, მაგრამ უკვე მაშინ არსებობდა პისტოლეტები მასრების ერთდროული ექსტრაქციით. არსებობდა რევოლვერები მასრების ავტომატური ექსტრაქციითაც კი, როგორც ფონ შტაიგერის რევოლვერები.

SAA, როგორც სახელიდან გამომდინარეობს არის ერთმაგი მოქმედების რევოლვერი, რაც ნიშნავს, რომ ყოველი გასროლის წინ საჭიროა ჩახმახის შეყენება. იმ დროისთვის უკვე არსებობდა ორმაგი მოქმედების რევოლვერები. ამიტომ SAA-დან სწრაფი სროლა ითხოვს ბევრ პრაქტიკას.

არ ვიცი სხვები რას იფიქრებენ ამ იარაღის ხელში აღების შემდეგ, მაგრამ მე ვთვლი, რომ ერგონომიკა შეიძლება ითქვას სულ ცოტა არის “სპეციფიური”. მიჩვეული ახალ იარაღებს მე ვერ ვიტყვი, რომ SAA არის ერგონომიულად ჩემთვის მოსახერხებელი. სახელური მეჩვენება მოკლე, ჩახმახი ძალიან წინ არის და ჩემთვის ზედმეტად მაღალია. დაივიწყეთ მაქსიმალურად მაღალი ჭერა, იმიტომ რომ თუ სახელური ბოლომდე ჩასვით ხელში, აღმოჩნდება რომ შეუძლებელია ჩახმახის შეყენება. რამდენიმე ისტორიკოსი ახსენებს, რომ სახელურის ასეთი ფორმა განპირობებული იყო იმისთვის, რომ გასროლის შემდეგ იარაღი “ჩაცურებულიყო” ხელში, რაც ამცირებდა უკუცემას, მაგრამ ამავე დროს ეს ითხოვდა ჭერის კორექტირებას ყოველი გასროლის შემდეგ. დღევანდელ სამყაროში სადაც მოდაშია ზე-სწრაფი სროლა, ხოლო იარაღზე, მისი უკეთესი კონტროლისთვის გამოიყენება ყველაფერი დაწყებული სახელურებზე აბრაზიული ფირის დაკრობით და დამთავრებული სტიპლინგით და ცვლადი ჩანართებით, გადაწყვეტილება სადაც უკუცემის შემცირება ხდება იარაღის მოძრაობით ხელში, გამოიყურება, როგორც  ერესი.

როგორც პისტოლეტიდან მსროლელისთვის ჩემთვის ასევე არის მიუღებელი რუდიმენტარული სამიზნე მოწყობილობები. ასეთი კონფიგურაცია, ჩარჩოზე ღარით და მარტივი არარეგულირებადი კორათი, იქნებოდა ბუნებრივი წინა საუკუნის დასაწყისის ჯიბის პისტოლეტებზე მაგრამ არა .45 კალიბრის რევოლვერზე 5.5 ინჩიანი ლულით. ასევე რა მოსაწონია, რომ ჩახმახი დაცემისას ის კეტავს ამ ღარს და შეუძლებელია დაკვირვება, როგორ იცვლება კორას და თარაზოს მდგომარეობა გასროლის შემდეგ, რაც ძალიან გეხმარება იმაში, რომ გაუგო პისტოლეტს და გამოიყენო სროლის ყველაზე ეფექტური ტექნიკა.

დღევანდელი გადმოსახედიდან არც ხრახნების არსებობა კონსტრუქციაში არ ჩაითველბა პლიუსად. არა და SAA-ში არც მეტი არც ნაკლები 11 ხრახნია, რომლებსაც პერიოდულად ჭირდება გადაჭერა.  70-ან წლებში მართალია ეს პრობლემა მოგვარდა, შესაბამისი პლასტმასის საფენების გამოყენებით, მაგრამ რეპლიკების უმეტესობა, რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია გამოდის ამ საფენების გარეშე.

მაგრამ….. მაგრამ მიუხედავად ამ ყველაფრისა, კომპანია კოლტი თითქმის 150 წლის შემდეგ, ძნელად დასაჯერებელა, მაგრამ კვლავ აგრძელებს ამ რევოლვერების გამოშვებას და მაგის გარდა ალაბათ ერთი 10 კომპანია უშვებს ამ რევოლვერის რეპლიკებს. სულ რამდენიმე წლის წინ ერთ-ერთმა ლიდერმა ცეცხლსასროლი იარაღის წარმოებაში, იტალიურმა ბერეტამ, შეიძინა რეპლიკების ყველაზე დიდი მწარმოებელი ასევე იტალიური “უბერტი” და ახსნა ეს იმით, რომ სურს დაიკავოს ლიდერის ადგილი ასეთი ტიპის იარაღების წარმოებაში. ანუ მოთხოვნა SAA-ზე და ასევე ჩემს მიერ ნახსენებ ჰენრის სისტემის კარაბინებზე კვლავ არსებობს და როგორც ჩანს საკმაოდ დიდიც არის.

მაშ რატომ არ ჩაბარდა SAA წარსულს, რატომ არის ამ რევოლვერზე მოთხოვნა მიუხედავად ყველა ნაკლისგან (ეხლა ამას რომ ვწერ, მე თვითონ მრცხვენია, ვინ ვარ მე რომ ვაკრიტიკო ამერიკული ლეგენდა) და რატომ გრძელდება მისი წარმოება და ვთქვათ არ გამოდის დღემდე ლე-მატის (Le-Mat), ვებლეის, გასერის ან ჰარინგტონ&რიჩარდსონის რევოლვერები? რაშია SAA-ს საიდუმლოება?  ალბათ პირველ რიგში იმაში, რომ SAA არის უკიდურესად  მარტივი და შესაბამისად საიმედო. SAA არის ერთ-ერთი ყველაზე მარტივი პისტოლეტი, რომელიც მე ოდესმე მჭერია ხელში ხოლო სიმარტივე და საიმედოობა არასდროს არ გაქრება მოდიდან. ამიტომ უამრავი მონადირე დღეს მაგალითად ნადირობს ცალ-ლულიანი ან ორ-ლულანი თოფებით მიუხედავად იმისა, რომ არსებობს უამრავი კონსტრუქციის და საკმარისად საიმედო ნახევრად-ავტომატები. აფრიკაში, სახიფათო ნადირობებზე ორლულიანი შტუცერი დღესაც არის საუკეთესო არჩევანი.  დღეს მწარმოებლები ეჯიბრებიან ერთმანეთს იმაში ვინ გამოუშვებს უფრო მარტივ და ტექნლოგიურ იარაღას, მაგრამ 150 წლის წინ კოლტმა ეს უკვე გააკეთა. SAA ყველა კონკურენთან შედარებით იყო უფრო მარტივი და შედგებოდა უფრო ცოტა დეტალისგან. რაც უფრო ცოტა დეტალია და რაც მთავარია უფრო ცოტა მოძრავი დეტალი, მით უფრო ნაკლები ალბათობაა, რომ რამე გაფუჭდება. ეს კიდე შეიძლება იყოს ნომერ პირველი პრიორიტეტი, როდესაც გიწევს არსებობა გარემოში სადაც უახლოეს იარაღის ოსტატამდე, რომ მიაღწიო, რამდენიმე დღე უნდა გაატარო გზაში.  დიახ “სმიტ&ვეოსნის” რევოლვერი უფრო სწრაფად იტენებოდა მაგრამ ამისთვის, მას ქონდა საკეტი, სახსარი, ეჟექტორი, ზამბარები, წკირები.  სხვათაშორის კვალიფიციური ოსტატების და სათადარგო ნაწილების დეფიციტი, არის ფაქტორი, რომელიც ქართველმა იარაღის მფლობელებმა უნდა გაითვალისწინონ. არა მე არ გეუბნებით რომ ყველა უნდა გადავიდეთ პრიმიტიულ იარაღებზე, მაგრამ არ იქნება ურიგო ეს ფაქტორი გავითვალისწინოთ.  სწორედ ამის გამო მე არავის არ ვურჩევ  ახალი ან ზედმეტად იშვიათი იარაღის ან ისეთი იარაღების შეძენას, რომლებიც ცნობილი არიან პრობლემური “ხასიათით”. ახალი იარაღი ანუ ახალი მოდელის იარაღს მე იმიტომ ვახსენებ,  რომ დღევანდელობამ რეალობა გახადა ახალი იარაღების პარტიების და მოდელების რეგულარული გამოთხოვა, ექსპლუატაციის პროცესით აღმოჩენილი ხარვეზების გამო, იმიტომ, რომ გაყიდვაში მოხდა იარაღები აწყობილი დეფექტური ნაწილებისგან, იმიტომ რომ ვირაცას რაღაცა გაეპარა, ან ქვე-კონტრაქტორმა მიაწოდა დეფექტური კომპონენტები ამ მასალები. ასეთი შემთხვევები უკვე დაფიქსირდა და ასეთი პრობლემის მოგვარება შეიძლება გახდეს სერიოზული pain in the ass იარაღის მფლობელისთვის.

swsaa

ამ სურათიდან კარგად ჩანს რამდენად მარტივია SAA, “სმიტ&ვესონთან” შედარებით. 

რაც შეეხება დამრტყმელ-სასხლეტ მექანიზმს, დიახ ორმაგი მოქმედების მექანიზმი არის უფრო მოსახერხებელი და თეორიულად უფრო სწრაფიც, ერთი ხელიდან სროლისას კი პრაქტიკულადაც უფრო სწრაფია, მაგრამ მხედრები უპირატესობას ანიჭებდნენ კოლტის ერთმაგი მოქმედების სასხლტებს იმ მარტივი მიზეზით, რომ დაშვებული ჩახმახით აბსოლუტურად გამორიცხული იყო შემთხვევითი გასროლის ალბათობა, მაშინ როდესაც ორმაგი მოქმედების რევოლვერით, ერთ დროულად რევოლვერის ჭერისას და ცხენის მართვისას ალბათობა, რომ სასხლეტზე შემთხვევით დაგეჭირებოდა იყო დიდი, ამიტომ ბევრს მიაჩნდა, რომ ერთმაგი მოქმედების SAA იყო უფრო უსაფრთხო და მოსახერხებელი. ნუ დაგავვიწყდება, რომ SAA იყო ჩაფიქრებული, როგორც კავალერისტების იარაღი. ასე, რომ შეიძლება დღევანდელი გადმოსახედიდან რევოლვერი ასეთი დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმით მოგვეჩვენება, როგორც ანაქრონიზმი, მაგრამ მაშინ ასე იყო უფრო უკეთესი. ასევე გაითვალისწინეთ, რომ ეს იარაღი იქმნებოდა ერთი ხელიდან სროლისთვის. იმიტომ, რომ მეორე ხელში თქვენ გეჭირათ ცხენის სადავი. გამოცდილი მსროლელები იყენებდნენ იარაღის ჭერის ტექნიკას, რომელიც გამორიცხავდა იარაღის ხელში ჩაცურებას. ამისთვის ტარის ქვეშ ხდებოდა ნეკა თითის მოთავსება, რისი საშულებასაც იძლევა სახელური, რომელიც მე აქამდე მომეჩვენა მოკლე.  ასევე რასაც იარაღს ვერ დაუკარგავ არის ის რომ, მისი დამიზნება ძალიან ბუნებრივია. დაიჭირეთ იარაღი ხელში აწიეთ ის დამიზნების ხაზზე და მიხვდებით, რომ არ არის საჭირო კორექტირება იმისთვის, რომ კორა და თარაზო მოთავსდეს ერთ ხაზზე.

6 ვაზნის ნაცვლად 5-ის მოთავსება დოლურაში და ჩახმახის დაშვება ცარიელ ვაზნაზე იყო გავრცელებული პრაქტიკა იმ დროს და არ ეხებოდა მხოლოდ SAA-ს. უნდა აღინიშნოს, რომ ამ მეთოდით დატენვას ეძახდნენ “კოვბოურ მეთოდს”, იმიტომ რომ მხედრის შემთხვევაში მანძილი მიწამდე იყო გაცილებით დიდი და შესაბამისად დიდი იყო გასროლის ალბათობაც, ამიტომ ჩახმახის დაშვება ცარიელ სავაზნეზე იყო მიღებული პრაქტიკა. სიმართლე გითხრათ არ ვიცი შესაძლებელია თუ არა SAA-მ გაისროლოს უფრო პატარა სიმაღლიდან დავარდნისას, მაგრამ ფაქტია, რომ უფრო თანამედროვე სისტემებზეც ეს საფრთხე არსებობს, მაგალითად ТТ-ს ტიპის ან 1903 წლის კოლტის ნახევრად-ავტომატურ პისტოლეტში, ამიტომ ცხადია თუ თქვენ გაქვთ იარაღი დამრტყმელის ბლოკირების გარეშე, ჯობია, რომ სავაზნე იყოს ცარიელი. მოგვიანებით ყველა რევოლვერებში და მათ შორის SAA-ს თანამედროვე მოდელებში და რეპლიკებში გაჩნდა მექანიზმები, რომლებიც გამორიცხავენ დამრტყმელის “წვდომას” ვაზნამდე თუ სასხლეტზე არ არის დაჭერილი თითი.  შეზღუდულ 5 ვაზნიან ტევადობას და გადატენვის ნელ ციკლს მოყვა ასევე კოვბოური გადატენვის ტექნიკის შემუშავება. გადატენვის ეს მეთოდი არის სწრაფი და ეფექტური. როდესაც დაცლით 5 ვზნას, უბრალოდ ამოიღეთ მეორე SAA-ს და გააგრძელეთ სროლა….

SAA-ს პოპულარობა ასევე უკავშირდება მის მთავარ კალიბრს – .45 Сolt-ს. მიუხედავად იმისა, რომ ეს რევოლვერი გამოდიოდა თითქმის 30 კალიბრში, ყველაზე პოპულარული იყო სწორედაც, რომ .45 Colt. ეჭვი მაქვს, რომ  .45 Сolt უფრო დიდხანს დარჩება ჩვენთან ვიდრე SAA, რომლისთვისაც ის შეიქმნა. ამ კალიბრის მასრის მოცულობა საკმაოდ დიდია, რაც განპირობებულია იმით, რომ ის თავდაპირველად შეიქმნა შავი დენთისთვის, რომელსაც გაცილებით მეტი ადგილი ჭირდება. .45 Сolt თავისი უნივერსალურობით და მოქნილობით არის ალბათ პისტოლეტების სამყაროს 30-06.  ტყვიის წონა ვარირებს 150 გრანიდან 360 გრანამდე, რაც გაძლევთ საშუალებას დატენოთ ვაზნები, როგორც  ქაღალდის სამიზნეებში აკურატული ნახვრეტების გასაკეთებლად ასევე დიდ და საშიშ ცხოველებზე სანადიროთ. უბრალოდ გასათვალისწინებელია, რომ ასეთი ცხელი მუხტების გამოყენება SAA-ში და მის რეპლიკებში არ შეიძლება, მაგრამ სტანდარტული მუხტითაც .45 Colt არის სრულიად ადეკვატური. .45 Colt ასევე გახდა საფუძველი ისეთი მონსტრი კალიბრებისთვის, როგორიც  არის .454 Сassul და .460 S&W Magnum.  გულმოდგინე რელოუდერები ასევე აფასებენ იმას, რომ .45 Сolt მუშაობს უფრო დაბალ წნევებზე ვიდრე უფრო ახალგაზრდა “მაგნუმები”, რაც ნიშნავს ნაკლებ დატვირთვას იარაღზე, ნაკლებ უკუცემას, მეტ სტაბილურობას, უკეთეს სიზუსტეს. ჯონ ლაინბო, გურუ მსხვილკალიბრიანი რევოლვერების აღნიშნავდა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ .44 Remington Magnum-ი უკეთესად გამოიყურებოდა ციფრებით ფურცელზე შედარებისას, საველე პირობებში ცხელი .45 კალიბრის მუხტები აჩვენებედნენ ბევრად უკეთეს შედეგებს, რაც გამოიხატებოდა უკეთეს ბალისტიკაში, ოპტიმალურ შეღწევაში, უკეთეს სიზუსტეში და ეს მსროლელისთვის მისაღები ლულის ალის, უკუცემის და ხმაურის დონით.  ასე, რომ .45 Colt-ი არანაკლები თუ არა უფრო მეტი გავლენა იქონია იარაღის განვითარებაზე ვიდრე რევოლვერს, რომლისთვისაც ის შეიქმნა. არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ ლეგენდარული .45ACP-ს დაბადება ნაწილობრივ უკავშირდება მანამდე .45 Colt-წარმატებას.

45LC-3

სანამ იარსებებს ცეცხლსასროლი იარაღი მანამდე იქნება დაფასებული კალიბრები, რომლებიც მოგცემენ საშუალებას დაბალი დენთის აირების წნევით გაისროლონ მსვილი და მძიმე ჭურვები ისე რომ არ დაამტვრიონ იარაღები და მსროლელის ხელები ან მხრები. სწორედ ამიტომ .45 Сolt და მასთან ერთად ერთ წელს “დაბადებული” 45-70 Government დღემდე არიან ჩვენთან და უახლოეს მომავალში არსად არ აპირებენ გაქრობას. 

რაც შეეხება სამიზნე მოწყობილობებს, კრიტიკა ჩემი მხრიდან არის უსამართლო. უკვე 1888 წელს კოლტმა გამოუშვა მიზანში სასროლი “Target” მოდელი, რომელსაც მოყვა სხვა ანალოგიური მოდელები. თუ თქვენ გინდათ გამოიყენოთ SAA სიზუსტის მთელი პოტენციალი, უნდა ეძებოთ მოდელი საასპარეზო სამიზნე მოწყობილობებით. მე არ მქონდა არჩევანი და ვიყიდე ის რისი საშუალებაც მქონდა. იარაღი უნდა აღინიშნოს ისვრის კარგად, იმის გათვალისწინებით, რომ თითქმის 150 წლის არის.  

The Quick And The Dead 1

ჩვენ ვიცით, რომ ხანდახან კარგ გაყიდვებს უზრუნველყოფს მხოლოდ პოპულარობა ცისფერ ეკრანებზე და რა გასაკვირია SAA არის განუყოფელი ნაწილი ნებისმიერი ვესტერნის. კადრი ფილმიდან  The quick and the dead (1995) სხვათაშორის პისტოლეტი სურათში არის Cimarron-ის მიერ გამოშვებული SAA-ს რეპლიკა. 

543455475224b.image

კიდევ ერთი მიზეზი მდგრადი მოთხოვნის SAA-ზე და მის რეპლიკებზე არის Cowboy Action Shooting-ის ფორმატის შეჯიბრებები, რომლებიც რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია ტარდება რეგულარულად მხოლოდ აშშ-ში და გერმანიაში. ეს არის ნახევრად შეჯიბრი ნახევრად კოსტუმირებული ღონისძიება და გასართობი. გარდა იარაღისა რომელიც შეესაბამება ეპოქას და შესაბამისი ტანისამოსისა, მონაწილეებს ასევე აქვთ ვალდებულება ქონდეთ ოფიციალურად რეგისტრირებული კოვბოური მეტსახელი. 

გარდა ამისა ყველა ადამიანს აქვს თავისი შეხედულება იმაზე თუ რა არის ლამაზი და რა უშნო, მაგრამ ალბათ აბსოლუტური უმეტესობა ყველა ადამიანის შეთანხმდება, რომ SAA არის ლამაზი იარაღი. ხოლო ლამაზ, ძლიერ იარაღს, რომელიც კარგად გამოიყურება და თან ზურგს უკან აქვს დიდი ისტორია, ყოველთვის ეყოლება მყიდველი. ერთხელ სადღაც ამოვიკითხე, რომ მერსედესი არასდროს არ შეწყვიტავს “გელანდევაგენის” წარმოებას, იმიტომ რომ რუსეთში ამ მანქანაზე ყოველთვის იქნება მოთხოვნა.  როგორც ჩანს მიუხეადავად იმისა, რომ ჩრდილო ამერიკის გარდა SAA-მ ფეხი ვერსად ვერ მოიკიდა, ესეც საკმარისი აღმოჩნდა, რომ იარაღის წარმოება არ გაჩერებულიყო  აგერ უკვე თითქმის 150 წელი. მე კიდე უბრალოდ მადლობელი ვარ, რომ გამიმართლა და შევძელი მისი ახლოდან გაცნობა და ამ ნაცნობობაზე ორი სიტყვის დაწერა.

Uberti Cattleman – ლეგენდარული “მშვიდობისმყოფელი” თანამედროვე შესრულებით

April 25th, 2019

P1100801

ამჯერად ჩვენი მორიგი მიმოხილვის ობიექტია .45 კალიბრის იტალიური წარმოების რევოლვერი Uberti Cattleman. აღნიშნული იარაღი არის  სახელგანთქმული 1873 წლის Colt Single Action Army-ის პრაქტიკულად ზუსტი რეპლიკა. აღნიშნული იარაღს უმეტესობა იცნობს მისი არაოფიციალური სახელით “Peacemaker”, (“პისმეიკერი”, მშვიდობისმყოფელი) და ჩვენც მას ასე დავუძახებთ. ჩემი აზრით შეუძლებელია გადავიდეთ პირდაპირ ტექნიკურ მიმოხილვაზე, იმის გარეშე, რომ ორი სიტყვით მაინც არ მოვყვეთ, ჯერ როგორ მოხვდა ეს ჩვენი ქვეყნისთვის საკმაოდ იშვიათი იარაღი ჩემ ხელში და შემდგომ ასევე არ მოვყვეთ, თუნდაც ძალიან მოკლედ “პისმეიკერის” ისტორიაზე. ძალიან მოკლედ, იმიტომ, რომ შეუძლებელია დაატიო ერთ სტატიაში ასეთი იარაღის სრული ისტორია და გარდა ამისა მე უბრალოდ ხელთ არ მაქვს ლიტერატურა, რომელსაც გამოვიყენებდი უფრო სიღრმისეული სტატიისთვის. როგორც ხვდებით მე-19 საუკუნის იარაღები არ შედიან მაინცდამაინც, ჩემი ინტერესების სფეროში, მაგრამ როდესაც მე მომეცა საშუალება ხელში ჩამეგდო ეს უდაოდ ისტორიული იარაღი (თუნდაც მისი თანამედროვე რეპლიკა), მე მივხვდი რომ ამ შანსის ხელიდან გაშვება იქნებოდა დიდი სისულელე.  მითუმტეს, როდესაც სწრაფად დავრწმუნდი რომ “უბერტის” მიერ წარმოებული ეს მოდელი იყო პრაქტიკულად ყველაზე ზუსტი ასლი ორიგნალური “პისმეიკერის” რომელიც შეგიძლია იშოვო, თანაც აუტენტურ კალიბრში – .45 Сolt. ამიტომ ის იდეალურად გამოდგებოდა, იმისთვის, რომ მე გამეცნო ერთ-ერთ  ყველაზე ცნობადი, პოპულარული და სახელგანთქმული ცეცხლსასროლი იარაღის მოდელი და უკვე შემდეგ დამეწერა მასზე მიმოხილვა.

ეხლა რაც შეეხება შეძენის ისტორიას. განცხადებას ამ რევოლვერის გაყიდვაზე მე წავაწყდი შაბათს, ერთ-ერთ პოპულარულ ონლაინ სავაჭრო რესურსზე.  ტელეფონით ჯერ დავაზუსტე, რომ ეს რევოლვერი ნამდვილად ის იყო რაც მე მეგონა (განცხადების ტექსტი იყო ძალიან მოკლე) და შემდეგ მფლობელმა ასევე დამარწმუნა რომ ვაზნები ჩვულებრივად იყიდება მაღაზიებში. ვაზნების ხელმისაწვდომობა ყოველთვის უნდა გადაამოწმოთ სანამ იყიდით იარაღს რამე საქართველოსთვის იშვიათ კალიბრზე. ტელეფნით ხანმოკლე საუბრის შემდეგ მე ვუთხარი რომ მოვიფიქრებდი და ამით დავემშვიდობეთ ერთმანეთს. ზუსტად ორი წუთი დამჭირდა გამეაზრებინა, რომ მეორე შანსი “პისმეიკერის” შეძენის მე ალბათ არასდროს არ მომეცემოდა, ამიტომ ეგრევე გადავურეკე და დავარწმუნე რომ იარაღს შევიძენდი და ორშაბათსვე გავიფორმებდი. ფასზეც ტელეფონით მოვრიგდით, სოლიდური ფასდაკლებაც მივიღე და ამიტომ შაბათის დანარჩენი ნაწილი და მთელი კვირა მე მხოლოდ იმას ვნატრულობდი, რომ რამე არ შეცვლილიყო და მე არ დავრჩენილიყავი “პისმეიკერის” გარეშე. ორშაბთს დილით, ორივე უკვე ვიყავით მომსახურების სააგნეტოში იარაღის გადაფორმების პროცედურის გასავლელად. უნდა აღვნიშნო, რომ არც ისე იშვიათად ხდება,  რომ ყიდულობ იმ იარაღს, რომელიც გჭირდება და თანაც კარგ ფასად, უფრო იშვიათად ხდება, როდესაც ყიდულობ კარგ იარაღს, კარგ ფასად პიროვნებისგან, რომელსაც ესმის საკითხი და ზოგადად გსიამოვნებს მასთან ურთიერთობა. იარაღის მფლობელი აღმოჩნდა საკმაოდ სასიამოვნო პიროვნება, რომელიც თან როგორც შევატყვე საკითხიც კარგად ესმოდა. ჩვენ დროს როდესაც ყველამ ირგვლივ  საერთოდ დაკარგა ზრდილობიანად საუბრის/ქცევის და ერთმანეთისთვის ანგარიშის გაწევის უნარო ასეთი ადამიანთან შეხვედრა უკვე არის როგორც სუფთა ჰაერის ყლუპი სხვაგვარად ყველანაირად დაბინძურებულ გარემოში. მან ასევე არ დაიზარა და მოკლედ ამიხსნა რევოლვერის მოწყობილობა და მუშაობის პრინციპი, ეტიკეტის ეს  მარტივი ნიუნასი, აუხსნა ძირითადი იარაღის შესახებ  ახალ პატრონს, ასეე სამწუხაროდ დავიწყებას მიეცა.  მე ასევე საჩუქრად მივიღე ამ რევოლვერის ტყავის ბუდე, დასაფასებელი საჩუქარი იმის გათვალისწინებით რა ღირს ასეთი ბუდეები დღეს. მოკლედ იმის თქმა მინდა, რომ ამ ლამაზი იარაღის შეძენის პროცესიც კი სასიამოვნოდ წარიმართა.   მინდა ასევე აღვნიშნო, რომ  თითქმის 200 იარაღის შემდეგ, ახალი იარაღის შეძენა უკვე ჩემში სამწუხაროდ აღარ იწვევს ისეთ ემოციებს, როგორც ადრე და ხანდახან მე ნოსტალგიით ვიხსენებ ძველ დროს, როდესაც ყველაფერი რაც ჩვენ მოგვწონდა ცოტა იყო და ამიტომ როდესაც ამას მივიღებდით, განსაკუთრებულად გვიხაროდა, მაგრამ ამ რევოლვერის შეძენის დროს მე ზუსტად ისეთივე ემოციები განვიცადე, როგორც ადრე. უდაოდ, “პისმეიკერი”საქართველოში არის ძალიან იშვიათი და მე სიმართლე გითხრათ ვერ ვიხსენებ, ოდესმე  ერთი მაინც, რომ მენახოს გაყიდვაში ასე რომ მოდით ჩავთვალოთ, რომ მე მაგრად გამიმართლა და მომეცა საშუალება დამეწერა ამ რევოლვერზე სტატია მასთან უშუალო გაცნობით და არა სხვისი ნაშრომების კომპილაციის შედგენა.

ეხლა მოკლედ ამ პისტოლეტის შექმნის ისტორიაზე და საბრძოლო ბიოგრაფიაზე.  პისტოლეტის კონსტრუქტორები იყვნენ კომპანია კოლტის თანამშრომლები, უილიამ მეისონი და ჩარლზ ბრინკერჰოფ რიჩარდსი (თავად სემუელ კოლტი უკვე ათი წელი რაც გარდაცვლილი იყო). პისტოლეტს ქონდა მთლიანი ჩარჩო (აქიდან ერთ-ერთი პირველი სახელი ამ პისტოლეტის New Strap Pistol, strap-ზღუდარი), რაც იძლეოდა საშუალებას ძლიერი ვაზნების გამოყენების. ერთმაგი დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი მას ქონდა Walker Colt-ისგან. პისტოლტი ასევე იყენებდა უნიტარულ ვაზნას მეტალის მასრით. ასეთ ვაზნაზე გათვლილი რევოლვერის წარმოებისთვის  “კოლტს” უფლება აქამდე არ ქონდა, ასეთ ვაზნებზე გათვლილ დოლურაზე პატენტის მფლობელი და კონკურენტი სმიტ&ვესონისთვის “როაიალთის” გადახდის გარეშე. როგორც კი პატენტებს გაუვიდა ვადა, “კოლტმა” შეძლო თავისუფლად დაეწყო უნიტარულ ვაზნაზე გათვლილი რევოლვერის შექმნა, წარმოება და შესაბამისად გაყიდვა. მუშაობა “პისმეიკერზე” დაიწყო 1871 წელს, 1872 წელს ის გამოცადეს ამერიკულ არმიაში და მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება მის შეძენაზე.  1873 წლის ივლისში აშშ-ს შეარაღებულმა ძალებმა დაიწყეს პირველი პისტოლეტების მიღება, შეკვეთილი 8000 ცალიდან. თუმცა ამასთან ერთად ასევე შეიძინეს სმიტ&ვესონის მესამე მოდელის რევოლვერებიც.  ამ ფაქტს უკავშირდება “პისმეიკერის” ორიგინალური კალიბრისთვის მეტსახელის დარქმევა, მაგრამ ამაზე ოდნაც მოგვიანებით გიამბობთ.  რა თქმა უნდა კოლტი ყიდდა “პისმეიკერებს” სამოქალაქო ბაზარზეც. 357,869  “პსმეიკერიდან” რომელმაც კოლტმა გამოუშვა 1873 წლიდან 1940 წლამდე, 37 000 მოხვდა ჯარის შეიარაღებაში (სადაც ის რჩებოდა 1892 წლამდე) დანარჩენი გაიყიდა სამოქალაქო პირებზე ან კანონის მსახურებზე. უკანასკნელები იმ დროს თავად ყიდულობდნენ თავისთვის იარაღს და “პისმეიკერი” იყო ბევრი ცნობილი კანონის მსახურის არჩევანი. მათ შორის იყვნენ უაიტ ერპი, ბეტ მასტერსონი, პეტ გარეტი, ფრენკ ჰამერი და დამიჯერეთ ამ სიის გაგრძელება კიდევ დიდხანს შეიძლება.

წლების განმავლობაში კოლტი უშვებდა “პისმეიკერს” უამრავ ვარიანტში და მათი უმეტესობა განსხვავდებოდა მეტ წილად ლულის სიგრძით. 3 ინჩიდან ე.წ. “შერიფის” მოდელში და 7.5 ინჩამდე “კავალერიულ” მოდელში. “პისმეიკერი” გამოდიოდა ასევე საკმაოდ იშვიათი შესრულებით, 12 ინჩიანი ლულით. კოლტს ასევე ქონდა საასპარეზო მოდელი, ბრტყელი ზღუდარით, რომელზეც ნაცვლად სტანდარტული ღარისა, რომელიც ასრულებდა თარაზოს როლს, ეყენა რეგულირებადი უკანა სამიზნე მოწყობილობა, ამ მოდელს ასევე გააჩნდა ცვლადი კორები. პისტოლეტის ღიებულება შეადგენდა 17 დოლარს, რაც დღევანდელი ფასებით უდრის 329 დოლარს. 329 დოლარად დღეს ნამდვილად ვერ იყიდი უახლეს და ძლიერ პისტოლეტს.  აქვე მინდა აღვნიშნო, რომ ტექნიკური თვალსაზრისით ნებისმიერი ცეცხლსასროლი იარაღი რომელიც განკუთვნილია ერთი ხელიდან სროლისთვის არის პისტოლეტი და 1873 წლის კოლტის რევოლვერის ოფიციალური სახელიც იყო  “ახალი მოდელის საარმიო მეტალის ვაზნიანი ბრუნავი პისტოლეტი”. ამას იმიტომ ვაკონკრეტებ, რომ უკანასკნელ დროს პისტოლეტით მოიხსენიებენ მხოლოდ თვითდამტენ იარაღებს, მაგრამ რეალურად რევოლვერიც და თვითდამტენი პისტოლეტიც ტექნიკურად პისტოლეტები არიან, ასე რომ დროს ნუ დახარჯავთ რომ შემისწოროთ.

gallery-1478179920-screen-shot-2016-11-03-at-92727-am

ნახაზი ორიგინალური 1872 წლის პატენტიდან. ჩარჩოს “შეკვრა” ზევიდან განლაგებული ‘ზღუდარით” იყო აუცილებელი, რომ პისტოლეტს გაეძლო ახალი ვაზნისთვის. ასეთი “ზღუდარის” გარეშე, ტყვიას, რომელიც ტოვებდა დოლურას და გადადიოდა ლულაში, საკმარისი ენერგია ქონდა რომ ჩარჩო წინ გადაეღუნა. ზღუდარი გამორიცხავდა მოვლენების ასეთ განვითარებას. 

თავისი დროისთვის “პისმეიკერი” იყო უდაოდ ყოველმხრივ დახვეწილი იარაღი, ეს ეხება როგორც პისტოლეტის კონსტრუქციას ასევე მის ერგონომიკას და თუ გნებავთ დიზაინს. ის იყენებდა მთლიან და შესაბამისად გამძლე ჩარჩოს, ადვილად იშლებოდა და გააჩნდა შესანიშნავი ერგონომიკა. ერთმაგი მოქმედების დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი, თითქმის ყოველთვის იყო კარგი სასხლეტით. ტარის კუთხე უზრუნველყოფდა სწრაფ და ინსტინქტურ დამიზნებას. მარტივი კონსტრუქცია  სულ 7 მოძრავი ნაწილისგან და სამი ზამბარისგან, ნიშნავდა რომ იარაღი იყო გამძლე და საიმედო. არა, “პისმეიკერი” არ იყო თავისი დროის ყველაზე გავრცელებული რევოლვერი, ასე მაგალითად ერთ გამოშვებულ “პისმეიკერზე” მოდიოდა დაახლოებით 7 “ჰარინგტონ&რიჩარდსონის” რევოლვერი, მაგრამ “პისმეიკერი” უდაოდ იყო პისტოლეტი, რომელიც ყველაზე უფრო უყვარდათ და ეხლაც უყვართ ამერიკაში. როგორც მსხვილი ონლაინ აუქციონის AntiqueGuns.com-ის მფლობელმა რობ რობლსმა ინტერვიუში განაცხადა, “კოლტ SAA არის იარაღი რომელსაც ყოველთვის დავეძებ და რომლის გაყიდვაც არასდროს არ მიჭირს”.

bisley-before-replace

კოლტის ე.წ. “ბისლის” მოდელი, დარქმეული ინგლისში ცნობილი სასროლეთის საპატივცემულოდ, განიხილებოდა როგორც “პისმეიკერის” საასპარეზო, მიზანში სროლისთვის განკუთვნილი რევოლვერი. ეს იარაღების პირველ რიგში გამოირჩევიან სახელურის სპეციფიური ადვილად ცნობადი ფორმით.

შედარებით მოკლელულიან “პისმეიკერებს” ეძახდნენ “განფაიტერის მოდელებს” რაც უნდა ვივარაუდოთ, პირველ რიგში იყო განპირობებული იმით, რომ ბუდიდან მოკლელულიანი რევოლვერის ამოღებას ნაკლები დრო ჭირდებოდა. ორიგინალური კოლტის “პისმეიკერები” პირობითდად იყოფა სამ თაობად, გამოშვებული 1873 წლიდან 1940 წლამდე, როდესაც მეორე მსოფლიო ომის დაწყების გამო მათი წარმოება კოლტმა შეწყვიტა, 1956 წლიდან 1974 წლამდე, როდესაც ვესტერნების პოპულარობამ წარმოშვა მოთხოვნა იარაღზე “რომელმაც დაიპყრო დასავლეთი” და მესამე თაობა  რომელიც გამოდის 1976 წლიდან დღემდე. ამ პერიოდში მოთხოვნა კლასიკურ კოლტზე წარმოიშვა “კოვბოური სროლის” დისციპლინების პოპულარობის ზრდით. სულ 77 წლის განმავლობაში “კოლტმა” გამოუშვა 400 000-მდე “პისმეიკერი” სხვადასხვა კონფიგურაციაში და დღემდე აგრძელებს მათ გამოშვებას.

განსაკუთრებით უნდა აღინიშნოს, რომ მას მერე რაც 1896 წელს რევოლვერში შეცვალა ჩარჩოში ბარაბნის ფიქსაციის მეთოდი, ამ რევოლვერის კონსტრუქციას მნიშვნელოვანი ცვლილება არ განუცდია.  ასეთი რამე სამწუხაროდ იშვიათად ხდება დღეს, როდესაც მწარმოებლები ცდილობენ დაასწრონ ერთმანეთს ახალი მოდელების გამოშვებაში და მერე უწევთ “ახალი და გაუმჯობესებული” მოდელების გამოშვება, როდესაც მომხმარებლები აღმოაჩენენ, რომ მათ იარაღები არ მუშაობენ ისე, როგორც საჭიროა.

“პისმეიკერის” კონსტრუქციულ თავისებურებებს რაც შეეხება, რევოლვერი იტენება ჩარჩოზე გვერდიდან განთავსებული გასახსნელი კარიდან ისევე, როგორც ჩვენთვის კარგად ცნობილი ბელგიური ნაგანის კონსტრუქციის რევოლვერი. ექსტრაქცია ხდება ცალობით,  ლულს ქვევიდან განლაგებული ღერძიანი ეჟექტორით, ისევ ეისევე როგორც ნაგანში უბრალოდ ეჟექტორი თავიდანვე განლაგებულია გვერდიდან და ყოველთვის მზად არის გამოყენებისთვის. დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი ერთჯერადი მოქმედების არის. თუ მოახდენთ ერთ გასროლას და დატოვებთ სასხლეტს დაჭერილ მდგომარეობაში, შესაძლებელია ჩახმახის როგორც შურდულის გამოყენება მომდევნო გასროლების წარმოებისთვის. ეს სროლის  ტექნიკა წესით უნდა გახსოვდეთ ვესტერნებიდან. 6 ვაზნიანი დოლურა მაგრდება ჩარჩოში ღერძის მეშვეობით, რომელიც ფიქსირდება ჩარჩოში ზამბარიანი საკეტელათი (ადრინდელ მოდელებში ხრახნით). დააყენეთ ჩახმახი ნახევრად შეეყენებულ მდგომარეიბაში, დააჭირეთ აღნიშნულ საკეტელას, გამოიღეთ დოლურას ღერძი, მოხსენით დოლურა და იარაღი მზად არის წმენდისთვის. ყველა “პისმეიკერი” მიეწოდებოდა ჯარს სპეციალური სასხრახნისით, რაც აუცილებელი იყო იმ ექვსი ხრახნის პერიოდული გადაჭერისთვის, რომლებიც “კრავენ” რევოლვერს და მის დამრტყმელ-სასხლეტ მექანიზმს.  სახელურის ხის ნაწილი არის “მონობლოკი” მოავსებული ლითონის ჩარჩოს შიგნით.

saa dis

დაშლილი “პისმეიკერი”, კარგად ჩანს რამდენად მარტივი კონსტრუქცია გააჩნია რევოლვერს. ასევე ყუარადღებას იქცევს ხრახნების რაოდენობა. პისტოელტი გამძლე და საიმედოა იმ პირობით, თუ ხრახნები კარგად გადაჭერილია. 

ტექნიკურად რევოლვერი 6 ვაზნიანია, მაგრამ მიჩნეულია, რომ უსაფრთხოების მიზნით ჩახმახი უნდა იყოს დაშვებული ცარიელ სავაზნეზე. წინააღმდეგ შემთხვევაში სიმაღლიდან ჩახმახზე დავარდნისას არსებობს საფრთხე, რომ ის მოწყდება ადგილიდან და დაარტყავს ამაალებეს, რასაც მოყვება გასროლა. ამიტომ დატენვის პროცედურა უნდა იყოს შემდეგი. აყენებთ ჩახმას ნახევრად შეყენებულ მდგომარეობაში, ათავსებთ დოლურაში ერთ ვაზნას, ტოვებთ ერთ სავაზნეს ცარიელს და შემდეგა ავსებთ დანარჩენ სავაზნეებს 4 დარჩენილი ვაზნით, შემდეგ ბოლომდე შეაყენებთ ჩახმახს და დაუშვებთ მას ცარიელ სავაზნეზე. იარაღი ასე მოყვანილია “სალაშქრო” მდგომარეობაში.

ჩვენი იარაღი ისევე როგორც ორიგინალური “კოლტი” განკუთვნილია .45 Сolt (მეტრიკული აღნიშვნა 11.43×33mmR,) კალიბრის ვაზნების გამოყენებაზე. აღნიშნული ვაზნა შეიქმნა სპეციალურად “პისმეიკერისთვის” 1872 წელს და წარმოადგენს “კოლტის” და ამუნიციის მწარმოებელ Union Metallic Cartridges Company-ის ერთობლივ პროექტს. ტყვიის კალიბრია 11.43მმ, მასრის სიგრძე 32.6მმ. მასრის ასეთი დიდი სიგრძე განპირობებული იყო შავი დენთის გამოყენებით. თანამედროვე მუხტები უკვე იყენებენ უკვამლო დენთს.  ვაზნა უდაოდ იყო ძლიერი და იმ პერიოდისთვის იყენებდა ყველაზე გრძელ მასრას (თავის ანალოგებს შორის) რაც საჭირო იყო იმისთვის, რომ ტყვიას მიეღო საკმარისი ენერგია საკმარისი შავი დენთის მუხტისგან. თავდაპირველად განკუთვნილი კავალერიისთვის, “პისმეიკერიდან” ნასროლ ტყვიას უნდა შეეძლო როგორც მოწინააღმდეგე ჯარისკაცის ბრძოლიდან გამოთიშვა ასევე მისი ცხენის ეფექტურად “მწყობრიდან გამოყვანა”.  ამიტომაც .45 Сolt იყენებდა უფრო მძიმე (250 გრანი) ტყვიას და უფრო დიდ მუხტს (30 გრანი შავი დენთის) ვიდრე სხვა, ანალოგიური დანიშნულების იმ დროინდელი კალიბრები. ხშირად ხდება ხოლმე ამ ციფრების გაბერვა, მაგრამ რამდენადაც მე შევძელი გადამოწმება, სწორედ ეს ციფრები შეესაბამება რეალობას, მაგრამ ასეთი ციფრებითაც .45 Сolt იყო ერთი თავით მაღალი ყველა ანალოგებზე და დღესაც არის შესანიშნავი “მენსტოპერი”.  თუ ეს საკმარისი არ არის არსებობს ცხელი .45 Сolt-ის მუხტები, რომლებიც გადაყავთ ეს კალიბრის .44 მაგნუმის ტერიტორიაზე. თავად იმსჯელეთ, მაგალითად თანამედროვე Cor-bon-ის წარმოების მუხტი იყენებს 300 გრანიან რბილთავიან ტყვიას საწყისი სიჩქარით 400 მ/წ-ში და ენერგიით 1500 ჯოული.  ასეთი მუხტების გამოყენება ორიგინალურ “კოლტებში” და მის რეპლიკებში არ არის რეკომენდირებული. მაგრამ გულდასაწყვეტი აქ არაფერი არ არის. .45 Colt სტანდარტული მუხტებითაც არანაირად არ არის სუსტი კალიბრი. ტიპიური მუხტი იყენებს 230-250 გრანიან ტყვიას საწყისი სიჩქარით 260-280 მ.წ.-ში, რაც შეესაბამება .45 ACP-ს ენერგიას, უკანასკნელი კიდე არანაირად არ არის სუსტი კალიბრი. თითქმის 150 წლის შემდეგ .45 Сolt ისევ წარმატებით გამოიყენება გრძელ და მომკლელულიან იარაღში. რელოუდინგის აღჭურვილობის პოპულარული მწრმოებლის RCBS-ის განცხადებით, 2006 წელს მან გაყიდა უფრო მეტი .45 Сolt-ის მატრიცა ვიდრე ნებისმიერი სხვა კალიბრის. ეს ფაქტი არ არის გასაკვირი იმის გათვალისწინებით თუ რამდენად მოქნილი არის ეს ვაზნა რელოუდინგის თვალსზარისით.  უბრალოდ უნდა გავხსოვდეს, რომ რეპლიკებში და ორიგინალურ “პისმეიკერებში” უნდა გამოვიყენოთ მუხტები მაქსიმალური დასაშვები წნევით 14 000 PSI, ცხელი მათ შორის +p მუხტები მოლოდ თანამედროვე და გაძლიერებული კონსტრუქციის “პისმეიკერების” კლონებში, როგორებსა მაგალითად უშვებს იგივე “რუგერი”.  რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია რელოუდინგის სახელმძღვანელოები ცალკე გამოყოფენ მუხტებს ბევრად უფრო ძლიერი კონსტრუქციის რუგერის რევოლვერებისთვის, იმისთვის რომ არ მოხდეს შეცდომის დაშვება.

ზოგადად, “პისმეიკერი” გამოდიოდა 30-ზე მეტ კალიბრში და აქიდან ყველაზე პოპულარული იყო .45 Colt შემდეგ 44-40 და შემდეგ 38-40. არ მგონია საქართველოსთვის ეს იყოს მნიშვნელოვანი, მაგრამ უნდა აღვნიშნო რომ ორიგინალური კოლტებს სერიული ნომრით 175 000-ზევით და ყველა მისი თანამედროვე რეპლიკებს შეუძლიათ სროლა ვაზნებით უკვამლო და შავი დენთით. “პისმეიკერებში” სერიული ნომრით 175000-ზე დაბლა (იარაღები გამოშვებული მეტ წილად 1898 წლამდე)  დასაშვებია მხოლოდ შავი დენთის გამოყენება, ისიც თუ რევოლვერი გამართულ მდგომარეობაშია და მას არ გააჩნია ბზარები ან სხვა ტიპის დაზიანებები.

long colt

.45 Сolt-ს ხშირად მოიხსენიებენ როგორც .45 Long Colt-ს, ეს არის ამ ვაზნის არაფორმალური აღნიშვნა, რომელიც პირველ რიგში მიზნად ისახავდა მის განსხვავებას .45 კალიბრის ვაზნისგან, რომელიც გამოიყენებოდა მეორე რევვოლვერში რომელიც “პისმეიკერთან” ერთად მსახურობდა ამეირკულ ჯარში, სმიტ&ვეონის N3 რევოლვერში. მიუხედავად ამისა რომ ეს სახელი არასწორი/არაფორმალურია ის შეიძლება, როგორც სურათიდან ჩანს შეგვხვდეს  როგორც ფორმალური აღნიშვნა ვაზნების კოლოფზე. საქართველოში .45 კოლტს პირველ რიგში ალბათ აურევენ .45 Auto-სთან მაგრამ ორ ადგილას სადაც მოვითხოვე .45 Сolt, ეგრევე მიხვდნენ რა მინდოდა. საქართველოში ამ ვაზნის ფასი 3 ლარიდან იწყება. 

რა თქმა უნდა, როგორც ეს ყოველთვის ხდება, პოპულარული დიზაინი და კონსტრუქცია გამოიყენეს სხვა მწარმოებლებმაც და “პისმეიკერის” ყველაზე გავრცელებულ კლონებს უშვებს მაგალითად ამერიკული “რუგერი” და რაოდენ გასაკვირიც არ უნდა იყოს ბევრი იტალიური კომპანია.  თუ რუგერი უშვებს გაძლიერებულ და გაუმჯობესებულ რევოვლერებს, იტალიური მწარმოებლები უშვებენ ორიგნალური “პისმეიკერის” პრაქტიკულად ზუსტ ასლებს.  საერთოდ იტალიური წარმოების კლასიკური ამერიკული იარაღები, ერთგვარ ფენომენს წარმოადგენენ, რომელიც ცალკე ახსნას იმსახურებს. პედერსოლი, ბერეტა, ქიმარონი, ქიაპა, პიეტტა, უბერტი, ყველა იტალიური კომპანიები არიან, რომლებიც უშვებენ პრაქტიკულად ყველა მოდელის ამერიკულ კლასიკურ “კოვბოურ” იარაღს და მათ შორის “პისმეიკერებსაც”. აღნიშნული მათ შორის განპირობებული იყო 50-60-ან წლებში იტალიაში გადაღებული ვესტერნების დიდი პოპულარობით, ქართული მაყურებლისთვის პირველ რიგში ეს ფილმები ცნობილი უნდა იყოს სერჯიო ლეონეს დამსახურებით. იტალიური კომპანიები დიდი რაოდენობით უშვებდნენ იარაღებს, რომლებიც გამოიყენებოდნენ ე.წ. “სპაგეტი ვესტერნებში” და შემდგომ ეს იარაღები ასევე იგზავნებოდა აშშ-ში კომერციულ ბაზარზე გასაყიდად, სადაც თავისი  დამზადების მაღალი ხარისხის გამო ამერიკული კომპანიების პროდუქციასთან ერთად დიდი პოპულარობით სარგებლობენ. უბერტის შემთხვევაში, რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია, თავიდანვე მიზნად იყო დასახული, ამერიკული ბაზრისთვის კალსიკური იარაღების გამოშვება.  იტალიური წარმოების ამერიკული  “კლასიკა” აშშ-ში უყვართ, პირველ რიგში იმიტომ, რომ იტალიური იარაღი გამოირჩევა კარგი ხარისხსით, ლამაზი იერსახით და ფასით, რომელიც “პისმეიკერის” შემთხვევაში სამჯერ უფრო მცირეა ვიდრე ორიგინალური “კოლტის”. არც “რუგერის” კლონები, “ვაკერო”, “ბლექხოკი” და ა.შ. არ ღირს ძვირი, მაგრამ განსხვავებით იგივე Сattleman-ისგან, ეს მაინც ორიგინალისგან განსხვავებული იარაღებია. 

637680i_ts

ბილ რუგერმა 50-ამ წლებში დაიწყო გაუმჯობესებული “პისმეიკერების” წარმოება. გაძლიერებული კონსტრუქცია, უფრო საიმედო ხვეული ზამბარები და უსაფრთხოების სისტემები, რომლებიც უზრუნველყოფდნენ რევოლვერის  უსაფრთხო ტარებას 6 ვაზნით, გამოარჩევდენ რუგერის რევოლვერებს და ეს იარაღები ძალიან პოპულარულია აშშ-ში. სურათზე არის მძლავრი .44 Remington Magnum კალიბრის Ruger “Super Blackhawk”. 

რაც შეეხება იტალიური კომპანია A. Uberti, Srl-ს ვისი წარმოების “პისმეიკერიც” ჩვენ ჩავიგდეთ ხელში, ამ კომპანიის წარმოება განლაგებულია იტალიაშია, ბრეშიას პროვინციის ქალაქ გარდონე ვალ ტრომპიასთან, სადაც განლაგებულია ბევრი სხვა იარაღის იტალიური მწარმოებელი კომპანია, მათ შორის Beretta-ც. კომპანია დაფუძნდა 1959 წელს ალდო უბერტის მიერ და ის თავიდანვე სპეციალიზირდებოდა კლასიკური ამერიკული იარაღების რეპლიკების წარმოებაზე. 2000 წელს უბერტი იყიდება ბერეტამ და მას მერე რამდენჯერმე მოხდა წარმოების მოდერნიზაცია. ამჟამად უბერტი ყიდის რევოლვერებს როგორც თავისი სახელით ასევე აწყობს სხვა კომპანიებისთვის, კონკრეტულად ბერეტასთვის და ქიმარონისთვის.

ეხლა გადავიდეთ უშუალოდ მიმოხილვის ნაწილზე. ჩვენი მორიგი მიმოხილვის ობიექტი არის Uberti Cattleman (კათლმან – მეცხვარე/მწყემსი), Artillery model. ისევე როგორც ორიგინალი ის იყენებს ხის მონოლითურ სახელურს, სპილენძის სახელურის ჩარჩოს და სასხლეტის კავს, ჩარჩოს ფერადი წრთობით. ლულა და დოლურა დაფარულია ლამაზი შავი მოსევადებით.  ლულის სიგრძე 5.5 ინჩია (რაც ხდის მას საარტილერო მოდელად) და რაც გვაძლევს ოდნავ მეტ საწყის სიჩქარეს და ოდნავ უფრო გრძელ სამიზნე ხაზს. პისტოლეტის წონა კილოგრამზე ოდნავ მეტია.  ისევე როგორც ორიგინალურ “პისმეიკერში”, უბერტის პისტოლეტი იყენებს დამრტყმელს ჩახმახზე, რაც ნიშნავს, რომ იარაღის უსაფრთხოდ ტარება დასაშვებია მხოლოდ 5 ვაზნით სავაზნეში.  თუმცა რევოლვერს გააჩნია დამალული უსაფრთხოების ფუნქცია. დოლურას ღერძზე ერთი ფიქსატორის ღარის ნაცვლად არის ორი, შესაბამისად შესაძლებელია ღერძის საკეტელაზე დაჭერით მისი უფრო შიგნით გაწევა, რის შემდეგაც ის მეორე ბოლოთი გამოვა ჩარჩოდან და არ მისცემს საშუალებას ჩახმახს მიწვდეს ამაალებელს. რა თქმა უნდა ასეთი “იმპროვიზირებული” მცველის სწრაფი ჩართვა-გამორთვა გამორიცხულა, ამიტომ ჯობია საერთოდ მისი იგნორირება და დოლურას 5 ვაზნით ავსება. თუმცა თუ არსებობs რისკი, რომ მოხდება არასანქცირებული იარაღის დაუფლება, შესაძლებელია რევოლვერის შენახვა გააქტიურებული მცველით, რაც გამორიცხავს გასროლას. ვერც ბავშვი და ვერც ქურდი უბრალდო ვერ მიხვდება, როგორ აიძულოს რევოლვერს გაისროლოს. ისე, არსებული ლეგენდის თანახმად თავად ლოურენს არავიელი, რომელიც ფლობდა “პისმეიკერს”, გადაურჩა სიკვდილს არაბი ბანდიტის ხელებისგან, როდესაც უკანასკნელი დაეუფლა მის რევოლვერს მაგრამ უბრალოდ ვერ მიხვდა, რომ გასროლის წარმოებისთვის საჭრო იყო ჯერ ჩახმახის შეყენება. დღეს პატარა ბავშვმაც იცის ჩახმახის შეყენება, როგორ უნდა, ამიტომ იტალიური რევოლვერის ეს დამალული მცველი შეიძლება იყოს ბოლო დაცვის “ბარიერი” უბედური შემთხვევისგან.

uberty safety

ამ სურათიდან კარგად ჩანს დოლურას ღერძის მცველის მუშაობის პრინციპი. 

მეორე თაობის უბერტის რევოლვერები, იყენებენ უფრო მექანიკურად სრულყოფილ მცველის სისტემას, რომელიც განლაგებულა ჩახმახის შიგნით და არ აძლევს დამრტყმელს შესაძლებლობას მიწვდეს ამაალებელს თუ სასხლეტზე არ არის დაჭერილი თითი. რაღაცით ის წააგავს “გლოკის” უსაფრთხოების ავტომატური სისტემების მოქმედების პრინციპს. ესტეთიური თვალსაზრისით ასეთი სქემა უფრო უკეთესია ვიდრე მაგალითად გამოყენებული “რუგერის” “პისმეიკერების” კლონებში, რომლებიც 1973 წლიდან იყენებენ ტრანსფერ ბარებს და ჩარჩოში განლაგებულ დამრტყმელებს, როგორც პრაქტიკულად ყველა თანამედროვე რევოლვერი. ასეთი ავტომატური მცველის გამოყენების  გამო მეორე თაობის Сattleman-ებმა დაკარგეს “პისმეიკერის” საფირმო ოთხ კლიკიანი ჩახმახი.  ჩახმახის შეყენებისას ოთხი კლიკის ნაცვლად დარჩა მხოლოდ სამი რამაც ჩემი პირადი აზრით აუტენტურობის თვალსაზირისთ არის ცუდი, თუმცა მეორეს მხრივ Сattleman II გახდა უფრო უსაფრთხო და ჭეშმარიტად 6 ვაზნიანი პისტოლეტი.

ოთხ კლიკიანი C-O-L-T ჩახმახი მუშაობს შემდეგნაირად: პირველი კლიკი  C – ჩახმახი დგება “უსაფრთხო” პოზიციაში როდესაც დამრტყმელი არ წვდება ამაალებელს, შემდეგ მეორე კლიკი O – ნახევრად შეყენება, რომლის დროსაც შესაძლებელია დოლურას დატრიალება და მისი ვაზნებით ავსება, მესამე კლიკი L – დოლურას ჩამკეტი და დოლურას “ხელი” ურთიერთმოქმედებაში მოდიან  და მოთხე კლიკი T – ჩახმახი შეყენებულია და დოლურა ჩაკეტილია, იარაღი მზად არის გასროლისთვის. 

პისტოლეტის სამიზნე მოწყობილობები, შეიძლება ითქვას პრიმიტიულია და მოიცავს რევოლვერის “ზღუდარზე” შესრულებულ ღარს და ლულაზე განლაგებულ კორას.  რაიმე შესწორების შეტანა შეუძლებელია და მე მხოლოდ იმედს ვიტოვებდი, რომ რევოლვერი იქნებოდა მისროლილი ქარხნულად.

განსაკუთრებით უნდა აღვნიშნო, რომ რევოლვერი არ არის დამახინჯებული ზედმეტი წარწერებით და დამღებით. დოლურაზე არის დამოუკიდებელი ტესტირების დამადასტურებელი დამღები, ვინაიდან ყველა უბერტის იარაღი გადის ასეთ შემოწმებას, რომელიც რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია არის სავალდებულო ყველა იარაღისთვის, რომელიც იწარმოება იტალიაში. ასეთი ტესტირებისას დამოუკდებელი გამომცდელი ისვრის ყველა იარაღიდან საცდელი მუხტით, რომლის წნევა 30%-ით აღემატება სტანდარტული მუხტის წნევას და შესაბამისად თუ არსებობს რაიმე ფარული დეფექტი დოლურაში ან ლულაში იარაღი უბრალოდ დაზიანდება. ზოგადად, დამოუკიდებელი ტესტირების ჩატარება იარაღებზე ემსახურება სამ მიზანს, რწმუნების გაცემა მასზედ რომ იარაღი არის უსაფრთხო და ამით იმის უზრუნველყოფა, რომ ქვეყანაში არ შეიქმნება იარაღი, რომელიც ხელში აფეთქდება, ასევე ასეთი დამღა გარკვეულ წილად არის ხარისხის დამადასტურებელი ნიშანი, რომელიც ადასტურებს იარაღის კუთვნილებას კონკრეტული რეპუტაციის მქონე იარაღის წარმოების “ცენტრთან” რაც “უბერტის” შემთხვევაში არის იტალია, კონკრეტულად კი ქალაქი გარდონე ვალ ტრომპია, ადგილი სადაც განლაგებულია ბევრი იარაღის  სახელგანთქმული საწარმო. დღეს იგივე მიზნის მისაღწევად საკმარისი იქნება გააკეთო ჩანაწერი იარაღის ინსტრუქციაში და მწარმოებლის ვებ გვერდზე მაგრამ ადრე რათქმაუნდა ეს იყო შეუძლებელი.   ბოლოს რა თქმა უნდა დამღის დატანა არის სახელმწიფო ზედამხედველობის განხორციელების მექანიზმი იმაზე თუ სად, რამდენი და როგორი იარაღი იწარმოება.  ჩვენი რევოლვერის სერიული ნომერი ასევე დამალულია ჩარჩოს ქვედა ნაწილში, სასხლეტის დამცავი კავის წინ. ლულის მარცხენა მარჯვენა მხარეს არის მწარმოებლის წარწერა.  წარწერები და დამღები შესრულებულია ტრადიციულ სტილში და თავისი განლაგებით არანაირად არ აფუჭებს პისტოლეტის იერსახეს.

P1100797

სახელურის ხის ნაწილი ისევე, როგორც ორიგინალურ “პისმეიკერში” არის მონოლითური და დაფარულია სქელი პრიალა ლაკით, რომელიც ჩემი გემოვნებისთვის ცოტათი ზედმეტად პრიალა არის, მაგრამ საბოლოო ჯამში ასეთი სახელური, თითბერის ჩარჩო,  სასხლეტის დამცავ კავთან ერთად და ჩარჩოსთან ფერადი წრთობით აძლევენ ამ იარაღს ულამაზეს იერსახეს.

პისტოლეტის შესრულება არის ძალიან კარგი, რაც არ არის გასაკვირი იმის გათვალისწინებით, რომ იარაღი იატლურია, ხოლო თუ ვიმსჯელებთ Discovery Channel-ის გადაცემით How It Is Made (სადაც ასახულია ამ რევოლვერების წარმოების პროცესი),  ბევრი ადამიანი არის ჩართული ამ იარაღების შექმნაში, ანუ ხელით შრომის წილი არის საკმაოდ დიდი. მოდით უბრალდო დავწერ, რომ იარაღი ფანტასტიურად ლამაზია და ჩემი ბებერი ციფრული კამერა და ფოტოგრაფიის “ნიჭი” არ მაძლევს საშუალბას გადმოგცეთ ამ იარაღის მთელი სილამაზე. მე სიმართლე გითხრათ არ მესმის როგორ ახერხებს ამასთან ერთად “უბერტი” ასეთი დაბალი ფასის შენარჩუნებას, იმიტომ რომ ახალი Сattleman-ის ფასი აშშ-ში იწყება სადღაც 600 დოლარიდან, რაც ორჯერ, სამჯერ უფრო მცირეა ვიდრე კოლტის წარმოებული პისმეიკერები და უტოლდება “რუგერის” პისტოლეტების ფასს.  “უბერტის” “რუგერთან” შედარებას აზრი არ აქვს, ორივე ეს იარაღი იქმნებოდა განსხვავებული ფილოსოფიით, უბერტი არის “პისმეიკერის” რეპლიკა, ხოლო “რუგერის” პისტოლეტები წარმოადგენენ “პისმეიკერს” სტეროიდებზე, ბევრად უფრო გამძლე და ძლიერი კონსტრუქციით, ამიტომ შეიძლება ითქვას, რომ “რუგერის” “პისმეიკერები” უფრო პრაქტიკული იარაღებია, მაშინ როდესაც უბერტის ან სხვა იტალიური წარმოების  “პისმეიკერები” უფრო კლასიკური და აუტენტური.

რევოლვერის მოვლა მომსახურებ არის საკმაოდ ადვილი. დასაშლელად საჭიროა მხოლოდ დარწმუნდეთ რომ რევოლვერი განმუხტულია, დააყენოთ ჩახმახი ნახევრად შეყენებულ მდგომარეობაში, გახსნათ დასატენი კარი, დოლურას ღერძის ზამბარიან საკეტელაზე დაჭერით გამოათავისუფლოთ  ღერძი და ამოაძროთ ის ჩარჩოდან. ამის შემდეგ შესაძლებელი გახდება დოლურას მოხსნა. იარაღი მზად არის გასაწმნენდად.

smklssblackframe

ერთადერთი მნიშვნელოვანი კონსტრუქციული ცვლილება “პისმეიკერში” იყო დოლურას ღერძის ფიქსაციის სქემაში. ადრინდელ მოდელზე ღერძი დაფიქსირებული იყო ხრახნით, შემდეგ უკვე ზამბარიანი საკეტელათი.  პირველი მეთოდი იყო თეორიულად უფრო საიმედო მაგრამ ახალი კონსტრუქცია იძლეოდა იარაღის სწრაფი, ინსტრუმენტის გარეშე დაშლის შესაძლებლობას. ისე გამოვიდა, რომ ჩარჩოს ხრახნით ეძახიან კვამლიანი დენთის ჩარჩოს და უფრო ახალ მოდელს შესაბამისად “უკვამლო დენთის ჩარჩოს” მაგრამ ასეთი კლასიფიკაცია ზუსტი არ არის და ბევრი შეყავს შეცდომაში. უბრალოდ ეს კონსტრუქციული ცვლილება დროში დაემთხვა კოლტის გადასვლას უკვამლო დენთის  გამოყენებაზე. “უბერტიზე” გამოყენებულია ზამბარიანი საკეტელა.    

დარწმუნებული ვარ ასევე დაგაინტერესებთ რამდენად კარგად ისვრის “უბერტი” და შეესაბამება თუ არა მისი სიზუსტე და საიმედოობა მის იერსახეს. ამის დასადგენად მე შევიძინე ორი ტიპის .45 კალიბრის მუხტი, რომლის შოვნა ამ სტატიის დაწერის მომენტისთვის არ წარმოადგენს პრობლემას.  პირველი იყო Federal American Eagle, გარსით დაფარული 225 გრანიაი ტყვიით რბილი ცხვირით (JSP) მეორე ჩეხური Sellier&Bellot, 230 გრანიანი გარსით დაფარული ექსპანსიური ტყვიით. ორივე მუხტს ქონდა თითქმის იდენტური საწყისი სიჩქარე 250-260 მ/წ-ის ფარგლებში.  შესაბამისად უკუცემა იყო რბილი მაგრამ გასროლის ხმა და ლულის ალი საკმაოდ  დიდი. შემიძლია დავიფიცო, რომ სახეშიc მხვდებოდა ცხელი ჰაერის ნაკადი, ყოველი გასროლის შემდეგ. რევოლვერის სასხლეტი იყო ძალიან რბილი და მოკლე სვლით და ძნელი იყო იმის მიხვედრა როდის მოხდებოდა გასროლა. ეს კარგიც არის და ცუდიც, მაგრამ მე მიუჩვეველი ვიყავი, ამიტომ პირველი ჯგუფი გამოვიდა საკმაოდ განიერი. უკვე შემდგომ როდესაც მე “დავამუღამე” როგორ უნდა გეჭიროს იარაღი ოპტიმალური კონტროლისთვის, ჯგუფებიც ორჯერ შემცირდა სიგანეში.

აშკარა იყო რომ იარაღი ისროდა ოდნავ დაბლა მაგრამ ჰორიზონტალური შესწორებები საჭირო არ იყო. იარაღი აშკარად იყო მისროლილი ქარხნულად ხოლო მოხვედრის წერტილი დაბლა იყო, სავარაუდოთ დაბალწნევიანი მუხტების გამო. ნებისმიერ შემთხვევაში ასეთი გადახრა არის ყველაზე ადვილად გამოსასწორებელი. უბრალოდ დაქლიბეთ კორა და მოხვედრის წერტილი აიწევს ზევით. ცხადია ამის გაკეთებას მე არ ვაპირებ. ასეთი იარაღისთვის ასეთი პატარა გადახრით ამის საჭიროება ნამდვილად არ არის.

 

57286261_2091225427659762_3666377761120845824_n

ასე გამოიყურება სიზუსტე რომელიც მივიღეთ პირველად ასეთი ტიპის იარაღის სროლიდან (მანძილი 15 მეტრი). არაფერი განსაკუთრებული მაგრამ აბსოლუტურად მისაღები მოკლელულიანი იარაღისთვის. შთამბეჭდავი ზომის, სუფთა ნახვრეტები მეტყველებენ იმაზე, რომ ეს იარაღი იქნება ძალიან ეფექტური ცოცხალი სამიზნეების წინააღმდეგ. 

უკუცემა იყო რბილი, იარაღის კონტროლი იყო ადვილი. ამ იარაღის თავისებურება იმაშია რომ ტარის ფორმის გამო, ყოველი გასროლის შემდეგ ხდება იარაღის “ჩაცურება” ხელში და მომდევნო გასროლისთვის საჭიროა ჭერის კორექტირება. აქედენა ცნობილი ხრიკი, რომელსც იყენებდნენ “პისმიკერის” მსროლელება, როდესაც ნეკა თითით სახელურის ქვეშ მოთავსებით კეტავდნენ მას ხელში. ჩემი გამოცდილება რევოლვერებთან, მეუბნება მე, რომ მე ჯერ კიდე გრძელი გზა მაქვს გასავლელი იმისთვის, რომ გავხდე კარგი მსროლელი რევოლვერიდან.

elmer keith saa

კარგი სამიზნე მოწყობილობები, განიერი სასხლეტი და დაბალი ჩახმახი, რომელიც დაშვებისას არ ფარავს სამიზნე მოწყობილობებს და გაძლევს საშუალებას დააკვირდე იარაღის ქცევას გასროლის მომენტში. ასეთ კონფიგურაციაში “პისმეიკერი” აძლევდა საშუალებას კარგ მსროლელს გამოეყენებინა ამ იარაღის სიზუსტის მთელი პოტენციალი. სურათზე არის ელმერ კიტი (Elmer Keith) კუთვნილი “პისმეიკერი”, რომელიც გარდა ზემოაღნიშნული ოფციებისა ასევე აქვს კასტომიზირებული, ფორმაშეცვლილი სახელური და შესანიშნავი გრავირება. 

სროლის და გადატენვის დროს არანაირ დაბრკოლებას ადგილი არ ქონდა. რევოლვერი მუშაობდა როგორც შვეიცარული საათი. ლულის ქვეშ განლაგებული ეჟექტორის გამოყენება საჭირო იყო მხოლოდ გადატენვის ციკლის დასაჩქარებლად, სხვა შემთხვევაში გრავიტაციის ძალა საკმარისი იყო რომ გასროლილი მასრები ამოყრილიყო დოლურადან. უნდა ვივარაუდოთ, რომ უფრო ცხელი მუხტების გამოყენებისას ეჟექტორის გამოყენება გახდება აუცილებელი. ყურადღების მიქცევას ითხოვენ ხრახნები, რომლებსაც ჭირდება ხშირი გადაჭერა. 1960 წლიდან კოლტმა დაიწყო ყველა “პისმეიკერში” პლასტმასის საყელურიანი ხრახნების  გამოყენება რამაც გადაწყვიტა მათი დაშვების პრობლემა. “უბერტისაც” ნამდვილად არ აწყენდა ასეთი ხრახნები მაგრამ ….

მთლიანობაში ჩემი რევოლვერებთან მოკრძალებული გამოცდილების გათვალისწინებით მე შემიძლია ვთვქა, რომ Uberti Cattleman არის ყველაზე კარგი რევოლვერი რომლიდანაც მე ოდესმე გამისვრია.  სიმართლე გითხრათ ეს რევოლვერი რომ ყოფილიყო ერთადერთი ჩემი მოკლელულიანი იარაღი, მე ნამდვილად არ ვიგრძნობდი თავს არაადეკვატურად შეიარაღებულად და ამ განცხადებით მე მინდა გადავიდე ასეთი რევოლვერების პრაქტიკული გამოყენების შესაძლებლობების განხილვაზე. უდაო არის ის ფაქტი, რომ კალიბრი .45 Сolt არის ეფექტური ორფეხა მტცებლების წინააღმდეგ თუნდაც ყველაზე სუსტი სტანდარტული მუხტით, თანაც იმის გათვალისწინებით, რომ ყველაზე იაფი მუხტებიც კი, არიან ექსპანსიური ან რბილთავიანი ტყვიით. იარაღი ასევე არის მექანიკურად საიმედო და საკმარისად ზუსტი თუნდაც გამოუცდელი მსროლელის ხელში. ყველაზე დიდი მინუსები ასეთი იარაღის არის მხოლოდ ერთმაგი მოქმედების დამრტყმელ სასხლეტი მექანიზმი და იარაღის დიდი გაბარიტები. მისი სრული სიგრძე 300მმ-ია, სიმაღლე 130მმ და სისქე 40მმ ეს იარაღი უფრო დიდია და მძიმე ვიდრე ნებისმიერი თანამედროვე სრული ზომის პისტოლეტი. ამ მიზეზების გამო პრინციპში “პისმეიკერები” არ განიხილება და არც გამოიყენება, როგორც მუდმივად თან სატარებელი თავდაცვის იარაღი. მეორეს მხრივ მიზანში სროლა, გასართობი სროლა, ე.წ. “კოვბოური სროლის” ფორმატის შეჯიბრებები, თუ გნებავთ სალაშქრო იარაღი მტაცებლებისგან თავის დასაცავად ან უბრალოდ საკოლექციოდ, ეს რევოვლერი გამოსადეგია.  ბუნებრივია ის ასევე იქნება საოცნებო იარაღი ყველასთვის ვინც არის ველური დასავლეთის ეპოქის ან ვესტერნების მოყვარული. ასეა თუ ისე ფაქტია, რომ მიუხედავად ყველანაირი კრიზისებისა რაც ჩვენ დროს არსებობს მსოფლიოში, ინტერესი “პისმეიკერის” მიმართ არ მცირდება. “Beretta”-ს მიერ “Uberti”-ის შეძენაც განპირობებულია ამ კომპანიის სურვილით გახდეს ამ კლასის იარაღების დომინანტი მწარმოებელი მოფლიოში, რის შესახებაც მათ განაცხადეს თავის პრეს-რელიზში.

P1100818

რკინის, ხის და ტყავის კლასიკური კომბინაცია

სიმართლე გითხრათ, საერთოდ მე ცოტა სკეპტიკურად ვუყურებ ამერიკელებისთვის საყვარელ იარაღებს, იქნება ეს M1911, ჰენრის ბერკეტიანი კარაბინები, M-14 თუ მაგალითად იგივე “რემინგტონ 700″, იმიტომ რომ მე ობიექტურად ვთვლი რომ შესაბამის კლასებში არსებობენ უკეთესი იარაღები, მაგრამ ფაქტია რომ მიუხედავად იმისა, რომ  “პისმეიკერი” რომელიც თავის დროზეც თუნდაც არ იყო ყველაზე სწრაფად დასატენი ყველაზე “სპორტული გარეგნობის”  პისტოლეტი, თავის საფირმო კალიბრთან, .45 Сolt-თან ერთად, თითქმის 150 წლის შემდეგაც ის აკეთებს იმას რასაც უნდა აკეთებდეს, საიმედოთ  ათავსებს 16 გრამიან ჭურვებს იქ სადაც უმიზნებთ.  გარდა ამისა, ის არის სიმბოლო მთელი ეპოქის. ეპოქის რომელიც იქნება ინტერესის, შესწავლის და სიყვარულის ობიექტი კიდე მრავალი თაობისთვის. “პისმეიკერის” იერსახე კიდე,  მანამ სანამ ადამიანს ექნება უნარი გამოიცნოს და დატკბეს სილამაზით, ყოველთვის ქნება უკვდავი, ისევე როგორც მაგალითად Сhevrolet Bell Air-ის იერსახე, რომელიც ისევე, როგორც პისმეიკერი ვერავის ვერ დატოვებს გულგრილს.

P1100823
1999 წელს ჟურნალ Shooting Times-ში გამოქვეყნდა მაიკ ვენტურინოს (Classic Arms-ის რედაქტორი) სტატია სახელწოდებით “გლოკი, მეოცე საუკუნის “პისმეიკერი”. ჩემი აზრით ეს სტატია საუკეთესოდ აღწერს “პისმეიკერს” და იმ გვალენას რაც ქონდა ამ იარაღს, “გლოკის” პისტოლეტების წარმატების ჭრილში.  “პისმეიკერი” მაშინ იყო იგივე რაც “გლოკი” დღეს. ახალი სტანდარტი, საიმედოობის, სიმარტივის. სტანდარტი, რომელითაც ფასდება ყველა სხვა ანალოგიური იარაღები.  არის რაღაცა იმაში, რომ ამ სტატიის წაკითხვიდან ათი წლის შემდეგ, “პისმეიკერიც” და “გლოკიც” გვერდისგვერდ არიან ეხლა ჩემ სეიფში.

კვირის იარაღი – АПБ

March 28th, 2019

ფსაფსფფსაფაფასტეჩკინის კონსტრუქიის პისტოლეტი АПС იყო ერთ-ერთი ყველაზე ხანმოკლე სიცოცხლის მქონე იარაღი, რომელიც ოდესმე იქნა მიღებული შეიარაღებაში საბჭოთა კავშირში, სულ რაღაც 8 წელი 1950 წლიდან 1958 წლამდე.  ამის მიზეზები იყო პისტლეტის არადამაკმაყოფილებელი ტაქტიკურ-ტექნიკური მონაცემები, რაც გასაკვირი არ უნდა იყოს იმის გათვალისწინებით, რომ ეს იარაღი შეიქმნა თითქმის ნახევარი საუკუნის წინანდელი კონცეფციით, რომელიც იმ დროს როდესაც АПС მიიღეს შეიარაღებაში უკვე იყო მოძველებული. 1954 წელს უკვე არსებობდა კომპაქტური ავტომატური იარაღი და საჭიროება პისტოლეტის და კარაბინის ასეთ ჰიბრიდში უკვე აღარ იყო. შედარებით სუსტი, მოკლე, “პოლიციური” 9მმ-ნი ვაზნა, რომელსაც იყენებდა “სტეჩკინი”  მხოლოდ აუარესებდა პრობლემას.  მიუხედავად ამისა, უნდა ითქვას, რომ პისტოლეტი გამოვიდა მთლიანობაში საიმედო და თანაც კარგი სიზუსტით, რაც განპირობებული იყო გრძელი სამიზნე ხაზით და ფიქსირებული ლულის გამოყენებით.  მიუხედავად მისი წარმოების შეწყვეტისა “სტეჩკინის” გამოყენება გრძელდებოდა სხვადასხვა უწყებებში. საბოლოო ჯამში რუსებმა ვერ შეძლეს იაფი, საიმედო და მასობრივი წარმოების 9მმ-ნი პისტოლეტის შექმნა, რის გამოც “სტეჩკინის” გამოყენება ხდება დღემდე, იქ სადაც არ აქვთ ფული რომ იყიდონ “გლოკები” (ავსტრიული “გლოკი” უკვე კარგახანია გამოიყენება რუსული სპეც. სამსახურების მიერ) მაგრამ ჭირდებათ უფრო ძლიერი პისტოლეტი ვიდრე “მაკაროვი” და უფრო საიმედო იარაღი ვიდრე 9მმ-ნი “გრაჩი”. რამდენიმე თვის წინ სირიაში ჩამოგდებული СУ-25-ის რუსი მფრინავი იყო შეიარაღებული “სტეჩკინით”.  თავისთავად ის ფაქტი, რომ იარაღი, რომლის წარმოება შეწყდა 1958 წელს 60 წლის შემდეგ კვლავ მწყობრშია, მეტყველებს ამ იარაღის გამძლეობაზე და საიმედო კონსტრუქციაზე.

1972 წელს შეიარაღებაში მიღებულ იქნა მოდიფიცირებული АПС ინდექსით 6П13/АПБ. მოძველებული კონსტრუქციის ხის ბუდე-კონდახი შეცვალა ფოლადის მავთულისგან დამზადებულმა დუგლუგმა, მაგრამ მთავარი განსხვავება სტანდარტული “სტეჩკინისგან” იყო ის რომ ახალი პისტოლეტი უნდა გამოყენებულიყო მაყუჩით.  ოთხკამერიანი ფოლადის მაყუჩი ეცმევა შედარებით დაგრძელებულ ლულას, რომელიც თავის მხრივ განლაგებულია ლითონის მილის შიგნით და მას გააჩნია ნასვრეტები, რომლების “იპარავენ” დენთის აირების ნაწილს. ამის წყალობით ხდება სტანდარტული 9×18 ვაზნის ტყვიის საწყისის სიჩქარის შემცირება 315-330- მ/წ-დან 290 მ/წ-მდე რაც საკამოდ დიდი ზომის მაყუჩთან ერთად ხელს უწყობს გასროლის ხმის ეფექტურ შემცირებას. “სტეჩკინი” გამოვიდა თავისებური ჰიბრიდი, რომელიც ითავსებდა ინტეგრირებულ მაყუჩიანი და მოსახსნელ მაყუჩიანი იარაღის თვისებებს. ჩემთის უცნობია, რატომ გახდა საჭირო სუსტ 9მმ-ნი ვაზნაზე გათვლილი იარაღის აღჭურვა ნასვრეტებიანი ლულით, მაშინ როდესაც სტანდარტული ტყვიის სიჩქარე არ აღემატება ბგერის სიჩქარეს, მაგრამ ალბათ შედარებით გრძელ ლულაში ტყვიის საწყისი სიჩქარე უახლოვდებოდა ან აღემატებოდა ბგერის სიჩქარეს და გამოსავალი იქნებოდა ან უფრო სუსტი მუხტის გამოყენება ან ლულაში ნასვრეტების შესრულება და ასეთი გზით საწყისი სიჩქარის დაწევა. იმისთვის, რომ სტანდარტული პისტოლეტისგან მიგვეღო АПБ საკმარისი იყო ახალი ლულის დაყენება, საკეტის “ცხვირში” ლულის “ღიობის” გაფართოვება და საკეტის შიგნიდან გაჩარხვა რაც საჭიროა იმისთვის რომ შიგნით ჩაეტიოს ლულა თავისი მილაკით და უფრო განიერი დამაბრუნებელი ზამბარა.  სწრაფად მოსახსნელი მაყუჩი ლულის ღერძთან შედარებით დაბლა განლაგებულია რამაც გახადა შესაძლებელის სტანდარტული სიმაღლის სამიზნე მოწყობილობების გამოყენება. როგორც ხედვათ ასეთი გადაწყვეტილებების წყალობით სტანდარტული პისტოლეტის “კონვერსია” იყო სწრაფი და ჯდებოდა იაფი, არც ახალი ვაზნის შექმნა აღარ იყო აუცილებელი.

რა თქმა უნდა ისედაც დიდი პისტოლეტი მიერთებული მაყუჩით გამოვიდა კიდე უფრო მძიმე და გაბარიტული, მაგრამ უნდა აღვნიშნო, რომ ლითონის დუგლუგი ბევრად უფრო კომფორტულია ვიდრე ხის ბუდე-კონდახი. დუგლუგის წონა 200 გრამია, მაყუჩის 400, ხოლო АПБ-ს მთლიანი მასა დუგლუგით და მაყუჩუით 1650 გრამია. ცხადია რომ იარაღის დამძიმებამ პოზიტიურად იმოქმედა ჯერებით სროლის ეფექტურობაზე.

უნდა აღინიშნოს, რომ საქართველოს განეკუთვნება იმ ქვეყნების ძალიან მცირე ჯგუფს სადაც მოქალაქეს შეუძლია სრულიად ლეგალურად ფლობდეს “სტეჩკინის” პისტოლეტს და რაოდენ გასაკვირი არ უნდა იყოს არც АПБ არ არის ისეთი იშვიათი იარაღი სამოქალაქო ბრუნვაში, მას ჩვენთან ხშირად ეძახიან АО-44-ს თუმცა ეს ინდექსი მიენიჭა ამ იარაღს მასზე მუშაობის პერიოდში. “სტეჩკინის” პისტლეტების რამდენიმე პარტია შემოტანილ იქნა საქართველოში, როგორც სამოქალაქო იარაღი, ნაწილი მოხვდა კერძო ხელებში საბჭოთა არმიის საქართველოშ განლაგებული ნაწილებიდა. გარკვეული ნაწილი ამ პისტოლეტების და მათ შორის გარკვეული რაოდენობით АПБ-ეები მოხვდა სამოქალაქო ბრუნვაში ლაგოდეხში განლაგებული რუსული არმიის დაზვევრვის მთავარი სამმართველოს მე-12 ბრიგადის არსენალებიდან სადაც მათ შორის ინახებოდა სპეციალური შეიარაღება. რამდენადაც ჩემთვის ცნობილია შეიარაღების დიდი ნაწილი რუსებმა გაიტანეს, ჩვენი მხრიდან მისი ხელში ჩაგდების არასაკამრისი მცდელობების გამო, თუმცა იყო შემთხვევები საწყობების ძარცვის, რუსი სამხედროებისთვს იარაღის წართმევის და ა.შ. მაგრამ ალბათ ლომის წილი შეიარაღების იქიდან მოხვდა ქართველების ხელში ხარბი რუსი ოფიცრების წყალობით. უკვე შემდეგ АПБ-ს პატრონების ნაწილმა მოახდინა მათი ლეგალიზება, აღრიცხვაზე დაყენება და ალბათ ყველა იარაღის კოლექციონერის ოცნება გახდა ლეგალური სამოქალაქო იარაღი და ხანდახან გვდება კიდევაც გაყიდვაში მაგრამ მაყუჩის გარეშე რომლის გამოყენებაც საქართველოში სამწუხაროდ აკრძალულია.

რედაქტორის სვეტი – 18.03.19

March 18th, 2019

რამდენიმე დღის წინ ინტერნეტში გავრცელდა ამბავი, რომლის მიხედვითაც იგეგმებოდა ახალი გამკაცრებული რეგულაციების შემოღება, რომელიც დიდი ალბათობით შეეხებოდა იარაღის მფლობელების მნიშვნელოვან ნაწილს, მათ შორის იყო საუბარი იარაღების ხელახალ რეგისტრაციაზე. ფეისბუქზე ეს ინფორმაცია სწრაფად გავრცელდა და მათ შორის მე დამბომბეს კითხვებით.  რეალურად უცნობია რა ტიპის რეგულაციების შემოღება იგეგმება ან იგეგემება თუ არა საერთოდ, იმიტომ რომ მას მერე საკმარისი დრო გავიდა და არანაირი დადასტურება რომ საფრთხე რეალურია ჯერჯერობით არ გამოჩნდა. ინტერნეტში მოიპოვბეა სკრინშოტები დოკუმენტის, რომელიც როგორც ჩანს არის განმარტებითი ბარათის ნაწყვეტი, რომელიც ერთვის კანონში ცვლილებების პროექტს და  სადაც ამ შემთხვევაში საუბარია ერთ კარგ ამბავზე, რაც არის იარაღის გამოცდების გაუქმება და ასევე ბუნდოვნად განმარტებულია რიგი სხვა საკითხები, რომელიც მათ შორის ეხება რაღაც საშიშ (ვისთვის?) იარაღებზე და მათი სიის ფორმირებაზე. უნდა აღნიშნოს, რომ ბიუროკრატია (also known as სახელმწიფო) მუდმივად მუშაობს რაღაც ახალ რეგულაციებზე, მუდმივად იწერება სამუშაო დოკუმენტები, სადაც სახელმწიფო ჩვენზე ზრუნვით აქტურად ცდილობს ჩაერიოს მოქალაქეების ცხოვრებაში და დაარეგულიუროს მათი ცხოვრების ყველა ასპექტი. პირადად მე მივიღე მონაწილეობა ორჯერ ასეთი მავნე რეგულაციების ჩაგდებაში, მაშინ როდესაც ვმუშაობდი რეფორმების კოორდინაციის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის მრჩევლად. პირველ შემთხვევაში, როგორც ვხვდები რაღაც ცვლილებებს კანონში ითხოვდნენ ჩვენი “მეგობრები” ევროკავშირიდან და ლაპარაკი იყო იარაღების მჭიდების ტევადობის შემცირებაზე სამ ვაზნამდე და ასევე ნახევრად-ავტომატური იარაღების აკრძალვაზე. ჩვენი მყისიერი რეაგირების შემდეგ ეს ინიციატივა დაიმარხა. მეორე შემთხვევაში კანონპროექტის ინიციატორი იყო იუსტიციის სამინისტრო და ამჯერად ახალი რეგულაციები ეხებოდა საკოლექციო იარაღს და ასევე რიგ სხვა საკითხს. ეს კანონპროექტიც არ გაცდა სამუშაო დოკუმენტის ფორმატს, იმიტომ რომ მაშინ, იმ დროს სახელმწიფო პოლიტიკას წარმოადგენდა რეგულაციების, ლიცენზიების და ნებართვების რაოდენობის შემცირება. დღეს ჩვენ გვაქვს საპირისპირო მდგომარეობა. ყველაფერი რაც ჩაგდებულ იქნა მაშინ მიღებულ იქნა დღეს, დიახ მათ შორის ჩაგდებული იყო მარჯვენა-საჭიანების აკრძალვა/შეზღუდვის კანონპროექტიც, რაზეც მე მაქვს დაწერილი უარყოფითი დასკვნა და რომელიც მიიღეს ეხლა. მოკლედ ასე მუშაობს ეს ყველაფერი, ბიუროკრატია ქმნის ბარიერებს, წესებს, შეზღუდვებს, აკრძალვებს ხოლო დანარჩენები (მოქალაქეებ, ბიზნესი, დაინტერესებული ჯგუფები) ამას ეწინააღმდეგებიან. უბრალოდ მაშინ ერთგვარი ფილტრის ფუნქციას ასრულებდა სახელმწიფო მინისტრი, ყვლასთვის კარგად ცნობილი პიროვნება, კახა ბენდუქიძე, რომელსაც კარგად ესმოდა ჭარბი რეგულაციების მავენბლობა, დღეს ასეთი ფილტრი/მუხრუჭი აღარ არის.  ახალი რეგულაციები ყოველ დღე შედის ძალაში.  ამიტომ გასაკვირი არ იქნება თუ ტაქსისტებთან, მწეველებთან და მძღოლებთან ერთად იარაღის მფლოებელბიც აღმოჩნდებიან ამ წნეხის ქვეშ. მაგრამ გავმეორდები ჯერ ეს ოფიციალურად უცნობია, იმიტომ რომ ახალი რეგულაციები როგორც მაქსიმუმ, არსებობენ არაფორმალური სამუშაო დოკუმენტის ფორმატში, რომელიღაცა (დიდი ალბათობით შსს-ში) სამინისტროში.  უნდა აქვე აღვნიშნო, თუ ეს სიმართლეა, ცალსახად გამოცდების გაუქმება არის კარგი ნაბიჯი და სამინისტროს ჯანსაღი ინიციატივა. სამწუხაროა რომ ორი წელი დაჭირდათ ამის მისახვედრათ იმიტონ, რომ თავიდანვე იყო ცხადი რომ გამოცდების შემოღება იყო არასწორი ნაბიჯი. ეს თავიდანვე იყო ზედმეტი და უაზრო ადმინისტრაციული ბარიერი, რომელმაც წარმოშვა მრავალი პრობლემა იარაღის მფლობელებისთვის და დააზარალა ბიზნესი (იარაღის იმპორტიორები). ჩემი აზრით სახელმწიფომ უნდა დაუბრუნოს ყველას ამ გამოცდების ჩაბარებაში დახარჯული ფული, რაც იქნება სამართლიანი, მაგრამ ეს ალბათ არასდროს არ მოხდება. ეხლა კიდე გადავიდეთ ყველაზე საინტერესო საკითხზე.  რა გამოხმაურება მოყვა სოც. ქსელებში  SOS ძახილზე. საინტერესო ეს იმიტომ არის, რომ ეს გამოხმაურებები ჩემი აზრით რეალურად მეტყველებენ იმ მძიმე და არასახარბიელ სიტუაციაზე, რომელიც არის  შექმნილი ქართულ “გან ქომიუნითიში”.  იმ გამოხმაურებებიდან და მათ შორის “sos ძახილის” ავტორებისგან ვიგებთ, რომ ცალსახად პოზიტიური ცვლილება – გამოცდების გაუქმება თურმე კარგი არ ყოფილა, პირიქით გამოცდების გამკაცრების სურვილი გამოთქვეს. თავისთავად სიტუაცია როდესაც ადამიანი, რომელიც ითხოვს სახელმწიფოს მხრიდან მეტ რეგულაციებს თავის მიმართ და საკუთარი უფლებების მეტ შეზღუდვას, არის იმდენად აბსურდული რომ მე მეუხერხულება ამაზე წერა და ამის ახსნა მაგრამ ეს არის სამწუხარო რეალობა.  ასევე ანალოგიური საინიციატივო ჯგუფი სულ რაღაც ერთი წლის წინ აქტიურად მუშაობდა საბჭოთა მონკავშირის აღდგენაზე (მადლობა ღმერთს ეს ინიციატივა ჩავარდა) რაც კიდევ ერთხელ მეტყველებს სერიოზულ პრობლემაზე და საფრთხეზე, რომელცი ემუქრება ყველა იარაღის მფლობელს იქიდან საიდანაც ამას არავინ არ ელოდება. ერთის მხრივ ჩვენ გვაქვს ბიუროკრატია, რომელიც ყოველთვის შეეცდება ჩაერიოს ჩვენ ცხოვრებაში და დაარეგულიროს ჩვენი ცხოვრების ყველა ასპექტი რაც აბსოლუტურად ყოველთვის გამოიხატება ჩვენი თავისუფლების შეზღუდვაში, დროის და ფულის ზედმეტ ხარჯვაში (მაგალითად დრო და ფული დახარჯული გამოცდების ჩაბარებაში, რომელიც ასე გამოდის საერთოდ არც ყოფილა საჭირო), მეორეს მხრივ დგანან “საინიციატივო” ჯგუფები, რომლებიც თითქოს სურთ იარაღის მფლობელების დაცვა მაგრამ ეს, ბიუროკრატიასთან მოლაპრაკებების და მისი დახმარების გზით, რაც ისევ და ისევ გამოიხატება იარაღის მფლობელების უფლებების შეზღუდვაში. ჩემი აზრით ის რომ იარაღის მლოებელბზე ზრუნვით გარკვეული ჯგუფები ცდილობენ შექმნან “მონკაცშირები” და ახალი მწერალთა კავშირები არის სერიოზული პრობლემა და არანაკლები სერიოზული პრობლემა ვიდრე ბიუროკრატიის თანდაყოლილი თვისება/სურვილი სხვის საქმეებში ჩარევის. ეს არ არის ჩემი ირაციონალური შიშები და დაუსაბუთებელი მოსაზრებები. ეს იდეები მე მოსმენილი მაქვს ჩემი ყურით არაერთხელ ასეთი ჯგუფების შეკრებებზე მაგრამ როგორც წესი ასეთი ჯგუფების სიმცირის და არაორგანიზებულობის გამო საქმე ლაპარაკს არ გაცდენია (მადლობა ღმერთს). გამონაკლისია ის, რაც ერთი წლის წინ მოხდა, როდესაც დაიდო ნადირობის შესახებ კანონში ცვლილებების პროექტი სადაც ახალი “მონკავშირი” თავის თავზე იღებდა ბიუროკრატიის ფუნქციების ნაწილს და მათ შორის გულისხმობდა უამრავ ახალ რეგულაციებს, იარაღის მფლობელების კონკრეტულად კიდე მონადირეების უფლებების და თავისუფლებების შემზღუდველ პირობებს.

ჩემი აზრით ის ფაქტი, რომ ასეთი მავნე ინიციატივა მოხდა ოფიციალურ სამუშაო დოკუმენტში არის საშიში პრეცენდენტი. უნდა ვივარაუდოთ რომ მცდელობები იარაღის მფლობელების მხარდაჭერის მოპოვების და ამის წყალობით საკუთარი თავის პრივილეგირებლ მდგომარეობაში ჩაყენების არ შეწყდება. დაზარალებულები ყოველთვის იქნებიან იარაღის მფლობელები, იმიტომ, რომ ასეთი ორგანიზაციებისთვის უფლებების და პრივილეგიების გადაცემა მოხდება მხოლოდ იარაღის მფლობელების უფლებების ხარჯზე. ამის გარეშე ასეთი ორგანიზაციების არსებობას აზრი არ აქვს, ეს არის ცხადი, როგორც ორჯერ ორი ოთხია. იარაღის მფლობელების  უფლებების დამცველი ორგანიზაციები საზღვარგარეთ ასე არ მოქმედებენ, იმიტომ რომ იარაღის მფლობელები მათ სამართლიანად დაადანაშაულებენ ღალატში. იარაღის მფლობელებს არ ჭირდებათ “ბატონი” არც ბიუროკრატიის და არც ბიუროკრატიასთან დაახლოებული პრივილეგირებული ჯგუფის სახით. იდეაში, ჩვენთან როგორც ვატყობ ასე არ არის რაც ძალიან ცუდია.

რა უნდა ხდებოდეს ამის ნაცვლად? ამის ნაცვლად ასეთი ჯგუფები უნდა მუდმივად იცავდნენ იარაღის მფლობელების უფლებებს არა იმით, რომ თვითონ გახდნენ  თავისი გადმოსახედიდან უკეთესი/სამართლიანი “მარეგულირებლები” არამედ იმით, რომ შეამცირონ ბიუროკრატიის წნეხი იარაღის მფლობელებზე, მათ შორის სამართლებრივი გზების გამოყენებით (მაგ, გასაჩივრება კონსტიტუციურ სასამართლოში), მათ შორის დასწრებით კანონპროექტების განხილვებზე პარლამენტში და ა.შ. რაც არ ხდებოდა, არ მოხდა და როგორც ჩანს არავინ არ აპირებს რომ ეს მოახდინოს თუნდაც იმ შემთხვევაში თუ ხსენებული ჭორი დადასტურდება და მოხდება კანონში ცვლილებების ინიცირება. აქ ლაპარაკი არის ბრძოლაზე და არა თანამშრომლობაზე და ბიუროკრატიის დახმარბაზე, იმიტომ რომ ბიუროკრატია აკეთებს იმას რასაც აკეთებს, ზღუდავს სხვის უფლებებს. ეს მნიშვნელოვანი რამე როგორც ჩანს ამ საინიციატივო ჯგუფებს არ ესმის. მაგრამ უნდა ესმოდეთ ალბათ “აირსოფტერებს” რომლებმაც ცადეს თანამშრომლობა და მიიღეს უფრო მკაცრი და უაზრო რეგულაციები. ეს უნდა ესმოდეს ბიზნეს, რომლისთვისაც ახალი რეგულაციები ყოველთვის უდრის ზარალს/ხარჯებს. ბიუროკრატიამ უნდა გაიგოს რომ კანონმორჩილი იარაღის მფლობელები არ წარმაოდგენენ არანაირ პრობლემას და საფრთხეს საზოგადოებისთვის და უნდა შეწყვიტონ ჩვენზე ზეწოლა საზოგადოების უსაფრთხოებაზე ზრუნვის მიზეზით. საქართველოში უკვე რეგისტრირებულია 223591 ერთეული სამოქალაქო იარაღი და ეს იარაღი რომ ყოფილიყო პრობლემა ჩვენ ყველა ამას უკვე გავიგებდით.

სხვათაშორის ასევე მცდარია მოსაზრება, რომ ამ ჯგუფებში უფრო მეტი იციან იმაზე თუ, როგორ უნდა იყოს მოწყობილი სამოქალაქო იარაღის ბრუნვის საკითხები ან თუნდაც ნადირობის სექტორი (გამოცდის გაუქმების გაპროტესტება, მონკავშირის შექმნის მახრდაჭერა ამას ადასტურებს),  ვიდრე მაგალითად ეს იცის ბიუროკრატიამ. ამის ნათელი მაგალითი გარდა ყოვლად აბსურდული პოზიციისა გამოცდების მიმართ, არის რაიმე გასაგები და მკაფიო დოკუმენტის არარსებობა, რომელიც ზუსტად ასახავს რა პრობლემები არის ამ სფეროში, ისევე, როგორც საჯარო თუ დახურულ განხილვებში რაიმე მართლა აქტუალური საკითხების არ/ვერ გამოკვეთა. მაგალითად სადმე როდესმე გსმენიათ, რომ ვინმეს ეთქვა, რომ არასწორია იარაღის დაყოფა დანიშნულების მიხედვით, როგორც ეს ეხლა არის საქართველოს კანონში იარაღის შესხებ, რაც აბსურდია იმიტომ, რომ იარაღი კლასიფიცირდება მისი ტექნიკური მახასიათებლებით და არა იმით რაში გამოიყენება, იმიტომ, რომ ერთი და იგივე ტიპის იარაღი შეიძლება იყოს გამოყენებული მრავალი დანიშნულებით. ან ვინმეს გაუპროტესტებია დისკრმიმინაციული კანონი, რომელიც აძლევს სამოქალაქო-თავდაცვის იარაღის ტარების უფლებას მხოლოდ გარკვეული კატეგორიის ჩინოვნიკებს?

ყოველი ასეთი ჯგუფის ვიწრო/სპეციალიზირებული ინტერესები განაპირობებენ იმას, რომ არ არსებობს საერთო იდეები/მიზნები, რომლის ირგვლივაც ისინი ყველანი გაერთიანდებიან. ყველს სურს გაიტანოს თავისი და ვერც ერთი ვერ ხვდება, რომ რეალურად რაც იარაღის მფლობელებს ჭირდებათ არის ბიუროკრატიის მხრიდან წნეხის შემცირება (დერეგულირება), რაც მიცმს მათ თავისუფლებას აკეთონ ის რაც მათ სურთ და არა უფრო უკეთესად ორგანიზებული ბიუროკრატია რაღაც პრივილეგირებული ჯგუფისგან, იქნბა ეს “მომკავშირი”  თუ “მწერალთა კავშირი”, რომელიც გადაწყვიტავს ვის უნდა ქონდეს მონადირის სტატუსი და ვის არა, ვინ არის ჭეშმარიტი მსროლელი და ვინ არა და ამისთვის გაზრდიან ლიცენზიების და ნებართვების რაოდენობას, დააწესებენ ახალ ადმინისტრაციულ ბარიერებს შესაბამისად შეზღუდავენ იარაღის მფლობელების უფლებებს. მეტი რეგულაცია ზრდის ალბათობას რომ მეტი შეცდომა და კოლიზია იქნება დაშვებულ, როგორც ეს მოხდა გამოცდების შემოღებისას და მემკვიდრეობით მიღებული იარაღის გასხვისების გართულებას, რამაც სერიოზული პრობლემები შეუქმნა კონკრეტულ ადამიანებს. რატომ ვარ ამაში დარწმუნებული? იმიტომ რომ რასაც მე ვხედავ, კომპეტენცია რაც აუცილებელია კანონების წერისთვის არ გააჩნია არც ერთ მხარეს. ეს ობიექტური ფაქტია. არა და სამუშაოს რა გამოლევს. ერთ დროს მოწინავე, პროგრესული და ყველაზე ლიბერალური პოსტ-საბჭოთა ქვეყნებს შორის იარაღთან დაკავშირებული საქართველოს საკანაონმდებლო ბაზა იქცა გაურკვეველ, ურთიერთგამომრიცხავ, სამართლებრივი კოლიზიებით გატენილ, ორაზროვან დოკუმენტად. გარდა ამისა მეტი ბარიერი, მეტი შეზღუდვა უდრის მეტ კორუფციას.

ეხლა კიდე ყველაზე მთავარი, რა გვინდა იარაღის მფლობელებს? და იარაღის მფლობელებში მე ვგულისხმობ თავისუფლების მოყვარულ, გონივრულ და პასუხისმგებლობის გრძნობის მქონე ადამიანებს? მარტივი პრინციპის იმპლემენტირება, თუ მე არ ვუქმნი საფრთხეს სხვას, დამანებეთ თავი, არავის საქმე არ არის მე რას ვაკეთებ და სეიფში რას ვინახავ. უფრო კონკრეტულად. სამოქალაქო-თავდაცვის იარაღის ტარების ლეგალიზება. ეს არ უნდა იყოს პრივილეგია გარკვეული კატეგორიის ჩინოვნიკებისთვის, იმიტომ, რომ ეს არის 100%-ნი დისკრიმინაცია და უსამართლობა. იარაღის სავალდებულო რეგისტრაციის  გაუქმება, იმიტომ რომ რეგისტრაცია ნიშნავს, კონფისკაციას თუ ბიუროკრატიამ ჩათვალა რომ აღარ სურს რომ იარაღი გქონდეთ. როგორც სახელმწიფოს მხრიდან ასევე ოკუპანტი ძალის მხრიდან, რომელიც გამოიყენებს რეესტრს იმისთვის, რომ მოახდინოს ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მოსახლეობის სრული და ეფექტური განიარაღება. ზოგადად გამოძიების წარმოების პროცედურები და ის, რომ წინასწარი ბალისტიკური შემოწმება არის ზედმეტი და არაეფექტური ზომა, ამას დამატებული ოკუპაციის რეალური საშიშროება, ყოველგვარ აზრს უკარგავს სამოქალაქო იარაღის რეგისტრაციის პროცედურას. მაქსიმალური დერეგულირება ანუ არსებული ლიცენზიების და ნებართვების რაოდენობის კიდე უფრო შემცირება ან სალიცენზიო პირობების გადახედვა, იმისთვის რომ ბიზნეს უღირდეს სანადირო მურნეობების, სახელოსნოების და სასროლეთების მოწყობა, ხოლო იარაღის მფლობელები არ იდგნენ მუდმივი სამართლებრივი დევნის საფრთხის ქვეშ. დაუჭერენ მხარს ამ ბუნებრივ და ლოგიკურ მოთხოვნებს საინიციატივო ჯგუფები, კლუბები, კავშირები, ფედერაციები, ფორუმები და სხვა ორგანიზაციები? დიდი ნაწილი ალბათ არა და ყველაზე სერიოზული პრობლემა სწორედ ეს არის. ასე რომ ფხიზლად იყავით.

საუკეთესო პისტოლეტები

March 13th, 2019

10498010_817660501586495_5804245509431261043_o

ჩემი თუ შეიძლება ასე ითქვას სპეციალიზაცია და ინტერესის მთავარი წყარო, ყოველთვის იყო და არის, პირველ რიგში მოკლელულიანი იარაღი. ეს არის ის იარაღი, რომელიც მე ყველაზე უფრო მომწონს და მაინტერესებს, რასაც ასევე ადასტურებს სტატიების სტატისტიკა, უმეტესობა სტატიების ეხება მოკლელულიან იარაღს და დაკავშირებულ თემატიკას. უკვე თვლაც ამერია რამდენი პისტოლეტი და რევოლვერი მქონდა ამდენი წლის განმავლობაში. ალბათ ასე სადღაც 80-მდე მოდელი ან შეიძლება უფრო მეტი. ყოველ ცალკეულ შემთხვევაში მე ვცდილობდი ყველაფერი შემესწავლა კონკრეტული პისტოლეტების შესახებ. შექმნის ისტორია, მოწყობილობა, ექსპლუატაციის თავისბურებები, რას წერენ ჟურნალებში და წიგნებში, რას წერენ ფორუმებზე და FB ჯგუფებში, რას ლაპარაკობენ სხვა ბლოგერები და “იუთუბერები”. ყველაფერი ეს საჭირო იყო მათ შორის იმისთვის, რომ გადამემოწმებინა ჩემი მიგნებები, შემქმნოდა  პისტოლეტზე სრულყოფილი წარმოდგენა და ასევე გამომერიცხა სტატისტიკური შეცდომა, იქნებ მე შემხვდა განსაკუთრებული იარაღი რომელიც არ ჯდება არსებულ სტატისტიკაში, თუმცა აქვე უნდა აღვნიშნო, რომ შემთხვევები, როდესაც მე შემხვდა კარგი რეპუტაციის მწარმოებლის პისტოლეტი, რომელიც არ მუშაობდა, ასეთი შემთხვევები პრაქტიკულად არ ყოფილა. ბიუჯეტური და პრობლემური? ასეთები კი, საკმარისად იყო. ასე, რომ ამდენი წლის მერე მე თამამად შეიძლება ვთქვა, რომ შეკითხვაზე, პირადად მე,  ჩემი გამოცდილებიდან და ცოდნიდან გამომდინარე, რომელ პისტოლეტს ვთვლი რომ არის საუკეთესო, გავცემ შემდეგ პასუხს: 1) ნებისმიერი გლოკი; 2) ნებისმიერი “ბერეტა92FS/M9″, გერმანული “Sig-Sauer P226″ და ალბათ H&K USP და მისი ვარიანტები.  ყველა აღნიშნული პისტოლეტები გარდა იმისა, რომ შესანიშნავი იარაღებია ასევე გამოირჩევიან იმით, რომ ყოველთვის მუშაობენ. ალბათობა ნახო აღნიშნული იარაღი გაუმართავ მდგომარეობაში ან ქარხნული წუნით, თითქმის ნულის ტოლია. როდესაც რაღაცას უშვებ საკმარისად დიდხანს, ისე ხდება ხოლმე რომ ხანდახან წარმოებული პროდუქციის ხარისხი “დაცურავს”. წლების განმავლობაში სტაბილურად მაღალი ხარისხის  პროდუქცია გამოუშვა, საკმაოდ სერიოზული მიღწევაა. შორს რომ არ წავიდეთ, გავიხსენოთ თუნდაც, როგორც მოსპო “რემინგტონმა” თავისი ზეპოპულარული მოდელის, 870-ის კონსტრუქცია და რეპუტაცია. ეს თოფი მე ახალი ვიყიდე და ჩემით დავწრმწუნდი, რომ ეს უბრალო ჭორები არ იყო. ახალ თოფს ქონდა უამრავი პრობლემა და წუნი. არის სხვა ცნობილი მაგალითებიც, როდესაც მწარმოებელი სხვადასხვა მიზეზების გამო აფუჭებდა თავის პროდუქტს, მაგალითად შვეიცარიული “სფინქსი”, რომელმაც პატრონების გამოცვლის პროცესში ერთი პერიოდი უშვებდა პროდუქციას, რომელიც არ პასუხობდა იმ მაღალ სტანდარტს რომელსაც ელოდები ამ კომპანიისგან.  ერთ-ერთი პირველი პარტია ჩეხური СZ-75-ების, რომელიც მოხვდა პრიბალტიკის ქვეყნებში აღმოჩნდა ქარხნული ხარვეზებით, რამაც დიდიხნით გაუფუჭა ამ მწარმოებელს სახელი აღნიშნულ რეგიონში. მე ხშირად მეკითხებიან, რა იარაღი ვიყიდოთ. ეს კითხვა მე არ მომწონს, განსაკუთრებით, როდესაც ამას მეკითხება ადამიანი რომელსაც მე არ ვიცნობ. როგორ გავცე პასუხი მას? როგორ ავუხსნა კაცს რომელი “ბოტასი” იყიდოს, მე არ ვიცი ის დაბრის, კალათბურთს თამაშობს თუ ჰაიკინგი უყვარს, რა ფორმის და ზომის ტერფი აქვს. უნდა წახვიდე მოიზომო და ისე იყიდო, არსებობს ადამინი ვინც იყიდის ფეხსაცმელს მარტო იმიტომ რომ ვიღაცამ ურჩია? სხვა საქმეა როდესაც კონკრეტულად მეკითხებიან რას ვფიქრობ ამა თუ იმ მოდელზე, აქ თუ მე შეხება მქონდა ამ მოდელთან, უკვე მაქვს შესაძლებლობა ვრცელი პასუხი გავცე. ეს სტატია არის ჩემი პირადი გამოცდილებიდან და ცოდნიდან გამომდინარე შედგენილი საუკეთესო პისტოლეტების სია. როგორც ხედავთ ეს არც ტოპ ათეულია და არც ტოპ ხუთეული. ეს არის 4 პისტოლეტი ან პისტოლეტების ოჯახი, რომელიც მე შემიძლია თამამად ვურჩიო ყველას, იმიტომ რომ თუ ადამიანი დამიჯერებს ის მიიღებს ზუსტს, მუშა, გამძლე, საიმედო იარაღს. ცხადია პისტოლეტი არის ძალიან ინდივიდუალური იარაღი ამიტომ ვიღაცას შეიძლება თავიდან არ მოერგოს/არ მოეწონოს, რომელიმე ჩემს მიერ დასახელებული პისტოლეტებიდან ასე, რომ ყიდვამდე მოზომვა აუცილებელია.

ჩემი ფავორიტების ამ ჩამონათვალიდან მე გამოვყოფდი და შესაბამისად პირველ ადგილსაც გადავცემდი “გლოკებს”. დროთა განმავლობაში, რაც უფრო ბევრ სხვადასხვანაირ  პისტოლეტს ვეცნობოდი მით უფრო ვაფასებდი ამ ავსტრიულ იარაღს. თუ არ ჩავთვლით ხანმოკლე პრობლემებს პირველი მეოთხე თაობის გლოკებთან და ასევე ადრინდელ გლოკ 42-თან, ეს მწარმოებელი მიუხედავად იმისა, რომ უშვებს ასიათასობით პისტოლეტს ახერხებს შეინარჩუნოს ხარისხი და პრაქტიკულად არ უშვებს შეცდომებს. მაგაითად, არის რაღაც პოპულარული მწარმოებლების იარაღები, რომელზეც ხანდახან ფორუმზე ან რომელიმე ჯგუფში დაწერენ ხოლმე დაახლოებით ასეთი შინაარსის შეტყობინებას/კითხვას: “კაცო, მეჩვენება თუ ბრენდ X იარაღებს აქვთ ცუდი რეპუტაცია საიმედოობის თვალსაზირისით?”.  რაზეც, როგორც წესი გაიცემა სტანდარტული პასუხი: “უბრალოდ ბრენდ X იარაღი იმდენი გაიყიდა რომ შესაბამისად უფრო ბევრია ბრუნვაში და ამიტომ პროპორციულად ბევრია შემთხვევები, როდესაც იარაღს რამე პრობლემები უჩნდება”. მე პირადად შემიძლია დავასახელო სამი ოთხი ასეთი მწარმოებელი, მაგრამ მიუხედავად იმისა, რომ მილიონობით “გლოკია” გამოშვებული, ასეთი შეკითხვა “გლოკზე” ადამაინს არ გაუჩნდება.   ყველა მწარმოებელი დღეს უშვებს “გლოკს” ამა თუ იმ ფორმით. S&W M&P და Sigma, Ruder SR, Springfield XD, CZ P10, Beretta APX, H&K VP9 და უამრავი სხვა, არიან პრაქტიკულად “გლოკის” კონცეფციის ზუსტი ასლები, რომლებიც ზოგ შემთხვევაში ტექნიკურადაც არ განსხვავდებიან.  “გლოკებმა” დაამტკიცეს რომ უკვე მერამდენე ათწლეული კვლავ წარმოადგენენ სტანდარტს, რომელსაც ედრება ყველა სხვა მწარმოებელი.  ეს არის ობიექტური ფაქტი. ამიტომ თუ სადმე გადაეყრებით “ექსპერტს” რომელიც ლანძღავს ამ იარაღს, კითხეთ შემდეგი, რამდენი გლოკი ქონია მას პირადად და რამდენი ისროლა ამ გლოკებიდან.  თუ პასუხია შესაბამისად, ათზე ნაკლები და არა ათასობით ნასროლი ვაზნა, აუწიეთ მას შუა თითი და გაუშვით შორს. მე მინახია “გლოკები”, რომლებიც არ მუშაობდნენ საიმედოთ, იმიტომ რომ წინა პატრონები შიგნით არაკომპეტენტურ ხელებს აფაცურებდნენ, მაგრამ ალბათობა გადაეყარო ორ “გლოკს”, რომელიც არ მუშაობს იმდენად მცირეა, რომ უფრო დიდი ალბათობით თავზე მეტეორიტი დაგეცემათ.  დიახ, შესაძლებელია რომ არ მოგეწონოთ “გლოკის” დიზაინი, მისი სასხლეტი ან ტარის კუთხე. ეს ყველაფერი ინდივიდუალურია და არის ხალხი ვინც ამის გამო არჩევანს აკეთებს სხვა იარაღებზე, რაც ნორმალურია და ასეც უნდა იყოს, მაგრამ მექანიკური თვალსაზრისით “გლოკი” არის იმდენად სრულყოფილი რამდენადაც სრულყოფილი შეიძლება იყოს იარაღი შექმნილი იმდენად არასრულყოფილი არსების მიერ, როგორიც არის ადამიანი, ამიტომ მისი ლანძღვა არის პირველ რიგში საკითხში საკუთარი გაუთვითცნობიერებლობის დეკლარირება.  კითხვაზე კონკრეტულად რომელი “გლოკი” უნდა იყიდოთ, ჩემი უნივერსალური პასუხი იქნება გლოკ 19. ეს პისტოლეტის არის ოქროს შუალედი საბრძოლო თვისებებსა და კომპაქტური გაბარიტებს შორის. თქვენ იღებთ 15/17/19/33 ვაზნიან ტევადობას, კარგ სროლისუნარიანობას, სიზუსტეს რომელიც არ ჩამოუვარდება სრული ზომის “გლოკებს”, შესაძლებლობას დააყენოთ ფარანი და ეს ყველაფერი შედარებით კომპაქტურ და მსუბუქ იარაღზე, რომელიც შეიძლება კომფორტულად ატაროთ მთელი დღე. დანარჩენი დამოკიდებულია თქვენ საჭიროებებზე. რის გამოც მე კიდე ვაფასებ გლოკებს, არის ის, რომ მათი პატარა მოდელები გამოირჩევიან ისეთივე სიზსუტით, საიმედოობით და გამძლეობით და მათ შორის კარგი სროლისუნარიანობით, როგორც დიდი ზომის პისტოლეტები. ამერიკული თუ ავსტრიული, ყველა გლოკი ერთნაირად კარგია. მე მქნოდა ათზე მეტი “გლოკის” პისტოლეტი და არასდროს არც ერთთან მე არ მქონდა არანაირი პრობლემა, ყველა ისროდა ზუსტად და ყველა იყო გასწორებული ქარხნიდან. ფეტიშისტებს და ჰიპსტერებს “გლოკი” არ მოწონთ, ის არ ღირს ძვირი ანუ პროლეტარების ინსტრუმენტია და არა ექსკლუზიური, თავადური იარაღი. მას არ აქვს ბრჭყვიალა ნაწილები, მისი დიზაინი არ არის ჩახუჭუჭებული, საკეტის გადაწევისას ისმის რაღაც ჭყრიალი, პისტოლეტს რომ შეანჯღრევ, შიგნით რაღაც კაკუნის ხმა ისმის, თითქოს რაღაცა მოძვრა და შიგნით ჩარჩა. იარაღი და სხვა ფასიანი ნივთები არის მაგათთვის როგორც სათამაშოები ნაძვის ხეზე, სადაც ნაძვის ხე თვითონ არიან და უნდა მორთონ საკუთარი თავი ლამაზი, იშვიათი და ძვირადღირებული სათამაშოებით. ასეთი უტილიტარული მოწყობილობა, როგორც “გლოკი” ჩემი დაკვირვებით მათში იწვევს თითქმის ზიზღის ტოლ გრძნობას.  მსროლელებს “გლოკი” უყვართ იმიტომ, რომ ის აკეთებს იმას რასაც უნდა აკეთებდეს, ისვრის, ისვრის ზუსტად, ისვრის ყოველთვის, ისვრის დიდხანს, ისვრის მაშინაც როდესაც ყველა სხვა პისტოლეტი ჩუმდება.  სულ ბოლო ჩემმა გლოკმა (მოდელი 43) ასეთივე კარგი გამოდგა, როგორც ყველა წინა პისტოლეტი და უფრო ზუსტი გამოდგა ვიდრე უმეტესობა სხვა მწარმოებლის დიდი ზომის პისტოლეტი. მიუხედავად იმისა, რომ მე მიმაჩნია, რომ ნებისმიერი თაობის “გლოკები” არის კარგი და რამე მნიშვნელოვანი განსხვავება მათ შორის არ არის, ალბათ მე-5 თაობა შეიძლება გამოარჩიო იმით რომ ამ თაობაში გამოყენებულია გლოკის ახალი ტიპის ლულები რომელსაც გლოკი “Marksman”-ს უწოდებს და არესბული გამოხმაურებებით სხვაობა სიზუსტეში შესამჩნევია. შეიძლება ასეთი ლულის წყალობით, ჩემი G43 ისვრის ისეთი სიზუსტით, რომელიც აქამდე იყო უნახავი ასეთი “წონითი კატეგორიის” პისტოლეტებში.

DSC06652

თუ რომელიმე პისტოლეტი იმსახურებს წოდებას “საუკეთესო მსოფლიოში”, მაშინ ეს უნდა იყოს “გლოკ 19″. მეხუთე თაობის Glock 19, Glock 19X და Glock 45 დიდი ალბათობით არის ყველაზე საუკეთესო/ოპტიმალური პისტოლეტები, რომლებიც გლოკს ოდესმე გამოუშვია. 

რაც შეეხება დანარჩენ ჩემს მიერ დასახელებულ პისტოლეტებს, სულ ყველა მათგან არის ისეთივე საიმედო, როგორც “გლოკი” უბალოდ არ არიან ისეთი მარტივი კონსტრუქციის მქონე, ასე ცოტა დეტალით, სადაც საკმარისია ერთ კბილის საჩიჩქნი ან ლურსმანი, რომ იარაღი დაშალო ბოლო დეტალამდე. სწორედ ამიტომ გერმანული USP მოხდა სიის ბოლოში. USP-ზე უბრალოდ არ მომწონს, რომ ის ერთადერთი პისტოლეტია, რომლის სრული დაშლა ვერ გავბედე/დამეზარა. ასევე არ მომწონს მისი დიდი გაბარიტები. სხვა მხრივ USP არის მუშა, გამძლე და ზუსტი პისტოლეტი. სამწუხაროდ USP იყიდება საქართველოში საკმაოდ ძვირად. მე ასევე მაქვს გარკვეული პრობლემები ამ პისტოლეტის სროლისუნარიანობასთან. ლულის ღერძი მაღლად არის განლაგებული, პისტოლეტები დიდია და ვერ ვიტყვი რომ პისტოლეტი კარგად ზის ხელში, ამის გამო სწრაფად და ზუსტად სროლა ამ პისტოლეტებიდან საკმაოდ რთულია. ნაწლობრივ ეს დადასტურდა იმით, რომ როდესაც აშშ-ს სანაპირო დაცვა და რიგი სხვა ფედერალური სააგენტოების გადავიდნენ H&K-ს პისტოლეტებზე, სროლის მაჩვენებლები კვალიფიკაციის დროს მანდ გაუარესდა. შეიძლება ეს იმის ბრალია რომ ახალ იარაღს მიჩვეულები არ იყვნენ, მაგრამ ჩემი აზრით უბრალოდ USP-ს ოჯახი არ გამოირჩევა კარგი სროლისუნარიანობით. მაგრამ იმის გამო რომ ეს პისტოლეტები ხარისხიანი, ზუსტი, მუშა და გამძლეებია, მე USP ჩარტში მაინც შევიყვანე. სრული ზომის პისტოლეტს, ალბათ ისევ ჯობია კომპაქტური მოდელი. მე ასევე მომეწობა USP-ს “შთამომავალი” P2000, ხოლო უფრო ახალი P30 დიდიხანია ჩემ სურვილების სიაშია და ოდესმე მაგაზეც დავწერ მიმოხილვას.

14724651_2178335599057643_1144398430616544778_n

მესამე პოზიციაზე არის “ბერეტა 92″, გნებავთ იტალიური წარმოების და გნებავთ ამერიკული, ეს პისტოლეტი ასევე არის ჩემი ფავორიტი.  35 წელი ამერიკულ ჯრში საკმარისია, რომ გამოვლინდეს და გამოსწორდეს ყველა თუნდაც ყველაზე უმნიშვნელო ნაკლი/სუსტი წერტილი პისტოლეტის კონსტრუქციაში. ამის წყალობით “ბერეტა 92″ გამოირჩევა შესაშური გამძლეობით და საიმედოობით. ჩემი აზრით ეს პსტოლეტი არ იღებს ისეთ აღიარებას, როგორსაც იმსახურებს, ამ იარაღზე ძალიან ცოტას საუბრობენ, ვინმე რჩევას რომ ითხოვს რატომღაც ბერეტას არავინ არ ურჩევს ხოლმე.  აღსანიშნავია, რომ მთელი ამ წლების განამვლობაში “ბერეტამ” შეძლო წარმოების ხარისხსი შენარჩუნება და ალბათობა წააწყდეთ “ბერეტა 92″-ს რომელიც არ მუშაობს არის ძალიან მცირე. ყველა ბერეტა რაც მე მქონდა და მისვრია იყო ძალიან ზუსტი და რაზეა საუბარი აბსოლუტურად საიმედო, ხოლო ბერეტები მე მქონდა ბევრი და სხვადასხვანაირი. ამ იარაღიდან მე კარგად ვისვრი და ამ იარაღში რწმენა მაქვს, იმ ფაქტორების გამო რაც უკვე დავწერე. ვიღაცას არ მოეწონება მისი გაბარიტები, მოეჩვენება მძიმე ან დიდი, მოძველბული დიზაინის მქონე, კიბატონო ნახეთ რამე სხვა, მაგრამ ყოველთვის როდესაც ყიდულობ ბერტას იცი რომ ყიდულობ ვირივით მუშა, გამძლე იარაღს, რომელიც იქნება ძალიან ზუსტი. მაღალი საიმედოობის, სიზუსტის, გამძლეობისდა შესრულების უმაღლესი დონის გამო ამ პისტოლეტს ვპატიებ ჩემ თვალში კრიტიკულ ნაკლს, მცველის განლაგებას საკეტზე. მინუსი ალბათ ის არის რომ ამ პისტოლეტის კომპაქტური მოდელი მთლად კომპაქტური არ არის და თუ სრული ზომიზ “92″-ის ეხლა შოვნა შეიძლება 1600-1800 ლარად, მისი კომპაქტური ვარიანტები ბევრად უფრო იშვიათია და ბევრად უფრო მეტიც ღირს. მესმის ბევრისთვის არ არის აქტუალური იარაღის ტარების საკითხი, მაგრამ ყველაფერი იცვლება მათ შორის კანონებიც და მათ შორის გარემოც, რომელშიც ვცხოვრობთ და თუ საჭიროებამ მოიტანა, ქალაქის პირობებში და ჩვენ კლიმატში, “ბერეტა 92″-ის ტარება იქნება სერიოზული გამოწვევა.

P1060409

ყველაზე დახვეწილი და სრულყოფილი “92″ რომელიც მე მქონია, ჩემი აზრით არის M9A1. ეს პისტოლეტი განსხვავდება სტანდარტული M9-სგან წვრილმანებით, მაგრამ ამ წვრილმანების წყალობით არის ის ასეთი კარგი. თუმცა M9A1-ის ახალი 17 ვაზნიანი გაზრდლი საიმედოობის მჭიდები და პიკატინის სამაგრი წვრილმანები ალბათ არ არის . ის ასევე იყო ყველაზე ზუსტი “ბერეტა 92″ რომელიც მე მქონია. 

ნომერი ორი ჩემ ჩარტში არის Sig-Sauer P226, აუცილებლად ადრინდელი, გერმანული წარმოების და აუცილებლად ნაშტამპი  საკეტით. შეიძლება მე ვცდები, მაგრამ ჩემი დაკვირვებით გერმანული (მათ შორს ადრინელი გამოშვების) P226-ები გამოირჩევიან უკეთესი შესრულებით და ალბათ უკეთესი ხარისხის  კონტროლით ვიდრე იგივე მოდელები გამოშვებული აშშ-ში და თუ სხვაობები გლოკის და ბერეტას შემთხვევაშ მე არ შემიმჩნევია (და ჩემთან ერთად მთელ ამერიკას) ამ შემთხვევაში ჩემი დაკვირვებით სხვაობები არის (ან უბრალოდ მე არ გამიმართლა). ბოროტი ხმები ამბობენ, რომ 2007-08 წლებიდან ბევრი რამე შეიცვალა “ზიგ-ზაუერში”, მენეჯმენტის ცვლილების შემდეგ. პირადად მე არ მომწონს რა მიმართულებითაც მიდის ეს კომპანია, და მათ შორის ვთვლი რომ მათი “ლეგიონის” სერია არის სირობა რომელიც გათვლილია ადამიანებზე, რომლებიც მუშაობენ 5 დღე მოსაბეზრებელ სამსახურებში და შაბათ-კვირას რენჯისთვის იცვავენ როგორც სპეცრაზმელები. დიდი ნაწილი “ზიგ-ზაუერის” პროდუქციის ასევე გათვლილია ადამიან-ნაძვისხეებზე. ისე  მე არ მინდა დავიჯერო რომ რაღაც ეტაპზე მწარმოებლები იწყებენ იარაღის აწყობას და არა წარმოებას და ურჩევნიათ გაყიდონ მეტი და მერე რაღაც პროცენტი შეაკეთონ ვიდრე თავიდანვე გამოუშვან ცოტა, მაგრამ კარგად შესრულებული იარაღი. მაგრამ ბოროტი ხმები ვისაც, როგორც ჩანს აქვთ წვდომა ინსაიდერულ ინფორმაციაზე, სწორედ ამას იძახია “ზიგ-ზაუერთან” დაკავშირებით. რა გინდათ? ესეც თქვენ კიდევ ერთი მიზეზი სცეთ პატივი კომპანია “გლოკს” რომელიც უშვებს მილიონობით პისტოლეტს და ინარჩუნებს წარმოების ხარისხს. თუმცა უნდა აღვნიშნო, რომ “გლოკი” სპეციალიზირდება პისტოლეტბზე, მაშინ როდესაც “ზიგ ზაუერი” თავისი ზრდის ტემპების გათვალისწინებით, ალბათ მალე დაიწყებს ავეჯის წარმოებას. ჩემს მიერ ხსენებულ ადრინდელ P226-ებს აქვთ ასევე დიდი პლიუსი, ეს არის მსუბუქი ნაშტამპი საკეტი (უფრო ახალ მოდელებზე საკეტი მზადდება ფრეზირებით რკინის ნაჭრისგან). ასეთის საკეტის წყალობით იარაღს აქვს კარგი ბალანის და შედარებით მსუბუქი წონა. გარდა ამისა P226 ისევე, როგორც “გლოკი” და “ბერეტა 92″ არის გამოცდილი ძალიან ბევრი ქვეყნის შეიარაღებულ ძალებში, მისი კონსტრუქცია არის გამოცდილი, ის გამძლე და უპრობლემო. ასევე P226 შედარებით ადვილად იშლება ბოლომდე და არ არის საჭირო რთული ინსტრუმენტები რომ ის ბოლომდე დაშალოთ. ყურადღებას დაშლაზე იმიტომ ვამახვილებ, რომ საჭიროების შემთხვევაში თუ იარაღში რამე გაუფუჭდა, დეტალის გამოცვლას შეძლებთ საკუთარი ძალებით, სახლის პირობებში. ბოლოს ვიტყვი, რომ ყველა P226 რაც მე მქონდა იყო ძალიან ზუსტი ალბათ ჩემს მიერ დასახელებული ხუთეულიდან ყველაზე ზუსტიც კი. იმის გამო რომ მას არ აქვს მცველი საკეტზე როგორც “ბერეტას” და უფრო ადვილადაც იშლება, მე ამიტომ მას ვაყენებ “ბერეტაზე” წინ. სხვამხრივ ორივე ეს პისტოლეტი არის ტოპ კლასის სრული ზომის და პრინციპში იდენტური საბრძოლო პისტოლეტები. დარწმუნებული ვარ არის ბევრი სხვა კარგი P226 მაგრან გერმანული, ნაშტამპი საკეტით არის ჩემი ფავორიტი. უბრალოდ გაითვალისწინეთ, P226-ის კომპაქტური ვარიანტები ჩემი აზრით ისეთი მაღალი სროლისუნარიანობით არ გამოირჩევიან, როგორც სრული ზომის P226, მაგრამ სხვა ადამიანმა, სხვანაირი ხელებით და აგებულებით შეიძლება სხვანაირად ჩათვალოს.

P1220612

თუ “გლოკი” არ მოგწონთ და გსურთ სრული ზომის უმაღლესი კლასის პისტოლეტი, P226 ნაშტამპი საკეტით იქნება საუკეთესო არჩევანი. მათი უმეტესობა მიუხედავად ასაკისა არის პრაქტიკულად ახალ მდგომარეობაში, რაც ნიშნავს, რომ “ტექ. მოსმახურება” მათ ძალიან დიდხანს არ დაჭირდბეათ. მიუხედავად იმისა რომ ლულის ღერძი შედარებით მაღლა არის განლაგებული, სროლისუნარიანობით ჩემი აზრით ის არც ერთ სხვა პიტოლეტს არ ჩამორჩება. 

honorable mentions

P1000282

ჩარტში არ შევიდა მაგრამ იმსახურებს ხსენებას და ქებას გერმანული, პირველი თაობის Walther p99. ჩემი აზრით ეს პისტოლეტი უფრო მეტ ქებას და დიდებას იმსახურებს ვიდრე ეხლა იღებს სასროლოსნო საზოგადოებისგან. ეს პისტოლეტი გამოსვლისთანავე იყო ინოვაციური და გამორჩეული.  პირველი თაობის P99 აქვს ყველაფერი რაც უნდა ქონდეს ტოპ-კლასის პისტოლეტს, შესრულების მაღალი ხარისხი, საიმედოობა, გამძლეობა, ერგონომიკა, სროლისუნარიანობა. პისტოლეტი პრაქტიკულად ისეთივე მარტივი კონსტუქციის არის როგორც გლოკი, მიუხედავად იმისა, რომ დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის კონფიგურაცია უფრო “მრავალფეროვანია”, ეს პისტოლეტი არის პრაქიკულად ორმაგი მოქმედების “სტრაიკერი”, ყველაზე იშვიათი სახეობის წარმომადგენელი.  პისტოლეტი ასევე გამოირჩევა კომპაქტური გაბარიტებით, რის გამოც მე უპრობლემოდ დავაყენებდი მას ერთ რიგში გლოკ 19-თან მიუხედავად იმისა, რომ “ვალტერს” არ აქვს ისეთი შთამბეჭდავი “სი-ვი”   როგორც გლოკს. ახალ “ვალტერებზე” ვერაფერს ვერ ვიტყვი ვინაიდან არ მაქვს მათთან გამოცდილება, როგორც ვხვდები P99 დღემდე გამოდის. ამ პისტოლეტის მინუსებს განეკუთვნება “უნივერსალური” სამაგრი, რომელიც “პიკატინის” ეპოქაში გახდა ყოვლად გამოუსადეგარი და ასევე ე.წ. Anti-Stress სასხლეტი, რომელიც ჩემი აზრით არის უსაფრთხოების ზედმეტი საფეხური და რომელიც თან ავითარებს სახიფათო ჩვევას სასხლეტზე წინასწარ დაჭერის. ვისაც უსვრია ამ პისტოლეტიდან მიხვდება რას ვგულისხმობ.

P1080913

СZ75-ს განსაკუთრებული ადგილი უკავია ჩემ გულში. ყველაფერს თავი, რომ დავანებოთ ეს იყო ერთ-ერთი პირველი პისტოლეტი, რომლიდანაც მე დავიწყე კარგი შედეგების ჩვენება.  ვაღიარებ, რომ СZ75 და მისი კლონები არიან ერთ-ერთი ყველაზე ზუსტი პისტოლეტები, რომლებივ მე შემხვედრია. ვაღიარებ, რომ СZ75-ს აქვს თითქმის შეუდარებელი ერგონომიკა. ვაღიარებ, რომ СZ75-ის სროლისუნარიანობა არის თითქმის შეუდარებელი. მაგრამ, ვინც რა არ უნდა თქვას, ამ პისტოლეტების შესრულება არის საშუალო. დაშალე ეს პისტოლეტი და ნახავ რომ ფრეზის კვალი ყველგან ეტყობა, დეტალების დამუშავება არის არასრულყოფილი. გარედანაც კი რომ დახედოთ დაინახავთ მეტალის დამუშავებაში ხარვეზებს. პისტოლეტს აქვს “აქილევსის ქუსლი”, საკეტის შემაკავებელი, რომელსაც აქვს ძალიან შეზღუდული რესურსი. ჩემი აზრით სრული ზომი СZ75 ფოლადის ჩარჩოთი არის იდეალური რენჯის პისტოლეტი, მაგრამ მისი ყოველდღიური ტარება არის ძალიან ძნელი. ასევე არ მომწონს ამ პისტოლეტების დაფარვა, რომელიც იქუცება და იარაღი იღებს ისეთ იერსახეს თითქოს ვიღაცამ ის მანქანას გამოაბა და მიწაზე ახოხიალა. გარკვეული პრეტენზიები მაქვს ასევე ხარისხის შენარჩუნებასთან. მაგალითად ახალ ჩამოსულ პისტოლეტებზე ლულები იყო დაფარული რაღაც რუხი ანოდირების მზგავსი დაფარვით, რომელიც გამოიყურებოდა ისე თითქოს ლულა ჩადეს ლიმონმჟავაში და ის ძლიერ დაიჟანგა. მე ასევე მქონდა “ტაქტიკურ-პრაქტიკული” СZ75 SP01. პისტოლეტი რომ ჩამომივიდა მე მეგონა, რომ მივიღე “სნაიპერული” პისტოლეტი, მიხაროდა, რომ ეხლა შევძლებდი მართლა საოცარი სიზუსტით სროლას მაგრამ ნურას უკაცრავად……  პისტოლეტს ქონდა საშუალო სიზუსტე და თანაც პირველივე გასვლისას გამახარა დაბრკოლებით, რომელიც გავმეორდები ახალ ხარისხიან იარაღში ქარხნული FMJ ვაზნებით, პრაქტიკულად არ ხდება. ასევე ჩემი აზრით ყველაზე დაბალანსებული СZ75 არის მოდელი P01. ეს არის კომპაქტური პისტოლეტი, ალუმინის ჩარჩოთი, უნივრსალური სამაგრით. ის ანრჩუნებს ამ ტიპის პისტოლეტის სროლისუნარიანობას და სიზუსტეს მაგრამ ამავე დროს არის შედარებით კომპაქტური და მსუბუქი. СZ ახალ P7/P10-ზე მე ასევე ვერაფერს ვერ ვიტყვი, ეს ჯერ ახალი პისტოლეტებია, თანაც იგივე რესურსმა, რომელმაც აღმოაჩინა რომ  SIG P320 ისვრის მიწაზე დავარდნისგან, აღმოაჩინა, რომ P10-ს აქვს უცნაური თავისებურება, როდესაც დამრტყმელი ტრიალდება თავის არხში საკეტში და იარაღი უბრალოდ კვდება.  ასე, რომ თუ ყიდულობთ СZ75-ს იყიდეთ ახალი, რომ დარწმუნებული იყოთ რომ იარაღი ნაცვეთი არ არის, დანარჩენი თქვენ იცით. დიდი ალბათობით თქვენ მიიღებთ მუშა და ზუსტ პისტოლეტს, მაგრამ არის მცირე მაგრამ ალბათობა რომ შენაძენი არ იქნება უპრობლემო. ასევე ენდურებიან CZ-ს ზამბარების რესურსს, მაგრამ მე პრობლემები არ მქონია და ამიტომ ჩვენი პოლიტიკოსების საყვარელ ფრაზას გამოვიყენებ, ვერ ვუარყოფ ამას და ვერც დავადასტურებ.

არის სხვა კარგი პისტოლეტები? კი რა თქმა უნდა არის. თანაც ბევრი. შეიძლება არის ბევრი “ტაურუსიც”, რომელიც მუშაობს, მაგრამ როგორ ვურჩიო ვინმეს “ტაურუსი”, როდესაც 50% პორბლემების რაც მე მქონია იარაღებთან მოდის სწორედ, რომ ტაურუსის პროდუქციაზე (დარჩენილი 49% TT-ებზე და მათ კლონებზე და კიდე 1% სხვა პისტოლეტებზე)? კი არიან ადამიანები ვინც კმაყოფილები არიან “ტაურუსებით” და ძალიან მოხარული ვარ ამით, უბრალოდ მე ვერ გაუწევ ამ მწარმოებელს რეკომენდაციას. რა ქნას იმან ვისაც მხოლოდ 500 ლარი აქვს და უნდა საიმედო პისტოლეტი? რჩევა ნომერი ერთი: დაზოგეთ, დააგროვეთ და იყიდეთ “გლოკი”. მეორადი “გლოკ 19″-ის შოვნა შეიძლება 1300 ლარად, ხანდახან უფრო იაფადაც. შემდეგ ანალოგიური ხარისხის იარაღს ეღირება ორჯერ მეტი. რჩევა ნომერი ორი: იყიდეთ “მაკაროვი” (ერთადერთი მართლა საიმედო პისტოლეტი, რომელიც ღირს 1000 ლარზე ნაკლები) და ისწავლეთ მისი ეფექტური გამოყენება. რჩევა ნომერი სამი: იყიდეთ რამე იაფი პისტოლეტი, ბულგარული არკუსი (800-1000 ლარი), რომელიმე ხსენებული “ტაურუსი” იმის იმედით, რომ შეგხვდებათ მუშა იარაღი. სხვათაშორის “არკუსის” მიმართ ყოველთვის ვიყავი პოზიტიურად განწყობილი, სანამ მიკროსკოპულმა დაბინძურებამ ექსტრაქტორის ბუდეში არ გამოიწვია დაბრკოლებები.  არის კიდე ასეთი best bang for your bucks კატეგორია, იარაღი, რომელიც კარგია მაგრამ რიგი მიზეზების გამო შეიძლება ჩაიგდოთ ხელში მეორადი და იმაზე ბევრად უფრო პატარა ფასში ვიდრე ის რეალურად ღირს. ეს არის თურქული Stoeger p8000 და Steyr M/S-9, მათი რეალური ფასი მერყეობს 1000-1200 ლარის ფარგლებში და ამ ფასად მოგივათ მართლა მუშა იარაღი. მე მქონდა ეს იარაღები და ყველა კაგად მუშაობდა. Steyr-ის პისტოლეტები საერთოდ შესრულებით არ ჩამოუვარდება არც ერთ ჩემი ფავორიტების ოთხეულიდან, უბრალოდ რარაცა არ აეწყო და ეს იარაღი ისე არ ფასობს, როგორც ამას იმსახურებს. ამიტომ ღირს იაფი. ნაწილობრივ ამის ბრალი ასევე ალბათ არის ამ პისტოლეტის სპციფიური დიზაინი. “Stoeger”-ს რაც შეეხება თბილისის ერთ-ერთ ტირში ეხლაც დევს ასეთი პისტოლეტი, რომლიდანაც გასროლილია 15 000-დან 20 000-მდე ვაზნა და პისტოლეტი ჯერ კიდე მუშაობს. ეს მაძლევს მე უფლებას თამამად გავუწიო მათ რეკომენდაცია.

s9rem

Steyr M9 არის ალბათ ერთადერთი პისტოლეტი, რომელიც ღირს “გლოკზე” ნაკლები, მაგრამ არაფრით არ ჩამოუვარდება უკანასკნელს. ამ პისტოლეტში არის ყველაფერი, შესრულების ხარისხი, ზე-გამძლე დაფარვა, მარტივი კონსტრუქცია,  რესურსი, საიმედოობა, სიზუსტე და მაღალი სროლისუნარიანობა. მე მქონდა 4 თუ 5 ამ მწარმოებლის პისტოლეტი და ყველა მუშაობდა იდეალურად. ხოლო სუბ-კომპაქტური S9 არის ჩემი ფავორიტი. მიუხედავად პატარ ზომებისა პისტოლეტიდან მორტყმა 100 მეტრით მოშორებულ სილუეტზე არ წარმოადგენდა დიდ პრობლემას. 

ჩვენი ტესტი – Glock 43

March 8th, 2019

P1100606

ჩვენი ტესტირების ობიექტი არის მორიგი “გლოკი”, ამჯერად მოდელი 43, 9×19 კალიბრის ულტრა-კომპაქტური პისტოლეტი, ერთ-რიგიანი მჭიდით, გათვლილი ღრმად ფარულ ყოველდღიურ ტარბაზე. ასეთ პისტოლეტს მსროელელბი ითხოვდნენ გლოკისგან ალბათ იმ პირველი დღიდან, როდესაც გლოკმა შეიქმნა რეპუტაცია ხელმისაწვდომი, საიმედო და გამძლე პისტოლეტის. ნამდვილად არ ვიცი რატომ დაჭირდა გლოკს ამდენიხანი რომ წარმოედგინა ასეთი პისტოლეტი და მითუმეტეს არ მესმის რატომ, თითქოს დაცინა ყველას და პირველი გამოუშვა .380 კალიბრის ულტრა -კომპაქტური G42, რომელსაც საერთოდ თითქოს არავინ არ ითხოვდა. ასე, რომ G43-ს სერიოზულად დააგვიანა გამოჩენა,  მაგრამ მიუხედავად ამისა G43-ს არ გაუჭირდა თავის დამკვიდრება. G43 გლოკისთვის ეგრევე გახდა წარმატების ისტორია (უკვე მერამდენედ). ახალი პისტოლეტის გამოჩენას  მოყვა უამრავი დადებითი მიმოხილვა, პოზიტიურიდან პირდაპრი აღრთოვანებულამდე და რაც მთავარია კარგი გაყიდვები. სულ ყველა ერთხმად აქებდა პისტოლეტის  კარგ სროლისუნარიანობას და ზოგადად მაღალ საბრძოლო თვისებებს. გარდა ალბათ ერთი შემთხვევისა. ერთ-ერთ ჩვენ მაღაზიაში სადაც მოვიკითხე G43, კონსულტანტმა მაცნო რომ პისოლეტით ის უკმაყოფილო დარჩა, ზუსტ არგუმენტები ეხლა უკვე აღარ მახსოვს მაგრამ მგონი მსროლელი უკმაოფილო დარჩა უკუცემით და სიზუსტით. ჩემთვის ეს ყველაფერი ჟღერდა პრაქტიკულად როგორც გამოწვევა….  მე დაახლოებით ვხვდებოდი, რომ G43 იქნებოდა იგივე, რაც G42 თუმცა მოდით მოვლენებს ნუ გავუსწრებთ და დავიცვათ ჩვენი ტიპიური ტესტირების პროტოკოლი.

პროტოკოლი გვავალდებულებს დავიწყოთ G43-ის ტექნიკური აღწერილობით, რაც ამჯრად ჩემი აზრით ზედმეტია. მოწყობილობით, კონსტრუქციულად თუ მართვის ელემენტებით ყველა გლოკი პრინციპში ერთნაირია და G43 არ არის გამონაკლისი. თუ არ ჩავთვლით .45 კალიბრის G36-ს, რომელიც უკვე კარგახანია გამოდის და რომელიც ასევე გათვლილია ერთ რიგიან მჭიდზე, G43 არის რიგით მეორე ულტრა კომპაქტური გლოკის პისტოლეტი ოჯახში რომელიც ეხლა ითვლის უკვე ოთხ პისტოლეტს, .380 კალიბრის G42, უკვე ხსენებული G43, და ასევე ორი უახლესი მოდელი G43x (იგივე 43 მაგრამ გრძელი სახელურით) და მოდელი 48, იგივე 43x მაგრამ შედარებით გრძელი საკეტით და შესაბამისად გრძელი ლულით. ჩვენთვის კარგად ნაცნობი მეოთხე და მესამე თაობის ტიპიური “გლოკებისგან”, G43 განსხვავდება იმით, რომ აქვს ლულა კალსიკური და არა გლოკისთვის ტრადიციული პოლიგონალური ხრახნებით. გარდა ამისა ჩარჩოს ფორმით და ტექსტურით ულტრა-კომპაქტური “გლოკების” კლასიფიცირება, როგორც ეს ხდება სხვა გლოკის პისტოლეტების შემთხვევაში ანუ თაობების მიხედვით, შეუძლებელია. ამ მხრივ ულტრა-კომპაქტური გლოკები წარმოადგენენ პრაქტიკულად ცალკე “ოჯახს”. არის უფრი ძნელად შესამჩნევი სხვაობები, როგორიც არის განსხვავებული დამრტყმელის მცველი, საკეტის ჩამკეტის ხვეული ზამბარა ნაცვლად ბრტყელისა, რაც ასევე გვხვდება G42-ში. პრინციპში G43 პრაქტიკულად წარმოადგენს ზომაში გაზრდილ G42-ს და არა შეთხელებულ G26-ს როგორც ეს შეიძლება თავიდან ივარაუდო. ბუნებრივია როგორც ზოგადად ყველა გლოკი, მოდელი 43-იც არის გამძლე, საიმედო, მარტივი კონსტრუქციის მქომე პისტოლეტი, მეტის თქმა პრინციპში შეუძლებელია. გლოკების ტექნიკურ თავისებურებებზე უკვე იმდენჯერ დავწერე, რომ აზრი არ აქვს იგივეს ათჯერ გამეორებას.

g43vsothers

რეალურად რაც არის საინეტერესო, რისი შეთავაზება შეუძლია ამ პატარა პისტოლეტს, რისი ტრაკი აქვს თუ შეიძლება ასე ითქვას. (არა ტრაკი არ არის უცენზურო სიტყვა). მოდით გეტყვით პირდაპირ, პისტოლეტიდან რომელშიც ჩადის მხოლოდ 6 ვაზნა, არ შეიძლება რომ იყოს რთული სროლა. სულ 6 ვაზნა გაქვს, პლიუს ერთი სავაზნეში. ეს ძალიან ცოტა არის, ამიტომ აცილება დაუშვებელია.  პისტოლეტი შეზღუდული ტევადობით და რთული სასროლად არის ყველაზე ცუდი პისტოლეტი. თუ სულ 6 ვაზნა გაქვთ განკარგულებაში, როგორც მინიმუმ პისტოლეტი უნდა გაძლევდეთ შესაძლებლობას ეს 6 ვაზნა გამოიყენო ეფექტურად. ანუ პისტოლეტი უნდა გამოირჩეოდეს კარგი სროლისუნარიანობით, უნდა იყოს ერგონომიული, ქონდეს კარგი სამიზნე მოწყობილობები, კარგის სასხლეტი, კარგი ბალნსი, დაბალი უკუცემა. შექმნა ულტრა-კომპაქტური პისტოლეტი კარგი სროლისუნარიანობით არის საკამოდ რთული ტექნიკური დავალება. ამის თვალსაზრისით, G43 მე ეგრევე მომეწონა, იმიტომ, რომ პისტოლეტი ძალიან კარგად იჯდა ხელში, ქონდა ერთი შეხედვით ადეკვატური სასხლეტი. ასევე პატარა გლოკებს აქვთ ეს სპეციფიური კუზი სახელურის უკანა მხარეს, რომელიც “გერჭობათ” ხელის გულში და ეს უზრუნველყოფს ძალიან მყარ ჭერას. ანალოგიური კუზი მაგალითად ასევე აქვს   სუბ-კომპაქტურ Jericho 941 FBL-ს და ეფექტიც იგივე არის.  ამ კუზის წყალობით ყველა “ბეიბი-გლოკი” არის კონტროლირბადი სროლისას, დაწყებული G42-დან და დამთავრებული 10მმ აუტოზე გათვლილი G29-ით. Glock 43-ზე ასევე აყენია გლოკის სტანდარტული პლასტმასის სამიზნე მოწყობილობები, რომლებსაც მე უკვე კარგად მიჩვეული ვარ.  მე ასევე მიჩვეული ვარ გლოკის სასხლეტს, მაგრამ G43-ის სასხლეტი თითქოს მომეჩვენა თავისუფალი იმ დიდი გლოკებისთვის დამახასიათებელი სირბილისგან, რასაც ამერიკელები ეძახიან mushy-ს, თუმცა არ ვარ დარწმუნებული ეს როგორ გადმოვთარგმნო ქართულზე, მაგრამ მგონი ყველა მიხვდებით რას ვგულისხმობ. G43-ის სასხლეტი არის უფრო “მკაფიო” და “გასაგები” მაგრამ ეს რა თქმა უნდა ჩემი სუბიექტურ შეფასებით, სხვას შეიძლება სხვანაირად მოეჩვენოს. მოკლედ წინასწარი შთაბეჭდილება იყო იმდენად პოზიტიური, რომ მე არ მივყევი სტანდარტული ტესტირების პროტოკოლს (გახურება, ზეროს დადგენა, სროლა 15-10 მეტრიდან, საიმედოობის დადგენა სხვადასხვა მუხტბით და ბოლოს სროლა სიზუსტის დასადგენად) და ეგრევე დავდეგი 25 მეტრიან ნიშნულზე, დავუმიზნე სამიზნეს და დავაჭირე სასხლეტს. გავაკეთე ზუსტად 5 გასროლა, თან მჭიდი სავსე იყო “ბარნაულის” ვაზნებით რომელებსაც ყველა ლანძღავს. მოკლედ მაქსიმალურად გავართულე საქმე. ულტრა-კომპაქტური პისტოლეტისთვის დიდი დისტანცია, ახალი იარაღი და საკითხავი ხარისხსი ვაზნები. როდესაც მივედი სამიზნესთან მივხდი, რომ მოლოდინი გამართლდა და მე ჩემ პირველ შეფასებებში არ შევცდი. ეს პატარა პისტოლეტი ისროდა, როგორც სრული ზომის Glock 17.

54433448_1180266982140787_3423898304319062016_n

ბარნაული შეიძლება არის “ბინძური” ვაზნა, შეიძლება არ იყოს ისეთი საიმედო როგორც ჩეხური ან ამერიკული მუხტები, შეიძლება რკინის მასრა ნაადრევად ცვითავს ექსტრაქტორს, მაგრამ სიზუსტის მხრიც, როგორც ჩანს “ბარნაულის” ვაზნას პრობლემა არ აქვს.  სროლის მანძილი 25 მეტრი, დგომიდან. გაითვალისწინეთ, რომ სილუეტი  30% უფრო პატარაა ვიდრე რეალური, შესაბამისად ჯგუფი ფიგურასთან შედარებით უფრო განიერი ჩანს.  

53456083_372911373549949_6765146650290683904_n (1)

25 და 15 მეტრიდან ნასროლი 10 ვაზნა. 15 მეტრიდან პისტოლეტი გაძლევს საშუალებას ზედმეტი ძალის დატანების გარეშე ყველა ტყვია ჩასვა 5 სმ-ან “ხარის თვალში”.

ეხლა დავუბრუნდეთ G42-ს.  ადრე როდესაც მე გამოვაქვეყნე სტატია ამ პისტოლეტზე, მე დავწერე, რომ მიუხედავად იმისა, რომ G42 ულტრა-კომპაქტური პისტოლეტია, ამ იარაღიდან შესაძლებელია კომფორტული და ზუსტი სროლა თუნდაც მთელი დღის განამვლობაში. პისტოლეტი არ გღლის, არ გტკენს მაჯას და გახარებს კარგი სიზუსტით. ასეთ რამეს ვერ იტყვი უმეტესობა ულტრა-კომპაქტურ პისტოლეტებზე.  მითუმეტეს ამას ვერ იტყვი ულტრა-კომპაქტურ 9მმ-ან პისტოლეტებზე. ბოლოს ჩვენ გავტესტეთ Kimber Micro 9, რომელსაც ქონდა, ხისტი/არაკომფორტული უკუცემა და მხოლოდ უხეში გრიპ-ტეიპის დაკვირს შემდეგ, სიტუაცია ოდნავ გაუმჯობესდა და პისტოლეტიდან შესაძლებელი გახდა მეტ-ნაკლებად კომოფრტული სროლა. “კიმბერი” არაფერ შუაში არ არის, ეს არის თავდაცვითი იარაღები სადაც პირველ ადგილზე დგას კომპაქტური გაბარიტები, ეს არ არის საასპარეზო პისტოლეტები. ზაფხულში შორტებით, რომ ხარ კარაბინივით ზუსტ G34-ს თან ვერ იქონიებ…..   G43-ს არ აქვს ეს პრობლემა, ისევე როგორც 42-დან, 43-დან სროლა შესაძლებელია ყოველგვარი ზედმეტი ძალდატანების და დისკომფორტის გარეშე. პისტოლეტი ასევე ძალიან ზუსტია და დიახ დიდად არ ჩამოუვარდება სრული ზომის 9მმ-ან გლოკებს. ეს არის ყველაზე მთავარი და მნიშვნელოვანი აღმოჩენა ამ პისტოლეტში.

უნდა აღინიშნოს, რომ თუ გლოკ 42-ის შემთხვევაში, საჭირო გახდა პისტოლეტის აფგრეიდი, რომ მას დაეწყო მუშაობა ისე როგორც გლოკს ეკადრება, 43-ის შემთხვევაში “გლოკში” ყველაფერი თავიდანვე სწორად გააკეთეს და 43-ს ასეთი აფგრეიდი არ დაჭირდა. ეს პისტოლეტი თავიდანვე გამოვიდა მუშა და საიმედო, ამიტომ თამამად შეგიძლიათ იყიდოთ გლოკ 43 ყოველგვარი წინასწარი გადამოწმების გარეშე.

რენჯზე რაიმე დაბრკოლებას ადგილი არ ქონდა. პისტოლეტმა იდეალურად იმუშავა და შთანთქა, როგორც ჩეხური ასევე რუსული წარმოების ვაზნები რკინის მასრით. მეტს ვერაფერ აქაც ვერ ვიტყვი. ეს გლოკია, ის ისვრის, ყველაფერს და ყოველთვის. 

disg43

ბოლომდე დაშლილი G43. მე-4 თაობისგან  G43-ს ერგო ჩარჩოს ტექსტურა, მჭიდის დიდი ღილაკი მისი გადაყენების შესაძლებლობით. ტექნიკური თვალსაზრისით, G42-ის და G43-ის დამრტყმელ სასხლეტი მექანიზმები უფრო განეკუთვნებიან Gen5 გლოკებს და როგორც ვხვდები Gen5 გლოკებს ერგო იგივე ტექნიკური გადაწყვეტილებები რაც მანამდე იყო აპრობირებული G42/43-ში, მათ შორის ხვეული ზამბარები,  ლულები კლასიკური ხრახნებით, ახალი დამრტყმელის მცველი და ასევე ოდნავ შეცვლილი დამრტყმელ-სასხლეტის მექანიზმის კონსტრუქცია სადაც სასხლეტის დამაბრუნებელი ზამბარა ამჯერად მუშაობს შეკუმშვაზე და არა გაწელვაზე როგორც Gen1/2/3/4-ში. რაც მთავაროა G43-ის საკეტს არ აქვს Gen5-ის დაფარვა, რომელიც როგორც ჩანს არ არის ისეთი ზეგამძლე როგორც “ტენიფერი”, თუმცა არ არის გამორიცხული ახალ გამოშვებულ G43-ებზე უკვე იყოს ახალი დაფარვა.  შეიძლება ითქვას, რომ G43-ს ერგო საუკეთესო ყველა თაობებისგან. 

პისტოლეტს კომპლექტში მოყვება ორი 6 ვაზნიანი მჭიდი, აქიდან ერთ მჭიდს აქვს დაგრძელებული ხუფი რაც გაძლევთ საშუალებას გამოიყენოთ სრული ჭერა. სიმართლე გითხრათ 25 მეტრიდან სროლის დროსაც მე არ ვთვლიდი საჭიროდ გამომეყნებინდა უფრო გრძელი მჭიდი, რომ უკეთესად მესროლა, იმდენად კარგი ერგონომიკა აქვს პისტოლეტს. მეორეს მხრივ მჭიდის ტევადობის გაზრდა არის ალბათ ყველაზე პოპულარული და საჭირო აფგრეიდი, როდესაც საქმე ეხება გლოკ 43-ის გაუმჯობესებას. უბრალოდ დარწმუნდით, რომ მჭიდის მოდიფიცირების შემდეგ პისტოლეტი ინარჩუნებს საიმედოობას. მაგალითად მალე აღმოჩნდა, რომ Taran Tactical-ის მჭიდის ხუფები იწვევდნენ დაბრკოლებებს გლოკ 43-ში მძიმე ტყვიით მუხტების გამოყენებისას. აღნიშნული პრობლემა მწარმოებელმა მალევე მოაგვარა, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ ეს პრობლემა არ გამეორდება სხვა მწარმოებლის ხუფების გამოყენებისას.  დიახ, პისტოლეტის გაბარიტები გაიზრდება, თანც გლოკ 43 არ არის ისეთი კომპაქტური პისტოლეტი, როგორც შეიძლება წარმოიდგინოთ, უბრალოდ ის თხელია, მას არ აქვს გამოშვერლი დეტალები და დაკუთხული საკეტის გამო, პისტოლეტი ჩანს უფრო პატარა ვიდრე რეალურად არის. ისევე როგორც Walther PPS,  ის ჩანს პატარა თუმცა არც ისე პატარაა, რაც ასევე ხსნის ორივე ამ პისტოლეტის კარგ სროლისუნარიანობას.

მე კარგმა ადამიანმა საჩუქრად გადმომცა Tango Down-ის +2 დამატება მჭიდზე.  ამ კომპლექტის დიდი უპირატესობა არის ის, რომ მას მოყვება მჭიდის ახალი უფრო გრძელი ზამბარა. მე არ ვთვლი, რომ მჭიდის სიგრძის დაგრძელება და ქარხნული ზამბარის გამოყენება არის სწორი გადაწყვეტილება და ვთვლი, რომ მჭიდის ტევადობის გაზრდას უნდა მოყვეს ახალი შესაბამისის იგრძის ზამბარის გამოყენებაც. Tang Down-ის კომპლექტი ამ სტატიის დაწერის მომენტისთვის ჯერ კიდევ იყიდება Mymarket-ზე და სულ რაღაც 40 ლარი ღირს.

P1100636

ავტორის კუთვნილი G43, 8 ვაზნამდე გაზრდილი ტევადობის მჭიდით.  

ეხლა ნეგატიური მომენტები. დიახ, 6 ვაზნა მჭიდში არის ცოტა. ძალიან ცოტა. გასაგებია, რომ საუკუნეა რევოლვერები გამოდის 5 და 6 ვაზნიანი დოლურებით, მაგრამ დრო წინ მიდის და 2019 წელს ავტომატური პისტოლეტი 6 ვაზნით აღარ არის საკმარისი. ამიტომ გლოკს უნდა ქარხნულად მოყვებოდეს ერთი 6 და ერთიც 8 ვაზნიანი მჭიდი.  ასევე დავაკვირდი, რომ თხელი ტარის გამო, პისტოლეტის სწრაფი ამოღებისას ის თითქოს ყოველთვის ერთნაირად არ ჯდება ხელში, და საჭიროა ჭერის კორექტირება, მაგრამ როგორც კი მიაღწევთ ოპტიმალურ ჭერას, იქიდან უკვე იარაღი ვერსად ვერ გაიქცევა. ამ დაკვირვებას მე წავაწყდი მიმოხილვებში, რომლებიც ეხებოდა გლოკ 43-ს და სხვა ულტრა-კომპაქტებს.   ვერ ვიტყვი, რომ აუცილებლობას წარმოადგენს სახელურის მოდერნიზაცია, მაგრამ ალბათ გრიპ-ტეიპის დამატება კიდე უფო მოსახრეხებელს გახდიდა ამ ისედაც მოსახერხებელ პისტოლეტს. ასევე პასუხი ამ გამოწვევაზი არის ბუდეს კარგი არცევანი და პრაქტიკა, პრაქტიკა, პრაქტიკა. ტრადიციულად უნდა ვახსენო გლოკის სტანდარტული პლასტმასის სამიზნე მოწყობილობები, რომლებიც ადეკვატურია მაგრამ ფაქიზია, ამიტომ მჭიდის ტევადობის გაზრდის შემდეგ რიგში მნიშვნელობის მიხედვით იქნება კარგი სამიზნე მოწყობილობების დაყენება. სულ ალბათ ეს არის.   ყველაფერი დანარჩენი არის უკვე ალბათ გემოვნების ამბავი, თუმცა მე კვლავ ვრჩები ჩემ აზრზე, რომ არ არის საჭირო გლოკში მექანიზმის ქარხნული დეტალების გამოცვლა. ეს პისტოლეტები იდეალურად მუშაობენ ყოველგავრი შიგნით ხელების ფათურის გარეშე. მაგრამ თუ ვერ ისვენებთ, ბაზარზე უკვე არის უამრავი აქსესუარი და “აფთერ-მარკეტ” დეტალი ამ პისტოლეტისთვის, ასე, რომ მისი მორგება საკუთარ საჭიროებებზე არ იქნება პრობლემა.

P1100634

ქართული წარმოების, VL Tactical-ის კაიდექსის ბუდე, გათვლილი ქამრის გარეთ ტარებისთვის.

მიმოხილვის ბოლოს მე მაინც გავამახვილებ ყურადღებას იმაზე, რომ პისტოლეტი არის ცეცხლსასროლი იარაღის ყველაზე რთულად ასათვისებელი და ინდივიდუალური სახეობა. ეს განსაკუთრებულად ეხება ულტრა-კომპაქურ პისტოლეტებს. თუ გლოკ 43 იდეალურად მომერგო მე, სულაც არ ნიშნავს, რომ მოერგება ყველა მსროლელს, ამიტომ ულტრა-კომპაქტის არჩევისას მეტი სიფრთხილე და წინდახედულობა უნდა გამოიჩინოთ და დარწმუნდეთ რომ იარაღი კარგად გერგებათ თქვენ და ავტომატურად არ დაუჯეროთ რომელიმე ბლოგერს ან “იუთუბერს”. ამით დავასრულებ ამ შედარებით მოკლე მიმოხილვას. არის G43 რთული იარაღი ანუ ექსპერტი იარაღი? ჩემი აზრით გამოუცდელ მსროლელს ან ქალს არ გაუჭირდება ამ პისტოლეტის შედარებით მალე ათვისება.

shooterscentral.ge-ს დასკვნა: გლოკმა ეს შეძლო კიდევ ერთხელ. G43 არის იმ იშვიათი “ჯიშის” პისტოლეტი, რომელშიც კარგად არის შეთავსებული კარგი სროლისუნარიანობა და კომპაქტური გაბარიტები.  ის პრაქტიკულად ჯიბის პისტოლეტია ღრმა ფარული ტარებისთვის მაგრამ ამავე დროს ისვრის როგორც სრული ზომის პისტოლეტი. 6 ვაზნა ძალიან ცოტა არის მაგრამ საბედნიეროდ ამ ნაკლის გამოსწორება ძალიან ადვილია. ისევე როგორც ყველა გლოკი, G43-ის გამოირჩევა მარტივი კონსტრუქციით, გამძლეობით და საიმედოობით.

sg26g43

 G43 და G26